Właściwości farmakodynamiczne
Saccharomyces boulardii

Właściwości farmakodynamiczne Saccharomyces boulardii – wprowadzenie

Saccharomyces boulardii CNCM I-745 (określany też jako Saccharomyces cerevisiae var. boulardii) jest probiotycznym szczepem drożdży stosowanym jako substytut mikrobioty jelitowej. Substancja ta zaklasyfikowana jest do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwbiegunkowych przywracających prawidłową florę bakteryjną, oznaczonej kodem ATC: A07FA02. ^{1 2 3}

Podstawowym działaniem tych drożdżaków jest funkcjonowanie w przewodzie pokarmowym jako mikroorganizmy zapobiegające biegunce. ^{4 5 6}

Należy podkreślić, że skuteczność Saccharomyces boulardii zależy od żywotności komórek drożdży, co ma kluczowe znaczenie dla ich aktywności biologicznej i efektu terapeutycznego. ⁷

Mechanizmy działania Saccharomyces boulardii

W badaniach farmakodynamicznych in vitro i in vivo, przeprowadzonych zarówno na zwierzętach, jak i u ludzi, potwierdzono wielokierunkowe działanie drożdżaków Saccharomyces boulardii. ⁸

Działanie przeciwdrobnoustrojowe

Saccharomyces boulardii wykazuje istotne działanie przeciwdrobnoustrojowe w stosunku do wielu patogenów przewodu pokarmowego. Badania potwierdziły aktywność wobec enterokrwotocznych szczepów Escherichia coli, Clostridium difficile, Salmonella typhimurium, Yersinia enterolitica oraz patogennych drożdżaków, takich jak Candida albicans, Candida krusei i Candida pseudotropicalis. ⁹

Drożdżaki te posiadają zdolność do wiązania patogenicznych bakterii urzęsionych. W badaniach in vitro wykazano hamowanie wzrostu szerokiego spektrum patogenów, w tym Proteus mirabilis i vulgaris, Salmonella typhi i typhimurium, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Eschericha coli, niektórych bakterii z rodzaju Shigella oraz Candida albicans. ¹⁰

Szczególnie istotne jest hamowanie wzrostu Clostridium difficile oraz zdolność do blokowania wiązania toksyna-receptor, co ma kluczowe znaczenie w biegunkach związanych z antybiotykoterapią. Saccharomyces boulardii wykazuje również zdolność hamowania biegunkowego działania enterotoksycznych szczepów Escherichia coli. ¹¹

Neutralizacja toksyn bakteryjnych

Jednym z istotnych mechanizmów działania Saccharomyces boulardii jest zdolność neutralizowania toksyn bakteryjnych. Badania potwierdziły skuteczność wobec toksyny A wytwarzanej przez Clostridium difficile oraz toksyny cholery. ¹²

W modelu izolowanej pętli jelitowej Saccharomyces boulardii skutecznie redukował (o 40%) napływ sodu i wody do światła jelita indukowany inkubacją toksyny cholery, co bezpośrednio wpływa na zmniejszenie objętości biegunki. ¹³

Działanie przeciwzapalne

Saccharomyces boulardii wykazuje działanie przeciwzapalne, co zostało potwierdzone szczególnie w modelach infekcji wywołanych enterokrwotocznymi szczepami Escherichia coli. ¹⁴

Działanie na transport jonowy

W badaniach na izolowanych preparatach jelit wykazano, że Saccharomyces boulardii wpływa na transport jonów poprzez błony jelitowe. Nasilenie transportu chlorków z błony surowiczej do błony śluzowej indukowane przez prostaglandyny E2 i I2 zostało odwrócone w wyniku jednoczesnej stymulacji Saccharomyces boulardii, co prowadziło do większego przepływu z błony śluzowej do błony surowiczej w porównaniu z niepoddanymi ekspozycji preparatami kontrolnymi. ¹⁵

Działanie enzymatyczne

Saccharomyces boulardii wykazuje aktywność enzymatyczną wpływającą na funkcje trawienne. Drożdżaki te zwiększają aktywność disacharydaz, aminopeptydazy leucynowej oraz metabolizm sperminy i spermidyny. ¹⁶

Wzrost aktywności związanych z błoną jelitową disacharydaz, w tym sacharazy, laktazy i maltazy, zaobserwowano zarówno w doświadczeniach na zwierzętach, jak i u ludzi. ¹⁷

Działanie immunostymulujące

Saccharomyces boulardii wykazuje istotny wpływ na układ immunologiczny błony śluzowej jelit. Drożdżaki nasilają wydzielanie przeciwciał klasy IgA i innych immunoglobulin, co ma korzystny wpływ w leczeniu biegunek o różnym pochodzeniu (wirusowej, bakteryjnej i innych). ¹⁸

W doświadczeniach na zwierzętach po podaniu Saccharomyces boulardii drogą doustną zaobserwowano zwiększenie stężenia immunoglobuliny wydzielniczej (sIgA) w przewodzie pokarmowym, co przyczynia się do poprawy miejscowej odporności i zwiększa skuteczność terapeutyczną w przypadku biegunek o różnej etiologii. ¹⁹

Dodatkowe efekty kliniczne Saccharomyces boulardii

Wspomaganie eradykacji Helicobacter pylori

Istotnym uzupełnieniem obrazu klinicznego działania Saccharomyces boulardii jest jego wpływ na leczenie zakażeń Helicobacter pylori. Wspomagające stosowanie tych drożdżaków w terapii eradykacyjnej może zwiększać odsetek eradykacji i zmniejsza częstość występowania działań niepożądanych standardowego leczenia. ²⁰

Działanie metaboliczne

Wśród mechanizmów działania Saccharomyces boulardii wymienia się również efekty metaboliczne, które przyczyniają się do normalizacji funkcji przewodu pokarmowego i mikrobioty jelitowej. ²¹

Zestawienie działań farmakodynamicznych Saccharomyces boulardii

Podsumowując, Saccharomyces boulardii wykazuje szeroki zakres właściwości farmakodynamicznych, które uzasadniają jego zastosowanie w profilaktyce i leczeniu biegunek o różnej etiologii. Mechanizmy działania obejmują:

• Działanie przeciwdrobnoustrojowe wobec patogennych bakterii i grzybów
• Neutralizację toksyn bakteryjnych
• Efekt przeciwzapalny w obrębie przewodu pokarmowego
• Modulację transportu jonowego przez błony jelitowe
• Stymulację aktywności enzymatycznej związanej z trawieniem
• Immunomodulację i stymulację wydzielania przeciwciał klasy IgA
• Działanie metaboliczne wspierające prawidłowe funkcjonowanie mikrobioty jelitowej
• Wspomaganie eradykacji Helicobacter pylori

^{22 23}

Wszystkie te mechanizmy składają się na kompleksowe działanie Saccharomyces boulardii jako probiotycznego drożdżaka stosowanego w zaburzeniach przewodu pokarmowego. Warto podkreślić, że skuteczność terapeutyczna jest ściśle uzależniona od żywotności komórek drożdży, co ma kluczowe znaczenie dla utrzymania wszystkich wymienionych wyżej właściwości farmakodynamicznych. ²⁴