reakcja nadwrażliwości
Reakcja nadwrażliwości to nieprawidłowa lub nadmierna odpowiedź układu immunologicznego na substancję, która normalnie nie powinna wywoływać odpowiedzi immunologicznej. W klasyfikacji Gella i Coombsa wyróżnia się cztery główne typy reakcji nadwrażliwości (I-IV), z których każdy charakteryzuje się odmiennym mechanizmem patofizjologicznym.
Typ I (natychmiastowy) jest związany z produkcją przeciwciał IgE i uwolnieniem mediatorów zapalnych z komórek tucznych, co prowadzi do objawów alergicznych jak anafilaksja, astma czy pokrzywka. Typ II (cytotoksyczny) obejmuje reakcje, w których przeciwciała IgG lub IgM wiążą się z antygenami na powierzchni komórek, prowadząc do ich zniszczenia. Typ III wynika z odkładania się kompleksów immunologicznych w tkankach, wywołując uszkodzenia poprzez aktywację dopełniacza i napływ komórek zapalnych.
Typ IV (opóźniony) to nadwrażliwość komórkowa, mediowana przez limfocyty T, a nie przeciwciała. Manifestuje się klinicznie w postaci reakcji kontaktowych, ziarniniaków czy odrzucania przeszczepu. Diagnostyka reakcji nadwrażliwości obejmuje testy skórne, oznaczanie specyficznych IgE, testy prowokacyjne oraz badania histopatologiczne. Leczenie zależy od typu reakcji i obejmuje unikanie alergenów, farmakoterapię objawową, immunoterapię swoistą oraz w ciężkich przypadkach – leki immunosupresyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kwas ryzedronowy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kwas ryzedronowy w postaci sodu ryzedronianu, stosowany w preparatach takich jak Risendros 35 i Yarisen, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Dane z charakterystyki produktu leczniczego potwierdzają brak lub nieistotny wpływ tej substancji na sprawność psychofizyczną pacjentów. W badaniach klinicznych odnotowano jednak działania niepożądane, które mogą potencjalnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, takie jak ból głowy (częstość 1,8% vs 1,4% placebo), bóle mięśniowo-kostne (2,1% vs 1,9% placebo) oraz rzadkie zapalenie tęczówki i błony naczyniowej oka. W związku z tym, mimo ogólnego bezpieczeństwa, konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem objawów mogących zaburzać sprawność psychofizyczną.
bisfosfonian, ból głowy, ból mięśniowo-kostny, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, kwas ryzedronowy, osteoporoza, reakcja nadwrażliwości, sód ryzedronianu, sprawność psychofizyczna, zaburzenie oka, zaburzenie widzenia, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki, złamanie podkrętarzowe, złamanie trzonu kości udowej - Leksykon substancji czynnych
Sodowy D-pantotenian – Działania niepożądane
Sodowy D-pantotenian, obecny w preparacie Vita Buerlecithin w stężeniu 20 mg/100 ml, jest związany z różnorodnym spektrum działań niepożądanych, które obejmują układy immunologiczny, nerwowy, sercowo-naczyniowy oraz pokarmowy. Do bardzo rzadkich (≤ 1/10 000) działań niepożądanych należą ciężkie reakcje alergiczne, natomiast częstość występowania pozostałych objawów, takich jak reakcje nadwrażliwości skórne (wysypka, pokrzywka), zawroty głowy, kołatanie serca, podwyższone ciśnienie tętnicze oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (stolce tłuszczowe, biegunka, nudności, wymioty), pozostaje nieznana. Ze względu na charakter preparatu wieloskładnikowego, trudno jest jednoznacznie przypisać poszczególne działania niepożądane wyłącznie sodowemu D-pantotenianowi, co wymaga ostrożności w interpretacji obserwacji klinicznych. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych zaleca się zgłaszanie ich do systemu monitorowania bezpieczeństwa leków, co jest kluczowe dla oceny stosunku korzyści do ryzyka terapii. W praktyce klinicznej należy rozważyć modyfikację dawkowania lub przerwanie leczenia, zwłaszcza przy ciężkich reakcjach alergicznych, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia leczenia przeciwalergicznego. Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, najczęściej obserwowane, można łagodzić poprzez przyjmowanie preparatu podczas posiłku. Konieczne jest dalsze monitorowanie i badania nad bezpieczeństwem stosowania sodowego D-pantotenianu, zwłaszcza że większość działań niepożądanych ma nieznaną częstość występowania, co podkreśla potrzebę ostrożności i ścisłej kontroli klinicznej.
biegunka, centralny układ nerwowy, ciężka reakcja alergiczna, kołatanie serca, leczenie przeciwalergiczne, nudności, podwyższone ciśnienie tętnicze, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, sodowy D-pantotenian, stolec tłuszczowy, układ immunologiczny, układ nerwowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, Vita Buerlecithin, wymioty, wysypka, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Diaflix 5 mg
Lek Diaflix, zawierający dapagliflozynę w dawkach 5 mg lub 10 mg, posiada jedno bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania – nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze. Przed przepisaniem preparatu konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku wcześniejszych reakcji alergicznych na inhibitory SGLT-2. Objawy nadwrażliwości mogą obejmować wysypkę, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, świąd czy duszność, co wymaga natychmiastowego zaprzestania terapii i rozważenia alternatywnych leków przeciwcukrzycowych.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, dapagliflozyna, Diaflix, duszność, inhibitor SGLT-2, lek przeciwcukrzycowy, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, opcja terapeutyczna, pokrzywka, przeciwwskazanie do stosowania, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, substancja pomocnicza, świąd, tabletka powlekana, wysypka skórna, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gaviscon Duo (500 mg + 213 mg + 325 mg)/10 ml
Preparat Gaviscon Duo w postaci zawiesiny doustnej zawiera w 10 ml dawce alginian sodu (500 mg), wodorowęglan sodu (213 mg) oraz węglan wapnia (325 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania jest nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, w tym metylu parahydroksybenzoesan (E218, 40 mg/10 ml) i propylu parahydroksybenzoesan (E216, 6 mg/10 ml), które mogą wywoływać reakcje alergiczne, także opóźnione. Preparat zawiera również sód w ilości 127,25 mg/10 ml, co wymaga ostrożności u pacjentów z koniecznością ograniczenia podaży sodu, zwłaszcza u osób z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, obrzękami czy niewydolnością nerek.
alginian sodu, dieta niskosodowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, metylu parahydroksybenzoesan, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nadwrażliwość na parahydroksybenzoesany, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, węglan wapnia, wodorowęglan sodu, zawiesina doustna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rispolept 2 mg
Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Rispolept jest nadwrażliwość na substancję czynną – rysperydon – lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność laktozy jednowodnej w dawkach od 130 mg (Rispolept 2 mg) do 260 mg (Rispolept 4 mg), co stanowi istotne ograniczenie u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Dodatkowo, dawka 2 mg zawiera 0,05 mg barwnika żółcień pomarańczową S (E 110), który może wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych, co wymaga szczególnej ostrożności lub wyboru innej dawki leku. Charakterystyka wizualna tabletek (kolor, rozmiar, oznaczenia) ułatwia identyfikację preparatu i zapobiega błędom w podaniu.
duszność, dziedziczna nietolerancja galaktozy, laktoza jednowodna, leczenie objawowe, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, obrzęk, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rysperydon, substancja pomocnicza, świąd, wysypka skórna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień pomarańczowa S - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lustork 100 mg
Progesteron podawany dopochwowo w dawce 100 mg (produkt leczniczy Lustork) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane objawy to bóle głowy (1,5%), zaburzenia sromu i pochwy (1,5%) oraz skurcze macicy (1,4%). Zaburzenia sromu i pochwy obejmują dyskomfort, pieczenie, upławy, suchość oraz krwawienie, co może wpływać na komfort pacjentek i wymagać oceny klinicznej. Rzadziej występują objawy ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, senność, zmęczenie), przewodu pokarmowego (wzdęcia, ból brzucha, nudności, biegunka, zaparcia, wymioty), skóry (pokrzywka, wysypka, reakcje nadwrażliwości) oraz piersi (ból, obrzęk, tkliwość u 0,4% pacjentek). Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny i przemijający, jednak w przypadku ciężkich reakcji nadwrażliwości konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciężka reakcja nadwrażliwości, diagnostyka różnicowa, grzybica pochwy, infekcja grzybicza pochwy, krwawienie z pochwy, monitorowanie działań niepożądanych, nudności, obrzęk, pieczenie pochwy, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, progesteron dopochwowy, reakcja nadwrażliwości, skurcz macicy, suchość pochwy, świąd, terminologia MedDRA, tkliwość piersi, upławy, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenia sromu i pochwy, zaburzenia sutka, zaburzenia układu rozrodczego, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie neurologiczne, zaparcie, zawroty głowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – GYNOXIN OPTIMA 20 mg/g (2%)
Gynoxin Optima to krem dopochwowy zawierający azotan fentikonazolu w stężeniu 20 mg/g (2%), stosowany wyłącznie miejscowo w leczeniu infekcji pochwy. Standardowa dawka to jedna aplikacja około 5 g kremu, podawana głęboko do pochwy za pomocą dołączonego aplikatora. Dostępne są dwa schematy dawkowania: jednorazowy (1 aplikacja dziennie przez 6 dni, łącznie 6 aplikacji) oraz dwukrotny (2 aplikacje dziennie przez 3 dni, łącznie 6 aplikacji). Po każdej aplikacji aplikator należy dokładnie umyć, aby zapobiec zanieczyszczeniu i ryzyku nawrotów infekcji. W przypadku ryzyka nawrotów lub zarażenia partnera seksualnego, zaleca się rozważenie leczenia również u partnera na podstawie oceny klinicznej i diagnostycznej.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Debelizyna 654,5 mg/g
Debelizyna to pasta doustna zawierająca 3,27 g substancji czynnej w dawce 5 g, będącej wyciągiem zagęszczonym (1:3) z nasion fasoli indyjskiej (Dolichosi biflorum seminis) w stężeniu 65,45 g/100 g produktu. Dotychczasowe badania kliniczne oraz obserwacje porejestracyjne nie wykazały działań niepożądanych związanych z substancją czynną, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa i tolerancję leku w zalecanych dawkach. Należy jednak uwzględnić obecność substancji pomocniczych, takich jak skrobia pszeniczna oraz konserwanty parahydroksybenzoesan metylu (E 218) i propylu (E 216), które mogą potencjalnie wywoływać reakcje nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów z alergią na gluten lub skłonnościami do reakcji alergicznych.
alergia na gluten, celiakia, Debelizyna, dopuszczenie do obrotu, działanie niepożądane, farmakoterapia, fasola indyjska, monitorowanie działań niepożądanych, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, okres porejestracyjny, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pasta doustna, personel medyczny, podmiot odpowiedzialny, profil bezpieczeństwa leku, reakcja nadwrażliwości, reakcja opóźniona, skrobia pszeniczna, stosunek korzyści do ryzyka, substancja czynna, substancja pomocnicza, wyciąg z fasoli indyjskiej - Leksykon substancji czynnych
Lisdeksamfetamina – Przeciwwskazania stosowania
Lisdeksamfetamina dimezylan, prolek przekształcany do deksamfetaminy, wykazuje działanie sympatykomimetyczne, co determinuje liczne bezwzględne przeciwwskazania do jej stosowania. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na aminy sympatykomimetyczne, stosujących inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) w ciągu ostatnich 14 dni, z nadczynnością tarczycy, jawnymi chorobami układu sercowo-naczyniowego (w tym poważne zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, kardiomiopatia, choroba wieńcowa, przebyty zawał mięśnia sercowego), zaawansowaną miażdżycą naczyń, umiarkowanym lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz jaskrą, zwłaszcza z zamkniętym kątem przesączania. Działanie sympatykomimetyczne może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak przełom nadciśnieniowy, przełom tarczycowy, ostre napady jaskry, zawał serca czy udar mózgu.
ADHD, amina sympatykomimetyczna, atomoksetyna, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie sympatykomimetyczne, guanfacyna, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia, lisdeksamfetamina dimezylan, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, objaw psychotyczny, obrzęk naczynioruchowy, pobudzenie psychoruchowe, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, przełom tarczycowy, psychoza ostra, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń krwionośnych, tyreotoksykoza, udar mózgu, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sorafenib Sandoz 400 mg
Stosowanie Sorafenib Sandoz jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na sorafenib lub jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu chorobowego, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych reakcji alergicznych na sorafenib lub substancje chemicznie podobne. W przypadku stwierdzenia reakcji alergicznej na sorafenib w postaci tozoylanu, nie należy stosować leku zawierającego 400 mg sorafenibu w tej formie. Również nadwrażliwość na substancje pomocnicze stanowi przeciwwskazanie do terapii. W sytuacji wątpliwości co do historii alergii, zaleca się przeprowadzenie diagnostyki alergologicznej przed podjęciem leczenia.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Klacid 500 mg
Klacid 500 mg (klarytromycyna) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na makrolidy lub składniki leku, a także u osób z wydłużonym odstępem QT (wrodzonym lub nabytym), komorowymi zaburzeniami rytmu serca, w tym torsade de pointes, oraz zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza hipokaliemią i hipomagnezemią. Nie należy stosować leku u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby współistniejącą z niewydolnością nerek ze względu na ryzyko kumulacji toksycznych stężeń. Klarytromycyna wykazuje liczne interakcje lekowe, które mogą prowadzić do groźnych arytmii, zwłaszcza w połączeniu z lekami takimi jak astemizol, cyzapryd, domperidon, pimozyd, terfenadyna, a także alkaloidami sporyszu, inhibitorami reduktazy HMG-CoA (np. lowastatyna, symwastatyna), doustnym midazolamem, lomitapidem, kolchicyną, tikagrelorem, iwabradyną i ranolazyną.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, bradykardia, depresja oddechowa, hipercholesterolemia rodzinna, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kardiomiopatia, klarytromycyna, komorowe zaburzenia rytmu serca, migotanie komór, miopatia, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, proszek do sporządzania koncentratu, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, stan anafilaktyczny, statyna, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zatrucie sporyszem - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Rapid 200 mg
Ibuprom Rapid zawiera 200 mg ibuprofenu (w postaci ibuprofenu sodowego dwuwodnego 256 mg) na tabletkę, stosowany w dawkach do 1200 mg na dobę w terapii krótkoterminowej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego, w tym ból brzucha, nudności, niestrawność, a w rzadkich przypadkach wrzody trawienne, perforacje i krwawienia, które mogą mieć charakter zagrażający życiu, szczególnie u osób starszych. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek (do 2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych tętniczych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Reakcje nadwrażliwości obejmują pokrzywkę, świąd, obrzęk naczynioruchowy, a także ciężkie dermatozy, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. U pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi odnotowano rzadkie przypadki aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Crohna, ciężkie skórne działanie niepożądane, hipernatremia, ibuprofen sodowy dwuwodny, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadreaktywność dróg oddechowych, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia hematopoezy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zator tętnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metafen Ibuprofen Caps 200 mg
Ibuprofen, jako NLPZ, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej dotyczą układu pokarmowego, ze zgagą, bólami brzucha, nudnościami, wymiotami, wzdęciami, biegunką i zaparciami występującymi z częstością ≥1/100 do <1/10 przy dawkach dobowych do 1200 mg. Niezbyt często obserwuje się wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie chorób zapalnych jelit oraz zapalenie błony śluzowej żołądka. Bardzo rzadkie, ale poważne powikłania obejmują wrzody żołądka, perforacje, krwawienia z przewodu pokarmowego, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, agranulocytoza), ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk krtani, wstrząs anafilaktyczny), a także powikłania skórne typu SCAR (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Długotrwałe stosowanie dużych dawek (do 2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar, oraz nadciśnienia tętniczego.
agranulocytoza, antybiotykoterapia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba reumatyczna, ciężkie skórne działania niepożądane, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwinfekcyjne, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk języka, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, perforacja, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenie autoimmunologiczne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenie widzenia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tafen Nasal 64 mcg 64 mcg/dawkę odmierzoną
Preparat Tafen Nasal 64 mcg zawiera budezonid w dawce 64 μg na dawkę i jest stosowany donosowo. Podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy) z częstością niezbyt częstą (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadkie reakcje anafilaktyczne (≥1/10 000 do <1/1000). Miejscowe objawy podrażnienia błony śluzowej nosa, krwista wydzielina i krwawienia z nosa występują często (≥1/100 do <1/10). Rzadko obserwuje się poważne zmiany strukturalne jamy nosowej, takie jak owrzodzenia, perforacje przegrody nosowej oraz dysfonię. U pacjentów pediatrycznych istnieje ryzyko opóźnienia wzrastania, co wymaga systematycznego monitorowania wzrostu. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do jaskry, zaćmy i nieostrego widzenia, dlatego wskazane są regularne badania okulistyczne.
alergiczne zapalenie spojówek, budezonid, dysfonia, działanie ogólnoustrojowe kortykosteroidów, jaskra, kortykosteroid donosowy, krwawe podbiegnięcia, krwawienie z nosa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrastania, osteoporoza, owrzodzenie błony śluzowej nosa, perforacja przegrody nosowej, podrażnienie błony śluzowej nosa, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, świąd, wysypka, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Deprexolet 30 mg
Lek Deprexolet zawiera mianserynę chlorowodorek w dawkach 10 mg lub 30 mg w formie tabletek powlekanych i posiada istotne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na mianserynę lub substancje pomocnicze, a także u osób przyjmujących jednocześnie inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – konieczne jest zachowanie co najmniej 2-tygodniowego okresu karencji po zakończeniu terapii inhibitorami MAO przed rozpoczęciem leczenia mianseryną. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów w stanie pobudzenia maniakalnego oraz u osób z ciężkim uszkodzeniem wątroby, ze względu na ryzyko nasilenia objawów maniakalnych oraz kumulacji leku i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. W przypadku umiarkowanych zaburzeń funkcji wątroby zaleca się ostrożność i ewentualne stosowanie zredukowanych dawek pod kontrolą parametrów wątrobowych.
agranulocytoza, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie uszkodzenie wątroby, czteropierścieniowy lek przeciwdepresyjny, dysfagia, epizod manii, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, lek normotymiczny, mianseryna chlorowodorek, morfologia krwi, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, objaw maniakalny, parametr wątrobowy, pobudzenie maniakalne, reakcja nadwrażliwości, tabletka powlekana, terapia przeciwdepresyjna, umiarkowane zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie depresyjne, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lidocaine Accord 20 mg/ml
Lidokaina, substancja czynna produktu Lidocaine Accord, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które mogą być trudne do odróżnienia od fizjologicznych skutków blokady nerwowej lub powikłań związanych z iniekcją. Najczęstsze działania niepożądane obejmują niedociśnienie tętnicze (≥1/10), nudności (≥1/10), parestezje (≥1/100 do <1/10), zawroty głowy, bradykardię oraz nadciśnienie tętnicze. Objawy toksycznego działania na ośrodkowy układ nerwowy, występujące niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), to m.in. drgawki, parestezje wokół ust, drętwienie języka, zaburzenia widzenia i utrata przytomności. Rzadkie, ale poważne powikłania neurologiczne (≥1/10 000 do <1/1000) obejmują neuropatię, zapalenie pajęczynówki oraz uszkodzenie nerwów, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
arytmia, bezdech, blokada nerwowa, bradykardia, bradypnoe, depresja oddechowa, diplopia, drętwienie języka, drgawki, drżenie mięśniowe, Lidocaine Accord, lidokaina, nadciśnienie tętnicze, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, ropień nadtwardówkowy, szumy uszne, toksyczność OUN, uszkodzenie nerwu, utrata przytomności, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zapalenie pajęczynówki, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Liść borówki brusznicy – Działania niepożądane
Liść borówki brusznicy (Vitis idaeae folium) stosowany w formie wyciągu suchego, w dawce 26 mg na tabletkę drażowaną (np. w preparacie Urosept), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa. Na podstawie danych klinicznych i obserwacji porejestracyjnych nie zidentyfikowano specyficznych działań niepożądanych bezpośrednio związanych z tym składnikiem. Potencjalne działania niepożądane obserwowane podczas stosowania preparatów wieloskładnikowych zawierających liść borówki brusznicy, takie jak reakcje fotouczulające, są przypisywane innym składnikom, np. wyciągowi z korzenia pietruszki, a nie samemu liściowi borówki brusznicy. Nie stwierdzono również specyficznych reakcji alergicznych czy zaburzeń żołądkowo-jelitowych powiązanych z tym ekstraktem.
Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, dolegliwość przewodu pokarmowego, działanie niepożądane, farmakovigilance, interakcja lekowa, liść borówki brusznicy, produkt wieloskładnikowy, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja fotouczulająca, reakcja nadwrażliwości, tabletka drażowana, Vitis idaeae folii extractum siccum, Vitis idaeae folium, wyciąg suchy, wyciąg z korzenia pietruszki, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sitagliptin TZF 25 mg
Lek Sitagliptin TZF, dostępny w dawkach 25 mg, 50 mg oraz 100 mg w postaci tabletek powlekanych, posiada jedno ściśle określone przeciwwskazanie – nadwrażliwość na substancję czynną (sytagliptynę, w formie chlorowodorku jednowodnego) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć reakcje nadwrażliwości, które mogą manifestować się różnorodnymi objawami klinicznymi. Charakterystyczne cechy tabletek (m.in. różne kolory i rozmiary: 6,3 mm dla 25 mg, 8,0 mm dla 50 mg oraz 10,0 mm dla 100 mg) ułatwiają identyfikację preparatu i mają znaczenie przy ocenie ryzyka alergii.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Biofazolin 1 g
Preparat BIOFAZOLIN, zawierający cefalozynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cefalosporyny lub inne antybiotyki z tej grupy, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych zagrażających życiu. Konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii, zwłaszcza u osób z historią nadwrażliwości na cefalosporyny oraz penicyliny, ze względu na możliwość reakcji krzyżowych między beta-laktamami. W przypadku ciężkich reakcji na penicyliny, stosowanie cefalozyny powinno być ograniczone do sytuacji bezwzględnie koniecznych i odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarskim.
antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, cefalozyna, ciężka reakcja nadwrażliwości, dieta niskosodowa, iniekcja, nadwrażliwość, nadwrażliwość na cefalosporyny, nadwrażliwość na penicyliny, niewydolność nerek, podanie pozajelitowe, proszek do sporządzania roztworu, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, sód, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metformax SR Combi 50 mg + 1000 mg
Metformax SR Combi to preparat złożony zawierający sytagliptynę (50 mg lub 100 mg) oraz metforminę chlorowodorek (500 mg lub 1000 mg) w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Produkt jest biorównoważny z jednoczesnym podawaniem obu substancji osobno. W trakcie terapii obserwowano poważne działania niepożądane, takie jak zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Hipoglikemia występowała częściej przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika (13,8%) lub insuliny (10,9%). Profil działań niepożądanych obejmuje m.in. trombocytopenię (rzadko), reakcje anafilaktyczne (częstość nieznana), śródmiąższową chorobę płuc (częstość nieznana), objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia) oraz zmiany skórne, takie jak wysypka, pokrzywka czy zespół Stevensa-Johnsona (częstość nieznana). Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do niedoboru witaminy B12 i niedokrwistości megaloblastycznej.
artropatia, biorównoważność, ciężka hipoglikemia, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, kwasica mleczanowa, metformina chlorowodorek, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, witamina B12, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levocetirizine Genoptim 5 mg
Levocetirizine Genoptim, dostępny w dawce 5 mg lewocetyryzyny dichlorowodorku w formie tabletek powlekanych, jest lekiem przeciwhistaminowym II generacji o potwierdzonej skuteczności terapeutycznej. W badaniach klinicznych u dorosłych (12-71 lat) działania niepożądane występowały u 15,1% pacjentów przyjmujących lek, w porównaniu do 11,3% w grupie placebo, z przewagą objawów o nasileniu łagodnym do umiarkowanego (91,6%). Najczęstsze działania niepożądane (≥1%) to senność (5,2% vs 1,4% placebo), ból głowy (2,6% vs 3,2%), suchość w jamie ustnej (2,6% vs 1,6%) oraz zmęczenie (2,5% vs 1,2%). Działania sedatywne (senność, zmęczenie, osłabienie) występowały istotnie częściej (8,1%) niż w grupie placebo (3,1%). U dzieci dawki 1,25 mg i 5 mg również wykazywały działania niepożądane, takie jak biegunka (1,9%), senność (1,9-2,9%) oraz zaburzenia snu (1,3%).
anafilaksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, depresja, drgawki, duszność, działanie niepożądane, działanie sedatywne, halucynacja, kołatanie serca, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, lewocetyryzyna dichlorowodorek, myśl samobójcza, nadwrażliwość, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, osłabienie, parestezja, pokrzywka, przerost prostaty, reakcja nadwrażliwości, senność, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, wykwit polekowy, wymioty, wysypka, zaburzenie równowagi, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Normosan 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/1,4 g
Produkt leczniczy Normosan, zawierający 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A na 1,4 g ziół do zaparzania, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które wymagają uwagi klinicznej. Do najczęstszych należą reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pokrzywka oraz miejscowa lub uogólniona wysypka. Ze strony przewodu pokarmowego obserwuje się bóle brzucha, skurcze jelit oraz wodnisty stolec, szczególnie u pacjentów z zespołem jelita drażliwego, często związane z przedawkowaniem preparatu. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do pseudomelanosis coli – odwracalnych zmian pigmentacyjnych błony śluzowej jelita grubego. U pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym możliwe jest zaostrzenie objawów, w tym nasilenie zgagi.
antrapochodne, białkomocz, ból brzucha, działanie niepożądane, glukofrangulinę A, kora kruszyny, krwiomocz, liść senesu, mięśniówka jelitowa, monitorowanie działań niepożądanych, Normosan, pokrzywka, pseudomelanosis coli, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz jelita, świąd, wodnisty stolec, wysypka miejscowa, wysypka uogólniona, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zespół jelita drażliwego, zgaga, zmiana pigmentacyjna - Leksykon substancji czynnych
Oksacylina – Przeciwwskazania stosowania
Oksacylina, substancja czynna produktu Oxacilin Norameda (1000 mg oksacyliny sodowej jednowodnej na fiolkę), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na oksacylinę, inne penicyliny lub składniki preparatu. Ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych oraz krzyżowych z innymi beta-laktamami, szczególnie penicylinami i cefalosporynami, konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergicznego przed rozpoczęciem terapii. Preparat zawiera około 64 mg (2,8 mmol) sodu na fiolkę, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością nerek lub innymi stanami wymagającymi ograniczenia podaży sodu.
antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk penicylinowy, cefalosporyna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na oksacylinę, nadwrażliwość na penicyliny, niewydolność nerek, niewydolność serca, ograniczenie podaży sodu, oksacylina sodowa jednowodna, penicyliny, proszek do sporządzania roztworu, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, schorzenie, stężenie sodu w surowicy, substancja pomocnicza, test skórny, wstrzyknięcie/infuzja, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xyvelam
Lewofloksacyna, fluorochinolon o szerokim spektrum działania, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zapalenia i zerwania ścięgien (szczególnie Achillesa), które mogą wystąpić już w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia terapii. Ryzyko to jest zwiększone u pacjentów w podeszłym wieku, z niewydolnością nerek, po przeszczepach narządów, przy dawkach dobowych 1000 mg oraz u osób jednocześnie leczonych kortykosteroidami. Lewofloksacyna jest przeciwwskazana u pacjentów z padaczką i wymaga ostrożności u osób z ryzykiem wydłużenia odstępu QT, chorobami serca oraz zaburzeniami elektrolitowymi. Ponadto, stosowanie leku może prowadzić do rzadkich, ale ciężkich reakcji skórnych (SJS, TEN, DRESS), zaburzeń metabolicznych (hipoglikemia, hiperglikemia), polineuropatii, a także poważnych powikłań hematologicznych, takich jak agranulocytoza czy niedokrwistość aplastyczna. Dawkowanie powinno być dostosowane u pacjentów z niewydolnością nerek, a podczas terapii należy monitorować parametry krzepliwości u osób przyjmujących antagonistów witaminy K.
agranulocytoza, antagonista witaminy K, bakteryjne zapalenie zatok, choroba Behçeta, choroba Clostridium difficile, fluorochinolon, leukopenia, martwica wątroby, miastenia, mioklonia, MRSA, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, pancytopenia, polineuropatia czuciowo-ruchowa, przewlekłe zapalenie oskrzeli, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, skórne działania niepożądane, tętniak aorty, trombocytopenia, wąglik płucny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia glikemii, zapalenie ścięgna, zapalenie tętnic Takayasu, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Lyella, zespół Marfana, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Versatis 700 mg
Versatis 700 mg to plaster leczniczy zawierający 5% lidokainy (700 mg lidokainy w plastrze o wymiarach 10×14 cm), wskazany do objawowego leczenia bólu neuropatycznego związanego z neuralgią popółpaścową (PHN) u dorosłych pacjentów po przebytym zakażeniu wirusem Herpes zoster. Produkt ma postać hydrożelowego plastra z materiałem przylepnym na podłożu z politereftalanu etylenu. Neuralgia popółpaścowa charakteryzuje się przewlekłym bólem neuropatycznym utrzymującym się miesiące lub lata po ustąpieniu zmian skórnych. Leczenie miejscowe lidokainą ma na celu złagodzenie tego bólu poprzez miejscowe znieczulenie. W składzie plastra znajdują się także substancje pomocnicze, takie jak metylu parahydroksybenzoesan (14 mg), propylu parahydroksybenzoesan (7 mg) oraz glikol propylenowy (700 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub podrażnienia skóry, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjenta do terapii.
ból neuropatyczny, działanie znieczulające, glikol propylenowy, leczenie bólu neuropatycznego, leczenie objawowe, leczenie przyczynowe, lidokaina, metylu parahydroksybenzoesan, neuralgia popółpaścowa, plaster hydrożelowy, plaster leczniczy, podrażnienie skóry, półpasiec, propylu parahydroksybenzoesan, przewlekły zespół bólowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, terapia systemowa, wirus Herpes zoster, zmiana skórna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lamivudine + Zidovudine Accord 150 mg + 300 mg
Produkt leczniczy Lamivudine + Zidovudine Accord (150 mg + 300 mg) jest skojarzoną terapią przeciwretrowirusową zawierającą lamiwudynę i zydowudynę, stosowaną w leczeniu zakażenia HIV. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub składniki pomocnicze preparatu. Ze względu na mielosupresyjne działanie zydowudyny, nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi, w szczególności przy neutropenii (granulocyty obojętnochłonne < 0,75 x 10⁹/L) oraz niedokrwistości (hemoglobina < 7,5 g/dL, tj. 4,65 mmol/L). Stosowanie leku w tych warunkach może prowadzić do pogłębienia zaburzeń hematologicznych i poważnych powikłań.
działanie mielosupresyjne, granulocyt obojętnochłonny, lamiwudyna i zydowudyna, leczenie antyretrowirusowe, morfologia krwi, nadwrażliwość, neutropenia, niedokrwistość, parametr hematologiczny, reakcja nadwrażliwości, reakcja systemowa, stężenie hemoglobiny, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, terapia przeciwretrowirusowa, wirus HIV, zaburzenie hematologiczne, zakażenie HIV - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nystapol 100 000 j.m./ml
Nystatyna, będąca substancją czynną zawiesiny doustnej Nystapol w dawce 100 000 j.m./ml, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa i jest dobrze tolerowana we wszystkich grupach wiekowych, również podczas długotrwałej terapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak sporadyczne nudności oraz, przy stosowaniu dużych dawek, biegunka, dolegliwości żołądkowo-jelitowe i wymioty. W przypadku wystąpienia podrażnienia lub reakcji alergicznej konieczne jest przerwanie leczenia. Rzadkie działania niepożądane obejmują reakcje immunologiczne, takie jak wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy) oraz bardzo rzadko zagrażający życiu zespół Stevensa-Johnsona, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
biegunka, ciężka reakcja skórna, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dyskomfort w jamie brzusznej, nudności, nystatyna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, podrażnienie, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, układ immunologiczny, układ pokarmowy, wymioty, wysypka, zawiesina doustna, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany skórne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hascovir pro 50 mg/g
Preparat Hascovir pro w postaci kremu zawiera 50 mg/g acyklowiru i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na acyklowir lub walacyklowir. Przed zastosowaniem leku konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u osób, które wcześniej stosowały leki przeciwwirusowe. Substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy i alkohol cetostearylowy, mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym podrażnienia skóry i kontaktowe zapalenie skóry, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią alergii na te składniki.
acyklowir, alergolog, alkohol cetostearylowy, alternatywna metoda leczenia, dermatolog, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwwirusowy, miejscowa reakcja skórna, nadwrażliwość na acyklowir, podrażnienie skóry, prekursor acyklowiru, próba uczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, substancja pomocnicza, terapia przeciwwirusowa, walacyklowir, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pazopanib Viatris 200 mg
Pazopanib Viatris, dostępny w dawkach 200 mg i 400 mg w formie tabletek powlekanych zawierających chlorowodorek pazopanibu, ma ograniczone przeciwwskazania do stosowania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. W trakcie kwalifikacji do terapii należy szczegółowo zebrać wywiad alergologiczny, zwracając uwagę na wcześniejsze reakcje nadwrażliwości na inhibitory kinaz tyrozynowych. Pacjent powinien być poinformowany o konieczności natychmiastowego zgłoszenia objawów takich jak wysypka, świąd, obrzęk, duszność czy zawroty głowy, które mogą wskazywać na reakcję alergiczną.
chlorowodorek pazopanibu, choroba wątroby, duszność, inhibitor kinazy tyrozynowej, krwawienie, nadwrażliwość, obrzęk, pazopanib, perforacja przewodu pokarmowego, przetoka, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, świąd, tabletka powlekana, wysypka, wywiad alergologiczny, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zawrót głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dasatinib SUN 100 mg
Produkt leczniczy Dasatinib SUN, dostępny w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg w formie tabletek powlekanych, jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną dazatynib lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym laktozę jednowodną. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować spektrum od łagodnych zmian skórnych do ciężkich, zagrażających życiu reakcji systemowych. Zawartość laktozy jednowodnej w tabletkach waha się od 27 mg w dawce 20 mg do 188 mg w dawce 140 mg, co stanowi istotny czynnik ryzyka u pacjentów z galaktozemią, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
alternatywna opcja terapeutyczna, dasatynib, dazatynib, galaktozemia, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na laktozę, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, reakcja systemowa, tabletka powlekana, test alergiczny, wywiad alergiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Linefor
Pregabalina (Linefor) wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z cukrzycą, ze względu na ryzyko przyrostu masy ciała i konieczność dostosowania dawek leków hipoglikemizujących. U chorych z niewydolnością nerek dawkowanie powinno być modyfikowane zgodnie z klirensem kreatyniny: dla CLcr ≥ 60 ml/min dawka początkowa 150 mg/dobę, maksymalna 600 mg/dobę (BID/TID); dla CLcr 30-59 ml/min 75 mg/dobę, maksymalna 300 mg/dobę; dla CLcr 15-29 ml/min 25-50 mg/dobę, maksymalna 150 mg/dobę; dla CLcr < 15 ml/min 25 mg/dobę, maksymalna 75 mg/dobę, z dodatkową dawką 25 mg po hemodializie. Należy monitorować ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym obrzęku naczynioruchowego, oraz ciężkich reakcji skórnych (SJS, TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Zawroty głowy, senność, splątanie, zaburzenia psychiczne i niewyraźne widzenie są częstymi działaniami niepożądanymi, szczególnie u osób starszych, co zwiększa ryzyko urazów. W trakcie terapii obserwowano również przypadki niewydolności nerek i zastoinowej niewydolności serca, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi.
bezsenność, biegunka, ból głowy, ból neuropatyczny, brak laktazy, ciężka depresja oddechowa, ciężka niepożądana reakcja skórna, ciężka wada wrodzona, cukrzyca, depresja, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, encefalopatia, klirens kreatyniny, lęk, lek przeciwpadaczkowy, nadmierna potliwość, napad padaczkowy typu grand mal, nerwowość, niedrożność jelita, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewyraźne widzenie, nudności, objawy grypopodobne, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy ból neuropatyczny, porażenna niedrożność jelit, reakcja nadwrażliwości, splątanie, stan padaczkowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, tolerancja na lek, utrata przytomności, utrata wzroku, uzależnienie od leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie psychiczne, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy i senność, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiany w polu widzenia, zmniejszenie ostrości widzenia - Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna B – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Polimyksyna B, antybiotyk peptydowy, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nadwrażliwości i działań niepożądanych, zarówno przy stosowaniu miejscowym, jak i ogólnoustrojowym. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować miejscowe wysypki, świąd, podrażnienie, a także uogólnione objawy jak rumień, pokrzywka, a w ciężkich przypadkach anafilaksja i reakcje pęcherzowe. Istotne jest przerwanie terapii przy pierwszych objawach nadwrażliwości. Polimyksyna B może ulegać wchłanianiu systemowemu, zwłaszcza przy aplikacji na duże powierzchnie uszkodzonej skóry, co niesie ryzyko ototoksyczności (uszkodzenie słuchu, nawet utrata słuchu), nefrotoksyczności (uszkodzenie nerek) oraz neurotoksyczności. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek lub zaburzeniami słuchu, a także przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefro- lub ototoksycznych.
aminoglikozyd, anafilaksja, antybiotyk peptydowy, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, działanie ototoksyczne, lek nefrotoksyczny, nadkażenie, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, namnażanie drobnoustrojów, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, ototoksyczność, pokrzywka, polimyksyna B, preparat okulistyczny, preparat parenteralny, przewód nosowo-łzowy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja pęcherzowa, rumień, szczep grzybiczny, toksyczność systemowa, trombocytopenia, upośledzenie słuchu, wchłanianie systemowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 2 g
Lek Pentasa zawiera mesalazynę w dawce 2 g granulatu o przedłużonym uwalnianiu i może powodować szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty) oraz bóle głowy i wysypki skórne. Należy zwrócić szczególną uwagę na rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCAR), w tym zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Ponadto, mogą wystąpić zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, ostre zapalenie trzustki, a także zaburzenia czynności nerek i wątroby, które prawdopodobnie mają podłoże alergiczne. Wiele z tych objawów może być trudnych do odróżnienia od manifestacji samej choroby zapalnej jelita, co komplikuje ocenę związku przyczynowo-skutkowego.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, ból brzucha, choroba zapalna jelita, ciężkie skórne działania niepożądane, eozynofilia, eozynofilia płucna, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, gorączka polekowa, granulat o przedłużonym uwalnianiu, granulocytopenia, kamica układu moczowego, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, naciek płucny, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancolitis, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerek, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Aristo 500 mg
Paracetamol Aristo w dawce 500 mg w formie tabletek musujących wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący rzadkie, ale istotne działania niepożądane, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane dotyczą układu wątrobowego (hepatotoksyczność, rzadko żółtaczka), nerek (nefrotoksyczność, jałowy ropomocz), układu krwiotwórczego (bardzo rzadkie małopłytkowość, agranulocytoza, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna) oraz reakcji nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, duszność, wysypka, pokrzywka, wstrząs anafilaktyczny). Hipoglikemia, choć bardzo rzadka, jest szczególnie istotna u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000), z większością poważnych zdarzeń w kategorii bardzo rzadkich. Rzadko obserwuje się również niedociśnienie tętnicze oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AST, ALT), co wymaga monitorowania funkcji wątroby i układu sercowo-naczyniowego u pacjentów z odpowiednimi czynnikami ryzyka.
agranulocytoza, aminotransferaza, ciężka reakcja skórna, duszność, hepatotoksyczność, hipoglikemia, jałowy ropomocz, leukopenia, małopłytkowość, nefrotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, spadek ciśnienia tętniczego, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wzmożona potliwość, zaburzenie hematologiczne, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pragiola 25 mg
Pragiola, zawierająca pregabalinę w dawkach od 25 mg do 300 mg w postaci kapsułek twardych, ma jedno bezwzględne przeciwwskazanie – nadwrażliwość na pregabalinę lub substancje pomocnicze. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować wysypkę, pokrzywkę, świąd, duszność, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardię, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny. Kluczowe jest zebranie szczegółowego wywiadu alergologicznego oraz analiza dokumentacji medycznej w celu identyfikacji pacjentów z ryzykiem nadwrażliwości. W przypadku potwierdzenia przeciwwskazania, stosowanie pregabaliny należy bezwzględnie odstawić i odradzić, a informację tę należy odnotować w dokumentacji medycznej.
charakterystyka produktu leczniczego, kapsułka twarda, nadwrażliwość na substancję czynną, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, pregabalina, preparat Pragiola, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja niepożądana, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, stosunek korzyści do ryzyka, substancja pomocnicza, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biotaksym
Cefotaksym wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, w tym ciężkich anafilaksji i reakcji skórnych zagrażających życiu, takich jak AGEP, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz zespół DRESS. Przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z natychmiastową reakcją alergiczną na cefalosporyny. W trakcie terapii należy monitorować objawy alergiczne i natychmiast przerwać leczenie w przypadku ich wystąpienia. U dzieci wysypka i gorączka mogą być mylone z infekcją, dlatego należy rozważyć reakcję na lek. Istotne jest także monitorowanie funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych. Dawkowanie cefotaksymu powinno być dostosowane do klirensu kreatyniny, a szybkie dożylne podanie (poniżej 1 minuty) może wywołać zaburzenia rytmu serca.
agranulocytoza, aminoglikozydy, antybiogram, antybiotyki β-laktamowe, cefotaksym, Clostridium difficile, encefalopatia, eozynofilia, klirens kreatyniny, kontrola czynności nerek, kontrola czynności wątroby, leki nefrotoksyczne, leukopenia, liczba białych krwinek, metronidazol, nadwrażliwość krzyżowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niepożądane reakcje skórne, niewydolność nerek, osutka krostkowa, probenecyd, przerwanie podawania leku, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, rekonstytucja, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, skaza alergiczna, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wankomycyna, zaburzenia rytmu serca, zapalenie jelit, zapalenie okrężnicy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meronem
Przed zastosowaniem meropenemu w praktyce klinicznej konieczna jest ocena ciężkości zakażenia, lokalnej epidemiologii oporności na karbapenemy oraz ryzyka wystąpienia reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na beta-laktamy. Meropenem może wywoływać ciężkie reakcje alergiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN), DRESS, rumień wielopostaciowy (EM) oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP). W przypadku pojawienia się objawów tych reakcji należy natychmiast przerwać terapię i rozważyć alternatywne leczenie. Ponadto, podczas stosowania meropenemu istnieje ryzyko zapalenia jelit, w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelit, co wymaga monitorowania biegunek i ewentualnego wdrożenia leczenia przeciwko Clostridium difficile.
Acinetobacter baumanii, antybiotyk beta-laktamowy, cholestaza, Clostridium difficile, cytoliza, Enterobacteriaceae, hepatotoksyczność, karbapenemy, kwas walproinowy, meropenem, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, odczyn antyglobulinowy, oporność na karbapenemy, ostra uogólniona osutka krostkowa, Pseudomonas aeruginosa, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz tętnic wieńcowych, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, walproinian sodu, zapalenie jelit, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olej rycynowy –
Olej rycynowy w postaci płynu doustnego, zawierający 100 g oleju rycynowego w 100 g preparatu, wykazuje działanie drażniące na błonę śluzową jelit, co może prowadzić do podrażnienia jelita cienkiego, przekrwienia jelita grubego oraz narządów miednicy mniejszej. Objawy te manifestują się jako dyskomfort, ból, skurcze oraz zaburzenia wchłaniania, a ich częstość występowania jest nieokreślona, gdyż stanowią typowy efekt farmakologiczny leku. U pacjentów z predyspozycjami alergicznymi może pojawić się rzadka wysypka skórna o charakterze rumieniowym, grudkowym lub pęcherzykowym, co wymaga szczególnej uwagi i monitorowania. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do przewlekłych stanów zapalnych oraz nasilenia objawów istniejących schorzeń, takich jak zespół jelita drażliwego, choroba uchyłkowa, endometrioza czy przewlekłe zapalenie prostaty.
choroba uchyłkowa, działanie niepożądane, endometrioza, farmakoterapia, monitorowanie bezpieczeństwa, nieswoiste zapalenie jelit, objaw skórny, olej rycynowy, podrażnienie jelita cienkiego, przekrwienie jelita grubego, przekrwienie narządów miednicy, przewlekłe zapalenie prostaty, reakcja nadwrażliwości, reakcja zapalna błony śluzowej, wysypka skórna, zaburzenie wchłaniania, zapalenie pęcherza moczowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Klabax 250 mg/5 ml 250 mg/5 ml
Przedawkowanie klarytromycyny, makrolidowego antybiotyku, manifestuje się głównie nasilonymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności, wymioty, biegunka i bóle brzucha, które są intensyfikacją znanych działań niepożądanych leku. W opisywanym przypadku klinicznym pacjent z zaburzeniami dwubiegunowymi przyjął jednorazowo 8 g klarytromycyny, co doprowadziło do poważnych zaburzeń psychicznych, w tym objawów paranoidalnych, a także do hipokaliemii i hipoksemii. W bardzo rzadkich sytuacjach może dojść do ciężkich reakcji alergicznych, włącznie z wstrząsem anafilaktycznym, stanowiącym bezpośrednie zagrożenie życia.
antybiotyk makrolidowy, dializa otrzewnowa, funkcje nerek i wątroby, hemodializa, hipokaliemia, hipoksemia, Klabax, metody nerkozastępcze, niewydolność oddechowa, objawy żołądkowo-jelitowe, płukanie żołądka, postępowanie przeciwalergiczne, postępowanie ratunkowe, przedawkowanie klarytromycyny, reakcja nadwrażliwości, równowaga elektrolitowa, węgiel aktywowany, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie dwubiegunowe, zachowania paranoidalne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alepton 160 mg
Alepton w dawce 160 mg kwasu acetylosalicylowego w formie tabletek dojelitowych wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, obejmujący liczne układy i narządy. Najczęściej obserwuje się zwiększoną skłonność do krwawień, co jest związane z antyagregacyjnym mechanizmem działania ASA. Rzadko występują trombocytopenia, agranulocytoza oraz niedokrwistość aplastyczna. Krwawienia z wydłużonym czasem krwawienia, takie jak epistaksis czy krwawienia z dziąseł, mogą utrzymywać się do 4-8 dni po odstawieniu leku, zwiększając ryzyko powikłań podczas zabiegów chirurgicznych. Ponadto, istnieje ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, w tym ciężkich krwotoków, owrzodzeń żołądka i dwunastnicy oraz perforacji, które mogą prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza, zwłaszcza przy stosowaniu wysokich dawek. Często występują również objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak niestrawność, nudności, wymioty i biegunka.
agranulocytoza, charakterystyka produktu leczniczego, czas krwawienia, duszność, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, hipoglikemia, krwawienie śródczaszkowe, krwawy wymiot, krwotoczne zapalenie naczyń, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, napad astmy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niestrawność, niewydolność wątroby, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, perforacja, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, szum uszny, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Lyella, zespół Reye’a, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Maść rumiankowa –
Maść rumiankowa, zawierająca ekstrakt z kwiatów Matricaria recutita L. (Chamomilla recutita (L.) Rauschert) oraz wazelinę białą jako podłoże, może wywoływać działania niepożądane głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwowanymi reakcjami są odczyny alergiczne skóry, w tym alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, manifestujące się zaczerwienieniem, świądem, wysypką, obrzękiem oraz pęcherzykami w miejscu aplikacji. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie została precyzyjnie określona w dostępnych danych klinicznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadwrażliwością na rośliny z rodziny Asteraceae, do której należy rumianek, ze względu na zwiększone ryzyko reakcji alergicznych.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, asteraceae, dokumentacja medyczna pacjenta, działanie niepożądane, ekstrakt z rumianku, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, maść rumiankowa, Matricaria recutita, monitorowanie bezpieczeństwa, nadwrażliwość kontaktowa, odczyn alergiczny skóry, podmiot odpowiedzialny, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, substancja bioaktywna, wazelina biała - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na leki – Etiologia i przyczyny
Alergia na leki to immunologicznie zapośredniczona reakcja nadwrażliwości, występująca u 5-10% wszystkich niepożądanych reakcji polekowych, różniąca się od działań niepożądanych farmakologicznych. Reakcje te klasyfikuje się według mechanizmów Gella i Coombsa na typ I (IgE-zależny, natychmiastowy), typ II (cytotoksyczny), typ III (kompleksy immunologiczne) oraz typ IV (opóźniony, komórkowy). Mechanizmy immunogenności leków obejmują hipotezę haptenową (kowalencyjne wiązanie leku z białkiem gospodarza) oraz hipotezę interakcji farmakologicznej (p-i), gdzie lek wiąże się niekowalencyjnie z receptorami komórek T lub MHC. Czynniki wpływające na immunogenność to m.in. masa cząsteczkowa, droga podania (miejscowa, domięśniowa, dożylna zwiększają ryzyko), dawka i częstotliwość ekspozycji. Najczęstsze alergeny lekowe to penicyliny (ok. 10% populacji deklaruje alergię), sulfonamidy, NLPZ, leki przeciwdrgawkowe, chemioterapeutyki, przeciwciała monoklonalne, insulina oraz środki kontrastowe zawierające jod.
alergia na leki, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk, antygen leukocytarny, aspiryna, chemioterapia, choroba posurowicza, desensytyzacja lekowa, eozynofilia, fenytoina, haptenizacja, hemoliza, ibuprofen, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulina, karbamazepina, klasyfikacja Gella i Coombsa, komórka tuczna, kontaktowe zapalenie skóry, lamotrygina, lek biologiczny, lek przeciwdrgawkowy, limfocyt T, mechanizm immunologiczny, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, penicylina, plamica, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genetyczny, przeciwciało IgE, przeciwciało monoklonalne, pseudoalergia, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja nadwrażliwości, reakcja typu I, reakcja typu II, reakcja typu III, reakcja typu IV, środek kontrastowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfametoksazol, sulfonamid, toksyczna nekroliza naskórka, układ immunologiczny, zapalenie naczyń, zespół nadwrażliwości na leki, zespół Stevensa-Johnsona