Działania niepożądane leku Metformax SR Combi

Metformax SR Combi to złożony produkt leczniczy zawierający sytagliptynę (w dawce 50 mg lub 100 mg) oraz metforminę chlorowodorek (w dawce 500 mg lub 1000 mg) w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Chociaż nie prowadzono odrębnych badań klinicznych dla samego produktu Metformax SR Combi, wykazano jego biorównoważność z jednoczesnym podawaniem sytagliptyny i metforminy jako osobnych preparatów.¹

Profil bezpieczeństwa

W trakcie stosowania leku raportowano wystąpienie poważnych działań niepożądanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Hipoglikemia była obserwowana ze zwiększoną częstością w przypadku leczenia skojarzonego z pochodnymi sulfonylomocznika (13,8%) oraz insuliną (10,9%).²

Działania niepożądane sytagliptyny i metforminy

Profil działań niepożądanych obejmuje szereg reakcji zgłaszanych zarówno w trakcie badań klinicznych kontrolowanych placebo, jak i po wprowadzeniu produktu do obrotu. Częstość występowania tych działań została sklasyfikowana według standardowej nomenklatury: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).³

Tabela działań niepożądanych

Opis wybranych działań niepożądanych

Warto zwrócić uwagę, że częstość występowania niektórych działań niepożądanych jest większa przy stosowaniu sytagliptyny i metforminy w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w porównaniu z monoterapią tymi substancjami. Do takich działań zaliczamy:⁴

• Hipoglikemia – występuje bardzo często w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną
• Zaparcia – często przy stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika
• Obrzęki obwodowe – często przy stosowaniu z pioglitazonem
• Ból głowy i suchość w ustach – niezbyt często przy stosowaniu z insuliną⁵

Działania niepożądane sytagliptyny w monoterapii

W badaniach klinicznych porównujących sytagliptynę w dawce 100 mg/dobę z placebo odnotowano następujące działania niepożądane:⁶

• Ból głowy
• Hipoglikemia
• Zaparcia
• Zawroty głowy

Dodatkowo raportowano występowanie z częstością co najmniej 5% (niezależnie od związku przyczynowego z lekiem):⁷

• Zakażenia górnych dróg oddechowych
• Zapalenie błony śluzowej nosogardła

Niezbyt często (z częstością >0,5% większą u pacjentów leczonych sytagliptyną niż w grupie kontrolnej) obserwowano:⁸

• Zapalenie kości i stawów
• Ból kończyn

Działania niepożądane metforminy

Bardzo często zgłaszanymi działaniami niepożądanymi metforminy są objawy ze strony układu pokarmowego. Należą do nich:⁹

• Nudności
• Wymioty
• Biegunka
• Ból brzucha
• Utrata apetytu

Objawy te występują najczęściej na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie. Inne działania niepożądane związane ze stosowaniem metforminy to:¹⁰

• Metaliczny posmak w ustach (często)
• Kwasica mleczanowa (bardzo rzadko)
• Zaburzenia czynności wątroby (bardzo rzadko)
• Zapalenie wątroby (bardzo rzadko)
• Pokrzywka (bardzo rzadko)
• Rumień (bardzo rzadko)
• Świąd (bardzo rzadko)

Długotrwałe leczenie metforminą wiąże się ze zmniejszeniem wchłaniania witaminy B12, co bardzo rzadko może prowadzić do klinicznie istotnego niedoboru witaminy B12, manifestującego się jako niedokrwistość megaloblastyczna.¹¹

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne z zastosowaniem produktu złożonego zawierającego sytagliptynę i metforminę u dzieci i młodzieży w wieku 10-17 lat z cukrzycą typu 2 wykazały, że profil działań niepożądanych był zasadniczo porównywalny z profilem obserwowanym u dorosłych. Istotną obserwacją było, że u dzieci i młodzieży przyjmujących lub nieprzyjmujących insulinę podstawową, stosowanie sytagliptyny wiązało się ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii.¹²

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe

W badaniu TECOS (Trial Evaluating Cardiovascular Outcomes with Sitagliptin) oceniającym wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy, obejmującym 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną (100 mg/dobę lub 50 mg/dobę przy eGFR ≥30 i <50 ml/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo, wykazano, że:¹³

• Całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących sytagliptynę była podobna do tej obserwowanej u pacjentów otrzymujących placebo

W populacji wyodrębnionej zgodnie z zaplanowanym leczeniem obserwowano następujące częstości występowania ciężkiej hipoglikemii:¹⁴

• U pacjentów stosujących insulinę i/lub sulfonylomocznik na początku badania:
  • 2,7% w grupie sytagliptyny
  • 2,5% w grupie placebo
• U pacjentów niestosujących insuliny i/lub sulfonylomocznika na początku badania:
  • 1,0% w grupie sytagliptyny
  • 0,7% w grupie placebo

Częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną i 0,2% w grupie pacjentów otrzymujących placebo.¹⁵

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁶

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁷