Przedawkowanie leku Comfortin (chlorowodorek hydroksyzyny)

Przedawkowanie produktu leczniczego Comfortin (zawierającego 25 mg chlorowodorku hydroksyzyny w jednej tabletce powlekanej) może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania wynikają głównie z nadmiernego działania przeciwcholinergicznego oraz wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) manifestującego się jako depresja lub paradoksalne pobudzenie¹.

Objawy kliniczne przedawkowania

Spektrum objawów przedawkowania chlorowodorku hydroksyzyny jest szerokie i może obejmować zarówno wczesne, jak i późne manifestacje. Początkowo mogą wystąpić nudności, wymioty, tachykardia i gorączka. W miarę nasilania się intoksykacji dochodzi do zaburzeń neurologicznych takich jak senność, zaburzenia odruchu źrenicznego, drżenie, splątanie czy omamy².

Stan pacjenta może ulegać dalszemu pogorszeniu, manifestując się obniżonym poziomem świadomości, depresją oddechową, drgawkami oraz zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, w tym niedociśnieniem tętniczym lub zaburzeniami rytmu serca (z bradykardią włącznie). W najcięższych przypadkach może dojść do pogłębiającej się śpiączki i zapaści krążeniowo-oddechowej³.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie pacjenta po przedawkowaniu preparatu Comfortin wymaga kompleksowego podejścia i ścisłego monitorowania funkcji życiowych⁴.

Monitorowanie i podstawowe postępowanie

• Kontrola dróg oddechowych – zapewnienie i utrzymanie drożności dróg oddechowych jest priorytetem⁵
• Monitorowanie funkcji układu krążenia – ciągły zapis EKG, regularne pomiary ciśnienia tętniczego przez minimum 24 godziny do ustąpienia objawów przedawkowania⁶
• Tlenoterapia – zapewnienie odpowiedniej podaży tlenu⁷
• Ocena współistniejących zatruć – u pacjentów z zaburzeniami świadomości należy wykluczyć równoczesne przyjęcie innych substancji (leki, alkohol)⁸

Leczenie farmakologiczne

W zależności od objawów klinicznych, może być konieczne zastosowanie następujących leków:

• Nalokson, glukoza, tiamina – podawane w razie konieczności u pacjentów z zaburzeniami świadomości⁹
• Środki obkurczające naczynia – w przypadku konieczności zastosowania leków wazopresyjnych zaleca się noradrenalinę lub metaraminol. Istotne jest, że adrenalina jest przeciwwskazana¹⁰
• Fizostygmina – może być skuteczna w przypadku silnego, zagrażającego życiu działania przeciwcholinergicznego opornego na inne leki. Należy jednak stosować ją wyłącznie w dawkach terapeutycznych i nie podawać tylko w celu zapobieżenia zapadnięciu pacjenta w sen¹¹

Przeciwwskazania do stosowania fizostygminy

Fizostygmina jest przeciwwskazana w następujących sytuacjach:

• Jednoczesne zażycie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (ryzyko drgawek i opornego na leczenie zatrzymania akcji serca)¹²
• Zaburzenia przewodzenia sercowego¹³

Eliminacja toksyny

W postępowaniu mającym na celu eliminację leku z organizmu należy uwzględnić następujące aspekty:

• Przeciwwskazania do wywoływania wymiotów – u pacjentów z zaburzeniami świadomości, w śpiączce lub z drgawkami nie należy stosować preparatów wymiotnicy ze względu na ryzyko zachłystowego zapalenia płuc¹⁴
• Płukanie żołądka – w przypadku klinicznie znaczącego zażycia leku można wykonać płukanie żołądka, jednak wyłącznie po uprzedniej intubacji dotchawiczej¹⁵
• Węgiel aktywowany – istnieje niewiele danych potwierdzających skuteczność jego zastosowania w przypadku przedawkowania hydroksyzyny¹⁶
• Hemodializa i hemoperfuzja – mają wątpliwe znaczenie w eliminacji hydroksyzyny¹⁷

Brak swoistej odtrutki

Ważnym aspektem postępowania w przedawkowaniu Comfortinu jest brak swoistej odtrutki dla hydroksyzyny¹⁸. Z tego względu leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe. Wymaga to kompleksowego podejścia i ścisłego monitorowania stanu pacjenta z natychmiastową reakcją na pojawiające się powikłania.