pigmentacja tęczówki
Pigmentacja tęczówki to proces biologiczny, w wyniku którego tęczówka oka nabiera określonej barwy. Kolor oczu jest determinowany przez ilość, typ i rozmieszczenie melaniny – barwnika znajdującego się w tęczówce. Im więcej melaniny, tym ciemniejszy kolor oczu.
Za pigmentację tęczówki odpowiadają melanocyty, specjalne komórki produkujące melaninę. Różnice w kolorze oczu wynikają z ilości i typu melaniny (eumelaniny i feomelaniny) oraz sposobu jej rozmieszczenia w komórkach stromalnych tęczówki. Oczy niebieskie charakteryzują się niewielką ilością melaniny w przedniej warstwie tęczówki, podczas gdy oczy brązowe zawierają jej znacznie więcej.
Pigmentacja tęczówki jest uwarunkowana genetycznie i kontrolowana przez wiele genów, z których najważniejsze to OCA2 i HERC2 na chromosomie 15. Kolor oczu może się nieznacznie zmieniać w pierwszych miesiącach życia, ale zwykle stabilizuje się około 3. roku życia. Zaburzenia pigmentacji tęczówki mogą występować w różnych chorobach, takich jak albinizm, zespół Waardenburga czy heterochromia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Latanoprost Timolol Genoptim (50 mcg + 5 mg) /ml
Latanoprost + Timolol Genoptim (50 μg/ml + 5 mg/ml, krople do oczu) wykazuje działania niepożądane związane zarówno z latanoprostem, jak i tymololem. Latanoprost często powoduje zmiany oczne, w tym nasilenie pigmentacji tęczówki u 16-20% pacjentów w badaniach klinicznych, a nawet do 33% w badaniu 5-letnim, co może być trwałe. Charakterystyczne są także zmiany dotyczące rzęs (zwiększenie długości, grubości, pigmentacji i ilości), reakcje skórne na powiekach oraz ciemnienie skóry powiek. Działania niepożądane obejmują również podrażnienie oczu, zapalenia rogówki i spojówek, światłowstręt, obrzęki powiek oraz zmiany w obrębie oczodołów. Tymolol, wchłaniany do krążenia ogólnego, może wywoływać poważne działania ogólnoustrojowe, takie jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne, typowe dla β-adrenolityków, choć rzadziej niż przy podaniu doustnym.
benzalkoniowy chlorek, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba rogówki, dławica piersiowa, dysfagia, hipercholesterolemia, hipoglikemia, latanoprost, miastenia, nadżerka rogówki, niestabilna dławica piersiowa, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podwójne widzenie, pokrzywka, przekrwienie oczu, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, światłowstręt, tymolol, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Akistan 50 mcg/ml
Latanoprost, substancja czynna Akistanu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, zarówno pod względem toksyczności ogólnoustrojowej, jak i miejscowej. Stosunek dawki toksycznej do terapeutycznej miejscowej wynosi co najmniej 1000, co świadczy o szerokim indeksie terapeutycznym. W badaniach na małpach dożylne podanie dawki około 100-krotnie wyższej niż terapeutyczna powodowało krótkotrwały skurcz oskrzeli i wzrost częstości oddechów. Brak toksyczności miejscowej stwierdzono u królików i małp przy dawkach do 100 µg/oko/dobę (67-krotność dawki terapeutycznej 1,5 µg/oko/dobę). Długotrwałe stosowanie dawek 6 µg/oko/dobę wywoływało przemijające poszerzenie szpary powiekowej, nieobserwowane u ludzi. Istotnym efektem jest trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki u małp, związane ze stymulacją melanogenezy, bez zmian proliferacyjnych i potencjału onkogennego.
aberracja chromosomowa, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, indeks terapeutyczny, latanoprost, melanocyt, pigmentacja tęczówki, potencjał alergizujący, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, potencjał onkogenny, prostaglandyna, rakotwórczość, reakcja nadwrażliwości, resorpcja późna, skurcz oskrzeli, synteza DNA, szpara powiekowa, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rozaprost 0,05 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa latanoprostu, substancji czynnej preparatu Rozaprost 0,05 mg/ml, wykazały wysoki profil bezpieczeństwa leku. Współczynnik bezpieczeństwa wynosi co najmniej 1000, co oznacza znaczną różnicę między dawką leczniczą (około 1,5 µg/oko/dobę) a dawką toksyczną działającą ogólnoustrojowo. Badania na królikach i małpach nie wykazały miejscowej toksyczności przy dawkach do 100 µg/oko/dobę (około 67-krotnie większych od dawki terapeutycznej). Latanoprost nie wykazuje działania alergizującego, mutagennego ani rakotwórczego w standardowych testach genotoksyczności i kancerogenności. Ponadto, nie stwierdzono wpływu na płodność samców i samic oraz działania teratogennego w badaniach na modelach zwierzęcych. Zaobserwowano jednak trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach przekraczających dawkę leczniczą.
aberracje chromosomowe, częstość oddechowa, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, krople do oczu, latanoprost, melanina, melanocyty zrębu tęczówki, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał kancerogenny, prostaglandyna F2α, resorpcja płodu, Rozaprost, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test chłoniaka mysiego, test mikrojądrowy, test mutacji bakterii, toksyczność miejscowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bimican 0,3 mg/ml
Przedawkowanie bimatoprostu w postaci kropli do oczu Bimican (0,3 mg/ml) jest rzadkie ze względu na miejscowy sposób podania. W przypadku nadmiernej aplikacji miejscowej mogą wystąpić objawy takie jak przekrwienie spojówek, wzrost pigmentacji tęczówki, podrażnienie, świąd i zaczerwienienie powiek. Dokładna dawka toksyczna dla podania ocznego nie została określona. W sytuacji przypadkowego połknięcia, zwłaszcza u dzieci, potencjalne objawy obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy i zawroty głowy. Badania toksykologiczne na szczurach i myszach wykazały brak toksyczności przy doustnych dawkach do 100 mg/kg masy ciała/dobę, co odpowiada dawce co najmniej 70 razy wyższej niż zawartość całej butelki Bimican (0,3 mg/ml) przypadkowo połkniętej przez dziecko o masie 10 kg.
3 mg/ml, badanie na zwierzętach, badanie toksykologiczne, bimatoprost 0, Bimican, ból głowy, dawka mg/kg, dawka toksyczna, efekt toksyczny, krople do oczu, leczenie objawowe i podtrzymujące, mikrogram substancji czynnej, parametry życiowe, pigmentacja tęczówki, podanie oczne, podrażnienie oka, przedawkowanie bimatoprostu, przekrwienie spojówek, przypadkowe połknięcie, sól fizjologiczna, świąd oka, worek spojówkowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie powiek, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Atropina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Atropina, jako lek cholinolityczny, wymaga szczególnej ostrożności u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, wątroby, nerek, nadczynnością tarczycy czy neuropatią autonomiczną. U osób powyżej 40. roku życia istnieje ryzyko nasilenia objawów przerostu gruczołu krokowego, a u pacjentów powyżej 60 lat stosujących atropinę w kroplach do oczu zwiększa się ryzyko ostrego napadu jaskry z zamkniętym kątem przesączania. Dawkowanie kropli do oczu powinno uwzględniać pigmentację tęczówki (ciemna tęczówka wymaga wyższych dawek) oraz wiek pacjenta (dzieci poniżej 6 lat powinny otrzymywać niższe stężenia). Atropina może powodować działania niepożądane takie jak tachykardia, suchość błon śluzowych, zaparcia, zaburzenia OUN (zwłaszcza przy dawkach >1 mg), a także podwyższenie temperatury ciała, co wymaga ostrożności u pacjentów z gorączką lub nadczynnością tarczycy.
blok przedsionkowo-komorowy, chlorek benzalkoniowy, choroba nerek, choroba wątroby, choroba wrzodowa żołądka, dławica piersiowa, działanie cholinolityczne, film łzowy, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, motoryka układu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia autonomicznego układu nerwowego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ośrodkowy układ nerwowy, ostry napad jaskry, pigmentacja tęczówki, przepuklina rozworu przełykowego, przerost gruczołu krokowego, refluks przełykowy, rozszerzenie źrenicy, siarczan atropiny, tachyarytmia, uszkodzenie rogówki, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wysypka skórna, zaburzenie akomodacji, zaburzenie drożności dróg moczowych, zahamowanie zatokowe, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność serca, zespół suchego oka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xalatan 0,05 mg/ml
Latanoprost, substancja czynna produktu Xalatan (50 μg/ml), wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa zarówno w badaniach ogólnoustrojowych, jak i miejscowych. Współczynnik bezpieczeństwa wynosi co najmniej 1000, co oznacza, że dawka toksyczna jest co najmniej 1000-krotnie wyższa niż dawka terapeutyczna (około 1,5 μg/oko/dobę). Badania na małpach wykazały jedynie przemijające zwiększenie częstości oddechów po dożylnym podaniu dawek około 100-krotnie wyższych niż terapeutyczne, co przypisuje się krótkotrwałemu skurczowi oskrzeli. Nie stwierdzono potencjału alergizującego. Miejscowo, przy dawkach do 100 μg/oko/dobę, nie zaobserwowano toksyczności, jednak odnotowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach przekraczających terapeutyczne. Testy mutagenne były generalnie negatywne, z wyjątkiem aberracji chromosomowych in vitro, które są charakterystyczne dla całej grupy prostaglandyn. Badania kancerogenne na myszach i szczurach nie wykazały działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, analog prostaglandyny F2α, działanie embriotoksyczne, działanie letalne, działanie teratogenne, jaskra, latanoprost, limfocyt, melanocyt, mutacja genowa, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał alergizujący, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojądrowy, toksyczność embrionalna, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, właściwość rakotwórcza, Xalatan - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vizimaco (0,3 mg + 5 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Vizimaco, zawierającego 0,3 mg/ml bimatoprostu oraz 5 mg/ml tymololu, wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych zarówno dla składników indywidualnie, jak i w połączeniu. Badania toksyczności okulistycznej po wielokrotnym podaniu z konserwantami nie ujawniły szczególnych efektów niepożądanych u ludzi. Analizy genotoksyczności i potencjału rakotwórczego bimatoprostu nie wskazały na ryzyko dla człowieka, choć u gryzoni zaobserwowano poronienia przy ekspozycji 33-97-krotnie wyższej niż u ludzi po podaniu okulistycznym. W badaniach na małpach, roczne stosowanie bimatoprostu w stężeniu ≥0,03% indukowało wzrost pigmentacji tęczówki oraz odwracalne, zależne od dawki zmiany w tkankach okołoocznych (pogrubienie rowków powiekowych, poszerzenie szpary powiekowej), bez wykrycia patologii czynnościowych lub mikroskopowych.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, bimatoprost, mechanizm działania, melanocyt, pigmentacja tęczówki, pogrubienie rowka powiekowego, poronienie, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rozród, szpara powiekowa, tkanki okołooczne, toksyczność okulistyczna, tymolol, worek spojówkowy, wytwarzanie melaniny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bimifree 0,3 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące bimatoprostu w stężeniu 0,3 mg/ml wskazują na ograniczone ryzyko działań niepożądanych przy ekspozycjach klinicznych. Badania na małpach wykazały, że długotrwałe podawanie miejscowe ≥0,3 mg/ml przez 1 rok powodowało wzrost pigmentacji tęczówki oraz odwracalne zmiany w tkankach okołogałkowych, bez cech patologicznych. Mechanizm pigmentacji wiąże się ze zwiększoną produkcją melaniny, a nie hiperplazją melanocytów. Kompleksowe testy genotoksyczności i badania rakotwórczości nie wykazały potencjału mutagennego ani kancerogennego bimatoprostu, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa onkologicznego.
bimatoprost, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, ekspozycja ludzka, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcje neurobehawioralne, genotoksyczność, hiperplazja, in vitro, in vivo, melanocyty, pigmentacja tęczówki, poronienie, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko onkologiczne, szpara powiekowa, tkanki okołooczne, toksyczność okołoporodowa, upośledzenie płodności, worek spojówkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Monoprost 50 mcg/ml
Latanoprost, substancja czynna produktu Monoprost (50 µg/ml), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. Margines bezpieczeństwa między dawką leczniczą (~1,5 µg/oko/dobę) a dawką toksyczną ogólnoustrojową wynosi co najmniej 1000. W badaniach na małpach podawanie dożylne w dawkach około 100-krotnie wyższych niż terapeutyczne wywołało jedynie krótkotrwały skurcz oskrzeli bez istotnego znaczenia klinicznego. Badania toksyczności miejscowej na królikach i małpach, z dawkami do 100 µg/oko/dobę, nie wykazały objawów toksyczności. Dodatkowo, stosowanie Monoprostu dwa razy dziennie przez 28 dni nie powodowało toksyczności miejscowej ani ogólnoustrojowej. Zauważono jednak trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki u małp, wynikające ze stymulacji melanogenezy, bez cech proliferacji nowotworowej. Dawki przekraczające terapeutyczne (6 µg/oko/dobę) powodowały przemijające poszerzenie szpary powiekowej, nieobserwowane u ludzi.
aberracja chromosomowa, alergia, badanie farmakologiczne, działanie letalne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, latanoprost, limfocyt, margines bezpieczeństwa, melanocyt, Monoprost, mutacja powrotna, pigmentacja tęczówki, potencjał mutagenny, prostaglandyna F2α, resorpcja płodu, skurcz oskrzeli, synteza DNA, szpara powiekowa, test mikrojąderkowy, toksyczność ogólnoustrojowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Xalofree 50 mcg/ml
Xalofree to roztwór kropli do oczu zawierający 50 μg/ml latanoprostu, stosowany w celu obniżenia podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów dorosłych oraz pediatrycznych. Lek jest wskazany w terapii jaskry otwartego kąta oraz nadciśnienia wewnątrzgałkowego u dorosłych, a także w leczeniu jaskry wieku dziecięcego i zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u dzieci i młodzieży. Dawka wynosi jedną kroplę dziennie, dostarczając około 1,5 μg latanoprostu. Preparat charakteryzuje się pH 5,5-6,5 i osmolalnością 250-320 mOsm/kg, zawiera również 6,4 mg/ml fosforanów jako substancji pomocniczych, co może mieć znaczenie kliniczne u niektórych pacjentów.
ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, deficyt pola widzenia, droga naczyniówkowo-twardówkowa, jaskra otwartego kąta, jaskra wieku dziecięcego, jaskra wrodzona, kąt przesączania, komora przednia oka, krople do oczu, latanoprost, leczenie chirurgiczne, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, nerw wzrokowy, odpływ cieczy wodnistej, pigmentacja tęczówki, prostaglandyna F2α, soczewka kontaktowa, terapia pierwszego rzutu, terapia skojarzona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Monoprost 50 mcg/ml
Monoprost to krople do oczu zawierające latanoprost w stężeniu 50 µg/ml, dostarczające około 1,5 µg substancji czynnej na kroplę. Preparat charakteryzuje się pH 6,5-7,5 oraz osmolalnością 250-310 mosmol/kg, a jego formulacja nie zawiera typowych konserwantów, lecz polioksyetylenowany olej rycynowy uwodorniony (makrogologlicerolu hydroksystearynian 40). Monoprost jest wskazany do leczenia podwyższonego ciśnienia śródgałkowego u dorosłych pacjentów z jaskrą otwartego kąta oraz nadciśnieniem śródgałkowym, działając poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej i obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Preparat może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej, szczególnie u pacjentów nietolerujących konserwantów innych leków przeciwjaskrowych.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elymbus
Produkt Elymbus zawierający bimatoprost 0,1 mg/g wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem rozwoju torbielowatego obrzęku plamki, zwłaszcza w kontekście bezsoczewkowatości lub jej rzekomej postaci z rozdarciem tylnej torebki soczewki. Zgłaszano rzadkie przypadki nawrotu naciekowych zmian rogówki oraz zakażeń oczu, szczególnie u pacjentów z historią ciężkich zakażeń wirusowych (np. opryszczka zwykła), zapalenia błony naczyniowej lub tęczówki. Elymbus nie był badany u pacjentów z aktywnymi stanami zapalnymi gałki ocznej, jaskrą neowaskularną, zapalną, z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania oraz jaskrą wrodzoną, co wymaga ostrożności w tych grupach. Ponadto, stosowanie leku może powodować niepożądany wzrost owłosienia w miejscach kontaktu żelu ze skórą, co podkreśla konieczność prawidłowej aplikacji preparatu.
bezsoczewkowość, bezsoczewkowość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, hirsutyzm, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, jaskra zapalna, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca, opryszczka zwykła, pigmentacja tęczówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, torbielowaty obrzęk plamki, zakażenie oka, zakażenie wirusowe oka, zaostrzenie astmy, zaostrzenie POChP, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie gałki ocznej, zapalenie tęczówki, zmiany naciekowe rogówki - Leksykon substancji czynnych
Tymolol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tymolol, beta-adrenolityk stosowany głównie w leczeniu jaskry, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi na zwierzętach. Dawki śmiertelne LD50 dla maleinianu tymololu podawanego doustnie wynoszą 1190 mg/kg u myszy i 900 mg/kg u szczurów. W badaniach toksyczności chronicznej u psów i szczurów obserwowano jedynie bradykardię oraz zwiększenie masy serca, nerek i wątroby, bez istotnych zmian patologicznych. Tymolol nie wykazuje istotnego potencjału mutagennego w testach in vivo i in vitro, a wyniki testu Amesa wskazują na brak wyraźnej zależności dawka-odpowiedź. W badaniach rakotwórczych u szczurów i myszy zaobserwowano wzrost częstości niektórych nowotworów przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalne dawki kliniczne (300-500 mg/kg/dobę), co nie ma bezpośredniego przełożenia na ryzyko u ludzi. Nie stwierdzono działania teratogennego, a wpływ na reprodukcję był minimalny nawet przy dawkach do 150-krotnie wyższych niż kliniczne.
Istotnym klinicznie aspektem jest hamowanie gojenia się ran rogówki przy częstym (częściej niż raz na dobę) miejscowym podawaniu tymololu, co ma znaczenie u pacjentów po zabiegach okulistycznych lub z uszkodzeniami rogówki. Badania nad preparatami złożonymi zawierającymi tymolol i inne substancje aktywne (latanoprost, dorzolamid, bimatoprost, trawoprost, tafluprost) potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa tych kombinacji. W badaniach na małpach odnotowano zmiany charakterystyczne dla prostanoidów, takie jak zwiększenie szpary powiekowej i pigmentacji tęczówki, przy stosowaniu trawoprostu z tymololem. Podsumowując, dane przedkliniczne wskazują na niski potencjał toksyczny tymololu przy dawkach klinicznych, a obserwowane działania niepożądane pojawiają się głównie przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki stosowane u ludzi.
badanie cytogenetyczne, badanie farmakologiczne, beta-adrenolityk, bimatoprost, bradykardia, dorzolamid, działanie teratogenne, farmakokinetyka, genotoksyczność, gojenie rogówki, gruczolakorak sutka, guz chromochłonny nadnerczy, jaskra, kostnienie, latanoprost, LD50, maleinian tymololu, nowotwór płuc, pigmentacja tęczówki, potencjał mutagenny, prolaktyna, przepływ pępowinowy, szpara powiekowa, tafluprost, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, trawoprost, uszkodzenie rogówki, zabieg okulistyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xalatan 0,05 mg/ml
Lek Xalatan (latanoprost 50 μg/ml) w formie kropli do oczu wykazuje profil działań niepożądanych głównie związanych z narządem wzroku. W długoterminowym, 5-letnim badaniu bezpieczeństwa u 33% pacjentów zaobserwowano trwałą zmianę pigmentacji tęczówki. Inne często występujące działania niepożądane to przekrwienie spojówek, podrażnienie oka (pieczenie, świąd, uczucie ciała obcego) oraz przemijające punktowate nadżerki nabłonka rogówki. Rzadko mogą pojawić się zapalenie tęczówki, obrzęk plamki (szczególnie u pacjentów z bezsoczewkowością lub pseudofakią) oraz zwapnienia rogówki u osób ze znacznym uszkodzeniem rogówki, co wiąże się z obecnością fosforanów w preparacie (sodu diwodorofosforan jednowodny 7,70 mg/ml i disodu wodorofosforan bezwodny 1,55 mg/ml). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, choć częściej obserwuje się zapalenie nosogardzieli i gorączkę.
astma oskrzelowa, bezsoczewkowość, disodu wodorofosforan bezwodny, duszność, fosforany w kroplach do oczu, infekcja górnych dróg oddechowych, kontaktowe zapalenie skóry, krople do oczu, latanoprost, narząd wzroku, niewyraźne widzenie, obrzęk plamki żółtej, obrzęk powiek, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oka, profil bezpieczeństwa, przekrwienie spojówek, pseudofakia, reakcja nadwrażliwości, sodu diwodorofosforan jednowodny, światłowstręt, uszkodzenie rogówki, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie brzegów powiek, zapalenie nosogardzieli, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rozaprost Mono 50 mcg/ml
Latanoprost, substancja czynna produktu Rozaprost Mono (50 μg/mL), wykazuje wysoki współczynnik bezpieczeństwa ≥ 1000, co oznacza szeroki margines terapeutyczny między dawką leczniczą (1,5 μg/oko/dobę) a dawką toksyczną ogólnoustrojową. Badania toksyczności miejscowej na królikach i małpach przy dawkach do 100 μg/oko/dobę nie wykazały objawów toksyczności, choć u małp zaobserwowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki bez zmian proliferacyjnych, co wskazuje na brak potencjału onkogennego. Podawanie dawki 6 μg/oko/dobę (4-krotność dawki terapeutycznej) powodowało przemijające poszerzenie szpary powiekowej, efekt niezaobserwowany u ludzi. Latanoprost nie wykazuje potencjału mutagennego ani rakotwórczego w testach in vitro i in vivo, a także nie wpływa negatywnie na płodność samców i samic.
W badaniach embriotoksyczności latanoprostu u szczurów (dawki 5, 50, 250 μg/kg mc./dobę) nie stwierdzono działania toksycznego na zarodek ani teratogennego. Natomiast u królików dawki ≥ 5 μg/kg mc./dobę (około 100-krotność dawki leczniczej) wykazały toksyczność dla płodu, objawiającą się zwiększoną częstością późnej resorpcji, poronień oraz zmniejszeniem masy ciała płodów, bez cech teratogenności. W badaniach na nie znieczulonych małpach dożylne podanie latanoprostu w dawkach około 100-krotnie przekraczających dawkę leczniczą/kg mc. wywołało krótkotrwały skurcz oskrzeli i zwiększenie częstości oddechów, co należy uwzględnić w kontekście bezpieczeństwa stosowania. Podsumowując, latanoprost charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa z uwzględnieniem specyficznych efektów miejscowych i toksyczności płodowej przy bardzo wysokich dawkach.
aberracje chromosomowe, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, latanoprost, melanocyty zrębu tęczówki, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, poronienie, poszerzenie szpary powiekowej, potencjał alergizujący, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, Rozaprost Mono, skurcz oskrzeli, toksyczność, toksyczność miejscowa, toksyczność przewlekła, właściwości mutagenne, wytwarzanie melaniny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bimatoprost + Timolol Genetic 0,3 mg/ml + 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Bimatoprost + Timolol Pharmabide (0,3 mg/ml + 5 mg/ml) wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu okulistycznym w zalecanych dawkach. Badania toksyczności okulistycznej po wielokrotnym podaniu preparatu nie ujawniły szczególnego zagrożenia dla ludzi. Dla bimatoprostu przeprowadzono badania farmakologiczne, genotoksyczności oraz rakotwórczości, które nie wykazały ryzyka dla pacjentów. W badaniach na gryzoniach zaobserwowano poronienia przy ekspozycji 33-97 razy wyższej niż u ludzi, co nie ma bezpośredniego przełożenia klinicznego. Długoterminowe badania na małpach wykazały wzrost pigmentacji tęczówki oraz odwracalne zmiany w tkankach okołogałkowych przy stężeniu ≥0,03% bimatoprostu, bez wpływu na funkcję i strukturę oka.
bezpieczeństwo farmakologiczne, bimatoprost i tymolol, genotoksyczność, melanocyt, pigmentacja tęczówki, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, szpara powiekowa, tkanki okołooczne, toksyczność okulistyczna, toksyczny wpływ na rozród, tymolol, worek spojówkowy, wytwarzanie melaniny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vizibim 0,3 mg/ml
Badania przedkliniczne bimatoprostu, substancji czynnej preparatu Vizibim (0,3 mg/ml), wykazały, że działania niepożądane pojawiały się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne narażenie u ludzi. W badaniach okulistycznych na małpach stosujących bimatoprost w stężeniu ≥0,3 mg/ml przez rok zaobserwowano zwiększoną pigmentację tęczówki, wynikającą ze wzmożonej produkcji melaniny, bez zmian funkcjonalnych lub mikroskopowych. Dodatkowo, odwracalne zmiany w tkankach okołogałkowych, takie jak poszerzenie szpary powiekowej i bruzdy, były zależne od dawki, jednak mechanizm tych efektów pozostaje niejasny. Badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały potencjału mutagennego ani rakotwórczego, co jest istotne przy długotrwałym stosowaniu w terapii jaskry.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, bimatoprost, funkcje neurobehawioralne, genotoksyczność, jaskra, melanocyty, obumarcie płodu, pigmentacja tęczówki, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, szpara powiekowa, terapia jaskry, tkanki okołooczne, toksyczność, Vizibim - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Latanoprost Genoptim 50 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa latanoprostu wykazały korzystny profil toksykologiczny, potwierdzający jego dobrą tolerancję w warunkach eksperymentalnych. Margines bezpieczeństwa między dawką kliniczną (około 1,5 µg/oko/dobę) a dawką wywołującą toksyczność ogólnoustrojową wynosi co najmniej 1000-krotność. W badaniach toksyczności ogólnoustrojowej podawanie dożylne dawek około 100-krotnie wyższych niż kliniczne u małp skutkowało przejściowym wzrostem częstości oddechów, prawdopodobnie związanym ze skurczem oskrzeli. Latanoprost nie wykazuje potencjału uczulającego, a toksyczność oczna w modelach zwierzęcych była nieistotna przy dawkach do 100 µg/oko/dobę. Zaobserwowano jednak trwałą pigmentację tęczówki u małp, wynikającą z pobudzenia melanogenezy, oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach 6 µg/oko/dobę, efekt nieobserwowany u ludzi.
aberracja chromosomowa, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, genotoksyczność, latanoprost, melanina, melanocyt tęczówki, mutacja powrotna, mutagenność, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał rakotwórczy, potencjał uczulający, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, rakotwórczość, rozwój embrionalny, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojądrowy, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Akistan Duo 50 mcg/ml + 5 mg/ml
Akistan DUO to lek złożony w postaci kropli do oczu zawierający latanoprost (50 mikrogramów/ml) oraz tymolol (5 mg/ml, w postaci maleinianu 6,8 mg/ml). Ze względu na obecność nieselektywnego beta-adrenolityku tymololu, preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z obturacyjnymi chorobami układu oddechowego, takimi jak astma oskrzelowa, reaktywna choroba dróg oddechowych oraz ciężka przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Ponadto, ze względu na ryzyko bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego II i III stopnia, zespołu chorego węzła zatokowego, jawnej niewydolności serca i wstrząsu kardiogennego, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z poważnymi zaburzeniami rytmu serca i funkcji układu krążenia. Przeciwwskazania obejmują także nadwrażliwość na substancje czynne (latanoprost, tymolol) oraz pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (200 mikrogramów/ml), który może powodować podrażnienia oczu i keratopatię punktową.
Akistan DUO, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, chlorek benzalkoniowy, działanie inotropowe ujemne, działanie niepożądane, interakcja lekowa, keratopatia punktowa, krople do oczu, latanoprost z tymololem, lek beta-adrenolityczny, maleinian tymololu, nieselektywny beta-bloker, niewydolność serca, pigmentacja tęczówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reaktywna choroba dróg oddechowych, rozrusznik serca, skurcz oskrzeli, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rozaprost Mono 50 mcg/ml
Rozaprost Mono, zawierający latanoprost w stężeniu 50 mikrogramów/mL, jest stosowany w postaci kropli do oczu i wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, głównie dotyczących narządu wzroku. W długoterminowych badaniach (5 lat) u 33% pacjentów zaobserwowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, co może prowadzić do heterochromii przy leczeniu jednostronnym. Inne działania niepożądane, takie jak przemijające objawy po podaniu leku, są zazwyczaj łagodne. Rzadko zgłaszano opryszczkowe zapalenie rogówki oraz bardzo rzadko zwapnienie rogówki, szczególnie u pacjentów ze znacznym uszkodzeniem rogówki i stosujących krople zawierające fosforany. W populacji pediatrycznej profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych, jednak częściej występują zapalenie błony śluzowej nosa i gardła oraz gorączka.
badanie kliniczne, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, górne drogi oddechowe, heterochromia, krople do oczu, latanoprost, narząd wzroku, opryszczkowe zapalenie rogówki, personel medyczny, pigmentacja tęczówki, podmiot odpowiedzialny, produkt leczniczy, Rozaprost Mono, schorzenie rogówki, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Latalux 0,05 mg/ml
Badania przedkliniczne latanoprostu wykazały wysoki profil bezpieczeństwa zarówno w kontekście działania miejscowego, jak i ogólnoustrojowego. Dawka terapeutyczna stosowana miejscowo u ludzi wynosi około 1,5 μg/oko/dobę, podczas gdy maksymalna dawka bez toksyczności miejscowej u królików i małp sięgała 100 μg/oko/dobę (~67-krotnie wyższa). Współczynnik bezpieczeństwa między dawką leczniczą a dawką wywołującą toksyczność układową wynosi co najmniej 1000. Zaobserwowano przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawce 6 μg/oko/dobę (4× dawka terapeutyczna), efekt nieobserwowany u ludzi. Zwiększenie pigmentacji tęczówki u małp, będące wynikiem stymulacji melanogenezy, może mieć charakter trwały, jednak bez zmian proliferacyjnych. Latanoprost nie wykazał działania alergizującego ani toksycznego na struktury oka w badaniach tolerancji miejscowej.
aberracja chromosomowa, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, jaskra, kancerogenność, latanoprost, margines bezpieczeństwa, melanocyty tęczówki, pigmentacja tęczówki, prostaglandyna F2α, resorpcja, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojądrowy, toksyczność układowa, wytwarzanie melaniny - Leksykon substancji czynnych
Bimatoprost – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Bimatoprost, analog prostaglandyn stosowany w terapii jaskry i nadciśnienia ocznego, wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko wystąpienia trwałej pigmentacji tęczówki, obserwowanej u 1,5% pacjentów po 12 miesiącach stosowania 0,3 mg/ml. Zmiana barwy tęczówki jest spowodowana zwiększoną zawartością melaniny, a nie wzrostem liczby melanocytów, i może pojawić się po kilku miesiącach lub latach terapii. Należy również zwrócić uwagę na periorbitopatię (PAP), objawiającą się m.in. pogłębieniem bruzdy powiekowej, opadaniem powieki i zanikiem tkanki tłuszczowej okołogałkowej, która może mieć charakter trwały i wpływać na pole widzenia. Inne zmiany to nadmierny wzrost rzęs, ściemnienie skóry powiek oraz pigmentacja tkanek okołogałkowych, z reguły odwracalne. U pacjentów z czynnikami ryzyka (np. bezsoczewkowość, pseudofakia z rozdarciem tylnej torebki soczewki, wcześniejsze zabiegi wewnątrzgałkowe, niedrożność naczyń żylnych siatkówki, retinopatia cukrzycowa) istnieje ryzyko torbielowatego obrzęku plamki, co wymaga ostrożności i monitorowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog prostaglandyny, astma, bakteryjne zapalenie rogówki, benzalkoniowy chlorek, bezsoczewkowość, bimatoprost, blok serca, bradykardia, bruzda powiekowa, hipotensja, jaskra, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, jaskra zapalna, melanocyt, nadciśnienie oczne, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, POChP, retinopatia cukrzycowa, toksyczna wrzodziejąca keratopatia, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie rogówki, zakażenie oka, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki, zapalenie wewnątrzgałkowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimatoprost Indoco
Bimatoprost Indoco 0,3 mg/ml, stosowany jako krople do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane i specyficzne przeciwwskazania. Należy poinformować pacjentów o ryzyku periorbitopatii związanej z analogami prostaglandyn (PAP) oraz o możliwym nasileniu pigmentacji tęczówki, które mogą być trwałe i wpływać na pole widzenia. Rzadko (≥1/1000 do <1/100) obserwowano torbielowaty obrzęk plamki, zwłaszcza u pacjentów z bezsoczewkowatością lub bezsoczewkowatością rzekomą, co wymaga ścisłego monitorowania. U pacjentów z historią zakażeń wirusowych oka, zapalenia błony naczyniowej lub tęczówki, stosowanie bimatoprostu powinno być prowadzone z dużą ostrożnością. Lek nie jest zalecany u pacjentów z jaskrą neowaskularną, wrodzoną, czy z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania ze względu na brak danych klinicznych.
astma, bakteryjne zapalenie rogówki, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, bradykardia, chlorek benzalkonium, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedociśnienie tętnicze, periorbitopatia związana z analogami prostaglandyn, pigmentacja tęczówki, POChP, podrażnienie oka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stan zapalny gałki ocznej, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie nabłonka rogówki, uszkodzenie rogówki, wrzodziejący ubytek rogówki, zakażenie opryszczkowe, zakażenie wirusowe oka, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vizibim
Lek Vizibim zawierający bimatoprost w stężeniu 0,3 mg/ml, stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia periorbitopatii po zastosowaniu analogów prostaglandyn (PAP) oraz trwałego wzrostu pigmentacji tęczówki. Zgłaszano rzadkie przypadki torbielowatego obrzęku plamki (częstość ≥1/1000 do <1/100), zwłaszcza u pacjentów z bezsoczewkowatością lub jej rzekomą postacią z rozdarciem tylnej torebki soczewki. Ponadto, u osób z przebytymi zakażeniami wirusowymi oka, zapaleniem błony naczyniowej lub tęczówki, stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności. Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa u pacjentów z różnymi formami jaskry (neowaskularna, zapalna, wrodzona, z zamkniętym lub wąskim kątem przesączania). Należy również zwrócić uwagę na ryzyko niezamierzonego wzrostu owłosienia w miejscach kontaktu roztworu ze skórą, co podkreśla konieczność precyzyjnego stosowania leku.
analog prostaglandyn, astma, bakteryjne zapalenie rogówki, bezsoczewkowatość, bezsoczewkowatość rzekoma, bimatoprost, blok serca, bradykardia, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra zamkniętego kąta, jaskra zapalna, naciek rogówki, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk plamki, opryszczka, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, POChP, uszkodzenie nabłonka rogówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Monoprost 50 mcg/ml
Latanoprost, substancja czynna produktu Monoprost (50 µg/ml), wykazuje wysoki margines bezpieczeństwa (>1000) pomiędzy dawką terapeutyczną stosowaną miejscowo a dawką toksyczną ogólnoustrojową. Badania przedkliniczne na królikach i małpach potwierdziły dobrą miejscową tolerancję nawet przy dawkach do 100 µg/oko/dobę, znacznie przekraczających dawkę terapeutyczną u ludzi (~1,5 µg/oko/dobę). Dożylne podanie dawki około 100-krotnie wyższej niż terapeutyczna wywoływało jedynie krótkotrwały skurcz oskrzeli u małp, bez objawów alergizujących. Obserwowano natomiast trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, wynikające ze stymulacji melanogenezy, bez cech proliferacji czy działania nowotworowego. Przemijające poszerzenie szpary powiekowej występowało jedynie przy dawkach przekraczających terapeutyczne i nie zostało dotychczas udokumentowane u ludzi.
aberracja chromosomowa, aplikacja oczna, dawka terapeutyczna, działanie alergizujące, działanie embriotoksyczne, działanie letalne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, latanoprost, melanocyt zrębu tęczówki, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał mutagenny, późna resorpcja, profil bezpieczeństwa, prostaglandyna F2α, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, substancja czynna, szpara powiekowa, toksyczność miejscowa, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vizilatan 50 mcg/ml
Przedkliniczne badania latanoprostu, substancji czynnej preparatu Vizilatan, wykazały szeroki margines bezpieczeństwa, z różnicą między dawką leczniczą (~1,5 μg/oko/dobę) a dawką toksyczną ogólnoustrojowo przekraczającą 1000-krotnie. W badaniach na małpach i królikach nie stwierdzono miejscowej toksyczności przy dawkach do 100 μg/oko/dobę. Zaobserwowano jednak trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, wynikające ze stymulacji melanogenezy w melanocytach zrębu tęczówki, oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach 6 μg/oko/dobę, efekt nieobserwowany u ludzi. Latanoprost nie wykazuje działania alergizującego, a badania mutagenności (m.in. testy mutacji powrotnych, test mikrojądrowy) dały wyniki negatywne, mimo występowania aberracji chromosomowych in vitro, co jest cechą charakterystyczną dla prostaglandyn. Testy kancerogenności na myszach i szczurach również potwierdziły brak właściwości rakotwórczych.
aberracja chromosomowa, działanie embriotoksyczne, działanie letalne na płód, działanie rakotwórcze, kancerogenny, melanocyt zrębu tęczówki, mutacja genowa, mutacja powrotna, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, poszerzenie szpary powiekowej, potencjał alergizujący, potencjał mutagenny, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, skurcz oskrzeli, teratogenny, toksyczność ogólnoustrojowa, tolerancja miejscowa, wpływ na rozród, wytwarzanie melaniny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Latacom (50 mcg + 5 mg)/ml
Preparat Latacom, zawierający latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol maleinian (5 mg/ml tymololu), jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu i wykazuje zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest zwiększenie pigmentacji tęczówki, występujące u 16-20% pacjentów, które może być trwałe. Inne często występujące objawy obejmują podrażnienie oczu, ból oczu, przekrwienie, zapalenie spojówek oraz zmiany dotyczące rogówki. Tymolol, jako β-adrenolityk, może powodować ogólnoustrojowe działania niepożądane, takie jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000), co ułatwia ocenę ryzyka terapii.
afakia, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dławica piersiowa, hipoglikemia, latanoprost, miastenia, nadżerka rogówki, niedokrwienie mózgu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oka, pokrzywka, pseudofakia, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, torbiel tęczówki, tymololu maleinian, udar mózgu, wchłanianie ogólnoustrojowe, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca