kwas mlekowy
Kwas mlekowy (kwas 2-hydroksypropionowy, acidum lacticum) to organiczny związek chemiczny będący produktem beztlenowej glikolizy. W organizmie ludzkim powstaje głównie w mięśniach szkieletowych podczas intensywnego wysiłku fizycznego, gdy zapotrzebowanie na tlen przekracza jego dostawę.
W diagnostyce medycznej poziom kwasu mlekowego we krwi (laktemia) stanowi ważny marker metaboliczny. Podwyższone stężenie (powyżej 2 mmol/l) może wskazywać na kwasicę mleczanową – poważne zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej. Stan ten występuje w przebiegu niedotlenienia tkanek, wstrząsu, ciężkich infekcji, niewydolności wątroby, zatruć, niektórych chorób metabolicznych oraz jako skutek uboczny stosowania niektórych leków.
W praktyce klinicznej pomiar stężenia kwasu mlekowego jest wykorzystywany w intensywnej terapii do oceny perfuzji tkankowej, monitorowania stanu pacjentów w stanie krytycznym oraz jako czynnik prognostyczny w sepsie. Istotne znaczenie ma również w medycynie sportowej przy ocenie wydolności organizmu i efektywności treningu.
Kwas mlekowy znajduje także zastosowanie w dermatologii jako składnik preparatów złuszczających (peelingów chemicznych) w stężeniach 5-70%, wykazując działanie keratolityczne, nawilżające i stymulujące odnowę naskórka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Maść na odciski Aflofarm (400 mg + 100 mg)/g
Maść na odciski Aflofarm zawiera kwas salicylowy (400 mg/g) oraz kwas mlekowy (100 mg/g) i jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na te substancje lub inne składniki preparatu, w tym lanolinę. Nie należy jej stosować u dzieci poniżej 2 lat ze względu na ryzyko zwiększonej absorpcji i wrażliwości skóry. Przeciwwskazania obejmują także pacjentów z cukrzycą oraz zaburzeniami krążenia obwodowego, ze względu na ryzyko powikłań związanych z keratolitycznym działaniem maści i utrudnionym gojeniem się ran. Stosowanie maści jest również niewskazane przy uszkodzeniach skóry lub obecności zmian zapalnych w miejscu aplikacji, co może nasilać stan zapalny i zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
cukrzyca, działanie keratoliczne, kwas mlekowy, kwas salicylowy, lanolina, lek przeciwzakrzepowy, maść na odciski, nadwrażliwość, niewydolność naczyń obwodowych, odcisk, powikłanie infekcyjne, stan zapalny, uszkodzenie skóry, zaburzenie czucia, zaburzenie krążenia, zaburzenie odporności, zaburzenie ukrwienia tkanek, zmiana nowotworowa, zmiana zapalna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Prismasol 2 mmol/l
Prismasol 2 mmol/l potasu to roztwór do hemodializy i hemofiltracji, składający się z dwukomorowego worka: mniejsza komora A zawiera roztwór elektrolitowy (250 ml), a większa komora B roztwór buforowy (4750 ml). Po zmieszaniu zawartości obu komór uzyskuje się końcowy roztwór o stężeniach: wapń 1,75 mmol/l, magnez 0,5 mmol/l, sód 140 mmol/l, chlorki 111,5 mmol/l, mleczan 3 mmol/l, wodorowęglan 32 mmol/l, potas 2 mmol/l oraz glukoza 6,1 mmol/l. Roztwór ma teoretyczną osmolarność 297 mOsm/l i pH w zakresie 7,0-8,5. Produkt jest dostarczany w workach z PVC lub poliolefiny, z zabezpieczeniami aseptycznymi, a odtworzony roztwór powinien być zużyty w ciągu 24 godzin, ze względu na ryzyko mikrobiologiczne.
chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia, dwutlenek węgla, hemodializa, hemodializa i hemofiltracja, kwas mlekowy, nierozpuszczalny kompleks, okres ważności, osmolarność, polichlorek winylu, roztwór buforowy, roztwór elektrolitowy, stabilność chemiczna, technika aseptyczna, temperatura przechowywania, woda do wstrzykiwań, wodorowęglan, wodorowęglan sodu, worek dwukomorowy, wytrącanie osadu - Leksykon chorób i schorzeń
Bakteryjne zapalenie pochwy – Leczenie
Bakteryjne zapalenie pochwy (BV) jest najczęstszą przyczyną nieprawidłowej wydzieliny u kobiet w wieku rozrodczym, wynikającą z zaburzenia równowagi mikrobiologicznej pochwy, gdzie dochodzi do nadmiernego wzrostu bakterii beztlenowych kosztem Lactobacillus. Standardowe leczenie opiera się na antybiotykach, głównie metronidazolu (500 mg doustnie 2x/d przez 7 dni lub 0,75% żel dopochwowo 5 g raz dziennie przez 5 dni) oraz klindamycynie (2% krem dopochwowy 5 g na noc przez 7 dni lub 300 mg doustnie 2x/d przez 7 dni). Alternatywnie stosuje się seknidazol (2 g jednorazowo) i tynidazol (2 g przez 2 dni lub 1 g przez 5 dni). Leczenie jest szczególnie istotne u kobiet ciężarnych z objawami BV, ze względu na ryzyko powikłań położniczych, gdzie metronidazol jest lekiem z wyboru, a tynidazol jest przeciwwskazany. Skuteczność terapii antybiotykowej wynosi 80-90% w ciągu pierwszego miesiąca, jednak nawroty występują u 50-80% pacjentek w ciągu roku, co wymaga stosowania terapii podtrzymującej, np. metronidazolu w żelu 0,75% dopochwowo 2x w tygodniu przez 4-6 miesięcy.
antybiotykoterapia, bakterie beztlenowe, bakteryjne zapalenie pochwy, biofilm bakteryjny, Clostridioides difficile, działania niepożądane antybiotyków, grzybica pochwy, irygacja pochwy, kwas borowy, kwas mlekowy, Lactobacillus, Lactobacillus crispatus, mikrobiota pochwy, nawracające bakteryjne zapalenie pochwy, nitroimidazol, oporność na antybiotyki, poporodowe zapalenie endometrium, poród przedwczesny, powikłanie ciążowe, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, reakcja disulfiramowa, seknidazol, tynidazol, wkładka wewnątrzmaciczna, zakażenie przenoszone drogą płciową, zakażenie wewnątrzowodniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Salbutamol WZF
Salbutamol WZF nie powinien być stosowany jako monoterapia u pacjentów z ciężką lub niestabilną astmą ze względu na ryzyko ciężkich napadów astmy zagrażających życiu. W tej grupie wskazana jest regularna kontrola czynności płuc oraz rozważenie terapii doustnymi i/lub wziewnymi kortykosteroidami. Zwiększone zużycie β2-agonistów krótkodziałających wymaga ponownej oceny stanu klinicznego i ewentualnej modyfikacji leczenia. U pacjentów z cukrzycą konieczne jest monitorowanie glikemii i kwasu mlekowego, gdyż salbutamol może podnosić stężenie glukozy we krwi. Ze względu na ryzyko pobudzenia układu współczulnego i potencjalne działania niepożądane kardiologiczne (kołatanie serca, zmiany w EKG, wzrost ciśnienia tętniczego), szczególną ostrożność należy zachować u chorych z chorobą niedokrwienną serca, zaburzeniami rytmu i nadciśnieniem tętniczym.
amina sympatykomimetyczna, beta-adrenergik, choroba niedokrwienna serca, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka astma, hiperglikemia, kołatanie serca, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, kwas mlekowy, lek rozszerzający oskrzela, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, napad astmy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obrzęk głośni, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, padaczka, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, zaburzenie rytmu serca, załamek T, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Metformin Bluefish 1000 mg
Przedawkowanie metforminy chlorowodorku stanowi poważne zagrożenie kliniczne, głównie z powodu ryzyka rozwoju kwasicy mleczanowej, która jest najcięższym powikłaniem tego stanu. Pomimo braku obserwacji hipoglikemii nawet przy jednorazowym spożyciu dawki do 85 g, znaczne przekroczenie tej wartości lub współistnienie czynników ryzyka, takich jak niewydolność nerek, podeszły wiek, niedotlenienie tkanek, odwodnienie czy niewydolność wątroby, może prowadzić do kwasicy mleczanowej. Objawy tego stanu obejmują nudności, wymioty, bóle brzucha, senność, osłabienie, przyspieszone oddychanie oraz zaburzenia świadomości, a nieleczona kwasica może skutkować niewydolnością wielonarządową i śmiercią.
hemodializa, hipoglikemia, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, metformina chlorowodorek, nadzór medyczny, niedotlenienie tkanek, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, objawy żołądkowo-jelitowe, przedawkowanie metforminy, równowaga kwasowo-zasadowa, upośledzenie nerek, zaburzenie kwasowo-zasadowe, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lakcid forte minimum 10 mld CFU pałeczek Lactobacillus rhamnosus
Lakcid forte to preparat probiotyczny zawierający minimum 10 mld CFU pałeczek Lactobacillus rhamnosus, w składzie procentowym: 40% szczep Pen, 40% szczep E/N oraz 20% szczep Oxy. Produkt należy do grupy mikroorganizmów przeciwbiegunkowych (kod ATC: A07FA) i jest stosowany w celu normalizacji mikroflory jelitowej, zwłaszcza po jej wyjałowieniu w wyniku antybiotykoterapii. Szczepy te wykazują zdolność przeżycia w kwaśnym środowisku soku żołądkowego oraz oporność na działanie soli kwasów żółciowych, co umożliwia ich skuteczną kolonizację śluzówki jelit. Mechanizm działania obejmuje konkurencję o substraty i miejsce kolonizacji z patogenami oraz produkcję kwasu mlekowego, który obniża pH jelit, hamując rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych.
aminoglikozyd, antybiotykoterapia, bakteria kwasu mlekowego, cefalosporyna, glikopeptyd, jednostka formowania kolonii, karbapenem, kwas mlekowy, Lactobacillus rhamnosus, linkozamid, makrolid, mikroflora przewodu pokarmowego, mikroorganizm przeciwbiegunkowy, oporność na antybiotyki, penicylina, sok żołądkowy, sole kwasów żółciowych, tetracyklina, zawiesina doustna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Maść na odciski Aflofarm (400 mg + 100 mg)/g
Maść na odciski Aflofarm zawiera 400 mg kwasu salicylowego oraz 100 mg kwasu mlekowego na 1 g maści, co stanowi łączne stężenie substancji czynnych 500 mg/g. Preparat jest oparty na podłożu maściowym, w skład którego wchodzą wazelina żółta oraz lanolina – ta ostatnia może wywoływać reakcje alergiczne u pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik. Maść jest przeznaczona do stosowania miejscowego na skórę w obszarze odcisków, co umożliwia bezpośrednie działanie keratolityczne i złuszczające kwasu salicylowego oraz nawilżające i zmiękczające kwasu mlekowego.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Maść na odciski (400 mg + 100 mg)/g
Maść na odciski zawiera kwas salicylowy (400 mg/g) oraz kwas (S)-mlekowy (100 mg/g) i jest przeznaczona do miejscowego leczenia odcisków. Przed aplikacją należy dokładnie wymoczyć i osuszyć zmienione miejsce, co zwiększa penetrację substancji czynnych. Preparat stosuje się w postaci cienkiej warstwy na odcisk, zabezpieczając plastrem lub bandażem, dwa razy dziennie (rano i wieczorem) przez 4-6 dni. W trakcie terapii nie należy zmywać maści wodą, aby nie obniżyć skuteczności leczenia.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Brodacid
Produkt leczniczy Brodacid zawiera 50,4 mg kwasu mlekowego oraz 100 mg kwasu salicylowego w 1 g płynu do stosowania na skórę. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do użytku zewnętrznego i powinien być aplikowany wyłącznie na brodawki, z zachowaniem szczególnej ostrożności, aby uniknąć kontaktu ze zdrową lub uszkodzoną skórą. W przypadku podrażnienia skóry w miejscu aplikacji konieczne jest przerwanie leczenia. Należy chronić oczy, drogi oddechowe oraz błony śluzowe przed kontaktem z produktem i jego oparami, a w razie przypadkowego kontaktu z oczami lub błonami śluzowymi należy natychmiast przemyć je dużą ilością wody.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lakcid forte minimum 10 mld CFU pałeczek Lactobacillus rhamnosus
Lakcid forte to preparat probiotyczny zawierający trzy szczepy Lactobacillus rhamnosus w proporcjach: Pen (40%), E/N (40%) oraz Oxy (20%), z minimalną zawartością 10 miliardów jednostek tworzących kolonie (CFU). Szczepy te wykazują zdolność do kolonizacji błony śluzowej jelit, co umożliwia normalizację mikroflory przewodu pokarmowego, szczególnie po antybiotykoterapii. Charakteryzują się odpornością na działanie soku żołądkowego oraz soli kwasów żółciowych, co zapewnia ich przeżywalność i skuteczne działanie w jelitach. Mechanizm działania obejmuje konkurencję o substraty odżywcze i miejsca adhezji z patogenami oraz produkcję kwasu mlekowego, który hamuje rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych.
aminoglikozyd, antybiotykoterapia, bakteria kwasu mlekowego, beztlenowy rozkład cukrów, biegunka poantybiotykowa, cefalosporyna, działanie probiotyczne, glikopeptyd, jednostka tworząca kolonię, karbapenem, kwas mlekowy, Lactobacillus rhamnosus, makrolid, mikroflora przewodu pokarmowego, mikroorganizm chorobotwórczy, mikroorganizm przeciwbiegunkowy, oporność na antybiotyki, penicylina, sok żołądkowy, sole kwasów żółciowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sensiva (45 g + 28 g + 0,3 g)/100 g
Produkt leczniczy Sensiva w postaci roztworu na skórę jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników aktywnych, w tym propanol (45 g/100 g roztworu), alkohol izopropylowy (28 g/100 g roztworu) oraz kwas mlekowy (0,3 g/100 g roztworu), jak również na substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Wskazane jest unikanie stosowania u osób z historią reakcji alergicznych takich jak miejscowe reakcje skórne (zaczerwienienie, świąd, pieczenie), wysypka, pokrzywka, obrzęk skóry lub błon śluzowych oraz reakcje anafilaktyczne. Pełny skład preparatu, w tym substancje pomocnicze, dostępny jest w punkcie 6.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego.
alkohol izopropylowy, błona śluzowa, charakterystyka produktu leczniczego, działanie dezynfekujące, kwas mlekowy, miejscowa reakcja skórna, nadwrażliwość, obrzęk skóry, pokrzywka, propanol, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, schorzenie dermatologiczne, środek odkażający, substancja pomocnicza, uczulenie skórne, uszkodzenie skóry, właściwości antyseptyczne, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Salbutamol WZF
Salbutamol WZF (0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) nie powinien być stosowany jako jedyny lek u pacjentów z ciężką lub niestabilną astmą ze względu na ryzyko ciężkich napadów astmy i zgonu. W takich przypadkach konieczne jest regularne monitorowanie czynności płuc oraz rozważenie terapii doustnymi i/lub wziewnymi kortykosteroidami. Dawkowanie salbutamolu należy zwiększać wyłącznie na podstawie decyzji lekarza. W ciężkich zaostrzeniach astmy iniekcje salbutamolu mogą być niewystarczające i wymagają uzupełnienia kortykosteroidami oraz tlenoterapią. Należy zwracać uwagę na wzrost zużycia leków rozszerzających oskrzela, co wskazuje na pogorszenie przebiegu choroby i wymaga ponownej oceny leczenia. Podczas terapii istnieje ryzyko hipokaliemii, szczególnie u pacjentów z ciężką astmą, hipoksją oraz stosujących jednocześnie ksantyny, steroidy i leki moczopędne, dlatego konieczne jest monitorowanie poziomu potasu w surowicy.
aminy sympatykomimetyczne, astma niestabilna, astma oskrzelowa, beta-adrenomimetyki, choroba niedokrwienna serca, choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, czynność płuc, glukoza we krwi, hipokaliemia, kołatanie serca, kortykosteroidy doustne, kortykosteroidy wziewne, kwas mlekowy, leczenie przeciwcukrzycowe, leki moczopędne, leki rozszerzające oskrzela, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na salbutamol, niewydolność serca, obrzęk głośni, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QTc, padaczka, pochodne ksantyny, pokrzywka, potas w surowicy, próg drgawkowy, roztwór do wstrzykiwań, skurcz dróg oddechowych, skurcz oskrzeli, tlenoterapia, układ współczulny, wysypka skórna, zaburzenia rytmu serca, zaostrzenie astmy - Leksykon substancji czynnych
Lactobacillus plantarum – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Lactobacillus plantarum, stosowany głównie w formie dopochwowej w preparatach takich jak Protrivagin (zawierający Lactobacillus plantarum P 17630 w stężeniu ≥10⁸ CFU) oraz inVag (zawierający 25% Lactobacillus plantarum 57B w kompozycji ≥10⁹ CFU bakterii kwasu mlekowego), nie wykazuje istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne pacjentek. Dane z Charakterystyki Produktu Leczniczego potwierdzają, że preparaty te nie wpływają na prowadzenie pojazdów mechanicznych ani obsługę maszyn. Miejscowa aplikacja ogranicza dystrybucję ogólnoustrojową, a mechanizm działania opiera się na lokalnej modulacji mikroflory pochwy poprzez produkcję kwasu mlekowego, bez wpływu na ośrodkowy układ nerwowy czy funkcje motoryczne.
bakteria kwasu mlekowego, charakterystyka produktu leczniczego, dystrybucja ogólnoustrojowa, działanie niepożądane, interakcja lekowa, kapsułka dopochwowa, kwas mlekowy, Lactobacillus plantarum, Lactobacillus plantarum 57B, Lactobacillus plantarum P 17630, lek dopochwowy, objaw ogólnoustrojowy, ośrodkowy układ nerwowy, preparat dopochwowy, probiotyk, reakcja alergiczna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Metformin hydrochloride Sandoz 750 mg
Przedawkowanie metforminy, choć nie wywołuje hipoglikemii nawet przy dawkach sięgających 85 g, stanowi poważne zagrożenie ze względu na ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej. Kwasica ta charakteryzuje się podwyższonym stężeniem kwasu mlekowego w surowicy (>5 mmol/l), obniżeniem pH krwi (<7,35) oraz zwiększoną luką anionową, a jej objawy kliniczne obejmują przyspieszony, pogłębiony oddech (oddech Kussmaula), zaburzenia świadomości, hipotensję, hipotermię oraz w skrajnych przypadkach wstrząs z niewydolnością wielonarządową. Typowa dawka terapeutyczna metforminy wynosi 500-1000 mg/dobę, co podkreśla skalę ryzyka przy znacznych przedawkowaniach.
dolegliwość żołądkowo-jelitowa, hemodializa, hipoglikemia, hipoksja tkankowa, hipotensja, hipotermia, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, lek przeciwcukrzycowy, luka anionowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, oddech Kussmaula, pH krwi, przedawkowanie metforminy, śpiączka, tachykardia, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas mlekowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas mlekowy jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych głównie miejscowo w dermatologii, zwłaszcza w połączeniu z kwasem salicylowym. Preparaty te, takie jak ABE (89 mg kwasu mlekowego i 89 mg kwasu salicylowego/g), Acerin (98 mg kwasu mlekowego i 195 mg kwasu salicylowego/g), maści zawierające 100 mg kwasu mlekowego i 400 mg kwasu salicylowego/g oraz Brodacid (50,4 mg kwasu mlekowego i 100 mg kwasu salicylowego/g), są stosowane w leczeniu odcisków, zrogowaceń i brodawek. Dawkowanie obejmuje zwykle aplikację 1-2 razy dziennie przez okres od kilku dni do kilku tygodni, z koniecznością unikania kontaktu z zdrową skórą i stosowania u dzieci powyżej 2 lat pod kontrolą lekarza. Preparat Sensiva zawiera 0,3 g kwasu mlekowego na 100 g roztworu i służy do dezynfekcji skóry rąk, z zaleceniem wcierania 3 ml przez 30 sekund lub 10 ml przez 90 sekund przed zabiegami chirurgicznymi.
brodawka, dezynfekcja skóry, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltr, hemofiltracja, krążenie pozaustrojowe, kwas mlekowy, kwas salicylowy, leczenie nerkozastępcze, obwód pozaustrojowy, odcisk, postdylucja, predylucja, preparat dezynfekcyjny, preparat zewnętrzny, produkt leczniczy, równowaga kwasowo-zasadowa, zrogowacenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Salbutamol WZF
Salbutamol WZF, będący β2-adrenomimetykiem, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężką lub niestabilną astmą, chorobami układu sercowo-naczyniowego (w tym chorobą niedokrwienną serca, zaburzeniami rytmu serca i nadciśnieniem tętniczym), a także u osób z padaczką, nadczynnością tarczycy oraz nadmierną reakcją na aminy sympatykomimetyczne. W przypadku ciężkiej astmy konieczna jest regularna kontrola czynności płuc i rozważenie stosowania doustnych lub wziewnych kortykosteroidów. Zwiększone zużycie β-adrenomimetyków, w tym salbutamolu, powinno skłonić do ponownej oceny terapii i ewentualnej modyfikacji leczenia. Salbutamol może wywoływać objawy pobudzenia układu współczulnego, takie jak tachykardia, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zmiany w EKG (spłaszczenie załamka T, wydłużenie QTc, skrócenie odcinka ST), co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, obrzęk głośni) oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy i zespół Stevensa-Johnsona, zwłaszcza u dzieci po podaniu doustnym.
agonista receptorów beta-adrenergicznych, aminy sympatykomimetyczne, astma oskrzelowa, beta-adrenomimetyk, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, czynność skurczowa macicy, duszność, glikemia, kołatanie serca, kortykosteroidy doustne, kortykosteroidy wziewne, kwas mlekowy, leki rozszerzające oskrzela, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, napad astmy, niedobór laktazy, niestabilna astma, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk głośni, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QTc, padaczka, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, testy czynności płuc, układ współczulny, zaburzenia rytmu serca, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiany w EKG - Leksykon leków
Interakcje leku – Ipinzan 50 mg + 1000 mg
Produkt złożony Ipinzan, zawierający wildagliptynę i metforminę, wykazuje różnorodne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Wildagliptyna charakteryzuje się niskim potencjałem interakcji, nie jest metabolizowana przez enzymy CYP450 i nie wpływa na ich aktywność, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami, w tym doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (pioglitazon, metformina, gliburyd) oraz lekami stosowanymi w chorobach współistniejących (digoksyna, warfaryna, amlodypina, ramipryl, walsartan, symwastatyna). Jednakże jednoczesne stosowanie wildagliptyny z inhibitorami ACE może zwiększać ryzyko obrzęku naczynioruchowego, a działanie hipoglikemizujące wildagliptyny może być osłabione przez tiazydy, kortykosteroidy, leki tarczycowe oraz sympatykomimetyki, co wymaga monitorowania glikemii i ewentualnej korekty dawki.
agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych, amlodypina, antagoniści receptora angiotensyny II, choroby tarczycy, ciśnienie tętnicze, cytochrom P450, digoksyna, doustne leki przeciwcukrzycowe, działanie hiperglikemiczne, działanie hipoglikemizujące, glikokortykosteroidy, inhibitory ACE, inhibitory COX-2, inhibitory cytochromu P450, inhibitory MATE, inhibitory OCT2, jodowe środki kontrastowe, kumulacja mleczanów, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, monitorowanie glikemii, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ranolazyna, sympatykomimetyk, warfaryna, wildagliptyna i metformina - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Brodacid (50,4 mg + 100 mg)/g
Produkt leczniczy Brodacid, zawierający kwas mlekowy (50,4 mg/g w postaci 90% roztworu) oraz kwas salicylowy (100 mg/g), nie posiada dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak tych danych oznacza, że nie przeprowadzono szczegółowych badań na modelach zwierzęcych ani w warunkach laboratoryjnych, które mogłyby ocenić toksyczność ogólnoustrojową, reprodukcyjną, genotoksyczność czy potencjał rakotwórczy substancji czynnych. Ocena bezpieczeństwa opiera się zatem głównie na danych klinicznych oraz długotrwałym doświadczeniu w stosowaniu obu kwasów w praktyce medycznej, co jest uzasadnione ich dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa i wieloletnim użyciem terapeutycznym.
Pomimo braku danych przedklinicznych, nie stwierdza się automatycznie ryzyka związanego z bezpieczeństwem stosowania Brodacid, zwłaszcza że kwas mlekowy i kwas salicylowy mają ugruntowaną pozycję w terapii. Niemniej jednak, ze względu na ograniczone informacje laboratoryjne, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas aplikacji leku, ściśle przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania, sposobu podania oraz czasu trwania terapii zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego. Rekomendowane jest również systematyczne monitorowanie pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych w trakcie leczenia.
- Leksykon substancji czynnych
Propanol – Przedawkowanie
Propanol, występujący w formie 1-propanolu oraz 2-propanolu (alkohol izopropylowy), jest składnikiem wielu preparatów dermatologicznych, stosowanych w stężeniach od 8% do 45%. Preparaty takie jak Kodan Tinktur Forte barwiony (45% 2-propanolu), Octeniderm (10% i 30% 1-propanolu) oraz Primasept Med (10% propanolu, 8% alkoholu izopropylowego) charakteryzują się wysokim profilem bezpieczeństwa, bez zgłoszonych przypadków przedawkowania. Jednak preparat Sensiva, zawierający 45% propanolu i 28% alkoholu izopropylowego, wykazuje potencjalne ryzyko toksyczności po przypadkowym spożyciu, manifestujące się nasilonymi i długotrwałymi objawami ze strony przewodu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego.
2-difenylol, alkohol izopropylowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja OUN, dichlorowodorek oktenidyny, intoksykacja etanolem, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas mlekowy, objaw zatrucia, propanol, reakcja toksyczna, spadek ciśnienia tętniczego, spłycenie oddechu, zaburzenie świadomości, zapalenie żołądka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sensiva (45 g + 28 g + 0,3 g)/100 g
Produkt leczniczy Sensiva, klasyfikowany w grupie leków dezynfekujących i antyseptycznych (kod ATC: D08AX53), jest roztworem na skórę zawierającym propanol (45 g/100 g), alkohol izopropylowy (28 g/100 g) oraz kwas mlekowy (0,3 g/100 g). Preparat charakteryzuje się fizjologicznym pH 5,5, co sprzyja dobrej tolerancji i minimalizuje ryzyko podrażnień przy długotrwałym stosowaniu. Sensiva wykazuje szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, obejmujące bakteriobójcze, przeciwgrzybicze oraz przeciwwirusowe właściwości. Skutecznie eliminuje bakterie Gram-dodatnie (m.in. Staphylococcus aureus, paciorkowce), Gram-ujemne (Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Proteus spp., Klebsiella pneumoniae) oraz mykobakterie (Mycobacterium tuberculosis). Ponadto preparat działa przeciwgrzybiczo na drożdżaki (Candida albicans) i dermatofity (Trichophyton mentagrophytes, Microsporum gypseum).
AIDS, aktywność grzybobójcza, alkohol izopropylowy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie bakteriobójcze, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwwirusowe, działanie wirusobójcze, Escherichia coli, gruźlica, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica stóp, HBV, HIV, Klebsiella pneumoniae, kwas mlekowy, Microsporum gypseum, Mycobacterium tuberculosis, mykobakteria, ostre zapalenie żołądka i jelit, propanol, Proteus mirabilis, proteus vulgaris, Pseudomonas aeruginosa, rotawirus, Staphylococcus aureus, Trichophyton mentagrophytes, wirus krowianki, wirusowe zapalenie wątroby, zakażenie grzybicze, zakażenie skóry, zapalenie płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Maść na odciski Aflofarm (400 mg + 100 mg)/g
Maść na odciski Aflofarm zawiera 400 mg kwasu salicylowego oraz 100 mg kwasu mlekowego na gram preparatu, co zapewnia silne działanie keratolityczne i zmiękczające hiperkeratotyczne zmiany skóry stóp. Preparat jest wskazany do miejscowego stosowania w leczeniu odcisków, nagniotków oraz innych zgrubień naskórka, które powstają na skutek długotrwałego ucisku lub tarcia. Kwas salicylowy rozmiękcza i złuszcza zrogowaciały naskórek, natomiast kwas mlekowy dodatkowo nawilża i ułatwia usuwanie zrogowaciałej tkanki. Maść zawiera również lanolinę, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas mlekowy – Wskazania do stosowania
Kwas mlekowy wykazuje działanie keratolityczne i jest szeroko stosowany w dermatologii, głównie w leczeniu zmian skórnych związanych z nadmiernym rogowaceniem naskórka. Preparaty zawierające kwas mlekowy w połączeniu z kwasem salicylowym, takie jak ABE (89 mg kwasu mlekowego i 89 mg kwasu salicylowego na 1 g płynu), Acerin (98 mg kwasu mlekowego i 195 mg kwasu salicylowego na 1 g płynu), Maść na odciski (100 mg kwasu mlekowego i 400 mg kwasu salicylowego na 1 g maści) oraz Maść na odciski Aflofarm o identycznym składzie, są wskazane do usuwania odcisków, nagniotków oraz zgrubiałej skóry. Preparat Brodacid (50,4 mg kwasu mlekowego i 100 mg kwasu salicylowego na 1 g płynu) jest dedykowany leczeniu różnych typów brodawek skórnych, w tym brodawek zwykłych, okołopaznokciowych, stóp i mozaikowych. Ponadto, kwas mlekowy w niskim stężeniu (0,3 g/100 g) w preparacie Sensiva, wraz z propanolem i alkoholem izopropylowym, znajduje zastosowanie w higienicznej i chirurgicznej dezynfekcji skóry rąk.
brodawka mozaikowa, brodawka okołopaznokciowa, brodawka stopy, brodawka zwykła, dezynfekcja skóry, dializoterapia, działanie keratolityczne, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, kwas mlekowy, kwas salicylowy, niewydolność nerek, odciski i nagniotki, ostra niewydolność nerek, rogowacenie naskórka, roztwór dializacyjny, terapia nerkozastępcza, zatrucie lekami, zgrubiała skóra, zrogowaciały naskórek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Maść na odciski (400 mg + 100 mg)/g
Produkt leczniczy Maść na odciski zawiera kwas salicylowy (400 mg/g) oraz kwas (S)-mlekowy (100 mg/g) i charakteryzuje się ograniczonym przenikaniem substancji czynnych do głębszych warstw skóry po aplikacji miejscowej. Substancje te działają głównie powierzchniowo, w warstwach rogowych naskórka, gdzie zlokalizowane są zmiany hiperkeratotyczne, co potwierdzają badania farmakokinetyczne wykazujące minimalne wchłanianie do krążenia ogólnego. Ilość substancji przenikająca do krwiobiegu jest zbyt mała, aby wywołać działania ogólnoustrojowe, co podkreśla miejscowy charakter działania preparatu.
absorpcja ogólnoustrojowa, aplikacja zewnętrzna, działanie miejscowe, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, hiperkeratoza, kwas mlekowy, kwas salicylowy, odcisk, penetracja przez skórę, profil bezpieczeństwa, przenikanie przez skórę, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie substancji czynnych, wpływ ogólnoustrojowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Flegafortan 1,6 mg/ml
Flegafortan to syrop zawierający bromoheksyny chlorowodorek w stężeniu 1,6 mg/ml, co przekłada się na 8 mg substancji czynnej w standardowej dawce 5 ml. Preparat zawiera również szereg substancji pomocniczych, takich jak sorbitol ciekły (760 mg/ml), glikol propylenowy (40,3 mg/ml), metylu parahydroksybenzoesan (0,9 mg/ml), propylu parahydroksybenzoesan (0,1 mg/ml), alkohol benzylowy (0,06 mg/ml) oraz kwas benzoesowy (0,000012 mg/ml). Składniki te pełnią funkcje słodzące, konserwujące oraz aromatyzujące, co jest istotne w kontekście potencjalnych reakcji alergicznych i nietolerancji, np. u pacjentów z nietolerancją fruktozy.
aldehyd anyżowy, alkohol benzylowy, bromoheksyny chlorowodorek, glikol propylenowy, konserwant, kwas benzoesowy, kwas mlekowy, metoksyacetofenon, metylu parahydroksybenzoesan, nietolerancja fruktozy, niezgodność farmaceutyczna, propylu parahydroksybenzoesan, regulator kwasowości, sacharyna sodowa, sorbitol ciekły, substancja czynna, substancja pomocnicza, syrop, trietylu cytrynian - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – ABE (89 mg + 89 mg)/g
Produkt leczniczy ABE (89 mg + 89 mg)/g, zawierający kwas mlekowy (89 mg/g, 90% roztwór) oraz kwas salicylowy (89 mg/g) w postaci płynu na skórę, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Brak działania ogólnoustrojowego i miejscowe stosowanie preparatu tłumaczą brak wpływu na funkcje poznawcze, koordynację wzrokowo-ruchową oraz czas reakcji. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, stosowanie ABE zgodnie z zaleceniami nie wymaga wprowadzania ograniczeń w zakresie wykonywania czynności wymagających wzmożonej koncentracji i sprawności psychofizycznej.
bezpieczeństwo farmakoterapii, czas reakcji, działanie miejscowe na skórę, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwhistaminowe, działanie uspokajające, edukacja terapeutyczna, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, kwas mlekowy, kwas salicylowy, ośrodkowy układ nerwowy, płyn na skórę, preparat dermatologiczny, sprawność psychofizyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Acerin (195 mg + 98 mg)/g
Produkt leczniczy ACERIN w postaci płynu na skórę zawiera kwas salicylowy w stężeniu 195 mg/g oraz kwas mlekowy w stężeniu 98 mg/g. Nie są dostępne szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego preparatu, w tym brak informacji o toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, potencjale rakotwórczym oraz wpływie na reprodukcję. Pomimo braku dedykowanych badań przedklinicznych dla tej konkretnej kombinacji i stężeń substancji czynnych, kwas salicylowy i kwas mlekowy są od dawna stosowane w dermatologii, co stanowi podstawę do oceny ich bezpieczeństwa.
- Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pochwy – Patofizjologia i mechanizm
Grzybica pochwy (vulvovaginal candidiasis, VVC) jest infekcją dolnych dróg rodnych wywołaną nadmiernym wzrostem Candida, głównie C. albicans (85-90% przypadków). Patogeneza opiera się na przejściu grzyba z formy drożdżowej do inwazyjnej strzępkowej, co umożliwia adhezję i penetrację nabłonka pochwy. Kluczowe czynniki wirulencji to kandydalizyna (toksyczna peptydowa toksyna), wydzielane aspartylowe proteazy (SAP), lipazy, fosfolipazy oraz białka powierzchniowe (Als3p, Hwp1p). Zdrowa mikrobiota pochwy, zdominowana przez Lactobacillus, utrzymuje kwaśne pH 3,8-4,5, produkuje nadtlenek wodoru i bakteriocyny, co hamuje wzrost Candida i jej adhezję. Dysbioza mikrobioty, podwyższone pH oraz czynniki takie jak antybiotykoterapia, ciąża, cukrzyca, czy stosowanie hormonalnej terapii sprzyjają rozwojowi infekcji. Odpowiedź immunologiczna gospodarza, zwłaszcza aktywacja inflamasomu NLRP3 i napływ neutrofili, prowadzi do stanu zapalnego i objawów klinicznych (świąd, pieczenie, obfita wydzielina, dyspareunia, dysuria).
Candida albicans, Candida glabrata, Candida tropicalis, czynniki predysponujące, czynniki wirulencji, dysbioza mikrobioty, endocytoza, forma drożdżowa, forma strzępkowa, grzybica pochwy, inflamasom NLRP3, kandydalizyna, kandydoza pochwy, kwas mlekowy, Lactobacillus, nabłonek pochwy, nadtlenek wodoru, nawracająca grzybica pochwy, nawracająca kandydoza pochwy, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź zapalna, pH pochwy - Leksykon substancji czynnych
Landiolol – Działania niepożądane
Landiolol, substancja czynna leku Runrapiq, wykazuje profil działań niepożądanych, w którym dominują zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak niedociśnienie tętnicze i bradykardia, obserwowane z częstością od ≥1% do <10%. Dane z badań klinicznych (2382 pacjentów) oraz po wprowadzeniu leku do obrotu (1257 pacjentów) potwierdzają, że objawy te ustępują samoistnie lub po przerwaniu terapii. Ciężkie działania niepożądane, w tym nagłe zatrzymanie krążenia, całkowity blok przedsionkowo-komorowy, zahamowanie zatokowe oraz wstrząs, występowały głównie u pacjentów w podeszłym wieku oraz z chorobami współistniejącymi, zwłaszcza nadciśnieniem tętniczym i chorobą serca. W badaniu LANDI-SEP u pacjentów z posocznicą odnotowano niedociśnienie tętnicze u 5,1% oraz bradykardię u 2,0% pacjentów, a także inne poważne zaburzenia hemodynamiczne i metaboliczne, w tym zespół małego rzutu serca i wzrost enzymów wątrobowych.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, częstoskurcz komorowy, enzymy wątrobowe, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiponatremia, kwas mlekowy, landiolol, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nagłe zatrzymanie krążenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, ostre uszkodzenie nerek, posocznica, Runrapiq, skąpomocz, skurcz oskrzeli, udar mózgu, wstrząs, zahamowanie zatokowe, zapalenie płuc, zapalenie śródpiersia, zawał mięśnia sercowego, zawał mózgu, zespół małego rzutu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lactulose-MIP 9,75 g/15 ml
Laktuloza, klasyfikowana pod kodem ATC A06AD11, jest dwucukrem złożonym z D-galaktozy i fruktozy, wykorzystywanym jako lek przeczyszczający o działaniu osmotycznym. Jej mechanizm działania opiera się na rozkładzie przez enzymy bakteryjne w jelicie grubym do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (głównie kwasu mlekowego i octowego) oraz gazów (metanu i wodoru). Powstałe kwasy i cukier wywołują efekt osmotyczny, zwiększając objętość treści jelitowej i stymulując perystaltykę, a także bezpośrednio pobudzają ruchy jelit. Laktuloza nie ulega hydrolizie w jelicie cienkim, co pozwala na jej specyficzne działanie w okrężnicy.
ciśnienie osmotyczne, disacharydaza, działanie lecznicze, działanie przeczyszczające, encefalopatia wątrobowa, flora bakteryjna, fruktoza, jelito cienkie, jelito grube, jonizacja amoniaku, krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy, kwas mlekowy, kwas octowy, laktuloza, lek przeczyszczający osmotyczny, mikrobiota jelitowa, perystaltyka jelit, stężenie amoniaku - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ciclopirox Ziaja 10 mg/g
Ciclopirox Ziaja to krem o stężeniu 10 mg/g, zawierający substancję czynną cyklopiroks z olaminą (Ciclopirox olaminum). Preparat jest dostępny w opakowaniu 20 g i charakteryzuje się białą lub prawie białą, kremową konsystencją, co ułatwia aplikację i wchłanianie. W składzie leku znajdują się również substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak alkohol cetylowy i stearylowy (po 57,5 mg/g) oraz alkohol benzylowy (4 mg/g), a także inne składniki pełniące funkcje emulgujące, stabilizujące i regulujące pH. Opakowanie to aluminiowa tuba z membraną i zakrętką z HDPE, co zapewnia odpowiednią ochronę preparatu.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol mirystylowy, alkohol stearylowy, cyklopiroks olaminum, cyklopiroks z olaminą, emulgator, krem, kwas mlekowy, lakier epoksydowo-fenolowy, membrana, niezgodność farmaceutyczna, oktylododekanol, parafina ciekła, polietylen wysokiej gęstości, polisorbat, regulator pH, rozpuszczalnik, sorbitanu stearynian, surfaktant - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Maść na odciski Aflofarm (400 mg + 100 mg)/g
Maść na odciski Aflofarm, zawierająca 400 mg kwasu salicylowego oraz 100 mg kwasu mlekowego na 1 g preparatu, jest miejscowym lekiem keratolitycznym, który nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Wynika to z punktowego zastosowania, ograniczonego wchłaniania ogólnoustrojowego oraz braku działania na ośrodkowy układ nerwowy, co potwierdzają brak raportów o zaburzeniach koordynacji, senności czy zaburzeniach widzenia po aplikacji. W praktyce klinicznej oznacza to, że pacjenci mogą bezpiecznie stosować ten preparat bez konieczności ograniczania aktywności wymagającej pełnej sprawności psychomotorycznej, w tym pracy zawodowej związanej z prowadzeniem pojazdów lub obsługą precyzyjnych urządzeń.
charakterystyka produktu leczniczego, działania niepożądane, funkcje poznawcze, kwas mlekowy, kwas salicylowy, maść na odciski, odcisk, ośrodkowy układ nerwowy, preparat keratolityczny, senność, sprawność psychomotoryczna, świadoma zgoda pacjenta, świadomość, szybkość reakcji, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenia koordynacji, zaburzenia widzenia, zmiana chorobowa