rozpuszczalnik ekstrakcyjny
Rozpuszczalnik ekstrakcyjny to substancja chemiczna stosowana w procedurach laboratoryjnych i przemysłowych do selektywnego wyodrębniania związków chemicznych z mieszanin. W kontekście medycznym i farmaceutycznym, rozpuszczalniki ekstrakcyjne odgrywają kluczową rolę w izolacji substancji aktywnych biologicznie z materiałów roślinnych, zwierzęcych lub mikrobiologicznych.
W farmacji rozpuszczalniki ekstrakcyjne (takie jak etanol, metanol, aceton, eter dietylowy czy chloroform) wykorzystywane są podczas produkcji leków, gdy niezbędne jest wyizolowanie czystych substancji leczniczych. Wybór odpowiedniego rozpuszczalnika zależy od właściwości fizykochemicznych ekstrahowanej substancji oraz wymaganego stopnia czystości końcowego produktu.
Istotnym aspektem stosowania rozpuszczalników ekstrakcyjnych w procesach medycznych jest ich potencjalna toksyczność. Regulacje farmakopei ściśle określają dopuszczalne ilości pozostałości rozpuszczalników w produktach leczniczych. Nowoczesne metody ekstrakcji dążą do wykorzystania rozpuszczalników bardziej przyjaznych środowisku i bezpieczniejszych dla pacjentów, takich jak woda czy rozpuszczalniki pochodzenia naturalnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hedelix 40 mg/5 ml
Syrop Hedelix zawiera wyciąg gęsty z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) w stężeniu 0,8 g/100 ml syropu oraz substancje pomocnicze, w tym sorbitol (E 420). Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest nadwrażliwość na którąkolwiek z substancji, w tym reakcje krzyżowe z roślinami z rodziny araliowatych. Reakcje alergiczne mogą obejmować objawy skórne oraz poważne reakcje ogólnoustrojowe, dlatego konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergicznego przed podaniem preparatu. Syrop nie zawiera etanolu w postaci końcowej, co jest istotne przy ocenie bezpieczeństwa stosowania u różnych grup pacjentów.
duszność, etanol, glikol propylenowy, Hedera helix, kaszel, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, nietolerancja, pacjent pediatryczny, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja uczuleniowa, rośliny araliowate, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, substancja pomocnicza, świszczący oddech, układ oddechowy, wyciąg z bluszczu pospolitego, wywiad alergiczny, zmiany skórne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lancetan 648 mg/5 ml
LANCETAN to syrop zawierający 10 g wyciągu płynnego z liścia babki lancetowatej (Plantago lanceolata L.) na 100 g produktu, ekstrakt w proporcji 1:1-2, pozyskiwany przy użyciu 30% etanolu jako rozpuszczalnika. Substancją czynną jest 648 mg wyciągu na 5 ml syropu. Produkt zawiera również 3,9 g sacharozy na 5 ml, co jest istotne przy stosowaniu u pacjentów z cukrzycą lub na diecie niskowęglowodanowej. Syrop zawiera 4,0% do 7,0% (V/V) etanolu, co należy uwzględnić przy podawaniu u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu. Dodatkowo obecny jest benzoesan sodu jako konserwant oraz woda oczyszczona jako rozpuszczalnik. Produkt jest konfekcjonowany w butelkach ze szkła brunatnego, co chroni przed światłem, i dostępny w różnych pojemnościach (100 g, 125 g, 150 g, 250 g). Okres ważności wynosi 1 rok, a przechowywanie powinno odbywać się w temperaturze poniżej 25°C, z ochroną przed światłem i poza zasięgiem dzieci.
babka lancetowata, benzoesan sodu, cukrzyca, dieta niskowęglowodanowa, dolegliwości dróg oddechowych, etanol, interakcja lekowa, konserwant, niezgodność farmaceutyczna, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, substancja czynna, substancja pomocnicza, syrop, szkło brunatne, woda oczyszczona, wyciąg z babki lancetowatej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pelavo Med 20 mg/4 ml
Pelavo Med to tradycyjny roślinny lek w postaci roztworu doustnego zawierający 20 mg suchego wyciągu z korzenia pelargonii afrykańskiej (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt.) w 4 ml preparatu, pozyskiwanego przy użyciu 11% etanolu jako rozpuszczalnika. Preparat jest wskazany do objawowego leczenia przeziębienia, zwłaszcza w przypadku symptomów ze strony górnych dróg oddechowych. Lek jest dopuszczony do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 6. roku życia, z wyraźnym przeciwwskazaniem do podawania dzieciom poniżej tego wieku. Charakterystyczne cechy organoleptyczne roztworu to brązowo-pomarańczowa barwa i wyraźny pomarańczowy zapach, co ułatwia identyfikację preparatu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cravisol (2,313 g + 1,601 g + 0,694 g)/5 ml
Produkt leczniczy Cravisol, zawierający w 5 ml płynu doustnego 2,313 g + 1,601 g + 0,694 g składników aktywnych, to złożony preparat roślinny, w którego skład wchodzą wyciągi ze świeżego kwiatostanu głogu (46,26 g/100 ml), ziela melisy (32,02 g/100 ml) oraz ziela jemioły (13,88 g/100 ml), ekstraktowane przy użyciu 96% etanolu. Całkowita zawartość etanolu w produkcie wynosi 52-62% (V/V). Dokumentacja produktu jednoznacznie wskazuje na brak danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, w tym brak badań toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, karcynogenności oraz toksyczności reprodukcyjnej na modelach zwierzęcych.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rubital 1,73 g/5 ml
Produkt leczniczy Rubital w postaci syropu (1,73 g/5 ml) zawiera macerat z korzenia prawoślazu lekarskiego (Althaea officinalis L., radix) o stosunku ekstrakcji DER 1:20, gdzie głównymi substancjami czynnymi są śluzy – koloidalne rozpuszczalne polisacharydy. Charakteryzują się one znaczną odpornością na hydrolizę w środowisku soku żołądkowego, co umożliwia ich działanie miejscowe na błony śluzowe przewodu pokarmowego i górnych dróg oddechowych. Polisacharydy te praktycznie nie ulegają degradacji ani trawieniu, co determinuje brak klasycznych parametrów farmakokinetycznych takich jak objętość dystrybucji, wiązanie z białkami osocza, metabolizm czy klirens.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, czas półtrwania, górne drogi oddechowe, hydroliza soku żołądkowego, klirens, korzeń prawoślazu lekarskiego, macerat z korzenia prawoślazu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, parametry farmakokinetyczne, polisacharydy hydrokoloidowe, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, śluz roślinny, sok żołądkowy, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Intractum Hippocastani PhytoPharm 2,34 g/2,5 ml
Intractum Hippocastani PhytoPharm to roślinny preparat doustny zawierający etanolowy wyciąg ze świeżego niedojrzałego owocu kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum L.) o stężeniu 2,34 g/2,5 ml. Lek jest wskazany do leczenia objawowego przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych, manifestującej się obrzękami podudzi, bolesnymi kurczami łydek, świądem skóry, bólami nóg oraz uczuciem ciężkości i zmęczenia kończyn. Preparat może być także stosowany jako leczenie wspomagające w przypadku żylaków, które są patologicznie poszerzonymi i wydłużonymi żyłami powierzchownymi. Produkt jest przeznaczony wyłącznie dla pacjentów dorosłych, z wykluczeniem dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z korzenia hakorośli rozesłanej – Wskazania do stosowania
Wyciąg z korzenia hakorośli rozesłanej (Harpagophytum procumbens DC, radix) stanowi substancję czynną preparatu Reumaphyt, dostępnego w kapsułkach twardych zawierających 250 mg wyciągu suchego (1,5-2,5:1), ekstrakt wodny. Preparat jest wskazany do stosowania u dorosłych pacjentów z łagodnymi bólami stawów, w tym o podłożu zwyrodnieniowym, związanymi z nadmiernym wysiłkiem fizycznym oraz przewlekłymi, ale niezbyt intensywnymi dolegliwościami układu kostno-stawowego. Skuteczność preparatu opiera się na długotrwałym stosowaniu i doświadczeniu klinicznym, a nie na rozbudowanych badaniach klinicznych. Kapsułki zawierają również laktozę jednowodną (65,25 mg), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy.
ból stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów, dolegliwości stawowe, hakorośl rozesłana, harpagophytum procumbens, kapsułka twarda, laktoza jednowodna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja laktozy, pacjent dorosły, produkt leczniczy tradycyjny, Reumaphyt, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja czynna, układ kostno-stawowy, wyciąg z korzenia hakorośli rozesłanej - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z tymianku – Właściwości farmakokinetyczne
Wyciąg z tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L., herba) zawarty w produkcie leczniczym Bronchostop Duo na kaszel występuje w dawce 120 mg na 15 ml syropu, stanowiąc jedną z substancji czynnych preparatu. Jest to suchy wyciąg z ziela tymianku o stosunku ekstrakcji 7-13:1, pozyskiwany wodą jako rozpuszczalnikiem. Syrop charakteryzuje się lepkością, brązową barwą, możliwością mętności i tworzenia osadu, co jest typowe dla wyciągów roślinnych, a także posiada charakterystyczny zapach tymianku wskazujący na obecność związków lotnych.
badanie farmakokinetyczne, Bronchostop Duo, medycyna tradycyjna, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy roślinny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja czynna, Thymus vulgaris, Thymus zygis, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości farmakokinetyczne, wyciąg z tymianku, wyciąg z ziela tymianku, związek lotny - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z pelargonii – Przeciwwskazania stosowania
Nalewka z korzenia Pelargonium sidoides i/lub Pelargonium reniforme, będąca substancją czynną preparatu Pelafen MED (0,8 g/ml, krople doustne, roztwór), posiada istotne przeciwwskazania do stosowania. Głównym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ekstrakt z korzenia pelargonii lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność etanolu w stężeniu około 11,2% (V/V), który jest rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym (15% V/V) użytym w procesie produkcji nalewki (DER 1:8-10). Ze względu na wysoką zawartość etanolu, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, schorzeniami mózgu, u osób z problemami alkoholowymi oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
choroba mózgu, choroba wątroby, ciąża, etanol, karmienie piersią, korzeń pelargonii, krople doustne, nadwrażliwość, nalewka z pelargonii, padaczka, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, problem alkoholowy, reakcja alergiczna, reakcja nietolerancji, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja pomocnicza, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Pelafen MED 20 mg
Produkt leczniczy Pelafen MED zawiera 20 mg suchego wyciągu z korzenia Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt. (Pelargonii radicis extractum siccum 4-7:1) z rozpuszczalnikiem etanolowym 14% (V/V). W charakterystyce produktu brak jest specyficznych badań oceniających wpływ preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co wymaga od lekarza zachowania szczególnej ostrożności. Należy uwzględnić potencjalne działania niepożądane mogące upośledzać funkcje psychomotoryczne, koncentrację oraz ryzyko interakcji z innymi lekami. W praktyce klinicznej wskazane jest indywidualne podejście do pacjenta, uwzględniające wiek, choroby współistniejące, politerapię oraz charakter wykonywanej pracy, zwłaszcza gdy wymaga ona pełnej sprawności psychomotorycznej.
charakterystyka produktu leczniczego, działania niepożądane, efekty uboczne, ekstrakt z korzenia pelargonii, funkcje poznawcze, funkcje psychomotoryczne, interakcje lekowe, korzeń pelargonii, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, politerapia, profil farmakodynamiczny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenia neurologiczne, senność, suchy wyciąg z pelargonii, wyciąg roślinny, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Hedussin o smaku owocowym 8,25 mg/ml
Hedussin o smaku owocowym to syrop zawierający 8,25 mg/ml wyciągu suchego z liści bluszczu (Hederae helicis folii extractum siccum) o stosunku surowiec:produkt końcowy 4-8:1, ekstraktowany w 30% etanolu (m/m). Preparat ma postać brązowej, opalizującej cieczy o słodkim smaku, z możliwym niewielkim osadem, który nie wpływa na jakość ani skuteczność leku. Syrop zawiera substancje pomocnicze takie jak sorbitol ciekły (do 465 mg/ml), potasu sorbinian, gumę ksantan, kwas cytrynowy, aromat owocowy oraz wodę oczyszczoną. Produkt dostępny jest w butelkach z brunatnego szkła typu III o pojemności 100 ml lub 200 ml, z dołączoną miarką do precyzyjnego dawkowania.
ekstrakt z liści bluszczu, guma ksantan, kwas cytrynowy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, opalizacja, polietylen wysokiej gęstości, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, regulator kwasowości, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbinian potasu, sorbitol, stabilizator konsystencji, substancja czynna, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, wyciąg suchy z liści bluszczu - Leksykon substancji czynnych
Tatarak – Właściwości farmakodynamiczne
Kłącze tataraku (Acorus calamus L.) stanowi 1/9 część złożonego wyciągu płynnego w produkcie leczniczym Dentosept, obok innych surowców roślinnych takich jak koszyczek rumianku, kora dębu, liść szałwii, ziele arniki, mięty pieprzowej oraz tymianku. Preparat występuje w formie koncentratu do sporządzania roztworu do stosowania w jamie ustnej, gdzie rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest 70% etanol (V/V), a stężenie etanolu w końcowym produkcie wynosi 60-70% (V/V). Taka postać farmaceutyczna umożliwia bezpośrednie działanie substancji czynnych na błonę śluzową jamy ustnej.
badanie farmakodynamiczne, błona śluzowa jamy ustnej, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja rejestracyjna, etanol, kłącze tataraku, koncentrat do sporządzania roztworu, kora dębu, koszyczek rumianku, liść szałwii, mechanizm działania, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja czynna, właściwość farmakodynamiczna, wyciąg płynny złożony, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ladiva 226 mg
W dokumentacji produktu leczniczego Ladiva, zawierającego 226 mg wyciągu suchego z liści maliny właściwej (Rubus idaeus L.) w proporcji ekstrakcji 3-5:1, nie odnotowano żadnych przypadków przedawkowania. Brak jest również opisów objawów toksyczności, określonej dawki toksycznej czy specyficznych zagrożeń związanych z nadmiernym spożyciem preparatu. Produkt dostępny jest w postaci kapsułek twardych z beżowym wieczkiem i jasnoróżowym korpusem, a ekstrakcja przeprowadzana jest przy użyciu wody jako rozpuszczalnika. W związku z brakiem danych klinicznych dotyczących przedawkowania, charakterystyka produktu nie zawiera szczegółowych wytycznych dotyczących postępowania w takich sytuacjach.
charakterystyka produktu leczniczego, dawka toksyczna, kapsułka twarda, Ladiva, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, malina właściwa, monitorowanie parametrów życiowych, postać farmaceutyczna, przedawkowanie leku, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, Rubus idaeus, surowiec roślinny, toksyczność, wyciąg suchy, wyciąg suchy z liści maliny właściwej, wyciąg z liści maliny właściwej, zatrucie lekiem roślinnym - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z ziela karczocha – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania wyciągu z ziela karczocha (Cynarae scolymus L.) są ograniczone i nie obejmują kompleksowych badań toksykologicznych. Analiza toksyczności produktów leczniczych zawierających ten wyciąg, takich jak Sylicynar (140 mg wyciągu suchego z ziela karczocha, DER 3-7:1, ekstrahent: woda, oraz 28,6 mg wyciągu z łuski ostropestu) oraz Raphacholin C (47 mg wyciągu gęstego, DER 2-4:1, rozpuszczalnik: etanol 50% V/V), wskazuje na brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Ocena bezpieczeństwa opierała się na badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnym działaniu rakotwórczym oraz wpływie na reprodukcję, nie wykazując istotnych negatywnych efektów w tych obszarach.
analiza toksykologiczna, badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, charakterystyka toksykologiczna, Cynarae scolymus, działanie rakotwórcze, ekstrakt z ziela karczocha, etanol 50%, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, karcynogenność, ocena toksyczności, produkt leczniczy, profil toksykologiczny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rozwój płodu, substancja czynna, suchy wyciąg z ostropestu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z ziela karczocha, zagrożenie toksykologiczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Dentosept A –
Dentosept A to płyn do stosowania miejscowego w jamie ustnej, zawierający wyciąg płynny z siedmiu surowców roślinnych (koszyczek rumianku, kora dębu, liść szałwii, ziele arniki, kłącze tataraku, mięta pieprzowa, tymianek) w proporcji 2/2/2/1/1/1/1, rozpuszczony w 70% etanolu (50 g/100 g produktu). Substancją czynną jest benzokaina w stężeniu 2 g/100 g. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak hydroksyetyloceluloza, gliceryna, etanol 96% oraz wodę oczyszczoną, przy czym całkowite stężenie etanolu wynosi 35-45% (V/V). Produkt dostępny jest w opakowaniach 25 g, w butelkach ze szkła barwnego z zakrętką lub z aplikatorem, co zapewnia ochronę przed światłem i precyzyjne dozowanie. Okres ważności wynosi 3 lata, jednak po otwarciu opakowania z aplikatorem zaleca się zużyć preparat w ciągu 9 miesięcy, przechowując go w temperaturze poniżej 25°C, w miejscu niedostępnym dla dzieci.
arnika, benzokaina, błona śluzowa jamy ustnej, dąb, etanol, gliceryna, hydroksyetyloceluloza, kłącze tataraku, kora dębu, liść szałwii, mięta pieprzowa, niezgodność farmaceutyczna, płyn do stosowania w jamie ustnej, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rumianek, rumianek pospolity, substancja pomocnicza, szałwia lekarska, tatarak zwyczajny, tymianek, wyciąg płynny złożony, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – CYSTINOL 265 mg wyciągu suchego z liścia mącznicy (3,5-5,5:1), co odpowiada 62,3-77,7 mg pochodnych hydrochinonu w przeliczeniu na bezwodną arbutynę
Lek Cystinol w formie tabletek powlekanych zawiera 265 mg wyciągu suchego z liścia mącznicy (Arctostaphylos uva-ursi), co odpowiada 62,3-77,7 mg pochodnych hydrochinonu (w przeliczeniu na bezwodną arbutynę) na tabletkę. Preparat jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych kobiet, z zalecaną dawką 2 tabletki 3 razy na dobę, co daje dawkę dobową 6 tabletek i łączną zawartość pochodnych hydrochinonu w zakresie 373,8-466,2 mg. Tabletki należy przyjmować doustnie po posiłku, popijając odpowiednią ilością płynu, najlepiej wody. Maksymalny czas stosowania wynosi 1 tydzień, a w przypadku utrzymywania się lub nasilenia objawów po 4 dniach konieczna jest konsultacja lekarska.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele tysiącznika – Właściwości farmakokinetyczne
Ziele tysiącznika (Centaurium erythraea Rafn s.l.) jest jednym z kluczowych składników wyciągu złożonego preparatu Canephron N, który zawiera również korzeń lubczyku i liść rozmarynu w stosunku 1:1:1. Wyciąg pozyskiwany jest w proporcji 1:56 przy użyciu 59% etanolu (V/V). Pomimo szerokiego zastosowania, dane dotyczące farmakokinetyki ziela tysiącznika są niekompletne, co wynika z braku pełnej charakterystyki wszystkich substancji czynnych, takich jak glikozydy goryczowe, flawonoidy i kwasy fenolowe. W związku z tym nie dysponujemy szczegółowymi informacjami na temat wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji poszczególnych składników tego ziela.
biodostępność składników aktywnych, Canephron N, Centaurium erythraea, etanol 59%, farmakokinetyka, flawonoid, glikozyd goryczowy, korzeń lubczyku, krople doustne, kwas fenolowy, Levisticum officinale, liść rozmarynu, los biologiczny, parametr farmakokinetyczny, podanie doustne, przewód pokarmowy, Rosmarinus officinalis, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, wyciąg złożony, ziele tysiącznika - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatostanu lipy – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg z kwiatostanu lipy (Tilia cordata, T. platyphyllos, T. vulgaris) w preparacie Lipomal występuje jako suchy ekstrakt o stężeniu 97,089 mg/5 ml syropu, zawierający 85% wyciągu natywnego, ekstraktowany w 40% etanolu V/V. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta: dzieci 1-3 lata wymagają konsultacji lekarskiej i przyjmują 5 ml syropu (97,089 mg wyciągu) 2-3 razy na dobę; dzieci 3-12 lat stosują 5 ml 4-5 razy na dobę; młodzież powyżej 12 lat i dorośli przyjmują 10 ml 3-4 razy na dobę. Całkowita dzienna dawka wyciągu waha się od 194,178 mg u najmłodszych do maksymalnie 776,712 mg u dorosłych. Preparat podaje się doustnie, z koniecznością precyzyjnego odmierzania dawki za pomocą dołączonej miarki.
benzoesan sodu, etanol 40%, glikol propylenowy, glukoza, inflorescentia, maltodekstryna, podanie doustne, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sacharoza, substancja pomocnicza, syrop, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg natywny, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatostanu lipy - Leksykon substancji czynnych
Głóg – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparaty zawierające głóg (Crataegus spp.) często zawierają etanol jako rozpuszczalnik ekstrakcyjny, którego stężenie waha się od 0,4% do nawet 70% V/V, co istotnie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Przykładowo, Antinervinum zawiera 28-34% V/V etanolu, dostarczając do 1,3 g alkoholu w dawce 5 ml, co odpowiada spożyciu około 34 ml piwa lub 14 ml wina, a Cardiol C z 60-69% V/V etanolu znacząco osłabia sprawność psychofizyczną i zwiększa ryzyko zasypiania. Preparaty takie jak Cravisol (52-62% V/V, do 2,5 g etanolu/dawka) i Neocardina (do 66% V/V, 0,528 g etanolu/ml) również wykazują podobne działanie, co wymaga od lekarzy zalecenia pacjentom powstrzymania się od prowadzenia pojazdów przez co najmniej 2 godziny po przyjęciu leku. Nawet preparaty o niskiej zawartości etanolu, jak Melisal Forte (≤79 mg/15 ml), ze względu na działanie uspokajające, nie powinny być stosowane bezpośrednio przed prowadzeniem pojazdów.
alkohol etylowy, Antinervinum, Cardiol C, Cravisol, dawka terapeutyczna, działanie sedatywne, działanie uspokajające, etanol, głóg, korzeń kozłka, krople nasercowe, Melis-Tonic, Melisal forte, nalewka z korzenia kozłka, nalewka z kwiatostanu głogu, Neocardina, Neospasmina noc, pomiar alkoholu, powietrze wydychane, preparat leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, szyszki chmielu, ziele męczennicy, ziele melisy - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z liści babki lancetowatej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg płynny z liści babki lancetowatej (Plantago lanceolatae L. folium) stanowi substancję aktywną w preparacie Lancetan w dawce 648 mg/5 ml syropu, zawierającym 10 g wyciągu na 100 g produktu, ekstraktowanym w stosunku 1:1-2 z użyciem 30% etanolu. Pomimo szerokiego zastosowania klinicznego, brak jest standardowych badań toksykologicznych, takich jak toksyczność ostra, przewlekła, genotoksyczność, mutagenność, rakotwórczość oraz wpływ na rozrodczość i rozwój, które są wymagane dla nowoczesnych substancji leczniczych. Ocena bezpieczeństwa opiera się głównie na długotrwałej praktyce klinicznej, co stanowi podstawę do stosowania tego preparatu, jednakże brak formalnych danych przedklinicznych wymaga ostrożności w interpretacji ryzyka.
babka lancetowata, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, etanol, genotoksyczność, mutagenność, potencjał rakotwórczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, syrop leczniczy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność subchroniczna, wyciąg z babki lancetowatej - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z ziela jemioły – Działania niepożądane
Wyciąg z ziela jemioły (Visci herbae intractum), stanowiący 10% składu preparatu Venoforton (DER 1:1, ekstrakcja etanolem 96% V/V), charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, choć dane dotyczące działań niepożądanych są ograniczone i oparte głównie na obserwacjach klinicznych preparatów złożonych. Działania niepożądane występują bardzo rzadko i dotyczą głównie układu pokarmowego, manifestując się podrażnieniem błony śluzowej żołądka i jelit (częstość „bardzo rzadka”) oraz nudnościami („sporadyczne”). Objawy te mają zazwyczaj łagodny, przemijający charakter i nie stanowią poważnego zagrożenia dla zdrowia, jednak mogą obniżać komfort pacjenta i wpływać na adherencję do terapii.
adherencja terapeutyczna, błona śluzowa przewodu pokarmowego, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, etanol 96%, nudności, odruch wymiotny, podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, podrażnienie błony śluzowej żołądka, preparat leczniczy, profil bezpieczeństwa leku, przewód pokarmowy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, stosunek korzyści do ryzyka, Venoforton, Visci herbae intractum, wyciąg z ziela jemioły - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z kłącza tataraku – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wyciąg płynny z kłącza tataraku (Acorus calamus L.) stosowany w preparacie Dentosept A występuje jako składnik wyciągu złożonego, którego całkowita zawartość wynosi 50 g na 100 g produktu, ekstrakt jest pozyskiwany w 70% etanolu (V/V). Preparat zawiera również 2 g benzokainy na 100 g oraz istotną ilość etanolu w stężeniu 35-45% (V/V). Kluczowym aspektem wpływającym na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn jest obecność etanolu, który może być wykrywany przez alkomaty bezpośrednio po zastosowaniu preparatu, co stanowi istotne ryzyko dla pacjenta. Sam wyciąg z kłącza tataraku nie wykazuje bezpośredniego negatywnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, jednak wysoka zawartość alkoholu w preparacie wymaga zachowania szczególnej ostrożności.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela arniki – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W odniesieniu do wyciągu płynnego z ziela arniki (Arnica spp.) zawartego w produkcie leczniczym Dentosept A, brak jest dostępnych szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania. Produkt zawiera złożony wyciąg roślinny w proporcji 0,65:1, gdzie ziele arniki stanowi 1 część na 10 części mieszaniny ziołowej (proporcje składników: koszyczek rumianku 2, kora dębu 2, liść szałwii 2, ziele arniki 1, kłącze tataraku 1, ziele mięty pieprzowej 1, ziele tymianku 1). Rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 70% (V/V), a końcowy preparat zawiera 35-45% (V/V) etanolu, co ma znaczenie dla profilu bezpieczeństwa przy miejscowym stosowaniu w jamie ustnej.
Arnica, badanie kancerogenności, badanie przedkliniczne, dane przedkliniczne, Dentosept A, etanol 70%, jama ustna, kłącze tataraku, kora dębu, koszyczek rumianku, liść szałwii, profil bezpieczeństwa preparatu, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, test toksyczności ostrej, wyciąg płynny z ziela arniki, wyciąg płynny złożony, ziele arniki, ziele mięty pieprzowej, ziele tymianku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Remifemin 0,018 – 0,026 ml
Remifemin to lek ginekologiczny (kod ATC: G02CX04) zawierający wyciąg płynny z kłącza pluskwicy (Cimicifugae racemosae rhizomae extractum fluidum) w dawce 0,018-0,026 ml na tabletkę, otrzymywany metodą ekstrakcji izopropanolowej 40% (V/V) przy współczynniku ekstrakcji 0,78-1,14:1. Preparat jest stosowany w łagodzeniu objawów menopauzy, takich jak uderzenia gorąca i nadmierne pocenie się, co potwierdzają badania farmakologii klinicznej. Mimo udokumentowanego działania, mechanizm terapeutyczny oraz konkretne składniki aktywne odpowiedzialne za efekt nie zostały jednoznacznie zidentyfikowane. Tabletki zawierają również substancję pomocniczą cellaktozę (mieszaninę celulozy sproszkowanej i laktozy jednowodnej), co jest istotne w kontekście nietolerancji laktozy u pacjentek.
Cimicifuga racemosa, hormonalna terapia zastępcza, klasyfikacja ATC, leki ginekologiczne, mechanizm działania leku, nadmierna potliwość, nietolerancja laktozy, objawy menopauzalne, objawy menopauzy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja czynna, substancje aktywne, uderzenia gorąca, wyciąg z pluskwicy - Leksykon substancji czynnych
Dymnica – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wyciąg z ziela dymnicy (Fumariae officinalis L. herbae), stosowany w preparacie Boldovera w dawce 10 mg na tabletkę (DER 4-6:1, ekstrakcja wodna), nie posiada obecnie dostępnych danych klinicznych oceniających jego wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Brak badań bezpośrednio analizujących funkcje psychomotoryczne wymaga ostrożności w interpretacji bezpieczeństwa farmakoterapii. W praktyce klinicznej należy uwzględnić farmakologiczne właściwości wyciągu oraz potencjalne interakcje z innymi składnikami preparatu Boldovera, takimi jak wyciąg z alony i boldyna, które mogą modyfikować ogólny profil bezpieczeństwa w kontekście zdolności psychomotorycznych.
Boldovera, boldyna, charakterystyka produktu leczniczego, Fumaria officinalis, funkcje poznawcze, funkcje psychomotoryczne, interakcje lekowe, leczenie skojarzone, lek psychotropowy, profil bezpieczeństwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, właściwości farmakologiczne, wyciąg z alony, wyciąg z ziela dymnicy, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia funkcji wątroby, zdarzenie niepożądane, ziele dymnicy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Passminum MED LUNIS 183 mg/5 ml
Produkt leczniczy Passminum MED LUNIS w formie syropu zawiera 183 mg ekstraktu z ziela męczennicy cielistej (Passiflora incarnata L.) na 5 ml, co odpowiada 366 mg surowca roślinnego. Ekstrakt jest przygotowany w proporcji 2:1 z użyciem 60% etanolu jako rozpuszczalnika. Do tej pory nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych dotyczących tego preparatu, w związku z czym brak jest danych na temat wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania substancji czynnych zawartych w ekstrakcie.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, droga eliminacji, ekstrakt z męczennicy, męczennica cielista, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, składnik aktywny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, substancja czynna, surowiec roślinny, wiązanie z białkami, wyciąg z męczennicy cielistej, ziele męczennicy cielistej, związek biologicznie czynny - Leksykon substancji czynnych
Owoc kminku – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wyciąg płynny z owocu kminku (Carum carvi L., fructus) w stężeniu 0,20 mL na 1 mL preparatu (ekstrakt 1:2,5-3,5, rozpuszczalnik: etanol 30% V/V) jest składnikiem produktu leczniczego Iberogast Balance, stosowanego w terapii zaburzeń przewodu pokarmowego. Analiza danych klinicznych wykazała, że preparat ten nie wywiera istotnego wpływu na funkcje psychomotoryczne pacjentów, w tym na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Pomimo obecności etanolu w ilości około 31% V/V w całkowitym składzie, dawki stosowane zgodnie z zaleceniami nie powodują upośledzenia koordynacji wzrokowo-ruchowej ani zdolności poznawczych niezbędnych do bezpiecznego wykonywania tych czynności.
alkohol etylowy, charakterystyka produktu leczniczego, etanol, farmakoterapia, funkcje psychomotoryczne, Iberogast Balance, interakcje lekowe, koordynacja wzrokowo-ruchowa, owoc kminku, preparat ziołowy, przewód pokarmowy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, wyciąg z kminku, zdolność prowadzenia pojazdów, zdolności poznawcze - Leksykon substancji czynnych
Szałwia lekarska – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparat Tinctura Salviae Phytopharm, zawierający nalewkę z liści szałwii lekarskiej w proporcji 1:5, charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu na poziomie 60-70% V/V. Ze względu na obecność alkoholu, stosowanie tego preparatu jako płukanki do gardła może prowadzić do wykrycia alkoholu w wydychanym powietrzu przez alkomaty oraz potencjalnego obniżenia sprawności psychomotorycznej. W związku z tym, bezpośrednio po użyciu produktu nie zaleca się prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, co jest szczególnie istotne u pacjentów podlegających kontrolom trzeźwości lub wykonujących zawody wymagające pełnej sprawności.
alkomat, alternatywa terapeutyczna, alternatywny preparat, działanie sedatywne, etanol, farmakoterapia, koncentrat do sporządzania roztworu, lek działający na OUN, liść szałwii lekarskiej, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sprawność psychomotoryczna, szałwia lekarska, Tinctura Salviae, uzależnienie od alkoholu, wydychane powietrze - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hederae helicis folii extractum) jest stosowany jako substancja wykrztuśna w preparatach takich jak Hedecton (700 mg/100 ml) i Hedussin o smaku owocowym (8,25 mg/ml). Podstawowymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na substancję czynną, alergia na rośliny z rodziny Araliaceae oraz nadwrażliwość na substancje pomocnicze, takie jak maltitol w Hedectonie i sorbitol ciekły (do 465 mg/ml) w Hedussinie. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów poniżej 2 roku życia, u których stosowanie preparatów jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów ze strony układu oddechowego, wynikające z działania sekretolitycznego wyciągu.
araliowate, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, etanol 30%, Hedecton, Hederae helicis folii extractum, Hedussin, maltitol, nadwrażliwość na substancję czynną, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol ciekły, sorbitol E420, wyciąg z liści bluszczu pospolitego - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z niepokalanka pospolitego – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wyciąg z niepokalanka pospolitego (Vitex agnus castus L. fructus), stosowany w preparacie leczniczym Castagnus, zawiera 4,5 mg wyciągu suchego odpowiadającego średnio 45 mg surowca roślinnego, z rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym etanol 60% [m/m]. Aktualnie brak jest specyficznych badań klinicznych oceniających wpływ tej substancji na zdolności psychomotoryczne, w tym prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera jednoznacznych ostrzeżeń dotyczących tego aspektu, jednak ze względu na brak danych, lekarz powinien zachować ostrożność i poinformować pacjenta o potencjalnym ryzyku, zwłaszcza na początku terapii lub przy zmianie dawkowania.
bezpieczeństwo terapii, Castagnus, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, preparat leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, Vitex agnus-castus, wyciąg z niepokalanka pospolitego, wyciąg z owocu niepokalanka, zaburzenie psychomotoryczne, zdolność prowadzenia pojazdów, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Iberogast Balance –
Iberogast Balance to doustny preparat w formie kropli o charakterystycznym ciemnobrązowym, klarownym lub lekko mętnym płynie, zawierający sześć standaryzowanych ekstraktów roślinnych: ziela ubiorka gorzkiego (0,15 mL, stosunek ekstrakcji 1:1,5-2,5, etanol 50% V/V), kwiatu rumianku (0,30 mL, 1:2-4, etanol 30% V/V), owocu kminku (0,20 mL, 1:2,5-3,5, etanol 30% V/V), liścia melisy (0,15 mL, 1:2,5-3,5, etanol 30% V/V), liścia mięty pieprzowej (0,10 mL, 1:2,5-3,5, etanol 30% V/V) oraz korzenia lukrecji (0,10 mL, 1:2,5-3,5, etanol 30% V/V). Całkowita zawartość etanolu w preparacie wynosi około 31% (V/V), a 1 mL odpowiada 20 kroplom. Produkt nie zawiera substancji pomocniczych, co jest istotne dla pacjentów z alergiami i nietolerancjami.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela mięty pieprzowej – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg płynny z ziela mięty pieprzowej (Mentha piperita L.) jest składnikiem preparatu Dentosept A, który zawiera również benzokainę oraz etanol w stężeniu 35-45% (V/V). Preparat przeznaczony jest do stosowania zewnętrznego w jamie ustnej, co wymaga poinformowania pacjentów o konieczności unikania połykania. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na miejscową absorpcję etanolu i substancji czynnych, a także u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką, schorzeniami neurologicznymi lub uszkodzeniem mózgu. Preparat nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12. roku życia ze względu na obecność benzokainy i wysokie stężenie etanolu oraz brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa w populacji pediatrycznej.
arnika, benzokaina, błona śluzowa jamy ustnej, choroba neurologiczna, choroba wątroby, działanie niepożądane, etanol, kora dębu, Mentha piperita, miejscowa absorpcja, padaczka, płyn do jamy ustnej, populacja pediatryczna, profil bezpieczeństwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rumianek, stosunek korzyści do ryzyka, szałwia, tymianek, uszkodzenie mózgu, wyciąg z mięty pieprzowej, złożony wyciąg płynny - Leksykon substancji czynnych
Liść rozmarynu – Dawkowanie i sposób podawania
Liść rozmarynu (Rosmarinus officinalis L., folium) jest jednym z trzech składników wyciągu złożonego w produkcie leczniczym Canephron N, stosowanym w formie kropli doustnych. Wyciąg przygotowany jest w stosunku 1:56 z użyciem 59% etanolu jako rozpuszczalnika, a proporcje liścia rozmarynu, zioła tysiącznika i korzenia lubczyku wynoszą 1:1:1. Standardowa dawka dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat to 74 krople (5 ml) trzy razy dziennie, co daje łączną dawkę dobową 222 krople (15 ml). Preparat należy podawać doustnie, wstrząsając butelkę przed użyciem i utrzymując ją w pozycji pionowej dla precyzyjnego dawkowania. Zaleca się przyjmowanie zwiększonej ilości płynów podczas terapii oraz regularne odstępy czasowe między dawkami (rano, w południe, wieczorem). Terapia może trwać do 4 tygodni, z kontrolą skuteczności po 7 dniach i konsultacją lekarską po 3 tygodniach stosowania.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml
Intractum Hyperici Phytopharm to płyn doustny zawierający etanolowy wyciąg ze świeżego ziela dziurawca (Hypericum perforatum L., herba) w stosunku 1:1, z rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym etanolem 96% (V/V). Zawartość etanolu w produkcie wynosi 52-62% (V/V), a dawka jednorazowa 5 ml dostarcza 0,05 mg sumy hiperycyn, które są standaryzowanym markerem aktywności preparatu. Produkt charakteryzuje się czerwonobrunatną barwą i specyficznym zapachem wynikającym z użytych surowców roślinnych.
Brak jest dostępnych danych dotyczących farmakodynamiki wyciągu ze świeżego ziela dziurawca w tym preparacie, co jest zgodne z wymogami art. 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/WE dotyczącymi tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych. W przypadku takich preparatów, których skuteczność opiera się na długotrwałym doświadczeniu klinicznym, nie jest wymagana szczegółowa dokumentacja farmakodynamiczna, co umożliwia uproszczoną procedurę rejestracyjną.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pelafen MED 20 mg
Produkt leczniczy Pelafen MED zawiera 20 mg standaryzowanego suchego wyciągu z korzenia pelargonii (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt.) w jednej tabletce powlekanej. Wyciąg pozyskiwany jest metodą ekstrakcji z użyciem 14% etanolu (V/V) przy współczynniku ekstraktowym 4-7:1. Zgodnie z Artykułem 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC oraz jej późniejszymi zmianami, dla tego typu leków roślinnych nie jest wymagane dostarczanie szczegółowych danych farmakodynamicznych, co wynika z regulacji prawnych dotyczących produktów zawierających wyciągi roślinne.
ekstrakt roślinny, ekstrakt z korzenia pelargonii, etanol rozpuszczalnik, lek roślinny, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, postać farmaceutyczna, proces ekstrakcji, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, standaryzowany wyciąg, substancja czynna, tabletka powlekana, właściwości farmakodynamiczne, współczynnik ekstraktowy, wyciąg z korzenia pelargonii