śpiączka
Śpiączka to stan głębokiej utraty przytomności, w którym pacjent nie reaguje na bodźce zewnętrzne i nie wykazuje cyklów snu i czuwania. Jest to poważny stan neurologiczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej i intensywnej opieki.
Z patofizjologicznego punktu widzenia śpiączka wynika z rozległego uszkodzenia kory mózgowej lub uszkodzenia pnia mózgu, szczególnie tworu siatkowatego odpowiedzialnego za utrzymanie świadomości. Do najczęstszych przyczyn należą: urazy czaszkowo-mózgowe, incydenty naczyniowo-mózgowe, zatrucia, zaburzenia metaboliczne, infekcje OUN oraz niedotlenienie mózgu.
Diagnostyka pacjenta w śpiączce obejmuje ocenę neurologiczną (w tym skale Glasgow), badania obrazowe (TK, MRI), elektroencefalografię, badania laboratoryjne oraz monitorowanie parametrów życiowych. Leczenie ukierunkowane jest na identyfikację i usunięcie przyczyny, stabilizację funkcji życiowych oraz zapobieganie wtórnym powikłaniom.
Rokowanie w śpiączce zależy od etiologii, czasu trwania stanu nieprzytomności, wieku pacjenta oraz współistniejących chorób. Dłużej trwająca śpiączka może przejść w stan wegetatywny lub minimalny stan świadomości. Istotnym elementem terapeutycznym jest wczesna i intensywna rehabilitacja neurologiczna.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polopiryna C 500 mg + 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa Polopiryny C, zawierającej 500 mg kwasu acetylosalicylowego i 200 mg kwasu askorbowego, wykazały brak działania rakotwórczego w badaniach długoterminowych na szczurach (0,5% w karmie przez 68 tygodni) oraz brak mutagenności w teście Amesa. Niemniej jednak, obserwowano aberracje chromosomalne w ludzkich fibroblastach, co wskazuje na potencjalne ryzyko genotoksyczności w specyficznych warunkach. W zakresie wpływu na reprodukcję, kwas acetylosalicylowy wykazywał działanie teratogenne, embriotoksyczne oraz fetotoksyczne, powodując zaburzenia zagnieżdżenia, trudności w uczeniu się potomstwa oraz hamowanie owulacji u szczurów, co podkreśla konieczność ostrożności w stosowaniu leku w okresie ciąży.
aberracja chromosomalna, działanie antyagregacyjne, działanie drażniące, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hamowanie owulacji, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, potencjał mutagenny, śpiączka, stężenie kwasu salicylowego, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, właściwość mutagenna, wrzód żołądka, zagnieżdżenie zapłodnionego jaja - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clazicon 60 mg
Clazicon (gliklazyd) w dawkach 30 mg i 60 mg, stosowany w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, najczęściej powoduje hipoglikemię, której objawy obejmują zarówno symptomy neurologiczne (np. ból głowy, drgawki, zaburzenia świadomości) jak i adrenergiczne (np. tachykardia, pocenie się). Hipoglikemia może być szczególnie niebezpieczna, prowadząc w skrajnych przypadkach do śpiączki i zgonu, a jej ryzyko wzrasta przy nieregularnym spożywaniu posiłków. Objawy ustępują po podaniu węglowodanów, natomiast sztuczne słodziki są nieskuteczne. W ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Często obserwuje się także zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka i zaparcia, które można ograniczyć przez przyjmowanie leku podczas śniadania.
afazja, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, bradykardia, ciężka hipoglikemia, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objawy neurologiczne, objawy ogólnoustrojowe, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pobudzenie adrenergiczne, pochodna sulfonylomocznika, śpiączka, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Sód walproinian – Działania niepożądane
Sód walproinian, stosowany w lekach takich jak Depakine Chrono 300 i 500, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do bardzo często występujących należą niedokrwistość, trombocytopenia, drżenie, nudności oraz zmniejszenie aktywności czynników krzepnięcia, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi i parametrów krzepnięcia. Często obserwuje się hiponatremię, zwiększenie masy ciała, zaburzenia psychiczne (agresja, pobudzenie, zaburzenia uwagi), osłabienie słuchu, krwotoki, nietrzymanie moczu oraz nieregularne cykle miesiączkowe. Niezbyt często pojawiają się leukopenia, pancytopenia, zespół SIADH, hiperandrogenizm, wymioty, zapalenie jamy ustnej, biegunka, obrzęk naczynioruchowy, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, niewydolność nerek, brak miesiączki, hipotermia i obwodowe obrzęki. Rzadko występują poważne powikłania, takie jak zespół mielodysplastyczny, niewydolność szpiku kostnego, niedoczynność tarczycy, zapalenie trzustki (szczególnie u dzieci poniżej 3 lat), uszkodzenie wątroby, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, DRESS), rabdomioliza oraz encefalopatia, w tym śpiączka walproinianowa.
agranulocytoza, ataksja, biotynidaza, diplopia, drżenie, dysfunkcja wątroby, encefalopatia, halucynacje, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiperplazja dziąseł, hipokarnitynemia, hiponatremia, letarg, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, parestezje, parkinsonizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, sód walproinian, śpiączka, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, trombocytopenia, układowy toczeń rumieniowaty, uszkodzenie wątroby, wirylizm, wysięk opłucnowy, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zespół ciężkiej nadwrażliwości, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Flutykazon – Przedawkowanie
Flutykazon propionian, glikokortykosteroid stosowany wziewnie w astmie oskrzelowej oraz donosowo w alergicznym nieżycie nosa, może powodować poważne skutki przedawkowania. Ostre przedawkowanie, definiowane jako jednorazowe podanie dawki znacznie przekraczającej zalecaną, prowadzi do przemijającego zahamowania czynności kory nadnerczy, potwierdzanego obniżeniem stężenia kortyzolu w osoczu, które zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni. Donosowe podawanie flutykazonu w dawce do 2 mg dwa razy na dobę przez 7 dni nie wykazuje istotnego wpływu na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza. Przewlekłe przedawkowanie, szczególnie dawkami powyżej 1000 μg/dobę przez miesiące lub lata, może skutkować znacznym zahamowaniem czynności kory nadnerczy, objawami zespołu Cushinga oraz ryzykiem ostrego przełomu nadnerczowego, zwłaszcza u dzieci, manifestującym się hipoglikemią, zaburzeniami świadomości i drgawkami. Czynniki wyzwalające przełom to uraz, zabieg chirurgiczny, zakażenie lub szybkie zmniejszenie dawki leku.
aerozol do nosa, aerozol inhalacyjny, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, azelastyna chlorowodorek, drgawki, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, hiperkortyzolizm, hipoglikemia, kortykosteroidy do stosowania ogólnego, niedociśnienie, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostre przedawkowanie, ostry przełom nadnerczowy, płukanie żołądka, proszek do inhalacji, przewlekłe przedawkowanie, rezerwa nadnerczowa, senność, śpiączka, splątanie, stężenie kortyzolu w osoczu, tachykardia, zaburzenie świadomości, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół potłuczonego niemowlęcia – Objawy
Zespół potłuczonego niemowlęcia (ZPN), zwany także abusive head trauma (AHT), to poważny uraz głowy u dzieci do 5 roku życia, najczęściej poniżej 2 lat, spowodowany gwałtownym potrząsaniem. Mechanizm urazu polega na niekontrolowanym ruchu głowy, prowadzącym do stłuczenia mózgu, obrzęku, krwawień podtwardówkowych oraz wylewów do siatkówki, co skutkuje wzrostem ciśnienia wewnątrzczaszkowego i uszkodzeniem tkanki nerwowej. Kluczową triadę diagnostyczną stanowią: krwiak podtwardówkowy, wylewy do siatkówki (obecne w 60-85% przypadków) oraz obrzęk mózgu. Objawy neurologiczne obejmują zmieniony poziom świadomości, drgawki, nieprawidłowe napięcie mięśniowe, a także zaburzenia układu oddechowego i krążenia, takie jak bradykardia czy bezdech. Występują również problemy z karmieniem, wymioty i zmiany w zachowaniu dziecka. W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki, zatrzymania krążenia i śmierci.
abusive head trauma, bezdech, bradykardia, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, drgawki, krwawienie podpajęczynówkowe, krwawienie podtwardówkowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie wewnątrzmózgowe, krwiak podtwardówkowy, letarg, nieprawidłowe napięcie mięśniowe, nierówne źrenice, niewystarczający przyrost masy ciała, obrzęk mózgu, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, odwarstwienie siatkówki, padaczka, porażenie mózgowe, śpiączka, stłuczenie mózgu, tarcza zastoinowa, triada objawów, uszkodzenie tkanki mózgowej, uwypuklenie ciemiączka, wgłobienie mózgu, zatrzymanie krążenia, zespół dziecka potrząsanego, zespół potłuczonego niemowlęcia, złamanie czaszki, złamanie żeber, zmieniony poziom świadomości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Levetiracetam Stada 100 mg/ml
Przedawkowanie lewetyracetamu, szczególnie w formie roztworu doustnego Levetiracetam Stada 100 mg/ml, może prowadzić do poważnych objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego. Klinicznie obserwuje się senność, pobudzenie, agresywność, zmniejszenie stanu świadomości, depresję oddechową oraz śpiączkę. Objawy te mogą postępować od nadmiernej senności i trudności w utrzymaniu stanu czuwania, przez wzmożoną aktywność psychoruchową i agresję, aż do całkowitej utraty świadomości i zagrożenia życia. Depresja oddechowa objawia się spłyceniem i spowolnieniem oddechu oraz obniżeniem saturacji krwi tlenem, co wymaga pilnej interwencji.
agresywność, alkohol benzylowy, depresja oddechowa, hemodializa, lewetyracetam, maltitol, ośrodkowy układ nerwowy, parahydroksybenzoesan metylu, płukanie żołądka, pobudzenie, roztwór doustny, saturacja krwi, senność, śpiączka, układ oddechowy, wentylacja mechaniczna, wywoływanie wymiotów, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Olanzapin Krka 10 mg
Przedawkowanie olanzapiny stanowi poważny stan kliniczny, który może prowadzić do szerokiego spektrum objawów, w tym tachykardii, pobudzenia, dyzartrii, objawów pozapiramidowych oraz obniżenia poziomu świadomości, występujących u ponad 10% pacjentów. Dodatkowo mogą pojawić się delirium, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia oddechowe i ciśnienia tętniczego, a także arytmie (<2% przypadków), zatrzymanie krążenia i oddychania. Dawki toksyczne wahają się od 450 mg, przy których odnotowano zgony, do około 2 g, po których odnotowano przeżycia. Wczesne rozpoznanie i monitorowanie funkcji życiowych, zwłaszcza układu krążenia, jest kluczowe dla poprawy rokowania.
adrenalina, arytmia, delirium, depresja oddechowa, dopamina, drgawki, dyzartria, hipertermia, hipoksja, lek neuroleptyczny, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe, olanzapin, olanzapina, pobudzenie psychoruchowe, śpiączka, środek sympatykomimetyczny, tachykardia, węgiel aktywowany, zaburzenia ciśnienia, zaburzenia oddechowe, zaburzenia świadomości, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie oddychania, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Quetiapine Fair-Med 300 mg
Przedawkowanie kwetiapiny stanowi poważny stan kliniczny, charakteryzujący się nasileniem działań farmakologicznych leku, z dominującymi objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Typowe manifestacje kliniczne obejmują senność, uspokojenie, tachykardię, niedociśnienie (często ortostatyczne), działanie przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zatrzymanie moczu), wydłużenie odstępu QT, napady padaczkowe, rabdomiolizę, depresję oddechową, splątanie, majaczenie, pobudzenie, śpiączkę, a w najcięższych przypadkach zgon. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami układu krążenia, u których ryzyko powikłań jest zwiększone. Monitorowanie EKG oraz parametrów życiowych jest niezbędne, a wartości takie jak odstęp QT powinny być ściśle kontrolowane.
blokada receptorów alfa, delirium, depresja oddechowa, drgawki, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, fizostygmina, hipoksemia, interwencja medyczna, lek sympatykomimetyczny, majaczenie, monitorowanie EKG, morfologia krwi, napad padaczkowy, niedociśnienie, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, parametry nerkowe, parametry wątrobowe, przedawkowanie kwetiapiny, rabdomioliza, receptory beta-adrenergiczne, saturacja krwi, sedacja, śpiączka, splątanie, stan padaczkowy, tachykardia, tlenoterapia, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół przeciwcholinergiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dotagraf 0,5 mmol/ml
Dotagraf, zawierający kwas gadoterynowy w postaci soli megluminowej, jest środkiem kontrastowym stosowanym w rezonansie magnetycznym, który może wywoływać działania niepożądane o charakterze głównie łagodnym do umiarkowanego i przejściowym. Najczęściej obserwuje się reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy, a także objawy takie jak uczucie zimna, niedociśnienie tętnicze, senność, zawroty głowy, uczucie gorąca, pieczenia, wysypka, astenia, zaburzenia smaku i nadciśnienie tętnicze. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje skórne i anafilaktyczne, stanowią istotne ryzyko kliniczne, pojawiające się najczęściej natychmiastowo lub w ciągu pierwszej godziny po podaniu, z możliwością progresji do wstrząsu anafilaktycznego, który może być śmiertelny. Wystąpiły również pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF), głównie u pacjentów z jednoczesnym podaniem innych gadolinowych środków kontrastowych.
częstoskurcz, drgawki, duszność, dysfagia, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie tętnicze, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rezonans magnetyczny, rzadkoskurcz, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, śpiączka, środek kontrastowy, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zaburzenie rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie żył powierzchniowych, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zylena 20 mg
Przedawkowanie olanzapiny, substancji czynnej leku Zylena (tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej), stanowi poważne zagrożenie dla życia, z przypadkami śmiertelnymi po dawkach ≥450 mg, choć odnotowano przeżycia po dawkach do około 2 g. Objawy kliniczne są wieloukładowe i obejmują bardzo częste: częstoskurcz, pobudzenie/agresywność, dyzartrię, objawy pozapiramidowe oraz obniżony poziom świadomości (sedacja do śpiączki). Znaczące objawy to delirium, drgawki, śpiączka, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, zaburzenia ciśnienia tętniczego i zatrzymanie krążenia. Arytmie występują rzadziej (<2%).
arytmia, beta-agonista, beta-stymulacja, częstoskurcz, delirium, depresja oddechowa, drgawki, dyzartria, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe, obniżony poziom świadomości, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie olanzapiny, śpiączka, środki sympatykomimetyczne, substancja czynna, węgiel aktywowany, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, zachłyśnięcie, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia, złośliwy zespół neuroleptyczny, Zylena - Leksykon leków
Przedawkowanie – Biotum 2 g
Przedawkowanie ceftazydymu, substancji czynnej leku Biotum dostępnego w dawkach 1 g i 2 g do wstrzykiwań lub infuzji, stanowi poważne zagrożenie, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, u których kumulacja leku może prowadzić do ciężkich powikłań neurologicznych. Do najczęstszych objawów przedawkowania należą encefalopatia, drgawki oraz śpiączka, wynikające z neurotoksycznego działania ceftazydymu, m.in. poprzez hamowanie receptorów GABA w ośrodkowym układzie nerwowym. Objawy te mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
ceftazydym, dializa otrzewnowa, drgawki, encefalopatia, hemodializa, mioklonia, napad toniczno-kloniczny, niewydolność nerek, objaw przedawkowania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, powikłanie neurologiczne, produkt leczniczy, receptor GABA, śpiączka, technika nerkozastępcza, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ultrafastin 25 mg/g (2,5%)
Przedawkowanie soli lizynowej ketoprofenu w postaci żelu miejscowego (Ultrafastin 25 mg/g, 2,5%) jest mało prawdopodobne ze względu na niską biodostępność ogólnoustrojową i miejscową aplikację. Jednak w przypadku przypadkowego spożycia mogą wystąpić objawy przedawkowania typowe dla NLPZ, takie jak senność, nudności, wymioty, zahamowanie czynności oddechowych, śpiączka, drgawki, krwawienia z przewodu pokarmowego, zmiany ciśnienia tętniczego oraz ostra niewydolność nerek. Mechanizmy toksyczności obejmują depresję ośrodkowego układu nerwowego, podrażnienie błony śluzowej żołądka, inhibicję syntezy prostaglandyn oraz wpływ na układ renina-angiotensyna-aldosteron.
biodostępność ogólnoustrojowa, błona śluzowa żołądka, ciśnienie tętnicze, drgawki, działanie ogólnoustrojowe niepożądane, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwdrgawkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność oddechowa, nudności i wymioty, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, przepływ nerkowy, senność, sól lizynowa ketoprofenu, śpiączka, synteza prostaglandyn, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fypalan 2 mg
Przedawkowanie perampanelu, substancji czynnej Fypalanu, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, obserwowane zarówno u dzieci i młodzieży (dawki do 36 mg), jak i dorosłych (do 300 mg), znacznie przekraczające standardowe dawki terapeutyczne 2-12 mg/dobę. Klinicznie manifestuje się szerokim spektrum objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego i zaburzeń psychiatrycznych, w tym dezorientacją, omamami, pobudzeniem, agresją, obniżonym poziomem świadomości, a w ciężkich przypadkach śpiączką. Objawy te wymagają intensywnej obserwacji neurologicznej i psychiatrycznej oraz natychmiastowej interwencji, zwłaszcza w przypadku agresji i głębokiej utraty świadomości, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia.
agresja słowna, aktywność psychoruchowa, dezorientacja, funkcje życiowe, hemodializa, hemoperfuzja, klirens nerkowy, lek przeciwpsychotyczny, objawy psychiatryczne, obniżony poziom świadomości, okres półtrwania, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, parametry hemodynamiczne, perampanel, pobudzenie, przedawkowanie perampanelu, śpiączka, stupor, urojenia, wsparcie oddechowe, wymuszona diureza, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia psychiatryczne, zaburzenia świadomości, zachowanie agresywne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Mozarin 15 mg
Przedawkowanie escytalopramu, substancji czynnej leku Mozarin, choć często przebiega łagodnie lub bezobjawowo, stanowi potencjalne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza przy dawkach od 400 do 800 mg. Objawy toksyczności dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, drżenie, pobudzenie, zespół serotoninowy, drgawki, śpiączka), układu pokarmowego (nudności, wymioty), sercowo-naczyniowego (obniżenie ciśnienia tętniczego, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca) oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej (hipokaliemia, hiponatremia). Szczególnie niebezpieczne są powikłania kardiologiczne u pacjentów z chorobami serca oraz ryzyko zespołu serotoninowego, który wymaga natychmiastowej interwencji.
bradyarytmia, drgawka, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, hipotensja, niewydolność wątroby, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie escytalopramu, śpiączka, tachykardia, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zilibra 100 mg
Przedawkowanie lakozamidu, substancji czynnej leku Zilibra, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia, szczególnie przy dawkach przekraczających 800 mg/dobę. Objawy kliniczne obejmują zawroty głowy, nudności, wymioty, napady toniczno-kloniczne, stan padaczkowy oraz zaburzenia przewodzenia serca (wydłużenie odcinków PR, QRS, blok przedsionkowo-komorowy i śródkomorowy). W ciężkich przypadkach obserwuje się wstrząs kardiogenny, śpiączkę, a nawet zgon, zwłaszcza po jednorazowym przyjęciu kilku gramów leku. Przedawkowanie może prowadzić do niewydolności oddechowej, zaburzeń rytmu serca, stanu padaczkowego trudnego do opanowania, wstrząsu i uszkodzenia wielonarządowego. Nie istnieje swoiste antidotum na lakozamid, co wymaga stosowania leczenia podtrzymującego i intensywnej terapii.
depresja ośrodka oddechowego, hemodializa, hipoperfuzja, hipotensja, lakozamid, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny uogólniony, niewydolność oddechowa, nudność, oliguria, ośrodkowy układ nerwowy, śpiączka, stan padaczkowy, tachykardia, układ pokarmowy, uszkodzenie wielonarządowe, wstrząs kardiogenny, wymioty, zaburzenie perfuzji obwodowej, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie przewodzenia serca, zaburzenie przewodzenia śródkomorowego, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Hydroxyzinum VP 25 mg
Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku prowadzi do wieloukładowych objawów klinicznych wynikających z nadmiernego działania przeciwcholinergicznego, depresji lub paradoksalnego pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN). W początkowej fazie obserwuje się nudności, wymioty, tachykardię oraz gorączkę, a następnie senność, drżenie, zaburzenia odruchu źrenicznego, splątanie i omamy. W zaawansowanym stadium dochodzi do obniżenia świadomości, depresji oddechowej, drgawek, niedociśnienia tętniczego, zaburzeń rytmu serca, a w najcięższych przypadkach do śpiączki i zapaści krążeniowo-oddechowej. Objawy te mogą utrzymywać się przez co najmniej 24 godziny, co wymaga intensywnego monitorowania parametrów życiowych, w tym ciągłego zapisu EKG, saturacji i ciśnienia tętniczego.
autonomiczny układ nerwowy, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, działanie przeciwcholinergiczne, EKG, fizostygmina, hemodializa, hemoperfuzja, hipoksja, hydroksyzyna chlorowodorek, intubacja dotchawicza, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, niedociśnienie tętnicze, płukanie żołądka, pobudzenie OUN, śpiączka, splątanie, tachykardia, węgiel aktywowany, zaburzenie odruchu źrenicznego, zaburzenie przewodzenia bodźców, zaburzenie rytmu serca, zachłystowe zapalenie płuc, zapaść krążeniowa, zapaść krążeniowo-oddechowa, zatrzymanie akcji serca - Leksykon substancji czynnych
Memantyna – Przedawkowanie
Memantyna, antagonista receptora NMDA stosowany w leczeniu umiarkowanego i ciężkiego otępienia typu Alzheimera, może powodować poważne objawy toksyczne w przypadku przedawkowania. Objawy te są zależne od dawki i obejmują przede wszystkim zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN) takie jak splątanie, senność, pobudzenie, agresja, omamy wzrokowe, zaburzony chód, a w ciężkich przypadkach stupor i śpiączkę. Przy umiarkowanym przedawkowaniu (105-200 mg/dobę przez 3 dni) dominują objawy takie jak zmęczenie, osłabienie i biegunka, natomiast dawki powyżej 400 mg mogą wywołać ciężkie zaburzenia psychiczne i neurologiczne, w tym stan przeddrgawkowy. Ekstremalne przedawkowanie (2000 mg) może prowadzić do śpiączki trwającej nawet 10 dni, jednak opisywane przypadki wskazują na możliwość pełnego powrotu do zdrowia po leczeniu objawowym i plazmaferezie, bez trwałych następstw neurologicznych.
antagonista receptora NMDA, biegunka, choroba Alzheimera, krążenie jelitowo-wątrobowe, objawy żołądkowo-jelitowe, omamy, omamy wzrokowe, ośrodkowy układ nerwowy, plazmafereza, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, podwójne widzenie, przedawkowanie memantyny, psychoza, senność, śpiączka, splątanie, stan przeddrgawkowy, stupor, utrata świadomości, węgiel leczniczy, wymioty, wymuszona diureza, zaburzenie chodu, zakwaszenie moczu, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Neurontin 600 600 mg
Przedawkowanie gabapentyny, substancji czynnej leku Neurontin (dostępnego w tabletkach powlekanych 600 mg i 800 mg), rzadko prowadzi do stanów zagrażających życiu, nawet przy dawkach sięgających 49 000 mg. Objawy kliniczne przedawkowania obejmują głównie zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, diplopia, dyzartria, ospałość, letarg, utrata przytomności oraz łagodna biegunka. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie gabapentyny z lekami przeciwdepresyjnymi, co może skutkować śpiączką. W przypadku bardzo dużych dawek obserwuje się zmniejszone wchłanianie leku w przewodzie pokarmowym, co stanowi naturalny mechanizm ochronny ograniczający toksyczność. U zwierząt doświadczalnych podawano dawki do 8000 mg/kg m.c. bez ustalenia dawki letalnej, choć występowały objawy takie jak ataksja, zaburzenia oddychania, ptosis, sedacja i pobudzenie motoryczne.
ataksja, ciężka niewydolność nerek, dawka letalna, diplopia, dyzartria, działanie toksyczne, hemodializa, klirens nerkowy, łagodna biegunka, leczenie wspomagające, lek przeciwdepresyjny, letarg, nadmierna senność, niewyraźna mowa, ospałość, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne widzenie, przedawkowanie gabapentyny, ptoza, ptoza powieki, sedacja, śpiączka, toksyczność ostra, utrata przytomności, wchłanianie gabapentyny, zaburzenia artykulacji, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia oddychania, zaburzenia równowagi, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Colchicine Genoptim 0,5 mg
Kolchicyna cechuje się wąskim indeksem terapeutycznym i wysoką toksycznością przy przedawkowaniu, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z zaburzeniami nerek, wątroby, układu pokarmowego, chorobami serca oraz u osób w podeszłym wieku. Przedawkowanie rozwija się dwufazowo: pierwsza faza pojawia się średnio po 3 godzinach i obejmuje objawy gastroenterologiczne (nudności, wymioty, ból brzucha, krwawienia), zaburzenia elektrolitowe, leukocytozę oraz niedociśnienie tętnicze w ciężkich przypadkach. Druga faza, rozwijająca się w ciągu 24-72 godzin, charakteryzuje się ciężkimi zaburzeniami wielonarządowymi, takimi jak ostra niewydolność nerek, zaburzenia neurologiczne (splątanie, śpiączka, neuropatia obwodowa), kardiologiczne (depresja mięśnia sercowego, arytmie), pancytopenia, niewydolność oddechowa oraz koagulopatia ze zużycia. Dawka śmiertelna kolchicyny u dorosłych wynosi około 20 mg, choć zakres ten jest szeroki (7-65 mg). Zgon najczęściej wynika z depresji ośrodka oddechowego i zapaści sercowo-naczyniowej.
ból brzucha, dawka śmiertelna, depresja mięśnia sercowego, depresja ośrodka oddechowego, hemodializa, indeks terapeutyczny, koagulopatia ze zużycia, kolchicyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoza, leukocytoza z odbicia, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, nudności i wymioty, objętość dystrybucji, odwracalne łysienie, ostra niewydolność nerek, ostre przedawkowanie, pacjent geriatryczny, pancytopenia, płukanie żołądka, przedawkowanie kolchicyny, schorzenie układu pokarmowego, śpiączka, splątanie, terapia nerkozastępcza, węgiel aktywowany, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wielonarządowe, zapaść sercowo-naczyniowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aciclovir Accord 25 mg/ml
Przedawkowanie acyklowiru podawanego dożylnie wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań nefrologicznych i neurologicznych. Nefrotoksyczność objawia się podwyższonym stężeniem kreatyniny oraz azotu mocznikowego we krwi, co może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Neurologiczne objawy toksyczności obejmują splątanie, omamy, pobudzenie psychoruchowe, napady drgawkowe, a w ciężkich przypadkach śpiączkę. Monitorowanie parametrów nerkowych i stanu neurologicznego jest kluczowe w diagnostyce i ocenie nasilenia zatrucia. Warto podkreślić, że dostępność acyklowiru w fiolkach o różnych dawkach (250 mg/10 ml, 500 mg/20 ml, 1 g/40 ml) wymaga szczególnej uwagi w celu uniknięcia błędów dawkowania.
acyklowir, azot mocznikowy we krwi, droga dożylna, filtracja kłębuszkowa, funkcja wydalnicza nerek, hemodializa, kreatynina w surowicy, napad drgawkowy, nefrotoksyczność, niepokój psychoruchowy, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, pobudzenie psychoruchowe, śpiączka, splątanie, wyładowanie neuronalne, zaburzenia neurologiczne, zaburzenie świadomości - Leksykon chorób i schorzeń
Nagły zatrzymanie krążenia – Objawy
Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) to nagła utrata czynności serca, najczęściej spowodowana migotaniem komór, prowadząca do zatrzymania przepływu krwi do mózgu i narządów. Objawy są natychmiastowe: brak tętna, oddechu lub oddech agonalny, utrata przytomności i niereagowanie na bodźce. W około 30-50% przypadków występują objawy ostrzegawcze, różniące się między płciami – u mężczyzn dominują bóle w klatce piersiowej (2-krotnie zwiększające ryzyko NZK), u kobiet duszność (3-krotnie zwiększająca ryzyko). Przeżywalność NZK poza szpitalem bez interwencji wynosi poniżej 10%, ale szybkie podjęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO) i defibrylacji może ją potroić. Każda minuta opóźnienia defibrylacji zmniejsza szanse przeżycia o 7-10%, a po 8 minutach bez skutecznej resuscytacji śmierć jest niemal pewna.
arytmia, asystolia, ataksja, automatyczny defibrylator zewnętrzny, ból w klatce piersiowej, defibrylacja, duszność, dyzartria, impuls elektryczny, kardiowerter-defibrylator, kołatanie serca, migotanie komór, nagłe zatrzymanie krążenia, niedotlenienie mózgu, nieprawidłowy rytm serca, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, oddech agonalny, omdlenie, opieka poresuscytacyjna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, śpiączka, stan przedomdleniowy, stan wegetatywny, udar mózgu, zaawansowane zabiegi resuscytacyjne, zaburzenia rytmu serca, zawał serca, zawroty głowy, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Wyczerpanie cieplne – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wyczerpanie cieplne jest formą choroby związanej z przegrzaniem organizmu, charakteryzującą się objawami takimi jak ból głowy, nudności, zawroty głowy, osłabienie, pragnienie i oszołomienie. Rokowanie w wyczerpaniu cieplnym jest zazwyczaj dobre, pod warunkiem szybkiego rozpoznania i wdrożenia leczenia obejmującego usunięcie pacjenta z gorącego środowiska, nawodnienie oraz uzupełnienie elektrolitów. W odróżnieniu od udaru cieplnego, który cechuje się śmiertelnością na poziomie 20-27%, wyczerpanie cieplne rzadko prowadzi do poważnych powikłań, jeśli jest odpowiednio leczone. Czynniki wpływające na rokowanie to wiek ≥65 lat, choroby współistniejące, uszkodzenia narządowe oraz zaburzenia elektrolitowe. Hospitalizacja jest wskazana u pacjentów z podwyższonym ryzykiem, zwłaszcza u osób starszych i z zaburzeniami stanu psychicznego lub podwyższonym stężeniem kreatyniny.
aminotransferaza asparaginianowa, ból głowy, klasyczny udar cieplny, niewydolność wielonarządowa, nudności, osłabienie, podwyższona temperatura ciała, powikłania neurologiczne, powikłania sercowo-naczyniowe, pragnienie, prokalcytonina, przegrzanie organizmu, rabdomioliza, skala Glasgow, skala SOFA, śpiączka, stan zapalny, tachykardia zatokowa, udar cieplny, uszkodzenie mózgu, uszkodzenie narządowe, utrata przytomności, wyczerpanie cieplne, wydłużenie odstępu QT, wysiłkowy udar cieplny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia widzenia, zakrzepica, zawroty głowy, zmiany ST-T - Leksykon leków
Przedawkowanie – Maglek B6 Forte 100 mg Mg2+ + 10 mg
Przedawkowanie preparatu Maglek B6 Forte, zawierającego 100 mg jonów magnezu w postaci magnezu cytrynianu oraz 10 mg pirydoksyny chlorowodorku, może prowadzić do poważnych objawów toksycznych, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, u których zdolność wydalania magnezu jest ograniczona. Toksyczność magnezu manifestuje się szerokim spektrum objawów klinicznych, obejmujących układ sercowo-naczyniowy (hipotensja, zaburzenia przewodnictwa, zatrzymanie akcji serca), nerwowy (depresja OUN, upośledzenie odruchów, śpiączka), oddechowy (depresja ośrodka oddechowego, porażenie układu oddechowego) oraz moczowy (zespół bezmoczu). Objawy te narastają wraz ze wzrostem stężenia magnezu we krwi i mogą prowadzić do stanów zagrażających życiu.
anuria, asystolia, chlorek wapnia, depresja ośrodka oddechowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dializa otrzewnowa, furosemid, glukonian wapnia, hemodializa, hipotensja, magnez cytrynian, metylosiarczan neostygminy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, pirydoksyna chlorowodorek, porażenie układu oddechowego, prawidłowa czynność nerek, rozszerzenie naczyń obwodowych, śpiączka, stężenie we krwi, zatrucie magnezem, zatrzymanie akcji serca, zespół bezmoczu - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Fluoresceine Serb 100 mg/ml
Fluoresceine SERB (100 mg/ml), stosowany w angiografii fluoresceinowej, może czasowo upośledzać funkcje wzrokowe, zwłaszcza po rozszerzeniu źrenic, co znacząco obniża zdolność pacjenta do bezpiecznego prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o konieczności powstrzymania się od tych czynności przez co najmniej 24 godziny lub do całkowitego ustąpienia zaburzeń widzenia. Ponadto, należy uwzględnić ryzyko działań niepożądanych fluoresceiny sodowej, takich jak utrata przytomności, omdlenia, drgawki, niedociśnienie, duszność czy nudności, które mogą nagle zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego.
afazja, angiografia fluoresceinowa, astma, ból brzucha, ból głowy, diagnostyka okulistyczna, drgawki, drżenie, duszność, działanie niepożądane, farmakokinetyka fluoresceiny, fluoresceina, fluoresceina sodowa, funkcja wzrokowa, kaszel, niedociśnienie, niedoczulica, nudności, obrzęk krtani, omdlenie, ostrość widzenia, parestezja, reakcja alergiczna, rozszerzenie źrenic, skurcz oskrzeli, śpiączka, uderzenie gorąca, utrata przytomności, wstrząs, wymioty, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie smaku, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie widzenia, zaburzenie żołądka i jelit, zawrót głowy, zdarzenie naczyniowo-mózgowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Epilantin 150 mg
Przedawkowanie lakozamidu, substancji czynnej preparatu Epilantin, wiąże się z poważnymi objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz układu pokarmowego, które nasilają się przy dawkach przekraczających 800 mg/dobę. Objawy takie jak zawroty głowy, nudności, wymioty, a przede wszystkim napady toniczno-kloniczne uogólnione oraz stan padaczkowy stanowią główne zagrożenia kliniczne. W przypadku jednorazowego przyjęcia kilku gramów lakozamidu odnotowano również zaburzenia przewodzenia serca, wstrząs, śpiączkę oraz zgony. Dawki od 400 mg do 800 mg nie różnią się klinicznie od dawek terapeutycznych, jednak przekroczenie 800 mg/dobę znacząco zwiększa ryzyko powikłań neurologicznych i kardiologicznych.
hemodializa, hipoperfuzja tkanek, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny uogólniony, nudność, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność krążenia, śpiączka, stan neurologiczny, stan padaczkowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs, wymioty, zaburzenie przewodzenia serca, zaburzenie świadomości, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Magnezu siarczan – Działania niepożądane
Siarczan magnezu, stosowany jako elektrolit w preparatach do żywienia pozajelitowego (Kabiven, SmofKabiven i inne), pełni kluczową rolę w uzupełnianiu niedoborów magnezu i wspieraniu homeostazy elektrolitowej. Jednakże jego kumulacja, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, może prowadzić do przedawkowania objawiającego się m.in. niedociśnieniem tętniczym, tachykardią, zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego oraz depresją ośrodkowego układu nerwowego. Działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmują zaburzenia naczyniowe (niedociśnienie, nadciśnienie), objawy ogólne (gorączka, dreszcze, zmęczenie), a także dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha). Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości (reakcje anafilaktyczne, wysypka, pokrzywka), zaburzenia hematologiczne (hemoliza, retikulocytoza) oraz objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu przedawkowania tłuszczu, objawiającego się hiperlipidemią, powiększeniem wątroby i śledziony, zaburzeniami hematologicznymi oraz nieprawidłowymi próbami wątrobowymi, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby.
anemia, ból brzucha, ból głowy, brak łaknienia, choroba wątroby, cukrzyca, depresja ośrodkowego układu nerwowego, duszność, enzym wątrobowy, hemoliza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudności, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, siarczan magnezu, spadek ciśnienia tętniczego, śpiączka, stan przedcukrzycowy, tachykardia, tachypnoe, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zawroty głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Siarczan magnezu – Działania niepożądane
Siarczan magnezu w postaci roztworu do wstrzykiwań (Inj. Magnesii Sulfurici 20% Polpharma) może wywoływać działania niepożądane głównie związane z hipermagnezemią, wynikającą z nadmiernego stężenia magnezu w surowicy krwi. Objawy te dotyczą wielu układów, w tym nerwowego (osłabienie mięśniowe, senność, dezorientacja, śpiączka, zmniejszenie odruchów, niedowład), sercowo-naczyniowego (bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca, niedociśnienie tętnicze), oddechowego (depresja oddechowa) oraz nerek (zaburzenia czynności). Częstość występowania działań niepożądanych waha się od często (np. osłabienie mięśniowe, senność, bradykardia) do rzadko (śpiączka, zatrzymanie akcji serca). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokalcemii i tężyczki hipokalcemicznej podczas leczenia rzucawki, co stanowi poważne powikłanie metaboliczne.
arytmia, bradykardia, depresja oddechowa, dezorientacja, hipermagnezemia, hipokalcemia, hipotermia, kurcz krtani, niedociśnienie tętnicze, niedowład, niewydolność nerkowa, niewydolność oddechowa, nudności i wymioty, osłabienie mięśniowe, parestezja, podanie parenteralne, rzucawka, siarczan magnezu, skurcz mięśni, śpiączka, splątanie, stężenie magnezu w surowicy, tężyczka hipokalcemiczna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca, zmniejszenie odruchów - Leksykon leków
Przedawkowanie – Symglic 4 mg
Przedawkowanie glimepirydowego preparatu Symglic stanowi poważne zagrożenie hipoglikemią, która może utrzymywać się od 12 do 72 godzin, z możliwym opóźnionym początkiem objawów nawet do 24 godzin po zażyciu. Klinicznie obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, ból nadbrzusza) oraz neurologiczne związane z hipoglikemią, takie jak niepokój ruchowy, drżenia mięśni, zaburzenia widzenia, ataksja, senność, śpiączka i drgawki. Ze względu na ryzyko nawrotu hipoglikemii po początkowej poprawie, wskazana jest hospitalizacja i monitorowanie pacjenta przez minimum 72 godziny, szczególnie w ciężkich przypadkach lub u dzieci, gdzie konieczne jest precyzyjne dostosowanie terapii glukozowej, aby uniknąć hiperglikemii.
ataksja, ból nadbrzusza, dożylny roztwór glukozy, drgawki, drżenie mięśni, glimepiryd, hiperglikemia, hipoglikemia, hospitalizacja, leczenie objawowe, monitorowanie stężenia glukozy, nawrót hipoglikemii, niepokój ruchowy, nudności, objawy neurologiczne, objawy z przewodu pokarmowego, obniżone stężenie glukozy, oddział intensywnej opieki medycznej, płukanie żołądka, przedawkowanie glimepirydu, senność, siarczan sodu, śpiączka, węgiel aktywowany, wymioty, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie widzenia