Wskazania do stosowania
Saccharomyces boulardii

Wskazania do stosowania substancji czynnej Saccharomyces boulardii

Saccharomyces boulardii (S. boulardii) to niepatogenne drożdże stosowane w profilaktyce i leczeniu różnych postaci biegunek oraz innych zaburzeń przewodu pokarmowego. Substancja ta dostępna jest w postaci liofilizowanych drożdżaków w preparatach Enterol (250 mg w kapsułkach i saszetkach), Enterol Forte (500 mg w saszetkach) oraz Lakcid ENTERO (250 mg w kapsułkach twardych).¹²³

Leczenie ostrych biegunek infekcyjnych

Saccharomyces boulardii jest wskazany w leczeniu ostrych biegunek infekcyjnych zarówno o etiologii bakteryjnej, jak i wirusowej. Substancja wykazuje działanie przeciwbiegunkowe poprzez różne mechanizmy, w tym stymulację układu immunologicznego, wiązanie i neutralizację toksyn bakteryjnych oraz hamowanie adhezji patogenów do nabłonka jelitowego.⁴⁵⁶

Zapobieganie biegunkom związanym ze stosowaniem antybiotyków

Stosowanie preparatów zawierających S. boulardii jest zalecane w profilaktyce biegunki poantybiotykowej. Antybiotykoterapia często prowadzi do zaburzenia naturalnej flory jelitowej, co może skutkować wystąpieniem biegunki. Probiotyczne drożdże S. boulardii pomagają w utrzymaniu lub przywróceniu równowagi mikrobioty jelitowej podczas i po terapii antybiotykami, zmniejszając ryzyko wystąpienia biegunki jako działania niepożądanego.⁷⁸⁹

Biegunka nawracająca spowodowana zakażeniem Clostridium difficile

Saccharomyces boulardii jest rekomendowany jako uzupełnienie standardowej terapii w leczeniu nawracającej biegunki wywołanej przez Clostridium difficile. Drożdże te stosuje się jako dodatek do leczenia wankomycyną lub metronidazolem, co zwiększa skuteczność terapii i zmniejsza ryzyko nawrotu infekcji. Mechanizm działania polega między innymi na zdolności S. boulardii do degradacji receptorów dla toksyn C. difficile w błonie śluzowej jelita oraz hamowania kolonizacji patogenu.¹⁰¹¹¹²

Zapobieganie biegunkom związanym z żywieniem dojelitowym

U pacjentów otrzymujących żywienie dojelitowe często występuje biegunka jako powikłanie. S. boulardii jest wskazany w profilaktyce biegunek związanych z tego typu żywieniem. Drożdże te pomagają w utrzymaniu funkcji barierowej błony śluzowej jelita i wspierają prawidłowe procesy trawienia oraz wchłaniania składników odżywczych, co zmniejsza ryzyko wystąpienia biegunki u pacjentów żywionych dojelitowo.¹³¹⁴

Zapobieganie biegunce podróżnych

Biegunka podróżnych (travelers’ diarrhea) to częsty problem u osób podróżujących do krajów o niższym standardzie sanitarnym. Preparaty zawierające Saccharomyces boulardii są wskazane w profilaktyce tego typu biegunki. Zaleca się rozpoczęcie stosowania przed wyjazdem i kontynuowanie podczas całego pobytu w regionie podwyższonego ryzyka. Drożdże te tworzą w jelicie środowisko niekorzystne dla rozwoju patogenów jelitowych i zwiększają odporność na potencjalne infekcje przewodu pokarmowego.¹⁵¹⁶

Wspomaganie leczenia biegunek w zespole jelita drażliwego (IBS)

U pacjentów z zespołem jelita drażliwego (IBS) z dominującą biegunką, S. boulardii może być stosowany jako terapia wspomagająca. Drożdże te pomagają normalizować perystaltykę jelit i zmniejszać częstotliwość wypróżnień. Działanie S. boulardii w IBS wiąże się również z normalizacją mikrobioty jelitowej, która jest często zaburzona u pacjentów z tym zespołem, oraz z modulacją odpowiedzi immunologicznej w obrębie błony śluzowej jelita.¹⁷¹⁸

Wspomaganie leczenia zakażenia Helicobacter pylori

S. boulardii może być stosowany jako uzupełnienie standardowej terapii eradykacyjnej zakażenia Helicobacter pylori. Drożdże te zmniejszają częstość występowania działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak biegunka, nudności czy dyskomfort brzuszny, które często towarzyszą terapii eradykacyjnej. Dodatkowo, stosowanie S. boulardii może zwiększać skuteczność eradykacji H. pylori poprzez modulację mikrobioty żołądkowo-jelitowej i wspomaganie działania antybiotyków.¹⁹²⁰

Kiedy i w jakich warunkach polecić pacjentowi stosowanie Saccharomyces boulardii

Szczególne wskazania kliniczne

Preparaty zawierające Saccharomyces boulardii należy polecać pacjentom w następujących sytuacjach klinicznych:

• Pacjentom z ostrą biegunką infekcyjną – zarówno o etiologii bakteryjnej, jak i wirusowej, jako uzupełnienie standardowego leczenia objawowego i nawadniania
• Pacjentom rozpoczynającym lub w trakcie antybiotykoterapii, szczególnie przy stosowaniu antybiotyków o szerokim spektrum działania
• Pacjentom z nawracającym zakażeniem Clostridium difficile, równolegle z leczeniem wankomycyną lub metronidazolem
• Pacjentom otrzymującym żywienie dojelitowe, jako profilaktyka biegunki
• Osobom planującym podróż do krajów o podwyższonym ryzyku wystąpienia biegunki podróżnych (od kilku dni przed wyjazdem)
• Pacjentom z zespołem jelita drażliwego z dominującą biegunką, jako element leczenia wspomagającego
• Pacjentom poddawanym terapii eradykacyjnej Helicobacter pylori, w celu zmniejszenia działań niepożądanych związanych z leczeniem

²¹²²²³

Optymalne warunki stosowania

Skuteczność preparatów zawierających S. boulardii zależy od właściwego schematu dawkowania i sposobu stosowania:

1. Czas rozpoczęcia terapii:
   • W przypadku profilaktyki biegunki poantybiotykowej – należy rozpocząć stosowanie S. boulardii równocześnie z początkiem antybiotykoterapii i kontynuować przez 4-5 dni po jej zakończeniu
   • W profilaktyce biegunki podróżnych – rozpoczęcie stosowania 5 dni przed planowaną podróżą i kontynuacja w trakcie pobytu
   • W przypadku ostrych biegunek infekcyjnych – najszybciej jak to możliwe od wystąpienia objawów
2. Dawkowanie w zależności od wskazania:
   • Dorośli zwykle przyjmują 1-2 kapsułki/saszetki Enterol 250 mg 1-2 razy dziennie lub 1 saszetkę Enterol Forte 500 mg raz dziennie
   • W przypadku biegunki związanej z zakażeniem C. difficile – stosowanie równocześnie z antybiotykiem (wankomycyną lub metronidazolem) przez co najmniej 4 tygodnie
3. Sposób przyjmowania:
   • Zawartość saszetki należy rozpuścić w szklance wody lub innego napoju (niegorącego)
   • Kapsułki można połykać w całości lub otworzyć i zawartość wymieszać z niewielką ilością chłodnego płynu
   • Preparaty S. boulardii najlepiej przyjmować podczas posiłku lub bezpośrednio przed nim

²⁴²⁵

Populacje szczególne i sytuacje wymagające ostrożności

Stosowanie Saccharomyces boulardii wymaga zachowania szczególnej ostrożności w określonych sytuacjach klinicznych:

• Pacjenci z ciężkim niedoborem odporności – w tej grupie należy rozważyć potencjalne ryzyko fungemii
• Pacjenci z cewnikiem centralnym – istnieje potencjalne ryzyko kolonizacji cewnika przez drożdżaki
• Pacjenci w stanie krytycznym lub z poważnymi zaburzeniami integralności błony śluzowej przewodu pokarmowego – zwiększone ryzyko translokacji drożdżaków do krwiobiegu
• Osoby z nietolerancją laktozy lub fruktozy powinny być poinformowane, że preparaty zawierają laktozę (Enterol 250 mg – 32,5 mg, Enterol Forte 500 mg – 65 mg, Lakcid ENTERO – 61,25 mg) i/lub fruktozę (w saszetkach)

²⁶²⁷²⁸

Dodatkowe zalecenia podczas terapii Saccharomyces boulardii

Aby zwiększyć skuteczność leczenia preparatami zawierającymi S. boulardii, należy przekazać pacjentowi następujące zalecenia:

• W przypadku stosowania z antybiotykami – zachować odstęp co najmniej 2 godzin pomiędzy przyjęciem antybiotyku a preparatu z S. boulardii
• Nie stosować bardzo gorących płynów do rozpuszczania zawartości saszetek lub kapsułek, gdyż wysoka temperatura może inaktywować żywe drożdżaki
• Przy ostrych biegunkach zapewnić odpowiednie nawodnienie organizmu – S. boulardii stanowi uzupełnienie, a nie zastępuje prawidłowego nawadniania
• Nie mieszać preparatu bezpośrednio z napojami alkoholowymi
• Podczas profilaktyki biegunki podróżnych zwrócić uwagę na dodatkowe środki ostrożności (higiena żywności i wody pitnej)
• W przypadku braku poprawy objawów biegunki w ciągu 2-3 dni lub wystąpienia gorączki, krwi w stolcu lub nasilenia objawów – skontaktować się z lekarzem

²⁹

Potencjalne korzyści kliniczne ze stosowania Saccharomyces boulardii

Preparaty zawierające S. boulardii oferują szereg korzyści dla pacjentów:

• Skrócenie czasu trwania biegunki ostrej u dzieci i dorosłych
• Zmniejszenie ryzyka wystąpienia biegunki związanej z antybiotykoterapią o około 50-60%
• Zmniejszenie ryzyka nawrotu zakażenia C. difficile po standardowej terapii antybiotykowej
• Redukcja objawów niepożądanych związanych z terapią eradykacyjną H. pylori
• Poprawa jakości życia pacjentów z zespołem jelita drażliwego poprzez zmniejszenie częstości i nasilenia biegunek
• Ochrona mikrobioty jelitowej podczas antybiotykoterapii
• Zmniejszenie przepuszczalności jelitowej w stanach zapalnych

³⁰³¹³²