żywienie dojelitowe
Żywienie dojelitowe (enteral nutrition) to metoda dostarczania składników odżywczych bezpośrednio do przewodu pokarmowego pacjenta, który nie może lub nie powinien przyjmować pokarmów drogą doustną. Stanowi preferowaną formę żywienia klinicznego w stosunku do żywienia pozajelitowego, gdyż jest bardziej fizjologiczna, tańsza i obarczona mniejszym ryzykiem powikłań.
Metoda ta może być realizowana poprzez zgłębniki nosowo-żołądkowe, nosowo-jelitowe, gastrostomię (PEG) lub jejunostomię, w zależności od stanu klinicznego pacjenta i przewidywanego czasu terapii. Żywienie dojelitowe krótkookresowe (do 4-6 tygodni) prowadzi się zwykle przez zgłębniki, natomiast długoterminowe – przez przetoki odżywcze (gastrostomie lub jejunostomie).
Główne wskazania do żywienia dojelitowego obejmują: zaburzenia połykania (np. po udarze mózgu), choroby neurologiczne, urazy czaszkowo-mózgowe, nowotwory głowy i szyi, choroby przewodu pokarmowego, niedożywienie oraz stany hipermetaboliczne. Przeciwwskazania bezwzględne są nieliczne i obejmują niedrożność przewodu pokarmowego, ciężki wstrząs, ostre zapalenie trzustki oraz niewydolność jelit.
Preparaty do żywienia dojelitowego dzieli się na diety przemysłowe (standardowe, specjalistyczne i modularne) oraz kuchenne (rzadziej stosowane). Skuteczność żywienia dojelitowego ocenia się na podstawie parametrów antropometrycznych, biochemicznych oraz poprawy stanu klinicznego pacjenta. Właściwie prowadzone żywienie dojelitowe pozwala na utrzymanie integralności przewodu pokarmowego, zmniejsza ryzyko translokacji bakteryjnej i poprawia rokowanie u pacjentów w stanie krytycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Sepsa – Leczenie
Sepsa stanowi stan nagły, wymagający natychmiastowej interwencji szpitalnej, ze szczególnym uwzględnieniem szybkiej diagnostyki i wdrożenia leczenia. Kluczowe jest podanie antybiotyków o szerokim spektrum działania w ciągu pierwszej godziny od rozpoznania, a następnie dostosowanie terapii na podstawie wyników posiewów. Resuscytacja płynowa powinna obejmować podanie 30 ml/kg krystaloidów w ciągu 3 godzin, a w przypadku utrzymującego się niedociśnienia mimo odpowiedniej podaży płynów, zastosowanie wazopresorów, z noradrenaliną jako lekiem pierwszego wyboru, celem utrzymania MAP ≥65 mmHg. Wsparcie oddechowe, w tym tlenoterapia i wentylacja mechaniczna z niskimi objętościami oddechowymi (6 ml/kg masy ciała) i ciśnieniem plateau ≤30 cm H2O, jest często konieczne. Monitorowanie produkcji moczu oraz funkcji narządów jest niezbędne, a w przypadku niewydolności nerek wskazana jest dializa, zgodnie z wytycznymi Surviving Sepsis Campaign (SSC).
antybiotyk o szerokim spektrum, antybiotykoterapia, ciśnienie tętnicze, dializa nerki, dodatnie ciśnienie końcowo-wydechowe, drenaż ropnia, glikokortykosteroid, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperglikemia, hipowolemia, hydrokortyzon, immunomodulacja, insulinoterapia, kanał potasowy, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwwirusowy, lek wazoaktywny, lewosimendan, niedociśnienie, niewydolność nerek, noradrenalina, oddział intensywnej terapii, ognisko zakażenia, posiew krwi, rehabilitacja poznawcza, resuscytacja płynowa, roztwór krystaloidowy, środek przeciwdrobnoustrojowy, stan zagrażający życiu, stężenie mleczanów, terapia nerkozastępcza, tlenoterapia, transfuzja krwinek czerwonych, uszkodzenie tkanek, wazopresor, wentylacja mechaniczna, wstrząs septyczny, zakażenie wirusowe, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół posepsyjny, źródło zakażenia, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba leśniowskiego-crohna – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Leśniowskiego-Crohna (ChLC) to przewlekłe, zapalne schorzenie przewodu pokarmowego, najczęściej obejmujące jelito cienkie, charakteryzujące się okresami remisji i zaostrzeń. Proces zapalny prowadzi do zgrubienia i bliznowacenia tkanek, skutkując powikłaniami takimi jak niedrożność jelit, przetoki, owrzodzenia i ropnie. Opieka pielęgniarska koncentruje się na kompleksowej ocenie stanu pacjenta, monitorowaniu objawów (biegunka, ból, stan odżywienia, nawodnienie, stan skóry i psychika), a także na edukacji i wsparciu w zakresie farmakoterapii (aminosalicylany, kortykosteroidy, immunosupresyjne, leki biologiczne) oraz zapobieganiu powikłaniom. Kluczowe jest indywidualne podejście do pacjenta, uwzględniające zarówno aspekty fizyczne, jak i psychospołeczne, z uwzględnieniem współpracy interdyscyplinarnej z gastroenterologiem, chirurgiem, dietetykiem i psychologiem.
antybiotyk, badanie osłuchowe, bilans płynów, ból brzucha, ból ostry, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba przewlekła, choroba zapalna jelita, diagnoza pielęgniarska, dieta uboga w błonnik, dziennik objawów, gastroenterolog, grupa wsparcia, integralność skóry, kortykosteroid, leczenie chirurgiczne, leczenie farmakologiczne, lek biologiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwbólowy, lek przeciwzapalny, modyfikacja stylu życia, nawodnienie dożylne, niedobór płynów, niedożywienie, niedrożność jelit, objawy pozajelitowe, ocena bólu, ocena skóry, ocena stanu odżywienia, odwodnienie organizmu, opieka nad pacjentem, perforacja jelita, pielęgnacja skóry, pielęgnacja stomii, plan żywieniowy, powikłanie pooperacyjne, przetoka, remisja i zaostrzenie, ropień, stan nawodnienia, stan odżywienia, stan zapalny, technika relaksacyjna, worek stomijny, wsparcie emocjonalne, wsparcie żywieniowe, zaburzenie odżywiania, zapalenie jelit, zespół interdyscyplinarny, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Enterol 250 mg
Enterol 250 mg zawiera liofilizowane drożdżaki Saccharomyces boulardii CNCM I-745 i jest stosowany w leczeniu różnych postaci biegunek. Dawkowanie u dorosłych i dzieci powyżej 6. roku życia wynosi od 1 do 4 kapsułek dziennie, w zależności od wskazania klinicznego, np. 1-2 kapsułki na dobę przez do 1 tygodnia w ostrych biegunkach infekcyjnych, 4 kapsułki dziennie do 4 tygodni w biegunce wywołanej zakażeniem Clostridium difficile, czy 1 kapsułka 1-2 razy na dobę w zespole jelita drażliwego (IBS) z kontynuacją terapii kilka dni po ustąpieniu objawów. Kapsułki należy podawać doustnie, popijając szklanką wody, a u dzieci poniżej 6. roku życia zaleca się otwarcie kapsułki i dodanie zawartości do napoju lub pokarmu w celu uniknięcia ryzyka zadławienia.
antybiotykoterapia, biegunka infekcyjna, biegunka poantybiotykowa, biegunka podróżnych, kontaminacja mikrobiologiczna, probiotyk, Saccharomyces boulardii, schorzenia przewodu pokarmowego, zadławienie, zakażenie Clostridium difficile, zakażenie drogą powietrzną, zespół jelita drażliwego, żywienie dojelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Pierwotne stwardnienie boczne – Epidemiologia
Pierwotne stwardnienie boczne (PLS) to rzadka, neurodegeneracyjna choroba charakteryzująca się selektywnym uszkodzeniem górnego neuronu ruchowego przy zachowanym dolnym neuronie ruchowym. Epidemiologia PLS wskazuje na zapadalność na poziomie 0,1-0,6 przypadków na 100 000 osób rocznie oraz chorobowość 1-9 przypadków na 100 000 osób, z przewagą mężczyzn (stosunek 2:1 do 4:1) i średnim wiekiem zachorowania około 50 lat. Diagnostyka opiera się na kryteriach klinicznych wymagających co najmniej 2-letniej progresji objawów górnego neuronu ruchowego, a w praktyce obserwacja trwa zwykle 3-4 lata, aby wykluczyć ALS. Brak specyficznych biomarkerów i nakładanie się symptomów z ALS oraz dziedziczną paraparetyką spastyczną utrudniają rozpoznanie. W USA szacuje się obecnie 300-500 pacjentów z PLS, jednak dane te mogą być niedoszacowane. Wyzwania epidemiologiczne obejmują rzadkość choroby, zmieniające się kryteria diagnostyczne oraz ograniczone badania populacyjne, co podkreśla potrzebę międzynarodowej współpracy i tworzenia rejestrów pacjentów.
badanie kliniczne, biomarker, choroba neuronu ruchowego, chorobowość, diagnostyka różnicowa, dolny neuron ruchowy, dziedziczna paraplegia spastyczna, fizykoterapia, górny neuron ruchowy, nadzór epidemiologiczny, neuron ruchowy, patofizjologia, pierwotne stwardnienie boczne, postępujący zanik mięśni, proces neurodegeneracyjny, progresja choroby, skala PLSFRS, ślinotok, spastyczność, stwardnienie zanikowe boczne, terapia zajęciowa, toksyna botulinowa, wspomaganie oddychania, zapadalność, żywienie dojelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Zarixa 10 mg
Produkt leczniczy ZARIXA zawiera 10 mg rywaroksabanu w postaci kapsułek twardych o rozmiarze „0” (21,7×7,7 mm), z białym korpusem i wieczkiem, wypełnionych białym lub prawie białym proszkiem. Formulacja kapsułki obejmuje substancje pomocnicze takie jak mannitol (wypełniacz), sodu laurylosiarczan (środek powierzchniowo czynny) oraz magnezu stearynian (substancja poślizgowa). Otoczka kapsułki składa się z żelatyny i tytanu dwutlenku (E 171), który pełni funkcję barwnika i ochrony przed światłem. Produkt ma okres ważności 18 miesięcy i powinien być przechowywany w temperaturze nieprzekraczającej 30°C. Dostępny jest w opakowaniach z HDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi lub w blistrach PVC/PVDC/Aluminium zawierających 10 lub 30 kapsułek.
blister PVC, ekspozycja na substancję czynną, kapsułka twarda, laurylosiarczan sodu, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, polietylen wysokiej gęstości, rywaroksaban, środek powierzchniowo czynny, stearynian magnezu, substancja czynna, utylizacja leków, wchłanianie leku, zawiesina leku, zgłębnik dojelitowy, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żywienie dojelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven EF
SmofKabiven EF to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, przeznaczona dla dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat zawiera aminokwasy, glukozę oraz emulsję tłuszczową z olejów roślinnych i rybich, dostarczając niezbędnych składników odżywczych i energii. Dostępny jest w pięciu objętościach: 493 ml, 986 ml, 1477 ml, 1970 ml oraz 2463 ml, o całkowitej wartości energetycznej odpowiednio od 550 kcal (2,3 MJ) do 2700 kcal (11,3 MJ), z wartością energetyczną pozabiałkową od 450 kcal (1,9 MJ) do 2200 kcal (9,2 MJ), co pozwala na indywidualne dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta.
dostęp centralny, emulsja tłuszczowa, energia pozabiałkowa, kwas tłuszczowy, niedrożność przewodu pokarmowego, osmolalność, osmolarność, proces anaboliczny, przetoka przewodu pokarmowego, SmofKabiven, worek trójkomorowy, zaburzenia połykania, zaburzenia wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-cysteina – Wskazania do stosowania
L-cysteina, aminokwas siarkowy, jest kluczowym składnikiem roztworów aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, szczególnie u pacjentów z niewydolnością wątroby oraz w stanach zwiększonego zapotrzebowania na aminokwasy. Preparat Aminosteril N-Hepa 8% zawiera 0,70 g N-acetylo-L-cysteiny (odpowiadającej 0,52 g L-cysteiny) na 1000 ml i jest dedykowany ciężkim przypadkom niewydolności wątroby z lub bez encefalopatii wątrobowej. Skład tego roztworu uwzględnia zwiększoną zawartość aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna, L-leucyna, L-walina) oraz zmniejszoną aminokwasów aromatycznych (L-fenyloalanina, L-tryptofan), co ma na celu poprawę profilu aminokwasowego i wsparcie funkcji wątroby. L-cysteina pełni tu rolę prekursora glutationu, co jest istotne w ochronie hepatocytów przed stresem oksydacyjnym.
aminokwas aromatyczny, aminokwas siarkowy, aminokwas warunkowo niezbędny, aminokwasy rozgałęzione, działanie hepatoprotekcyjne, encefalopatia wątrobowa, glutation, katabolizm, L-cystyna, martwicze zapalenie jelit, metionina, N-acetylo-L-cysteina, niedojrzałość enzymatyczna, niewydolność wątroby, niska masa urodzeniowa, osmolalność, przeciwutleniacz wewnątrzkomórkowy, sepsa, stres oksydacyjny, wady przewodu pokarmowego, zapotrzebowanie na aminokwasy, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe - Leksykon substancji czynnych
Tryptofan – Wskazania do stosowania
Tryptofan jest niezbędnym aminokwasem, który musi być dostarczany z zewnątrz, stanowiąc kluczowy składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, szczególnie gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Jako prekursor serotoniny i melatoniny, tryptofan wpływa na regulację nastroju i snu, a jego zawartość w preparatach jest dostosowana do specyficznych potrzeb różnych grup pacjentów, w tym noworodków (np. Aminoven Infant 10% z 2,01 g/1000 ml), dzieci, dorosłych oraz pacjentów z niewydolnością nerek (Aminomel Nephro 2,05 g/1000 ml) i wątroby (Aminoplasmal Hepa 10% 1,50 g/1000 ml). Preparaty te powinny być podawane w połączeniu z roztworami węglowodanów, aby zapewnić odpowiednie pokrycie zapotrzebowania energetycznego. Specjalne rozwiązania, takie jak Nutrineal PD4 (270 mg/1000 ml), są dedykowane pacjentom dializowanym otrzewnowo, szczególnie niedożywionym.
aminokwasy, Aminoven, dializa otrzewnowa, encefalopatia wątrobowa, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, katabolizm, leczenie nerkozastępcze, melatonina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, noworodek przedwczesny, roztwór aminokwasów, serotonina, tryptofan, wcześniak, zaburzenia krzepnięcia, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Rivaroxaban OLIMP 10 mg
Rivaroxaban OLIMP to lek przeciwzakrzepowy w postaci tabletek powlekanych zawierających 10 mg rywaroksabanu. Tabletki mają charakterystyczny pomarańczowy kolor, średnicę około 8,1 mm oraz oznakowanie „10” i „RH”. Substancją pomocniczą jest laktoza jednowodna (76,20 mg na tabletkę), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Skład obejmuje m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową, hypromelozę 2910, magnezu stearynian, sodu laurylosiarczan oraz pigmenty (tlenki żelaza i tytanu). Okres ważności wynosi 2 lata, a lek nie wymaga specjalnych warunków przechowywania. Dostępny jest w opakowaniach po 10 lub 30 tabletek w blistrach PVC/PVDC/Aluminium.
celuloza mikrokrystaliczna, dysfagia, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, rywaroksaban, sodu laurylosiarczan, środek rozsadzający, substancja czynna, tabletka powlekana, uwalnianie substancji czynnej, wchłanianie leku, zaburzenie wchłaniania, zawiesina leku, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żywienie dojelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Bevimlar 15 mg; 20 mg
Bevimlar to lek zawierający rywaroksaban w dawkach 15 mg i 20 mg, dostępny w postaci tabletek powlekanych o średnicy około 6 mm, różniących się kolorem (15 mg – czerwone, 20 mg – brązowoczerwone) dla łatwej identyfikacji. Substancją pomocniczą jest laktoza jednowodna, której zawartość wynosi odpowiednio 43 mg w tabletce 15 mg i 57 mg w tabletce 20 mg. Tabletki zawierają także inne składniki pomocnicze, takie jak celuloza mikrokrystaliczna, powidon K-30, skrobia kukurydziana, krospowidon typ B, sodu laurylosiarczan, magnezu stearynian oraz składniki otoczki: hypromeloza 2910, tytanu dwutlenek (E 171), makrogol 4000 (E 1521) i żelaza tlenek czerwony (E 172). Preparat jest przeznaczony do podawania doustnego, jednak w przypadku pacjentów z trudnościami w połykaniu dopuszcza się podanie w formie zawiesiny przez zgłębnik nosowo-żołądkowy lub żołądkowy, z zachowaniem odpowiednich procedur przygotowania i podania, w tym podania pokarmu dojelitowo bezpośrednio po leku.
celuloza mikrokrystaliczna, ekspozycja na lek, krzepnięcie krwi, laktoza jednowodna, podanie dystalne leku, rywaroksaban, środek rozsadzający, substancja pomocnicza, surfaktant, tabletka powlekana, terapia lekowa, uwalnianie substancji czynnej, wchłanianie leku, zaburzenia wchłaniania, zgłębnik nosowo-żołądkowy, zgłębnik żołądkowy, żywienie dojelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie trzustki – Leczenie
Zapalenie trzustki, zarówno w formie ostrej (OZT), jak i przewlekłej (PZT), charakteryzuje się aktywacją enzymów trawiennych wewnątrz trzustki, prowadząc do jej autodigestii i uszkodzenia tkanki. Leczenie OZT opiera się na terapii wspomagającej, w tym umiarkowanie agresywnym nawodnieniu dożylnym płynem Ringera z mleczanami w dawce 5-10 ml/kg/godz., skutecznym leczeniu przeciwbólowym (opioidy w przypadku silnego bólu) oraz wczesnym żywieniu doustnym lub dojelitowym. Antybiotykoterapia jest zarezerwowana dla zakażonej martwicy trzustki, ciężkich przypadków z martwicą obejmującą >30% narządu oraz towarzyszących infekcji. Leczenie przyczynowe obejmuje ERCP i cholecystektomię w kamicy żółciowej oraz abstynencję alkoholową w przypadku etiologii alkoholowej. Powikłania, takie jak zakażona martwica, wymagają podejścia stopniowego z drenażem przezskórnym, endoskopowym lub chirurgicznym, z preferencją metod minimalnie inwazyjnych i opóźnieniem interwencji do 4 tygodni u stabilnych pacjentów.
autoimmunologiczne zapalenie trzustki, blokada splotu trzewnego, cholecystektomia, cukrzyca trzustkowa, drenaż endoskopowy, drenaż przezskórny, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, enzymy trzustkowe, insulinoterapia, kortykosteroidy, martwica trzustki, martwicze zapalenie trzustki, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, ostre zapalenie trzustki, pankreatektomia, płyn Ringera z mleczanami, procedura Puestowa, procedura Whipple’a, przewlekłe zapalenie trzustki, rytuksymab, sfinkterotomia, torbiel rzekoma, wstrząs hipowolemiczny, zapalenie trzustki, zgłębnik nosowo-jelitowy, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminoplasmal B. Braun 10% E
Aminoplasmal B.Braun 10% E to roztwór do infuzji aminokwasów o stężeniu 100 g/l i zawartości azotu 15,8 g/l, przeznaczony do żywienia pozajelitowego u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat. Preparat zawiera pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, w tym m.in. leucynę (8,90 g/l), lizynę (8,56 g/l), argininę (11,50 g/l) oraz elektrolity: sód 50 mmol/l, potas 25 mmol/l, magnez 2,5 mmol/l, octany 46 mmol/l, chlorki 52 mmol/l, fosforany 10 mmol/l i cytryniany 2,0 mmol/l. Wartość energetyczna roztworu wynosi 1675 kJ/l (400 kcal/l), co wymaga uzupełnienia o dodatkowe źródła energii, najczęściej węglowodany, aby zapewnić prawidłowe wykorzystanie aminokwasów i utrzymanie bilansu azotowego. Preparat charakteryzuje się osmolarnością 1021 mOsm/l i pH 5,7–6,3, co należy uwzględnić przy doborze terapii żywieniowej.
alanina, aminokwas, arginina, bilans azotowy, choroba zapalna jelit, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, katabolizm białkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, megacolon toxicum, metionina, motoryka przewodu pokarmowego, niedokrwienie jelita, niedożywienie białkowo-kaloryczne, niedrożność przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki, proces anaboliczny, prolina, roztwór do infuzji, seryna, śpiączka, treonina, tryptofan, tyrozyna, uraz twarzoczaszki, walina, wartość energetyczna, zaburzenie świadomości, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Izoleucyna – Wskazania do stosowania
Izoleucyna, jako aminokwas egzogenny z grupy BCAA, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego stosowanych w sytuacjach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparaty zawierające izoleucynę dedykowane są różnym grupom pacjentów, w tym osobom z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek (np. Aminomel Nephro, Nephrotect, Nutrineal PD4), ciężką niewydolnością wątroby i encefalopatią wątrobową (Aminoplasmal Hepa 10%), a także noworodkom i niemowlętom (Aminoplasmal Paed 10%, Aminoven Infant 10%, Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E). Stężenia izoleucyny w preparatach wahają się od 5,00 g/l (Aminoplasmal B. Braun 10%) do 8,80 g/l (Aminoplasmal Hepa 10%), a w preparatach pediatrycznych wynoszą odpowiednio 5,10 mg/ml (Aminoplasmal Paed 10%) i 8,00 g/l (Aminoven Infant 10%). Izoleucyna jest podawana zawsze w połączeniu z innymi składnikami odżywczymi, takimi jak węglowodany, tłuszcze, elektrolity i witaminy, aby zapewnić pełne pokrycie zapotrzebowania metabolicznego pacjenta.
aminokwas egzogenny, dializa, dializa otrzewnowa, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, izoleucyna, mieszanina aminokwasów, mieszanina trójkomorowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, populacja pediatryczna, równowaga elektrolitowa, roztwór do dializy, stan kataboliczny, wcześniak, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka związana z antybiotykami – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Biegunka związana z antybiotykami (AAD) występuje u 5-35% pacjentów poddawanych terapii antybiotykowej, z ryzykiem sięgającym nawet 20% w przypadku niektórych leków, np. amoksycyliny z kwasem klawulanowym. AAD może pojawić się do 23 tygodni po zakończeniu terapii, co wymaga długotrwałej obserwacji. Clostridioides difficile odpowiada za 10-20% przypadków, z 20-25% ryzykiem nawrotów, co pogarsza rokowanie. Modele uczenia maszynowego, takie jak XGBoost, wykazują wysoką skuteczność w przewidywaniu AAD (AUC ROC 0,917, czułość 0,889, swoistość 0,806), identyfikując kluczowe czynniki ryzyka, m.in. stosowanie żywienia dojelitowego, kalcytoninogenu, hemoglobiny, interleukiny-6, wankomycyny, karbapenemów oraz wynik SOFA. Karbapenemy zwiększają ryzyko AAD trzykrotnie i zakażenia C. difficile niemal pięciokrotnie w ciągu 90 dni. Obniżony poziom bakterii Ruminococcaceae w mikrobiocie jelitowej predysponuje do rozwoju AAD, co ma istotne znaczenie prognostyczne.
albumina, amoksycylina z kwasem klawulanowym, białe krwinki, białko C-reaktywne, biegunka związana z antybiotykami, Clostridioides difficile, diagnostyka point-of-care, hemoglobina, interleukina-6, karbapenemy, Lactobacillus rhamnosus GG, leukocytoza, lipaza, mikrobiota jelitowa, odwodnienie, piperacylina z tazobaktamem, płytki krwi, prebiotyki, probiotyk, Ruminococcaceae, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Saccharomyces boulardii, skala SOFA, skąpomocz, wskaźnik masy ciała, zakażenie Clostridioides difficile, żywienie dojelitowe - Leksykon substancji czynnych
Saccharomyces boulardii – Wskazania do stosowania
Saccharomyces boulardii to probiotyczne drożdże stosowane w leczeniu i profilaktyce różnych postaci biegunek, w tym ostrych biegunek infekcyjnych (bakteryjnych i wirusowych), biegunek poantybiotykowych, nawracających zakażeń Clostridium difficile oraz biegunek związanych z żywieniem dojelitowym i zespołem jelita drażliwego z dominującą biegunką. Preparaty dostępne są w dawkach 250 mg (Enterol, Lakcid ENTERO) oraz 500 mg (Enterol Forte), podawane zwykle 1-2 razy dziennie. Mechanizmy działania obejmują stymulację układu immunologicznego, neutralizację toksyn bakteryjnych, hamowanie adhezji patogenów do nabłonka jelitowego oraz modulację mikrobioty jelitowej. W terapii zakażeń C. difficile S. boulardii stosuje się jako uzupełnienie antybiotykoterapii (wankomycyna, metronidazol) przez co najmniej 4 tygodnie, co zmniejsza ryzyko nawrotu infekcji. W profilaktyce biegunki poantybiotykowej zaleca się rozpoczęcie podawania równocześnie z antybiotykiem i kontynuację przez 4-5 dni po zakończeniu terapii, natomiast w profilaktyce biegunki podróżnych – 5 dni przed wyjazdem i podczas pobytu w regionie podwyższonego ryzyka.
antybiotykoterapia, biegunka Clostridium difficile, biegunka infekcyjna, biegunka poantybiotykowa, biegunka podróżnych, biegunka przewlekła, błona śluzowa jelita, cewnik centralny, Clostridium difficile, eradykacja Helicobacter pylori, fungemia, Helicobacter pylori, lek przeciwbiegunkowy, metronidazol, mikrobiota jelitowa, nabłonek jelitowy, nawodnienie, nawracające zakażenie Clostridium difficile, niedobór odporności, nietolerancja fruktozy, nietolerancja laktozy, perystaltyka jelit, przepuszczalność jelitowa, toksyna Clostridium difficile, translokacja drożdżaków, wankomycyna, zespół jelita drażliwego, żywienie dojelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Rivaroxaban Polpharma 10 mg
Rivaroxaban Polpharma 10 mg to tabletki powlekane zawierające 10 mg rywaroksabanu jako substancję czynną, z dodatkiem laktozy jednowodnej w ilości 72,365 mg na tabletkę, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Tabletki mają charakterystyczny różowy kolor, średnicę 8,1±0,2 mm i są obustronnie wypukłe z wytłoczoną cyfrą „10”. Substancje pomocnicze obejmują m.in. sodu laurylosiarczan, celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową oraz hypromelozę, a otoczka zawiera barwniki (tlenki żelaza i tytanu dwutlenek) oraz plastyfikatory (makrogol 3350, triacetyna). Produkt dostępny jest w opakowaniach zawierających 5, 10, 30 lub 98 tabletek, z okresem ważności 3 lata i bez specjalnych wymagań dotyczących przechowywania.
celuloza mikrokrystaliczna, ekspozycja na lek, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, makrogol, przecier jabłkowy, rywaroksaban, sodu laurylosiarczan, substancja powierzchniowo czynna, substancja rozsadzająca, tabletka powlekana, triacetyna, tytanu dwutlenek, wchłanianie leku, zawiesina wodna, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żywienie dojelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas octowy – Wskazania do stosowania
Kwas octowy jest składnikiem kilku preparatów leczniczych o zróżnicowanym zastosowaniu klinicznym. W żywieniu pozajelitowym stosowany jest w roztworze Aminomix 1 Novum, zawierającym 4,50 g kwasu octowego lodowatego na 1000 ml (75 mmol/l jonów octanowych), przeznaczonym dla pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 2 roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. W dermatologii kwas octowy w stężeniach 2,0-3,2% (Artemisol) oraz 4% (Delacet) wykorzystywany jest w leczeniu wszawicy głowowej, działając na zewnętrzną osłonkę gnid i formy dorosłe pasożyta. Preparaty te stosuje się wyłącznie zewnętrznie na skórę owłosionej głowy, z zachowaniem ostrożności i po wykluczeniu przeciwwskazań.
błona śluzowa szyjki macicy, całkowite usunięcie macicy, choroby pasożytnicze, ektropion, erytroplazja, ginekolog, gnidy, jony octanowe, kwas octowy, nabłonek szyjki macicy, nadżerka rzekoma, nalewka piołunowo-wrotyczowa, pasożyt, przeciwwskazania do żywienia, szyjka macicy, wszawica głowowa, zmiany szyjki macicy, żyły centralne, żyły obwodowe, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dysport 300 jednostek kompleksu neurotoksyny Clostridium botulinum typu A/fiolkę
Przedawkowanie preparatu Dysport, zawierającego neurotoksynę Clostridium botulinum typu A, prowadzi do nadmiernej blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, co może skutkować uogólnionym osłabieniem mięśniowym, dysfagią, dysfonią oraz w najcięższych przypadkach porażeniem mięśni oddechowych z ryzykiem niewydolności oddechowej. Objawy mogą pojawić się z opóźnieniem nawet do kilku tygodni po ekspozycji, co wymaga przedłużonej obserwacji pacjenta. Przedawkowanie może nastąpić przez podanie zbyt dużej dawki, przypadkowe zakłucie lub połknięcie preparatu, a toksyna może przeniknąć do krwiobiegu, wywołując ogólnoustrojowe powikłania. Warto zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z chorobami nerwowo-mięśniowymi, zaburzeniami oddychania lub połykania oraz stosujących leki miorelaksacyjne, u których ryzyko powikłań jest znacznie podwyższone.
dysfagia, dysfonia, Dysport, lek miorelaksacyjny, miastenia gravis, mięsień krtani, neurotoksyna botulinowa, neurotoksyna Clostridium botulinum typu A, niewydolność oddechowa, paraliż mięśni oddechowych, porażenie nerwowo-mięśniowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, wentylacja mechaniczna, zaburzenie głosu, zaburzenie połykania, zatrucie doustne, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminomix 1 Novum –
Aminomix 1 Novum to dwukomorowy roztwór do infuzji przeznaczony do żywienia pozajelitowego dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat, stosowany w sytuacjach niemożności żywienia doustnego, niewystarczającego żywienia dojelitowego lub przeciwwskazań do żywienia dojelitowego (np. niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki). Preparat dostarcza kompletny zestaw składników odżywczych: 50 g aminokwasów (8 g azotu), 220 g glukozy jednowodnej (odpowiadającej glukozie bezwodnej), elektrolity (Na+ 50 mmol/l, K+ 30 mmol/l, Ca++ 2 mmol/l, Mg++ 3 mmol/l, Zn++ 0,04 mmol/l, Cl- 64 mmol/l, octan 75 mmol/l, glicerofosforan 15 mmol/l) oraz płyny, zapewniając całkowitą wartość energetyczną 1000 kcal/1000 ml, w tym 800 kcal energii pozabiałkowej. Preparat charakteryzuje się wysoką osmolalnością 1826-2018 mOsm/kg wody i osmolarnością 1779 mOsm/l, co klasyfikuje go jako roztwór hipertoniczny wymagający podawania dożylnie przez cewnik centralny.
aminokwasy, cewnik centralny, kwasy tłuszczowe, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność jelit, osmolalność, osmolarność, pierwiastki śladowe, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, roztwór hipertoniczny, roztwór węglowodanów, suplementacja witamin, synteza białek, worek dwukomorowy, zaburzenia połykania, zapalenie trzustki, żyły obwodowe, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipoflex special –
Lipoflex special to emulsja do infuzji przeznaczona do żywienia pozajelitowego u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim katabolizmem, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza kompleksowe wsparcie żywieniowe, zawierając aminokwasy (56 g/1000 ml), węglowodany (144 g/1000 ml) oraz tłuszcze (40 g/1000 ml), co odpowiada łącznie 4945 kJ (1180 kcal) energii na 1000 ml, z czego 4005 kJ (955 kcal) stanowi energia niebiałkowa. Produkt jest dostępny w różnych objętościach (625 ml, 1000 ml, 1250 ml, 1875 ml), co pozwala na indywidualne dostosowanie podaży składników odżywczych. Osmolalność emulsji wynosi 2115 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,0-6,0. Preparat jest wskazany dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2. roku życia, z wyłączeniem dzieci młodszych.
aminokwas, choroba przewlekła, choroba przewodu pokarmowego, dysfagia, egzogenne kwasy tłuszczowe, elektrolit, infuzja dożylna, katabolizm, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, olej sojowy, osmolalność, pacjent onkologiczny, terapia żywieniowa, triglicerydy średniołańcuchowe, uraz, zabieg operacyjny, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Fosfolipidy jaja – Wskazania do stosowania
Fosfolipidy jaja stanowią kluczowy składnik emulgujący w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Omegaven, umożliwiając stabilne rozproszenie lipidów w roztworze wodnym i bezpieczne podanie dożylne. W emulsji Omegaven fosfolipidy jaja występują w stężeniu 1,2 g/100 ml, co zapewnia odpowiednią stabilność fizykochemiczną emulsji o pH 7,5–8,7, kwasowości poniżej 1 mmol HCl/l oraz osmolalności 308–376 mOsm/kg wody. Preparat zawiera również 10 g/100 ml wysoko oczyszczonego oleju rybiego, dostarczającego EPA (1,25–2,82 g/100 ml) i DHA (1,44–3,09 g/100 ml), a także przeciwutleniacz dl-α-tokoferol (0,015–0,0296 g/100 ml) i glicerol (2,5 g/100 ml), co łącznie zapewnia wartość energetyczną 470 kJ/100 ml (112 kcal/100 ml).
Wskazaniem do stosowania preparatów zawierających fosfolipidy jaja jest żywienie pozajelitowe u pacjentów z niemożnością, niewystarczalnością lub przeciwwskazaniami do żywienia doustnego lub dojelitowego, zwłaszcza gdy konieczne jest uzupełnienie długołańcuchowych kwasów omega-3 (EPA i DHA). Lekarz powinien uwzględnić specyficzne potrzeby pacjenta, w tym zapotrzebowanie energetyczne i odżywcze, przy doborze preparatu. Stabilność i właściwości fizykochemiczne emulsji, takie jak pH, kwasowość i osmolalność, są istotne dla bezpieczeństwa podania dożylnego i skuteczności terapii żywieniowej.
D,L-α-tokoferol, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipid jaja, glicerol, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, olej rybny, osmolalność, parametr fizykochemiczny, podanie dożylne, przeciwutleniacz, zapotrzebowanie energetyczne, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Kabiven –
Kabiven, jako kompleksowa emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy (34-85 g), glukozę (100-250 g), tłuszcze (40-100 g oleju sojowego) oraz elektrolity, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią. Brak specyficznych badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa tego preparatu w tych grupach pacjentek nakłada obowiązek indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, uwzględniając stan odżywienia, etap ciąży, choroby współistniejące oraz możliwość alternatywnych metod żywienia. Monitorowanie parametrów biochemicznych, takich jak poziom glukozy, elektrolitów i triglicerydów, oraz ocena rozwoju płodu i stanu klinicznego matki są niezbędne podczas terapii. Dawkowanie powinno być dostosowane do zmieniających się potrzeb metabolicznych w ciąży i laktacji, a decyzja o zastosowaniu Kabiven powinna być ograniczona do sytuacji, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, emulsja do infuzji, glukoza, hiperglikemia, homeostaza wodno-elektrolitowa, Kabiven, metody żywienia, monitoring biochemiczny, monitoring kliniczny, niedożywienie, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy, terapia żywieniowa, triglicerydy, zapotrzebowanie kaloryczne, żywienie dojelitowe, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Rivaroxaban Reddy 2,5 mg
Rivaroxaban Reddy w dawce 2,5 mg to tabletki powlekane zawierające selektywny inhibitor czynnika Xa – rywaroksaban. Każda tabletka zawiera 2,5 mg substancji czynnej oraz 30,1 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Tabletki mają jasnożółty kolor, średnicę około 6 mm i oznaczenie „2.5”. Substancje pomocnicze w rdzeniu i otoczce wpływają na konsystencję, rozpad i uwalnianie leku. Preparat dostępny jest w blistrach Aluminium/PVC/PVdC w różnych wielkościach opakowań (od 10 do 196 tabletek) i ma okres ważności 3 lata bez specjalnych wymagań dotyczących przechowywania.
celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, hypromeloza, inhibitor czynnika Xa, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, laurylosiarczan sodu, makrogol, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, rywaroksaban, stearynian magnezu, tabletka powlekana, tlenek żelaza, wchłanianie leku, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zgłębnik nosowo-żołądkowy, zgłębnik żołądkowy, żywienie dojelitowe - Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Wskazania do stosowania
Lizyna bezwodna, podawana jako chlorowodorek lizyny, jest kluczowym aminokwasem egzogennym stosowanym w żywieniu pozajelitowym, szczególnie w preparacie Kabiven Peripheral. Preparat ten dostępny jest w trójkomorowych workach o pojemnościach 2400 ml, 1920 ml i 1440 ml, zawierających odpowiednio 5,6 g, 4,5 g i 3,4 g lizyny bezwodnej oraz całkowitą zawartość aminokwasów wynoszącą 57 g, 45 g i 34 g. Całkowita zawartość azotu w preparacie wynosi 9,0 g, 7,2 g lub 5,4 g, a wartość energetyczna całkowita to 1700 kcal, 1400 kcal lub 1000 kcal, w zależności od objętości worka. Lizyna pełni istotne funkcje biologiczne, takie jak udział w syntezie białek, tworzeniu kolagenu, absorpcji wapnia oraz produkcji enzymów i hormonów, co czyni ją niezbędnym składnikiem żywienia pozajelitowego u pacjentów z niemożnością lub niewystarczalnością żywienia doustnego bądź dojelitowego.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas niezbędny, chlorowodorek lizyny, choroba nowotworowa, choroba przewodu pokarmowego, ciężka infekcja, ciężkie oparzenie, ciężkie zapalenie trzustki, Kabiven Peripheral, kacheksja, kolagen, lizyna bezwodna, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność wielonarządowa, roztwór aminokwasów, sepsa, SIRS, synteza białek, tkanka łączna, zaburzenie motoryki jelit, zespół krótkiego jelita, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający aminokwasy (33,1-166 g), glukozę (42,8-214 g) oraz emulsję tłuszczową (14,6-73,0 g) złożoną z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych, oleju z oliwek i oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3. Preparat jest wskazany u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, np. w stanach zaburzeń połykania, niedrożności przewodu pokarmowego, ciężkich chorobach jelit czy stanach katabolicznych. Dostępny jest w pięciu objętościach (506-2531 ml) o wartości energetycznej od 450 do 2250 kcal (1,9-9,4 MJ) oraz zawartości azotu od 5,3 do 26,5 g, co pozwala na indywidualne dopasowanie do potrzeb pacjenta.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas rozgałęziony, elektrolit, emulsja tłuszczowa, glukoza, izoleucyna, kwas omega-3, leucyna, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, ostre zapalenie trzustki, przetoka przewodu pokarmowego, rozległe oparzenie, roztwór aminokwasów, stan kataboliczny, stan odżywienia, tauryna, tłuszcz, trigliceryd nasycony, trójkomorowy worek, walina, zaburzenie połykania, zaburzenie świadomości, zespół krótkiego jelita, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olimel Peri N4E
OLIMEL PERI N4E to trójkomorowy worek do żywienia pozajelitowego zawierający emulsję tłuszczową, roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz roztwór glukozy z wapniem. Stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które mogą wynikać zarówno ze składu, jak i nieprawidłowego podawania (np. przedawkowanie, zbyt szybka infuzja). Wczesne objawy niepożądane, takie jak nadmierne pocenie się, gorączka, dreszcze, ból głowy, wysypka skórna i duszności, wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. W badaniu klinicznym z udziałem 28 pacjentów podawano dawkę do 40 ml/kg/dobę przez 5 dni, a najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były tachykardia, zmniejszone łaknienie, hipertriglicerydemia, bóle brzucha, biegunka, nudności oraz nadciśnienie tętnicze. Wynaczynienie w miejscu infuzji może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak ból, obrzęk, martwica skóry czy zapalenie tkanek.
azotemia, cholestaza, choroba wątroby związana z żywieniem pozajelitowym, ciężkie niedożywienie, duszność, emulsja tłuszczowa, fosfataza alkaliczna, głodówka pooperacyjna, hepatomegalia, hipertriglicerydemia, małopłytkowość, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie się, niewydolność oddechowa, reakcja nadwrażliwości, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stężenie bilirubiny, tachykardia, transaminaza, wynaczynienie, wysypka skórna, zator naczyń płucnych, żółtaczka, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kabiven –
Kabiven jest preparatem do żywienia pozajelitowego przeznaczonym dla dorosłych oraz dzieci powyżej 2 roku życia, stosowanym w sytuacjach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Wskazania obejmują m.in. ciężkie urazy twarzoczaszki, zaburzenia świadomości, zaburzenia wchłaniania, zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki oraz ciężką niewydolność wielonarządową. Kabiven dostarcza pełnowartościowy zestaw składników odżywczych w formie trójkomorowego worka, zawierającego roztwór aminokwasów z elektrolitami, emulsję tłuszczową (Intralipid 20%) oraz roztwór glukozy 19%. Preparat dostępny jest w czterech objętościach od 1026 ml do 2566 ml, co pozwala na dostosowanie podaży aminokwasów (34–85 g), azotu (5,4–13,5 g), tłuszczów (40–100 g) oraz węglowodanów (100–250 g). Całkowita wartość energetyczna wynosi od 900 do 2300 kcal, z energią pozabiałkową od 800 do 2000 kcal.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, emulsja tłuszczowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, Intralipid, katabolizm białkowy, leczenie żywieniowe, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność wielonarządowa, olej sojowy, ostre zapalenie trzustki, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, trójkomorowy worek, uraz twarzoczaszki, wstrząs, zaburzenia świadomości, zaburzenia wchłaniania, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe