Właściwości farmakokinetyczne
Propanol

Propanol, występujący w formie 1-propanolu oraz 2-propanolu (alkohol izopropylowy), jest składnikiem aktywnym w preparatach dezynfekcyjnych stosowanych miejscowo na skórę, takich jak Kodan Tinktur Forte barwiony (10 g/100 g 1-propanolu, 45 g/100 g 2-propanolu), Octeniderm (30 g/100 g 1-propanolu, 45 g/100 g 2-propanolu), Primasept Med (10 g/100 g 1-propanolu, 8 g/100 g 2-propanolu) oraz Sensiva (45 g/100 g 1-propanolu, 28 g/100 g 2-propanolu). Preparaty te zawierają również inne substancje czynne, takie jak 2-biphenylol, dichlorowodorek oktenidyny, 2-difenylol czy kwas mlekowy, i występują w formie płynów lub roztworów o różnej barwie i lepkości. Charakterystyka farmakokinetyczna propanolu w tych produktach nie jest opisana w dokumentacji rejestracyjnej, co wynika z minimalnego wchłaniania systemowego przy miejscowym stosowaniu na skórę oraz krótkotrwałego działania dezynfekcyjnego.

Właściwości farmakokinetyczne propanolu

Propanol, występujący zarówno jako 1-propanol jak i 2-propanol (alkohol izopropylowy), jest substancją aktywną wchodzącą w skład różnych preparatów dezynfekcyjnych stosowanych na skórę. W analizowanych produktach leczniczych, takich jak Kodan Tinktur Forte barwiony, Octeniderm, Primasept Med oraz Sensiva, propanol występuje w różnych stężeniach i kombinacjach z innymi substancjami czynnymi.1 2 3 4

Dane farmakokinetyczne dostępne w ChPL

W charakterystykach produktów leczniczych zawierających propanol jako substancję czynną, producenty zgodnie informują, że brak jest danych dotyczących właściwości farmakokinetycznych tej substancji. Dotyczy to wszystkich analizowanych preparatów: Kodan Tinktur Forte barwiony, Octeniderm, Primasept Med oraz Sensiva.5 6 7 8

Skład preparatów zawierających propanol

Analizowane produkty lecznicze zawierają propanol w różnych formach i stężeniach, co może teoretycznie wpływać na ich właściwości farmakokinetyczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy skład poszczególnych preparatów:9 10 11 12

Nazwa produktu 1-Propanol (g/100g) 2-Propanol (g/100g) Inne substancje czynne Postać farmaceutyczna
Kodan Tinktur Forte barwiony 10 45 2-Biphenylol (2-difenylol) 0,2 g Płyn na skórę, przejrzysty, brązowy
Octeniderm 30 45 Dichlorowodorek oktenidyny 0,10 g Płyn na skórę, przejrzysty, bezbarwny
Primasept Med 10 8 (jako alkohol izopropylowy) 2-difenylol 2 g Roztwór na skórę, przejrzysty, żółty, lepki
Sensiva 45 28 (jako alkohol izopropylowy) Kwas mlekowy 0,3 g Roztwór na skórę, przezroczysty, bezbarwny

Implikacje braku danych farmakokinetycznych

Brak danych farmakokinetycznych w charakterystykach produktów leczniczych może wynikać z faktu, że preparaty te są przeznaczone do stosowania miejscowego na skórę, a wchłanianie systemowe propanolu przy takim zastosowaniu jest minimalne. Produkty te, takie jak Kodan Tinktur Forte barwiony, Octeniderm, Primasept Med i Sensiva, pełnią przede wszystkim funkcję środków dezynfekcyjnych, gdzie działanie ma charakter miejscowy i krótkotrwały.13 14 15 16

Potencjalne procesy farmakokinetyczne

Pomimo braku oficjalnych danych w ChPL, z ogólnej wiedzy farmakologicznej można przypuszczać, że propanol stosowany miejscowo na skórę może podlegać następującym procesom:

  • Wchłanianie – niewielka ilość propanolu może być wchłaniana przez skórę, szczególnie przy aplikacji na dużą powierzchnię lub uszkodzoną skórę
  • Dystrybucja – w przypadku wchłonięcia, propanol jako związek hydrofilowy może być dystrybuowany w ustroju głównie w kompartmencie wodnym
  • Metabolizm – propanol, podobnie jak inne alkohole, prawdopodobnie jest metabolizowany przez dehydrogenazę alkoholową w wątrobie
  • Eliminacja – metabolity propanolu są najprawdopodobniej wydalane przez nerki

17 18 19 20

Postać farmaceutyczna a farmakokinetyka

Wszystkie analizowane produkty występują w formie płynów lub roztworów na skórę, co jest typowe dla środków dezynfekcyjnych. Kodan Tinktur Forte barwiony to przejrzysty, brązowy płyn, Octeniderm to przejrzysty, bezbarwny płyn, Primasept Med jest przejrzystym, żółtym, lepkim roztworem, a Sensiva to przezroczysty, bezbarwny roztwór.21 22 23 24

Formy płynne umożliwiają szybkie działanie i szybkie odparowanie z powierzchni skóry, co jest pożądane przy stosowaniu środków dezynfekcyjnych. Charakterystyka fizyczna preparatów może wpływać na ich działanie miejscowe, jednak producenci nie dostarczają danych dotyczących wpływu tych cech na parametry farmakokinetyczne propanolu.25 26 27 28

Podsumowanie danych farmakokinetycznych

W przypadku wszystkich analizowanych produktów leczniczych zawierających propanol (Kodan Tinktur Forte barwiony, Octeniderm, Primasept Med, Sensiva), w charakterystykach produktów leczniczych w sekcji dotyczącej właściwości farmakokinetycznych wskazano, że brak jest odpowiednich danych. Brak informacji o parametrach farmakokinetycznych propanolu aplikowanego miejscowo na skórę w produktach dezynfekcyjnych jest zatem powszechny wśród preparatów dostępnych na rynku.29 30 31 32

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl