Przedawkowanie
Propanol

Propanol, występujący w formie 1-propanolu oraz 2-propanolu (alkohol izopropylowy), jest składnikiem wielu preparatów dermatologicznych, stosowanych w stężeniach od 8% do 45%. Preparaty takie jak Kodan Tinktur Forte barwiony (45% 2-propanolu), Octeniderm (10% i 30% 1-propanolu) oraz Primasept Med (10% propanolu, 8% alkoholu izopropylowego) charakteryzują się wysokim profilem bezpieczeństwa, bez zgłoszonych przypadków przedawkowania. Jednak preparat Sensiva, zawierający 45% propanolu i 28% alkoholu izopropylowego, wykazuje potencjalne ryzyko toksyczności po przypadkowym spożyciu, manifestujące się nasilonymi i długotrwałymi objawami ze strony przewodu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego.

Przedawkowanie propanolu

Propanol, występujący zarówno jako 1-propanol jak i 2-propanol (alkohol izopropylowy), jest substancją czynną zawartą w wielu produktach leczniczych stosowanych na skórę. W preparatach medycznych najczęściej występuje w stężeniach od 8% do 45%, często w połączeniu z innymi substancjami aktywnymi, takimi jak 2-difenylol, dichlorowodorek oktenidyny czy kwas mlekowy. 1 2 3 4

Dane na temat przedawkowania

Należy podkreślić, że dla większości preparatów zawierających propanol nie zgłoszono przypadków przedawkowania, co potwierdza relatywnie wysoki profil bezpieczeństwa tych substancji przy prawidłowym stosowaniu. Dla preparatów Kodan Tinktur Forte barwiony oraz Octeniderm, zawierających 2-propanol w stężeniu 45% oraz 1-propanol w stężeniach odpowiednio 10% i 30%, nie zgłoszono żadnych przypadków przedawkowania. 5 6 Podobnie dla preparatu Primasept Med, który zawiera niższe stężenia propanolu (10%) i alkoholu izopropylowego (8%), brak jest danych dotyczących przedawkowania. 7

Objawy przedawkowania

Istotne informacje na temat potencjalnych konsekwencji przedawkowania propanolu dostępne są dla preparatu Sensiva. W przypadku tego produktu, który zawiera propanol w stężeniu 45% oraz alkohol izopropylowy w stężeniu 28%, przypadkowe spożycie może prowadzić do wystąpienia określonych reakcji toksycznych. 8

Reakcje po spożyciu propanolu są podobne do tych występujących po spożyciu etanolu, jednak z istotną różnicą – propanol nie wywołuje efektu euforycznego charakterystycznego dla etanolu. Co więcej, objawy zatrucia propanolem są znacznie bardziej nasilone i utrzymują się dłużej w porównaniu do intoksykacji etanolem. 9

Tabela objawów przedawkowania propanolu

Objaw przedawkowania Opis Dawka wywołująca Produkt leczniczy
Zapalenie żołądka Stan zapalny błony śluzowej żołądka, bardziej nasilony niż po spożyciu etanolu Brak określonej dawki Sensiva
Krwawienie z przewodu pokarmowego Może wystąpić w wyniku działania drażniącego na błonę śluzową przewodu pokarmowego Brak określonej dawki Sensiva
Ból Ból o większym nasileniu i dłuższym czasie trwania niż przy zatruciu etanolem Brak określonej dawki Sensiva
Nudności Bardziej nasilone i długotrwałe w porównaniu do zatrucia etanolem Brak określonej dawki Sensiva
Wymioty Bardziej intensywne i utrzymujące się dłużej niż po intoksykacji etanolem Brak określonej dawki Sensiva
Depresja ośrodkowego układu nerwowego Znacznie bardziej nasilona i długotrwała niż w przypadku etanolu, może manifestować się zaburzeniami świadomości, spłyceniem oddechu, spadkiem ciśnienia tętniczego Brak określonej dawki Sensiva
Brak efektu euforycznego W przeciwieństwie do etanolu, propanol nie wywołuje uczucia euforii Brak określonej dawki Sensiva

10

Wnioski kliniczne

Na podstawie dostępnych danych można stwierdzić, że toksyczność propanolu po przypadkowym spożyciu jest znacznie wyższa niż etanolu, powodując szereg poważnych objawów ze strony przewodu pokarmowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że depresja OUN może stanowić potencjalne zagrożenie życia w przypadku znacznego przedawkowania. 11

Chociaż nie zgłoszono przypadków przedawkowania dla większości preparatów zawierających propanol, należy zachować szczególną ostrożność przy ich stosowaniu, zwłaszcza jeśli dostępne są dla pacjentów poza bezpośrednim nadzorem personelu medycznego. Produkty te powinny być przechowywane w miejscu niedostępnym dla dzieci i osób, u których istnieje ryzyko przypadkowego spożycia. 12 13 14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl