Działania niepożądane
Metafen Ibuprofen Caps 200 mg

Ibuprofen, jako NLPZ, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej dotyczą układu pokarmowego, ze zgagą, bólami brzucha, nudnościami, wymiotami, wzdęciami, biegunką i zaparciami występującymi z częstością ≥1/100 do <1/10 przy dawkach dobowych do 1200 mg. Niezbyt często obserwuje się wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie chorób zapalnych jelit oraz zapalenie błony śluzowej żołądka. Bardzo rzadkie, ale poważne powikłania obejmują wrzody żołądka, perforacje, krwawienia z przewodu pokarmowego, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, agranulocytoza), ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk krtani, wstrząs anafilaktyczny), a także powikłania skórne typu SCAR (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Długotrwałe stosowanie dużych dawek (do 2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar, oraz nadciśnienia tętniczego.

Pobierz ChPL PDF Metafen Ibuprofen Caps – Kapsułki miękkie – 200 mg
  1. Działania niepożądane ibuprofenu – charakterystyka kliniczna
    1. Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
    2. Zaburzenia układu pokarmowego
    3. Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
    4. Zaburzenia krwi i układu chłonnego
    5. Zaburzenia układu immunologicznego
    6. Zaburzenia psychiczne
    7. Zaburzenia układu nerwowego
    8. Zaburzenia oka
    9. Zaburzenia ucha i błędnika
    10. Zaburzenia serca
    11. Zaburzenia naczyniowe
    12. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
    13. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
    14. Zaburzenia nerek i dróg moczowych
  2. Tabela działań niepożądanych ibuprofenu według układów i częstości występowania
  3. Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
    1. Szczególne grupy ryzyka
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ból głowy
  2. ból kostny
  3. ból mięśniowy
  4. ból po urazie
  5. ból stawowy
  6. ból towarzyszący grypie
  7. ból towarzyszący przeziębieniu
  8. ból ucha występujący w stanie zapalnym ucha środkowego
  9. ból zęba
  10. bolesne miesiączkowanie
  11. nerwoból
  12. stan gorączkowy
Substancja czynna
  1. ibuprofen
Kategoria leku
  1. leki przeciwbólowe
  2. leki przeciwgorączkowe
  3. niesteroidowe leki przeciwzapalne

Działania niepożądane ibuprofenu – charakterystyka kliniczna

Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Poniżej przedstawiona charakterystyka obejmuje wszystkie działania niepożądane zaobserwowane podczas stosowania ibuprofenu, zarówno w terapii krótkotrwałej, jak i podczas długotrwałego leczenia dużymi dawkami u pacjentów z chorobą reumatyczną. Częstości występowania odnoszą się głównie do krótkotrwałego stosowania dawek dobowych do maksymalnie 1200 mg ibuprofenu w postaci doustnej.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W ocenie działań niepożądanych przyjęto następującą klasyfikację częstości:<sup data-drug="Metafen Ibuprofen Caps" data-section="Działania niepożądane" title="Następujące częstości działań niepożądanych zostały przyjęte jako podstawa do oceny działań niepożądanych: Bardzo często (≥1/10), Często (≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), Bardzo rzadko (2

  • Bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
  • Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
  • Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
  • Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Zaburzenia układu pokarmowego

Najczęściej obserwowane działania niepożądane ibuprofenu dotyczą układu pokarmowego. Do często występujących należą: zgaga, bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia z oddawaniem gazów, biegunka oraz zaparcia. Ponadto może wystąpić niewielkie krwawienie z przewodu pokarmowego, które w wyjątkowych przypadkach może prowadzić do niedokrwistości.3

Niezbyt często mogą wystąpić: wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia jelita grubego oraz choroby Leśniowskiego-Crohna, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz niestrawność.4

Bardzo rzadko odnotowano poważne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak: wrzód żołądka, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawe wymioty, smoliste stolce – czasami ze skutkiem śmiertelnym, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. Inne bardzo rzadkie działania niepożądane to: zapalenie przełyku, zapalenie trzustki oraz tworzenie się przeponopodobnych zwężeń jelita.5

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Bardzo rzadko może dojść do zaostrzenia stanów zapalnych związanych z zakażeniem (np. wystąpienie martwiczego zapalenia powięzi). Może to być powiązane z mechanizmem działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych.6

Podczas stosowania ibuprofenu obserwowano przypadki aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych charakteryzującego się sztywnością karku, bólem głowy, nudnościami, wymiotami, gorączką lub zaburzeniami świadomości. Predyspozycję do tego powikłania wykazują szczególnie pacjenci z zaburzeniami autoimmunologicznymi (SLE, mieszana choroba tkanki łącznej).7

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia układu krwiotwórczego, takie jak: niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość, pancytopenia oraz agranulocytoza. Pierwsze objawy mogą obejmować: gorączkę, ból gardła, powierzchowne owrzodzenia w jamie ustnej, dolegliwości grypopodobne, ciężkie osłabienie, niewyjaśnione krwawienia z nosa oraz krwawienia skórne.8

Zaburzenia układu immunologicznego

Niezbyt często występują reakcje nadwrażliwości z wysypką skórną i świądem, jak również napady duszności (możliwe wystąpienie w połączeniu ze spadkiem ciśnienia tętniczego).9

Bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie, uogólnione reakcje nadwrażliwości, które mogą manifestować się jako: obrzęk twarzy, obrzęk języka, obrzęk wewnętrzny krtani z upośledzeniem drożności dróg oddechowych, niewydolność oddechowa, przyspieszenie czynności serca, spadek ciśnienia krwi, do zagrażającego życiu wstrząsu włącznie.10

Zaburzenia psychiczne

Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje psychotyczne oraz depresja.11

Zaburzenia układu nerwowego

Niezbyt często mogą wystąpić zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak: ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, senność, pobudzenie, rozdrażnienie lub zmęczenie.12

Zaburzenia oka

Niezbyt często mogą wystąpić zaburzenia widzenia.13

Zaburzenia ucha i błędnika

Rzadko mogą wystąpić szumy uszne i zawroty głowy.14

Zaburzenia serca

Bardzo rzadko obserwowano: kołatanie serca, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, obrzęk lub nadciśnienie w związku z leczeniem NLPZ. Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie ibuprofenu, szczególnie w dużych dawkach (2400 mg na dobę) przez długi okres czasu może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka zatorów tętnic, np. zawału serca lub udaru.15

Z częstością nieznaną może wystąpić zespół Kounisa (alergiczny ostry zespół wieńcowy).16

Zaburzenia naczyniowe

Bardzo rzadko może wystąpić nadciśnienie tętnicze.17

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Niezbyt często mogą wystąpić wysypki skórne różnego typu.18

Bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR), w tym: rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto mogą wystąpić wyjątkowo ciężkie zakażenia skóry i tkanek miękkich jako powikłania w przebiegu ospy wietrznej.19

Z częstością nieznaną mogą wystąpić: polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) oraz reakcje nadwrażliwości na światło.20

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Bardzo rzadko mogą wystąpić: zaburzenia czynności wątroby, uszkodzenie wątroby (szczególnie po długotrwałym leczeniu), niewydolność wątroby oraz ostre zapalenie wątroby.21

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Bardzo rzadko może wystąpić: zmniejszenie wydalania mocznika i obrzęk (szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem), niewydolność nerek, zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek (któremu może towarzyszyć ostra niewydolność nerek), martwica brodawek nerkowych (szczególnie po długotrwałym stosowaniu) oraz zwiększone stężenie mocznika w surowicy.22

Tabela działań niepożądanych ibuprofenu według układów i częstości występowania

Układ/narząd Często
(≥1/100 do <1/10)		 Niezbyt często
(≥1/1 000 do <1/100)		 Rzadko
(≥1/10 000 do <1/1 000)		 Bardzo rzadko
(<1/10 000)		 Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze – – – Zaostrzenie stanów zapalnych związanych z zakażeniem (np. martwicze zapalenie powięzi), aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych –
Zaburzenia krwi i układu chłonnego – – – Niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość, pancytopenia, agranulocytoza –
Zaburzenia układu immunologicznego – Reakcje nadwrażliwości z wysypką i świądem, napady duszności – Ciężkie, uogólnione reakcje nadwrażliwości (obrzęk twarzy, języka, krtani, niewydolność oddechowa, tachykardia, hipotensja, wstrząs) –
Zaburzenia psychiczne – – – Reakcje psychotyczne, depresja –
Zaburzenia układu nerwowego – Ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, senność, pobudzenie, rozdrażnienie, zmęczenie – – –
Zaburzenia oka – Zaburzenia widzenia – – –
Zaburzenia ucha i błędnika – – Szumy uszne, zawroty głowy – –
Zaburzenia serca – – – Kołatanie serca, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, obrzęk, nadciśnienie Zespół Kounisa (alergiczny ostry zespół wieńcowy)
Zaburzenia naczyniowe – – – Nadciśnienie tętnicze –
Zaburzenia żołądka i jelit Zgaga, bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka, zaparcia, niewielkie krwawienie z przewodu pokarmowego Wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna, zapalenie błony śluzowej żołądka, niestrawność – Wrzód żołądka, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawe wymioty, smoliste stolce, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zwężenia jelita –
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych – – – Zaburzenia czynności wątroby, uszkodzenie wątroby, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby –
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej – Wysypki skórne różnego typu – Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR): rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka; ciężkie zakażenia skóry i tkanek miękkich w przebiegu ospy wietrznej Zespół DRESS, AGEP, reakcje nadwrażliwości na światło
Zaburzenia nerek i dróg moczowych – – – Zmniejszenie wydalania mocznika, obrzęk, niewydolność nerek, zespół nerczycowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, martwica brodawek nerkowych, zwiększone stężenie mocznika w surowicy –

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy podjąć odpowiednie środki zaradcze:

  1. W razie wystąpienia lub nasilenia objawów zakażenia podczas stosowania ibuprofenu, pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza w celu oceny wskazań do zastosowania leczenia przeciwinfekcyjnego lub antybiotykoterapii.23
  2. W przypadku reakcji nadwrażliwości z wysypką skórną, świądem lub napadami duszności, pacjent powinien natychmiast skonsultować się z lekarzem i nie przyjmować więcej produktu.24
  3. Jeśli wystąpi jeden z objawów ciężkiej, uogólnionej reakcji nadwrażliwości (obrzęk twarzy, języka, krtani, duszność, tachykardia, hipotensja), co może zdarzyć się już po pierwszym zastosowaniu produktu, konieczna jest natychmiastowa pomoc lekarza.25
  4. W przypadku wystąpienia ostrego bólu nadbrzusza, smolistych stolców lub krwawych wymiotów, pacjent powinien odstawić produkt leczniczy i natychmiast zgłosić się do lekarza.26

Szczególne grupy ryzyka

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku, którzy są bardziej narażeni na ciężkie powikłania związane z przewodem pokarmowym, takie jak perforacja czy krwawienie, które mogą prowadzić do zgonu.27

Osoby z zaburzeniami autoimmunologicznymi (SLE, mieszana choroba tkanki łącznej) mogą mieć zwiększoną predyspozycję do wystąpienia aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych podczas stosowania ibuprofenu.28

Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym mogą być bardziej narażeni na wystąpienie obrzęków i zmniejszenie wydalania mocznika podczas stosowania ibuprofenu.29

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl