Xalatan
Xalatan to nazwa handlowa preparatu zawierającego latanoprost – syntetyczny analog prostaglandyny F2α, stosowany w okulistyce jako lek przeciwjaskrowy. Jest to jeden z najpopularniejszych leków z grupy analogów prostaglandyn, który skutecznie obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej drogą naczyniówkowo-twardówkową.
Mechanizm działania Xalatanu polega na oddziaływaniu na receptory prostaglandynowe FP, co prowadzi do zwiększenia odpływu cieczy wodnistej z oka. Lek ten stosowany jest raz na dobę (zazwyczaj wieczorem), co znacząco poprawia compliance pacjentów. Obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego obserwuje się po około 3-4 godzinach od podania, a maksymalny efekt występuje po 8-12 godzinach.
Do najczęstszych działań niepożądanych Xalatanu należą: zwiększona pigmentacja tęczówki, wydłużenie i pogrubienie rzęs, przekrwienie spojówek oraz podrażnienie oczu. Rzadziej mogą wystąpić: zapalenie brzegów powiek, zapalenie spojówek oraz obrzęk plamki żółtej. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na latanoprost lub którykolwiek ze składników pomocniczych preparatu.
Xalatan jest lekiem pierwszego rzutu w terapii jaskry otwartego kąta oraz nadciśnienia ocznego. Wykazuje skuteczność porównywalną lub wyższą niż beta-blokery, przy korzystniejszym profilu bezpieczeństwa ogólnoustrojowego, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami układu oddechowego lub sercowo-naczyniowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Xalatan 0,05 mg/ml
Produkt leczniczy Xalatan to roztwór kropli do oczu zawierający 50 μg/ml latanoprostu, z dawką około 1,5 μg na kroplę. Substancje pomocnicze obejmują benzalkoniowy chlorek (0,2 mg/ml) jako konserwant, chlorek sodu dla izotoniczności oraz składniki buforu fosforanowego (sodu diwodorofosforan jednowodny 7,70 mg/ml i disodu wodorofosforan bezwodny 1,55 mg/ml). Obecność benzalkoniowego chlorku może wpływać na tolerancję leku u niektórych pacjentów. Preparat jest przejrzysty, bezbarwny i dostępny w butelkach 2,5 ml (około 80 kropli), z opakowaniami jedno- lub trzybutelkowymi. Okres ważności wynosi 2 lata przed otwarciem i 4 tygodnie po otwarciu, przy przechowywaniu w temperaturze poniżej 25ºC, w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed światłem.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Xalatan 0,05 mg/ml
Przedawkowanie latanoprostu, substancji czynnej leku Xalatan (50 μg/ml, krople do oczu), może nastąpić wskutek nadmiernej aplikacji miejscowej lub przypadkowego spożycia całej zawartości opakowania (125 μg latanoprostu). Miejscowe przedawkowanie objawia się głównie podrażnieniem i przekrwieniem spojówki, bez innych istotnych objawów okulistycznych. W przypadku doustnego spożycia, ze względu na intensywny metabolizm pierwszego przejścia wątrobowego (>90%), biodostępność leku jest znacznie ograniczona. Dożylne podanie latanoprostu w dawkach do 3 μg/kg (około 200-krotnie wyższe stężenie niż terapeutyczne) nie wywołało objawów niepożądanych, natomiast dawki 5,5-10 μg/kg indukowały objawy ogólnoustrojowe takie jak nudności, bóle brzucha, zawroty głowy, zmęczenie, uderzenia gorąca i pocenie się. Badania na małpach wykazały brak istotnych zaburzeń hemodynamicznych nawet przy dawkach do 500 μg/kg, choć obserwowano przemijający skurcz oskrzeli, co jest istotne u pacjentów z chorobami układu oddechowego.
astma oskrzelowa, biodostępność leku, ból brzucha, dawka terapeutyczna, krople do oczu, latanoprost, miejscowe przedawkowanie, nudności, podrażnienie spojówki, przedawkowanie systemowe, przekrwienie spojówki, roztwór soli fizjologicznej, skurcz oskrzeli, stężenie w osoczu, uderzenia gorąca, układ sercowo-naczyniowy, worek spojówkowy, Xalatan, zaburzenia hemodynamiczne, zaczerwienienie białkówki, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xalatan 0,05 mg/ml
Latanoprost, substancja czynna produktu Xalatan (50 μg/ml), wykazuje wysoki profil bezpieczeństwa zarówno w badaniach ogólnoustrojowych, jak i miejscowych. Współczynnik bezpieczeństwa wynosi co najmniej 1000, co oznacza, że dawka toksyczna jest co najmniej 1000-krotnie wyższa niż dawka terapeutyczna (około 1,5 μg/oko/dobę). Badania na małpach wykazały jedynie przemijające zwiększenie częstości oddechów po dożylnym podaniu dawek około 100-krotnie wyższych niż terapeutyczne, co przypisuje się krótkotrwałemu skurczowi oskrzeli. Nie stwierdzono potencjału alergizującego. Miejscowo, przy dawkach do 100 μg/oko/dobę, nie zaobserwowano toksyczności, jednak odnotowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki oraz przemijające poszerzenie szpary powiekowej przy dawkach przekraczających terapeutyczne. Testy mutagenne były generalnie negatywne, z wyjątkiem aberracji chromosomowych in vitro, które są charakterystyczne dla całej grupy prostaglandyn. Badania kancerogenne na myszach i szczurach nie wykazały działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, analog prostaglandyny F2α, działanie embriotoksyczne, działanie letalne, działanie teratogenne, jaskra, latanoprost, limfocyt, melanocyt, mutacja genowa, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, potencjał alergizujący, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojądrowy, toksyczność embrionalna, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, właściwość rakotwórcza, Xalatan - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Xalatan 0,05 mg/ml
Produkt leczniczy Xalatan zawiera 50 μg/ml latanoprostu, co odpowiada około 1,5 μg substancji czynnej w jednej kropli. Zalecana dawka dla dorosłych, w tym osób w podeszłym wieku, wynosi jedna kropla do chorego oka lub obu oczu raz na dobę, najlepiej wieczorem. Podawanie częściej niż raz na dobę może obniżyć skuteczność w redukcji ciśnienia wewnątrzgałkowego. U dzieci i młodzieży stosuje się ten sam schemat dawkowania, jednak dane kliniczne u niemowląt poniżej 1. roku życia są ograniczone (4 pacjentów), a u wcześniaków (urodzonych przed 36. tygodniem ciąży) brak jest danych. W przypadku pominięcia dawki nie należy stosować dawki podwójnej, a terapię kontynuować zgodnie z harmonogramem.