Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Saccharomyces boulardii

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Saccharomyces boulardii

Saccharomyces boulardii to liofilizowane drożdżaki stosowane w leczeniu biegunek o różnej etiologii. Podczas terapii tą substancją należy zwrócić szczególną uwagę na szereg ostrzeżeń i środków ostrożności, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa i skuteczności leczenia.¹

Biegunka jako objaw poważniejszej choroby

Biegunka nie zawsze jest schorzeniem samoistnym – często może być objawem innej, poważniejszej choroby. Leczenie z wykorzystaniem Saccharomyces boulardii wymaga szczególnej uwagi w następujących sytuacjach:²

• Jeżeli biegunka utrzymuje się dłużej niż 2 dni
• Jeśli w kale pojawi się krew
• Jeśli wystąpi gorączka

³

W powyższych przypadkach należy zweryfikować dotychczasowe leczenie oraz rozważyć konieczność doustnego lub pozajelitowego nawodnienia pacjenta. Po ustąpieniu biegunki leczenie Saccharomyces boulardii można kontynuować przez kilka dni w celu ustabilizowania mikrobioty jelitowej.⁴

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci poniżej 2 roku życia

U dzieci poniżej 2 roku życia stosowanie Saccharomyces boulardii wymaga konsultacji lekarskiej. Konieczność ta wynika z faktu, że biegunka w tej grupie wiekowej może być niespecyficznym objawem potencjalnie współistniejącej choroby podstawowej. Odpowiednie nawodnienie może być główną metodą leczenia biegunki u dzieci, a jego wielkość należy systematycznie oceniać.⁵

Dzieci w wieku od 2 do 6 lat

W przypadku dzieci w wieku od 2 do 6 lat odpowiednie nawodnienie może być główną metodą leczenia biegunki. Wielkość nawodnienia pacjenta należy systematycznie oceniać. Nawodnienie prewencyjne lub terapeutyczne należy uzupełniać płynami doustnymi, a skuteczność terapii regularnie monitorować.⁶

Podczas przygotowywania płynów nawadniających zaleca się:⁷

• Ścisłe przestrzeganie instrukcji przygotowania gotowych płynów nawadniających
• Utrzymywanie stężenia sodu (Na+) w granicach 30-60 mmol/litr (niższe stężenia są zarezerwowane dla mniej poważnych przypadków odwodnienia)
• Uzupełnianie jonów chloru (Cl-) i potasu (K+) w celu skompensowania ich utraty przez przewód pokarmowy
• Utrzymywanie zalecanego stężenia glukozy w stosowanych płynach nawadniających w zakresie 74-110 mmol/litr

⁸

Płyny nawadniające należy podawać dzieciom bardzo często, co około 15 minut. Objętość płynów nawadniających powinna być ekwiwalentem utraty masy ciała, tj. 50-100 ml w odwodnieniu powodującym utratę od 5 do 10% masy ciała.⁹

W przypadku ciężkiej lub przedłużającej się biegunki z towarzyszącymi wymiotami i odmową przyjmowania pokarmów należy rozważyć doustne lub pozajelitowe nawadnianie pacjenta.¹⁰

Dorośli i dzieci powyżej 6 roku życia

U dorosłych i dzieci powyżej 6 lat, jeżeli biegunka trwa dłużej niż 2 dni, należy zweryfikować dotychczasowe leczenie i rozważyć konieczność doustnego lub pozajelitowego nawodnienia pacjenta.¹¹

Ryzyko fungemii i posocznicy

Bardzo rzadko notowano przypadki fungemii (i wykrywano szczepy Saccharomyces we krwi) oraz posocznicy. Występowały one głównie u pacjentów:^{12 13}

• Z założonym cewnikiem do żyły centralnej
• W stanie krytycznym
• Ze znacznie osłabioną odpornością

¹⁴

Te rzadkie przypadki zakażenia najczęściej objawiały się gorączką. W większości przypadków wynik postępowania był zadowalający po:¹⁵

• Zaprzestaniu podawania Saccharomyces boulardii
• Zastosowaniu leczenia przeciwgrzybiczego
• Usunięciu cewnika (w razie potrzeby)

¹⁶

Należy jednak mieć na uwadze, że w przypadku niektórych pacjentów w stanie krytycznym raportowano zgony, pomimo wdrożenia odpowiedniego leczenia.¹⁷

Zasady postępowania w celu uniknięcia zakażeń

Podobnie jak w przypadku wszystkich leków zawierających żywe drobnoustroje, należy zwrócić szczególną uwagę na postępowanie z produktem w obecności pacjentów, zwłaszcza:^{18 19}

• Z wkłuciem centralnym, ale także obwodowym
• Również tych, którzy sami nie przyjmują Saccharomyces boulardii

Celem tych środków ostrożności jest uniknięcie możliwości jakiegokolwiek zakażenia za pośrednictwem rąk i/lub rozprzestrzeniania się drobnoustrojów w powietrzu.²⁰

Saccharomyces boulardii to żywy drobnoustrój, który w niesprzyjających warunkach, jakie występują u pacjentów z zaburzeniami układu odpornościowego, może wywołać ustrojowe zakażenia grzybicze w wyniku migracji z przewodu pokarmowego do krwi lub w wyniku zewnętrznego zanieczyszczenia centralnego dostępu żylnego.²¹

Wzkazania dotyczące przyjmowania leku

Preparaty zawierające Saccharomyces boulardii (np. Enterol, Enterol Forte, Lakcid Entero) zawierają żywe komórki, które rozwijają się w temperaturze 37°C. Z tego powodu nie należy mieszać produktu z:^{22 23}

• Płynami lub potrawami, które są zbyt gorące (temperatura powyżej 50°C)
• Płynami lub potrawami mrożonymi
• Płynami lub potrawami zawierającymi alkohol

Zalecenia dotyczące nawodnienia i diety

Podczas leczenia biegunki preparatami zawierającymi Saccharomyces boulardii, należy poinformować pacjenta o konieczności:²⁴

• Rehydratacji (odpowiedniego nawodnienia organizmu) poprzez spożywanie dużych ilości słonych lub słodkich napojów, w celu wyrównania strat płynów spowodowanych biegunką (średnie dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej na wodę wynosi 2 litry)
• Utrzymania odpowiedniego reżimu żywieniowego wykluczając niektóre pokarmy, takie jak: owoce, zielone warzywa, pikantne potrawy, mrożona żywność, schłodzone napoje
• Spożywania zalecanych pokarmów jak grillowane mięso i ryż
• Rozważenia ograniczenia spożywania mleka i pokarmów mlecznych

²⁵

Ostrzeżenia dotyczące składników pomocniczych

Produkty zawierające Saccharomyces boulardii mogą zawierać substancje pomocnicze o znanym działaniu, które mogą być przeciwwskazane u niektórych pacjentów:²⁶

• Laktoza: Produkty Enterol, Enterol Forte i Lakcid Entero zawierają laktozę (jednowodną lub bezwodną), dlatego nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
• Fruktoza: Enterol Forte zawiera fruktozę, dlatego pacjenci z dziedziczną nietolerancją fruktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.

²⁷

Podawanie produktów zawierających Saccharomyces boulardii nie zastępuje nawodnienia w sytuacji, gdy jest ono niezbędne. Ilość podawanych płynów i drogę ich podawania (doustna lub dożylna) należy dostosować do nasilenia objawów biegunki, wieku i ogólnego stanu zdrowia pacjenta.²⁸