fenofibrat
Fenofibrat to lek z grupy fibratów, stosowany głównie w leczeniu hiperlipidemii, szczególnie hipertriglicerydemii. Jego działanie polega na aktywacji receptorów jądrowych PPAR-α (receptory aktywowane proliferatorami peroksysomów typu alfa), co prowadzi do zwiększonej ekspresji genów kodujących enzymy uczestniczące w metabolizmie lipidów.
Podstawowym mechanizmem działania fenofibratu jest zwiększenie katabolizmu triglicerydów poprzez stymulację oksydacji kwasów tłuszczowych w wątrobie oraz zmniejszenie syntezy lipidów VLDL. Lek znacząco obniża stężenie triglicerydów we krwi (o 20-50%), umiarkowanie zwiększa poziom HDL-C (o 10-20%) oraz może obniżać stężenie LDL-C (o 5-20%), szczególnie gdy wyjściowo nie jest ono znacznie podwyższone.
Wskazania do stosowania fenofibratu obejmują hipertriglicerydemię, mieszaną dyslipidemię oraz hiperlipidemię złożoną, zwłaszcza gdy terapia statynami jest niewystarczająca lub przeciwwskazana. Fenofibrat może być stosowany w monoterapii lub w połączeniu ze statynami, choć wymaga to szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko miopatii.
Do najczęstszych działań niepożądanych fenofibratu należą dolegliwości żołądkowo-jelitowe, reakcje skórne oraz wzrost aktywności enzymów wątrobowych. Lek może również podwyższać stężenie kreatyniny w surowicy bez faktycznego wpływu na funkcję nerek. Przeciwwskazania do stosowania obejmują ciężką niewydolność wątroby lub nerek, choroby pęcherzyka żółciowego oraz nadwrażliwość na składniki preparatu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Lipanthyl Supra 160 160 mg
Fenofibrat, aktywny składnik Lipanthyl Supra 160, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Szczególnie ważne jest monitorowanie i modyfikacja dawek doustnych leków przeciwzakrzepowych, gdyż fenofibrat nasila ich działanie, zwiększając ryzyko krwawień; zaleca się zmniejszenie dawki o około 1/3 oraz regularne kontrolowanie INR. Równoczesne stosowanie fenofibratu z cyklosporyną wiąże się z wysokim ryzykiem odwracalnej niewydolności nerek, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i natychmiastowego przerwania fenofibratu w przypadku pogorszenia parametrów nerkowych. Kombinacja fenofibratu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami) oraz innymi fibratami znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego konieczne jest ostrożne stosowanie i monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej oraz objawów mięśniowych. Ponadto, fenofibrat może powodować paradoksalne obniżenie stężenia cholesterolu HDL podczas terapii glitazonami, co wymaga regularnej kontroli lipidogramu i ewentualnego zaprzestania jednego z leków.
cholesterol HDL, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, CYP2A6, CYP2C19, CYP2C9, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, glitazon, hepatotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, kinaza kreatynowa, krwawienie, kwas fenofibrynowy, lek hipolipemizujący, lek przeciwcukrzycowy, miopatia, niewydolność nerek, rabdomioliza, statyna, tiazolidynedion, toksyczność mięśniowa, wąski indeks terapeutyczny, wskaźnik INR - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Simvasterol 10 mg
Simvasterol, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest stosowany w leczeniu hipercholesterolemii oraz profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych. Standardowa dawka początkowa wynosi 10-20 mg raz na dobę, podawana doustnie wieczorem, z możliwością modyfikacji co minimum 4 tygodnie do maksymalnej dawki 80 mg/dobę, z zastrzeżeniem, że dawka 80 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej zaleca się dawkę początkową 40 mg/dobę, stosowaną jako uzupełnienie innych metod terapii. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek nie jest wymagana zmiana dawkowania, natomiast u osób z klirensem kreatyniny <30 ml/min dawki powyżej 10 mg/dobę należy stosować ostrożnie. Dzieci i młodzież w wieku 10-17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną rozpoczynają terapię od 10 mg/dobę, z zakresem dawkowania 10-40 mg/dobę, dostosowanym do celów terapeutycznych i stanu rozwojowego (Tanner II lub wyżej u chłopców, co najmniej rok po pierwszej miesiączce u dziewcząt).
afereza LDL, amiodaron, dieta niskocholesterolowa, elbaswir, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, LDL-C, lomitapid, podawanie doustne, podeszły wiek, produkty wiążące kwasy żółciowe, skala Tannera, symwastatyna, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, zdarzenie wieńcowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Feno 200M
Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem konieczne jest leczenie i wyrównanie schorzeń wywołujących wtórną hipercholesterolemię, takich jak cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z cholestazą oraz alkoholizm. Fenofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, a u osób z klirensem kreatyniny 30-59 ml/min zaleca się redukcję dawki i ostrożność. Podczas terapii może wystąpić odwracalny wzrost stężenia kreatyniny, obserwowany u 10% pacjentów stosujących fenofibrat z symwastatyną oraz u 4,4% stosujących statyny w monoterapii, z istotnym wzrostem (>200 μmol/l) u 0,3% pacjentów na terapii skojarzonej. Zaleca się regularne monitorowanie kreatyniny, szczególnie w pierwszych 3 miesiącach, a leczenie należy przerwać, jeśli stężenie kreatyniny przekroczy o 50% górną granicę normy.
agranulocytoza, aminotransferazy, brak laktazy, cholestaza wątroby, cukrzyca typu 2, diuretyk tiazydowy, dysproteinemia, fenofibrat, fosfataza alkaliczna, hematokryt, hemoglobina, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, lek β-adrenolityczny, leukocyty, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, statyny, stężenie kreatyniny, terapia hipolipemizująca, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Simorion 80 mg
Symwastatyna, metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują wielokrotny wzrost stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu (np. itrakonazol – ponad 10-krotny wzrost AUC), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (który zwiększa AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie). Umiarkowane ryzyko interakcji występuje przy stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, niacyny w dawkach ≥ 1 g/dobę, tikagreloru czy soku grejpfrutowego, gdzie zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20–40 mg/dobę lub unikanie spożycia soku grejpfrutowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z daptomycyną oraz u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, gdzie dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę.
amiodaron, amlodypina, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko BCRP, białko transportowe OATP1B1, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny antykoagulant, elbaswir, enzym CYP3A4, erytromycyna, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor cytochromu CYP3A4, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lomitapid, makrolid, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, tikagrelor, transporter OATP1B, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Fibralipid 200 mg
Fenofibrat (200 mg, kapsułki twarde) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii skojarzonej. Znacząco nasila działanie doustnych antykoagulantów, co wymaga redukcji dawki leków przeciwzakrzepowych o około 1/3 na początku leczenia oraz regularnego monitorowania INR. Jednoczesne stosowanie fenofibratu z cyklosporyną wiąże się z wysokim ryzykiem odwracalnej niewydolności nerek, co wymaga ścisłej kontroli funkcji nerek i natychmiastowego przerwania fenofibratu przy istotnych odchyleniach laboratoryjnych. Kombinacja fenofibratu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami) lub innymi fibratami zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, wskazując na konieczność monitorowania objawów mięśniowych oraz poziomu kinazy kreatynowej (CK). Ponadto, współstosowanie fenofibratu z glitazonami może prowadzić do paradoksalnego, odwracalnego obniżenia stężenia HDL cholesterolu, co wymaga regularnej kontroli profilu lipidowego.
cyklosporyna, CYP1A2, CYP2D6, CYP2E1, cytochrom P-450, czynność nerek, czynność wątroby, doustny antykoagulant, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, fenofibrat, Fibralipid, fibrat, glitazon, HDL cholesterol, inhibitor CYP2A6, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym CYP3A4, kinaza kreatynowa, kwas fenofibrynowy, mikrosom wątroby, miopatia, niewydolność nerek, odwracalna niewydolność nerek, parametr krzepnięcia krwi, profil lipidowy, rabdomioliza, statyna, stosunek korzyści do ryzyka, terapia wielolekowa, tiazolidynedion, wąski indeks terapeutyczny, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medreg 80 mg
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportery OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu nawet do 9,4-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się ograniczenie dawki atorwastatyny do maksymalnie 10 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. erytromycyna, diltiazem) również podwyższają ekspozycję leku, a induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) mogą obniżać skuteczność terapii poprzez zmniejszenie stężenia atorwastatyny. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wpływającymi na transportery OATP1B1, jak letermowir czy glekaprewir+pibrentaswir, które mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet ponad 8-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania.
białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, elbaswir, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, letermowir, lopinawir, miopatia, pibrentaswir, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, sok grejpfrutowy, telaprewir, typranawir, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zocor 20 20 mg
Lek ZOCOR, zawierający symwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg, stosowany jest doustnie raz na dobę, wieczorem, w zakresie dawkowania od 5 do 80 mg. Dawkę należy modyfikować co najmniej co 4 tygodnie, a maksymalna dawka 80 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, gdy niższe dawki nie przynoszą oczekiwanych efektów. W hipercholesterolemii początkowa dawka wynosi zwykle 10-20 mg, z możliwością zwiększenia do 20-40 mg u pacjentów wymagających redukcji LDL-C powyżej 45%. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej zaleca się dawkę początkową 40 mg, stosowaną jako terapia uzupełniająca. U dzieci i młodzieży (10-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa to 10 mg, z maksymalną dawką 40 mg. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna modyfikacja dawkowania, natomiast u osób z klirensem kreatyniny <30 ml/min dawka nie powinna przekraczać 10 mg, z zachowaniem szczególnej ostrożności.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, choroba wieńcowa, dieta niskocholesterolowa, diltiazem, elbaswir, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, lomitapid, miopatia, powikłania sercowo-naczyniowe, preparat wiążący kwasy żółciowe, skala Tannera, symwastatyna, terapia hipolipemizująca, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Corr 20 20 mg
Preparat Corr zawierający symwastatynę jest dostępny w dawkach 20 mg i 40 mg, z zakresem dawkowania od 5 do 80 mg na dobę, podawanym doustnie w pojedynczej dawce wieczorem. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, rozpoczynając zwykle od 10-20 mg/dobę u dorosłych z hipercholesterolemią, z możliwością zwiększenia do 40 mg/dobę w przypadku konieczności redukcji LDL powyżej 45%. Maksymalna dawka 80 mg/dobę jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, przy czym modyfikacje dawkowania powinny odbywać się stopniowo, co najmniej co 4 tygodnie. U pacjentów z rodzinną hipercholesterolemią homozygotyczną zaleca się dawkę początkową 40 mg/dobę jako leczenie uzupełniające, a u dzieci i młodzieży (10-17 lat) z rodzinną heterozygotyczną hipercholesterolemią dawkę początkową 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 40 mg/dobę. W przypadku współistniejącego leczenia z fibratami (oprócz gemfibrozylu), amiodaronem, amlodypiną, werapamilem, diltiazemem, elbaswirem lub grazoprewirem, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać odpowiednio 10 mg lub 20 mg/dobę ze względu na zwiększone ryzyko miopatii.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, cholesterol LDL, choroba niedokrwienna serca, ciężka hipercholesterolemia, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dieta niskocholesterolowa, diltiazem, elbaswir, fenofibrat, fibraty, gemfibrozyl, grazoprewir, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, klirens kreatyniny, leki wiążące kwasy żółciowe, lomitapid, miopatia, powikłania sercowo-naczyniowe, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, rodzinna hipercholesterolemia homozygotyczna, skala Tannera, symwastatyna, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, werapamil - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Grofibrat 200
Fenofibrat, stosowany w leczeniu hiperlipidemii, wymaga dokładnej diagnostyki i leczenia wtórnych przyczyn zaburzeń lipidowych, takich jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z zastojem żółci, farmakoterapia wywołująca hiperlipidemię oraz alkoholizm. U pacjentek przyjmujących doustne estrogeny należy rozważyć charakter hiperlipidemii (pierwotny vs. wtórny). Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszym roku terapii, z kontrolą aminotransferaz co 3 miesiące; leczenie należy przerwać, jeśli AspAT i AlAT przekroczą 3-krotność górnej granicy normy lub pojawią się objawy zapalenia wątroby. Fenofibrat może wywołać zapalenie trzustki, szczególnie u pacjentów z ciężką hipertrójglicerydemią lub kamieniami żółciowymi, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
aminotransferazy wątrobowe, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, dyslipidemia mieszana, dysproteinemia, estrogeny, fenofibrat, fibraty, hiperlipidemia wtórna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, statyny, terapia skojarzona, toksyczność mięśniowa, zapalenie trzustki, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Simorion 10 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co czyni ją podatną na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać ekspozycję na kwas symwastatyny nawet 5-11-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie tych leków z symwastatyną. Podobnie gemfibrozyl zwiększa AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie, a cyklosporyna znacząco podnosi jej stężenie, co również jest przeciwwskazaniem do łącznego stosowania. Antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodipina) zwiększają ekspozycję na kwas symwastatyny 1,6-2,7-krotnie, dlatego dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę w tych przypadkach. Inne leki, takie jak amiodaron, tikagrelor, czy elbaswir i grazoprewir, również zwiększają ryzyko miopatii, co wymaga dostosowania dawki lub unikania kojarzenia.
amiodaron, amlodypina, antybiotyk makrolidowy, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, kolchicyna, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwinfekcyjny, lomitapid, miopatia, niacyna, rabdomioliza, ryfampicyna, tikagrelor, werapamil - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Opokan-keto 25 mg/g
Lek Opokan-keto w postaci żelu zawiera 25 mg/g ketoprofenu i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, inne NLPZ oraz substancje pomocnicze preparatu. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują także historię astmy, alergicznego nieżytu nosa, alergii skórnej po ekspozycji na ketoprofen lub inne NLPZ. Ze względu na miejscowe działanie, stosowanie żelu jest niewskazane na uszkodzoną skórę, w tym zranienia, zapalenia, wypryski, trądzik oraz otwarte rany. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko fotowrażliwości – reakcje nadwrażliwości na światło słoneczne stanowią absolutne przeciwwskazanie, a podczas terapii i przez 2 tygodnie po jej zakończeniu należy unikać ekspozycji na światło słoneczne i promieniowanie UV. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 15 roku życia oraz kobiet w III trymestrze ciąży ze względu na brak danych bezpieczeństwa i potencjalne ryzyko dla płodu.
alergia skórna, alergiczny nieżyt nosa, astma, atopowe zapalenie skóry, choroba wątroby, etanol, fenofibrat, filtr UV, fotouczulenie, fotowrażliwość, ketoprofen, kontaktowe zapalenie skóry, kwas acetylosalicylowy, kwas tiaprofenowy, łuszczyca, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło słoneczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja leku, NLPZ, otwarta rana, padaczka, reakcja fotouczulająca, reakcja krzyżowa, substancja pomocnicza, trądzik, trzeci trymestr ciąży, uzależnienie od alkoholu, wyprysk, zapalenie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Krka 20 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Najistotniejsze interakcje dotyczą jednoczesnego stosowania z cyklosporyną (7,1-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane), inhibitorami proteazy takimi jak atazanawir/rytonawir (3,1-krotny wzrost AUC, dawka rozuwastatyny ograniczona do 10 mg), oraz fibratami, zwłaszcza gemfibrozylem (1,9-krotny wzrost AUC, maksymalna dawka rozuwastatyny 20 mg, wyższe dawki przeciwwskazane). Inne leki, takie jak ezetymib, powodują umiarkowany wzrost ekspozycji (1,2-krotny wzrost AUC), natomiast leki zobojętniające kwas żołądkowy mogą zmniejszać stężenie rozuwastatyny o około 50%. W przypadku tikagrelu obserwuje się ryzyko akumulacji leku i potencjalnego uszkodzenia nerek, co wymaga ostrożności przy dawkach rozuwastatyny powyżej 20 mg.
aktywność enzymów wątrobowych, antagonista witaminy K, AUC, białko transportujące, darolutamid, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, enzym cytochromu P450, etynyloestradiol, fenofibrat, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryn, miopatia, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna w osoczu, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, uszkodzenie hepatocytów, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu, zawiesina zmniejszająca kwaśność soku żołądkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fenardin
Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem (Fenardin 267 mg, kapsułki twarde) konieczne jest wykluczenie lub leczenie wtórnych przyczyn hipercholesterolemii, takich jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z zastojem żółci, alkoholizm oraz wpływ innych leków na profil lipidowy. Monitorowanie parametrów wątrobowych jest kluczowe, z pomiarem aktywności aminotransferaz co 3 miesiące przez pierwszy rok terapii, a następnie okresowo. Leczenie należy przerwać, gdy AspAT i AlAT przekroczą 3-krotną górną granicę normy lub pojawią się objawy zapalenia wątroby (żółtaczka, świąd). Ryzyko zapalenia trzustki oraz toksycznego działania na mięśnie, w tym rabdomiolizy, jest zwiększone, zwłaszcza u pacjentów z hipoalbuminemią, niewydolnością nerek, niedoczynnością tarczycy, wiekiem >70 lat, czy spożywających duże ilości alkoholu. W przypadku objawów miopatii i CPK >5-krotność normy, leczenie fenofibratem należy natychmiast przerwać.
AlAT, aminotransferazy, AspAT, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, dysproteinemia, EGFR, fenofibrat, fibrat, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica dróg żółciowych, kinaza kreatynowa, kreatynina, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, rabdomioliza, ryzyko sercowo-naczyniowe, statyna, symwastatyna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fenardin 267 mg
Fenofibrat (Fenardin 267 mg) jest związany z szeregiem działań niepożądanych, najczęściej ze strony przewodu pokarmowego, takich jak bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia (częstość ≥1/100, <1/10). Istotnym powikłaniem jest zapalenie trzustki, występujące rzadko (≥1/10 000, <1/1000), z potwierdzonym statystycznie wyższym ryzykiem w badaniu FIELD (0,8% vs 0,5%; p=0,031). Niezbyt często obserwuje się wzrost aktywności transaminaz (≥1/1000, <1/100), a rzadziej kamicę żółciową i zapalenie wątroby. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano także żółtaczkę i powikłania kamicy żółciowej, choć ich częstość nie jest znana. Zaburzenia mięśniowe, takie jak ból, zapalenie, kurcze i osłabienie mięśni, występują niezbyt często (≥1/1000, <1/100), a przypadki rabdomiolizy odnotowano w raportach spontanicznych.
choroba śródmiąższowa płuc, cukrzyca typu 2, fenofibrat, fotowrażliwość, hiperhomocysteinemia, hiperkreatynemia, hipermocznikowość, incydent zakrzepowo-zatorowy, kamica żółciowa, kolka żółciowa, kurcz mięśni, leukopenia, łysienie, mialgia, nadwrażliwość skórna, niedokrwistość, osłabienie mięśniowe, podwyższone transaminazy, przewód pokarmowy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia erekcji, zaburzenia trawienne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lipanthyl NT 145 145 mg
Fenofibrat w dawce 145 mg (preparat Lipanthyl NT 145 w formie tabletek powlekanych zawierających nanocząsteczki fenofibratu) nie wykazuje istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, takie jak funkcje poznawcze, czas reakcji czy koordynację wzrokowo-ruchową, co potwierdzają badania kliniczne oraz doświadczenie postmarketingowe. Lek zawiera substancje pomocnicze, w tym 132 mg laktozy jednowodnej, 145 mg sacharozy oraz 0,5 mg lecytyny sojowej, które mogą mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancjami. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, Lipanthyl NT 145 nie ogranicza zdolności prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn, co jest istotne zwłaszcza u pacjentów aktywnych zawodowo, np. kierowców zawodowych czy operatorów maszyn.
ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, choroby układu sercowo-naczyniowego, działanie niepożądane, fenofibrat, fenofibrat w nanocząsteczkach, funkcje poznawcze, funkcje psychomotoryczne, koordynacja wzrokowo-ruchowa, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, lek hipolipemizujący, nanocząsteczki fenofibratu, politerapia, substancja czynna, tabletka powlekana, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia lipidowe, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 20 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Najistotniejsze interakcje obejmują cyklosporynę (7,1-krotne zwiększenie AUC, przeciwwskazana), inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir/rytonawir powodujące 3,1-krotne zwiększenie AUC i 7-krotne Cₘₐₓ przy dawce 10 mg rozuwastatyny), gemfibrozyl (1,9-krotne zwiększenie AUC i Cₘₐₓ), oraz inne leki hamujące transportery, takie jak sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir (7,4-krotne ↑ AUC) i darolutamid (5,2-krotne ↑ AUC). Zaleca się rozpoczynanie terapii rozuwastatyną od dawki 5 mg przy spodziewanym ≥2-krotnym wzroście ekspozycji oraz dostosowanie maksymalnej dawki tak, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej 40 mg rozuwastatyny bez interakcji. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie rozuwastatyny w dawkach 30-40 mg z fibratami ze względu na ryzyko miopatii.
antagonista witaminy K, atazanawir, AUC, BCRP, białko transportujące, Cmax, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciw nadkwaśności, miopatia, OATP1B1, pochodne kumaryny, rabdomioliza, rytonawir, tikagrelor, warfaryna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vasilip 10 mg
Vasilip (symwastatyna) jest dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, z zakresem dawkowania od 5 do 80 mg na dobę, podawanym doustnie wieczorem. Modyfikacje dawki należy przeprowadzać co najmniej co 4 tygodnie. Maksymalna dawka 80 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których niższe dawki nie przyniosły oczekiwanych efektów. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną zalecana dawka początkowa to 40 mg/dobę, stosowana jako terapia uzupełniająca. Dla dzieci i młodzieży (10-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 40 mg/dobę. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki, natomiast u osób z klirensem kreatyniny <30 ml/min dawka powinna być ostrożnie dostosowana, nie przekraczając zwykle 10 mg/dobę.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, choroba wieńcowa, ciężka hipercholesterolemia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, diltiazem, elbaswir, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, leczenie zmniejszające stężenie lipidów, lek hipolipemizujący, lomitapid, preparat wiążący kwasy żółciowe, skala Tannera, symwastatyna, Vasilip, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Krka 40 mg
Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami tych transporterów, takimi jak cyklosporyna (7,1-krotne zwiększenie AUC) czy inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir powodujące 3,1-krotne zwiększenie AUC), znacząco podnosi stężenie rozuwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Wskazane jest unikanie kojarzenia rozuwastatyny z cyklosporyną oraz dostosowanie dawki rozuwastatyny do maksymalnej ekspozycji odpowiadającej dawce 40 mg/dobę. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu rozuwastatyny z gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC) oraz innymi fibratami, gdzie dawka rozuwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę, a u pacjentów przyjmujących fibraty leczenie rozuwastatyną należy rozpoczynać od 5 mg/dobę. Interakcje farmakodynamiczne mogą wystąpić także z ezetymibem, który zwiększa AUC rozuwastatyny o 1,2-krotne, oraz z antagonistami witaminy K, gdzie konieczne jest monitorowanie INR.
antagonista witaminy K, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, INR, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciw nadkwaśności, lopinawir, miopatia, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, sofosbuwir, tikagrelor, warfaryna - Leksykon substancji czynnych
Ketoprofen – Przeciwwskazania stosowania
Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ketoprofen, inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy, zwłaszcza przy historii reakcji anafilaktycznych, skurczu oskrzeli, astmy oskrzelowej, pokrzywki czy obrzęku naczynioruchowego. Ponadto, stosowanie ketoprofenu jest bezwzględnie przeciwwskazane u osób z czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego, perforacją, przewlekłą niestrawnością, chorobami zapalnymi jelit (Choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) oraz ciężką niewydolnością wątroby, nerek i serca. Dodatkowo, lek nie powinien być stosowany w trzecim trymestrze ciąży, a w przypadku aerozolu Ketoangin – przez cały okres ciąży i karmienia piersią. U dzieci i młodzieży przeciwwskazania dotyczą wieku poniżej 12-15 lat, w zależności od postaci leku.
alergia skórna, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, fenofibrat, krwawienie z naczyń mózgowych, krwawienie z odbytu, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas tiaprofenowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leukopenia, marskość wątroby, nadwrażliwość na ketoprofen, nadwrażliwość na światło słoneczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja glutenu, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, przewlekła niestrawność, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, terapia moczopędna, trądzik, trombocytopenia, trzeci trymestr ciąży, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zaburzenia hemostazy, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia układu krwiotwórczego, zakażenie skóry, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie odbytu, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz będąca substratem transporterów OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, makrolidy (klarytromycyna, telitromycyna), azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol), inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir) oraz niektóre leki przeciwwirusowe (elbaswir/grazoprewir), mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotności, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się ograniczenie dawki atorwastatyny (np. do 10–20 mg/dobę) oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podwyższają stężenia leku, co wymaga dostosowania dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenia atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, a ryfampicyna dodatkowo hamuje OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga jednoczesnego podawania oraz monitorowania efektu terapeutycznego.
antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, elbaswir, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, typranawir, warfaryna, worykonazol, ziele dziurawca, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lipanthyl 200M
Fenofibrat (Lipanthyl 200M) wymaga starannego monitorowania funkcji wątroby, nerek oraz mięśni ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, nefrotoksyczności i miopatii. Aktywność aminotransferaz (AspAT, AlAT) powinna być kontrolowana co 3 miesiące przez pierwszy rok terapii, a leczenie należy przerwać przy wzroście >3-krotności górnej granicy normy lub objawach zapalenia wątroby. Monitorowanie kinazy kreatynowej (CK) jest konieczne zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >70 lat, niedoczynność tarczycy, zaburzenia nerek, hipoalbuminemia), a przerwanie terapii wskazane przy CK >5× górnej granicy normy lub objawach miopatii. Stężenie kreatyniny w surowicy należy oznaczać przed terapią, co miesiąc przez 3 miesiące, a następnie okresowo; leczenie przerwać przy wzroście o 50% powyżej górnej granicy normy. U pacjentów z eGFR 30-59 ml/min/1,73 m² konieczne jest dostosowanie dawki, a stosowanie fenofibratu jest przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek.
aminotransferazy, aminotransferazy wątrobowe, choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca typu 2, dyslipidemia mieszana, dysproteinemia, fenofibrat, fibrat, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, hipoalbuminemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica dróg żółciowych, kinaza kreatynowa, kreatynina, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przewód żółciowy, rabdomioliza, statyna, toksyczność mięśniowa, uszkodzenie nerek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezetimibe Mylan 10 mg
Bezpieczeństwo stosowania ezetymibu oceniono w licznych badaniach klinicznych obejmujących łącznie 2396 pacjentów w monoterapii, 11308 pacjentów w terapii skojarzonej ze statynami oraz 185 pacjentów leczonych ezetymibem z fenofibratem. Działania niepożądane były najczęściej łagodne i przemijające, a ich częstość porównywalna z placebo. W monoterapii ezetymibu najczęściej obserwowano bóle brzucha, biegunkę, wzdęcia (często), zmęczenie (często), a także niezbyt często zmniejszenie apetytu, nadciśnienie tętnicze, kaszel, bóle stawów i zwiększenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST) oraz kinazy kreatynowej (CPK). W terapii skojarzonej ze statynami pojawiały się dodatkowo bóle głowy, bóle mięśni (często), parestezje, świąd, wysypka oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz. W badaniu IMPROVE-IT (n=18 144, mediana obserwacji 6 lat) częstość miopatii wyniosła 0,2% w terapii skojarzonej i 0,1% w monoterapii symwastatyną, a rabdomiolizy 0,1% i 0,2% odpowiednio. Zwiększenie aktywności aminotransferaz ≥3x ULN wystąpiło u 2,5% pacjentów w terapii skojarzonej i 2,3% w monoterapii symwastatyną.
aktywność CPK, aminotransferaza, ból mięśni, choroba refluksowa przełyku, choroba wieńcowa, działanie niepożądane, ezetymib w monoterapii, ezetymib ze statyną, fenofibrat, gamma-glutamyltransferaza, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, mieszana hiperlipidemia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, osłabienie siły mięśni, ostry zespół wieńcowy, parestezja, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, rumień wielopostaciowy, symwastatyna, test czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Medical Valley 5 mg
Rozuwastatyna, jako substrat dla wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na jej stężenia w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Przykładowo, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną powoduje 7,1-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co jest przeciwwskazane. Inhibitory proteaz (atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC 3,1-krotnie, a gemfibrozyl 1,9-krotnie, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki (maksymalnie 10 mg i 20 mg rozuwastatyny, odpowiednio). Fibraty w dawce 40 mg rozuwastatyny są przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko miopatii. Ponadto, rozuwastatyna może zwiększać AUC etynyloestradiolu o 26% i norgestrelu o 34%, co należy uwzględnić przy ustalaniu dawki doustnych środków antykoncepcyjnych. Leki zobojętniające kwas żołądkowy zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna obniża AUC o 20% i Cmax o 30%.
antagonista witaminy K, atazanawir i rytonawir, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzym wątrobowy, etynyloestradiol, farmakokinetyka i farmakodynamika, fenofibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja międzylekowa, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miopatia, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ketonal 25 mg/g (2,5%)
Ketonal w postaci żelu 25 mg/g (2,5%) zawiera ketoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny do stosowania miejscowego. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ketoprofen lub inne chemicznie spokrewnione substancje (fenofibrat, kwas tiaprofenowy, kwas acetylosalicylowy, NLPZ) oraz na substancje pomocnicze, w tym etanol (271,32 mg/g żelu). Nie należy stosować żelu na uszkodzoną skórę, w tym wyprysk, trądzik, dermatozy, otwarte lub zakażone rany. Ze względu na właściwości fotouczulające ketoprofenu, przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na światło słoneczne lub alergią skórną po ekspozycji na ketoprofen, kwas tiaprofenowy, fenofibrat, filtry UV lub perfumy. Podczas terapii i przez 2 tygodnie po jej zakończeniu należy unikać ekspozycji na światło słoneczne i promieniowanie UV z solarium.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, aplikacja przezskórna, astma, choroba nerek, choroba skóry, choroba wątroby, dermatoza, etanol, fenofibrat, fotouczulenie, fotowrażliwość, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, kwas tiaprofenowy, nadwrażliwość krzyżowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, opatrunek okluzyjny, otwarta rana, pokrzywka, rana zakażona, stosowanie miejscowe, trądzik, trzeci trymestr ciąży, wyprysk - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Grofibrat M 267 mg
Fenofibrat, będący pochodną kwasu fibrynowego i należący do grupy fibratów (kod ATC: C10 AB 05), działa poprzez aktywację receptorów jądrowych PPARα, co prowadzi do zwiększenia lipolizy oraz eliminacji aterogennych cząstek bogatych w trójglicerydy. Mechanizm ten obejmuje aktywację lipazy lipoproteinowej i zmniejszenie syntezy apolipoproteiny CIII, a także wzrost syntezy apolipoprotein AI i AII, kluczowych dla HDL. Fenofibrat obniża stężenia VLDL i LDL (w tym szczególnie aterogennych małych, gęstych cząsteczek LDL) oraz podnosi poziom HDL, co przekłada się na redukcję ryzyka miażdżycy. W badaniach klinicznych obserwowano zmniejszenie cholesterolu całkowitego o 20-25%, trójglicerydów o 40-55% oraz wzrost HDL o 10-30%, a u pacjentów z hipercholesterolemią redukcję LDL o 20-35%. Poprawiają się również wskaźniki ryzyka miażdżycy, takie jak stosunek cholesterolu całkowitego do HDL oraz ApoB do ApoAI.
angiografia wieńcowa, apolipoproteina AI, apolipoproteina B, apolipoproteina CIII, aterogenna dyslipidemia, badanie DAIS, badanie podwójnie zaślepione, białko C-reaktywne, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, działanie przeciwagregacyjne, fenofibrat, fibrat, fibrynogen, hipercholesterolemia, hiperlipoproteinemia, hiperurykemia, lipaza lipoproteinowa, lipoproteina HDL, lipoproteina LDL, lipoproteina VLDL, lipoproteina(a), małe gęste LDL, miażdżyca naczyń wieńcowych, receptor PPARα, trójglicerydy, złogi cholesterolowe, żółtaki ścięgniste - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Simvastatin Bluefish 10 mg
Simvastatin Bluefish jest stosowany doustnie w leczeniu hipercholesterolemii oraz profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych, z dawkowaniem od 5 mg do 80 mg na dobę, podawanym wieczorem w pojedynczej dawce. Dawka początkowa u dorosłych wynosi zwykle 10-20 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20-40 mg/dobę w przypadku konieczności znacznego obniżenia LDL-C (>45%). Dla pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną zaleca się dawkę początkową 40 mg/dobę, stosowaną jako uzupełnienie innych metod leczenia. Maksymalna dawka 80 mg/dobę jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których niższe dawki nie przyniosły efektu terapeutycznego. Dawkowanie powinno być modyfikowane co najmniej co 4 tygodnie, a pacjent powinien stosować dietę niskocholesterolową. U dzieci i młodzieży (10-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, z zakresem do 40 mg/dobę, dostosowywana indywidualnie do celu terapeutycznego.
amiodaron, amlodypina, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, diltiazem, elbaswir, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, leki hipolipemizujące, leki wiążące kwasy żółciowe, lomitapid, menarche, miopatia, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, skala Tannera, symwastatyna, werapamil, zaburzenia czynności nerek, zdarzenia sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Romazic 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna produktu Romazic, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej ekspozycję oraz ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Kluczowe mechanizmy obejmują interakcje z transporterami OATP1B1 i BCRP, co prowadzi do zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu. Przykładowo, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną powoduje około 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co jest przeciwwskazane. Inhibitory proteaz, takie jak atazanawir/rytonawir, zwiększają AUC i Cmax rozuwastatyny odpowiednio około 3- i 7-krotnie, wymagając dostosowania dawki (np. do 10 mg). Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a stosowanie fibratów z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane. Inne interakcje obejmują zmniejszenie ekspozycji na rozuwastatynę przez erytromycynę (20% ↓ AUC, 30% ↓ Cmax) oraz zmniejszenie stężenia rozuwastatyny o około 50% przez leki zobojętniające sok żołądkowy zawierające wodorotlenek glinu i magnezu.
antagonista witaminy K, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, INR, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, miopatia, niacyna, rabdomioliza, rozuwastatyna, statyna, tikagrelor - Leksykon substancji czynnych
Symwastatyna – Przeciwwskazania stosowania
Symwastatyna jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze składniki, w tym laktozę jednowodną, co jest istotne u osób z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby lub utrzymujące się, niewyjaśnione podwyższenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy. Symwastatyna jest metabolizowana w wątrobie i ulega efektowi pierwszego przejścia, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby. Ponadto, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko wad rozwojowych płodu wynikające z hamowania reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu.
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, AUC, bezafibrat, biosynteza cholesterolu, boceprewir, brak laktazy, choroba mięśni, ciprofibrat, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, danazol, diltiazem, efekt pierwszego przejścia, erytromycyna, fenofibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, HoFH, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, monitorowanie parametrów wątrobowych, nadwrażliwość na substancję czynną, nefazodon, nelfinawir, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewyrównana niedoczynność tarczycy, płeć żeńska, pozakonazol, reakcja anafilaktyczna, reduktaza HMG-CoA, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, werapamil, worykonazol, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie funkcji wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Simvastatin Bluefish 40 mg
Simvastatin Bluefish jest dostępny w tabletkach powlekanych zawierających 40 mg symwastatyny, stosowany doustnie w pojedynczej dawce wieczornej. Dawkowanie jest indywidualizowane w zakresie od 5 mg do 80 mg na dobę, z modyfikacją co minimum 4 tygodnie. Dawka 80 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których niższe dawki okazały się nieskuteczne. W leczeniu heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej u młodzieży (10-17 lat, odpowiednie stadium dojrzałości) zaleca się dawkę początkową 10 mg, z maksymalną dawką 40 mg na dobę. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek nie wymaga się zmiany dawkowania, natomiast w ciężkiej niewydolności (klirens kreatyniny <30 ml/min) dawki powyżej 10 mg należy stosować ostrożnie. W przypadku leczenia skojarzonego z fibratami (oprócz gemfibrozylu i fenofibratu) dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 10 mg/dobę, a przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, elbaswiru lub grazoprewiru – 20 mg/dobę.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, dieta niskocholesterolowa, diltiazem, elbaswir, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia ciężka, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, lek zmniejszający stężenie lipidów, lomitapid, miopatia, niewydolność nerek, obniżanie stężenia cholesterolu, powikłania sercowo-naczyniowe, skala Tannera, stężenie lipidów, symwastatyna, werapamil, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezetimibe Aurovitas 10 mg
Ezetymib, stosowany w dawce 10 mg/dobę, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących łącznie ponad 13 000 pacjentów, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu ze statynami oraz fenofibratem. Działania niepożądane są przeważnie łagodne i przemijające, a ich częstość jest porównywalna z placebo. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy (≥ 1/100), ból brzucha, biegunka, ból mięśni oraz zmęczenie. Istotne jest monitorowanie parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza aminotransferaz (AlAT, AspAT), których istotne klinicznie wzrosty (≥ 3x GGN) występowały u 0,5% pacjentów w monoterapii i do 1,3% w terapii skojarzonej ze statynami. Wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) >10x GGN był rzadki (0,2% w monoterapii), a ryzyko miopatii i rabdomiolizy pozostaje niskie i porównywalne z grupami kontrolnymi. W terapii skojarzonej z fenofibratem odnotowano zwiększone ryzyko hepatotoksyczności (2,7% vs 4,5% dla fenofibratu) oraz powikłań pęcherzyka żółciowego (cholecystektomia 1,7% vs 0,6%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badania czynnościowe wątroby, cholecystektomia, choroba wieńcowa, ezetymib w monoterapii, ezetymib w skojarzeniu ze statyną, fenofibrat, fosfokinaza kreatynowa, gammaglutamylotransferaza, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, kamica żółciowa, małopłytkowość, miopatia, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, przewlekła choroba nerek, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Simorion 20 mg
Simorion, zawierający symwastatynę, jest dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, z zakresem dawkowania od 5 do 80 mg na dobę, podawanym doustnie wieczorem jako dawka pojedyncza. Dawkę należy dostosowywać co najmniej co 4 tygodnie, rozpoczynając zwykle od 10-20 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20-40 mg/dobę u pacjentów wymagających redukcji LDL-C powyżej 45%. Maksymalna dawka 80 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których mniejsze dawki nie przyniosły efektu. W homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej zaleca się dawkę początkową 40 mg/dobę, stosowaną jako uzupełnienie innych metod leczenia. U dzieci i młodzieży (10-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 40 mg/dobę, przy czym dawkowanie należy modyfikować co najmniej co 4 tygodnie. Leczenie powinno być prowadzone równolegle z dietą niskocholesterolową i, w razie potrzeby, zwiększoną aktywnością fizyczną.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, cholesterol LDL, choroba wieńcowa serca, diltiazem, elbaswir, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, leki wiążące kwasy żółciowe, lomitapid, niewydolność nerek, powikłania sercowo-naczyniowe, profilaktyka sercowo-naczyniowa, skala Tannera, stężenie cholesterolu, symwastatyna, terapia uzupełniająca, werapamil, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Ezehron Duo 15 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, charakteryzuje się szerokim profilem interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Szczególnie istotne są przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, która powoduje 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4- do 12-krotne zwiększenie AUC ezetymibu, co znacząco podnosi ryzyko działań niepożądanych. Gemfibrozyl i inne fibraty zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę (2-krotnie) i ezetymib (1,5-1,7-krotnie), a także ryzyko miopatii i kamicy żółciowej. Inhibitory proteazy, takie jak atazanawir/rytonawir, podnoszą AUC rozuwastatyny 3-7-krotnie, co wymaga redukcji dawki do maksymalnie 10 mg/dobę. Kwas fusydowy stosowany ogólnoustrojowo znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego rozuwastatynę należy odstawić na czas terapii. Ponadto, leki zobojętniające obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a kolestyramina zmniejsza AUC ezetymibu o 55%, co może osłabić efekt hipolipemizujący.
antagonista witaminy K, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, fenofibrat, fibrat, fluindion, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, kamica żółciowa, kolestyramina, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, miopatia, OATP1B1, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, tikagrelor, uszkodzenie nerek, warfaryna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Crosuvo Plus
Produkt leczniczy Crosuvo Plus, zawierający rozuwastatynę w dawkach 5-40 mg oraz ezetymib 10 mg, wymaga szczegółowej oceny ryzyka miopatii i rabdomiolizy przed rozpoczęciem terapii. Szczególnie istotne jest monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza gdy jej poziom przekracza 5-krotność górnej granicy normy (GGN). W przypadku wystąpienia objawów mięśniowych lub podwyższonej CK należy natychmiast przerwać leczenie. U pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, czy jednoczesne stosowanie fibratów, konieczna jest szczególna ostrożność i regularna kontrola kliniczna. Ponadto, u pacjentów leczonych dawką 40 mg rozuwastatyny obserwowano białkomocz, co wymaga monitorowania funkcji nerek co najmniej co 3 miesiące.
białkomocz, ból mięśniowy, ezetymib, fenofibrat, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia de novo, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, osłabienie mięśniowe, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, warfaryna, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Interakcje leku – Crosuvo Plus 10 mg + 10 mg
Produkt Crosuvo Plus, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność. Szczególnie istotne jest przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, które powoduje około 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4-krotne zwiększenie AUC ezetymibu, a także z gemfibrozylem, gdzie obserwuje się 2-krotne zwiększenie Cmax i AUC rozuwastatyny oraz wzrost ryzyka miopatii. Inhibitory proteazy (np. atazanawir z rytonawirem) mogą zwiększyć ekspozycję na rozuwastatynę 3- do 7-krotnie, co wymaga dostosowania dawki. Ponadto, jednoczesne stosowanie kwasu fusydowego zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga przerwania terapii rozuwastatyną na czas podawania kwasu fusydowego. Interakcje z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy mogą zmniejszać stężenie rozuwastatyny o około 50%, a kolestyramina obniża AUC całkowitego ezetymibu o około 55%, co może osłabiać efekt terapeutyczny w redukcji LDL-C.
antagoniści witaminy K, BCRP, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, etynyloestradiol, fenofibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitory białek transportujących, inhibitory proteazy, INR, interakcje lekowe, kamica żółciowa, kolestyramina, kwas fusydowy, LDL-C, miopatia, OATP1B1, pochodne kumaryny, rabdomioliza, rozuwastatyna i ezetymib, stłuszczenie wątroby, tikagrelor, warfaryna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Grofibrat S 160 mg
Grofibrat S zawiera fenofibrat w dawce 160 mg w formie mikronizowanej, podawany doustnie raz na dobę podczas posiłku, co zwiększa biodostępność leku. Standardowa dawka dla dorosłych i osób powyżej 65. roku życia (z wyjątkiem pacjentów z eGFR <60 ml/min/1,73 m²) wynosi 1 tabletkę 160 mg na dobę. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (eGFR 30-59 ml/min/1,73 m²) dawka powinna być ograniczona do maksymalnie 100 mg standardowego fenofibratu lub 67 mg fenofibratu mikronizowanego na dobę, natomiast u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m²) stosowanie fenofibratu jest przeciwwskazane. W trakcie terapii konieczne jest regularne monitorowanie stężenia lipidów oraz czynności nerek, a w przypadku spadku eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m² leczenie należy przerwać.
biodostępność leku, dawkowanie leku, EGFR, fenofibrat, fenofibrat standardowy, fenofibrat zmikronizowany, monitorowanie terapii, niewydolność nerek, niewydolność nerek umiarkowana, pacjent pediatryczny, populacja pacjentów, przesączanie kłębuszkowe, stężenie lipidów, tabletka powlekana, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ridlip 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna preparatu Ridlip, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA, działającym głównie w wątrobie poprzez hamowanie syntezy cholesterolu i zwiększenie ekspresji receptorów LDL na hepatocytach. Terapia rozuwastatyną skutkuje znaczącym obniżeniem stężenia LDL-C (do -63% przy dawce 40 mg), cholesterolu całkowitego (do -46%), triglicerydów (do -28%) oraz niekorzystnych frakcji lipoprotein (ApoB, nieHDL-C, VLDL-C), a także podnosi poziom HDL-C (do +14%). Efekt terapeutyczny pojawia się szybko – już po 1 tygodniu, a pełna odpowiedź utrzymuje się podczas leczenia. W badaniach klinicznych III fazy u pacjentów z hipercholesterolemią typu IIa i IIb, dawka 10 mg pozwoliła u około 80% pacjentów osiągnąć cel terapeutyczny według wytycznych EAS (LDL-C < 3 mmol/l). U pacjentów z rodzinną heterozygotyczną hipercholesterolemią dawki 20-80 mg obniżyły LDL-C nawet o 53%, a u homozygotycznych o 22%.
3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzym A, BMI, CIMT, dyslipidemia mieszana, działanie kompetycyjne, efekt hipolipemizujący, efekt terapeutyczny, fenofibrat, frakcja nieHDL-C, HDL cholesterol, hepatocyt, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia pierwotna, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, katabolizm LDL, kwas nikotynowy, LDL cholesterol, lipoproteina ApoA-I, lipoproteina ApoB, lipoproteina VLDL, mewalonian, miażdżyca tętnic szyjnych, odpowiedź terapeutyczna, receptor LDL, reduktaza HMG-CoA, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia, skala Framingham, skala Tannera, stężenie LDL-C, terapia skojarzona, triglicerydy, współczynnik aterogenny, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipegis 10 mg
Lek Lipegis zawierający ezetymib w dawce 10 mg jest stosowany w leczeniu hipercholesterolemii i charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa potwierdzonym w licznych badaniach klinicznych obejmujących łącznie ponad 14 000 pacjentów. Działania niepożądane występują z częstością porównywalną do placebo i są przeważnie łagodne oraz przemijające. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy, ból mięśni, zmęczenie, ból brzucha, biegunka oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALAT, ASPAT). W badaniach klinicznych częstość miopatii wyniosła 0,2% w grupie ezetymibu/symwastatyny i 0,1% w grupie symwastatyny, a rabdomiolizy 0,1% i 0,2% odpowiednio. Zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3 x górna granica normy) występowało u 0,5% pacjentów w monoterapii ezetymibem i u 1,3% w terapii skojarzonej ze statyną. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest podobny do dorosłych, bez istotnych różnic w częstości działań niepożądanych.
aminotransferazy wątrobowe, cholecystektomia, choroba wieńcowa, dyspepsja, ezetymib, fenofibrat, fosfokinaza kreatynowa, hipercholesterolemia, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, mieszana hiperlipidemia, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, skurcze mięśni, statyna, symwastatyna, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Interakcje leku – Grofibrat 200 200 mg
Fenofibrat, składnik aktywny Grofibratu 200, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest monitorowanie pacjentów stosujących fenofibrat jednocześnie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, gdzie konieczna jest redukcja dawki tych leków o około 1/3 oraz regularne kontrolowanie wskaźnika INR w celu zapobiegania krwawieniom. Równoczesne stosowanie fenofibratu z cyklosporyną może prowadzić do odwracalnej, ciężkiej niewydolności nerek, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i natychmiastowego przerwania terapii fenofibratem w przypadku pogorszenia parametrów nerkowych. Ponadto, kojarzenie fenofibratu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami) lub innymi fibratami znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego wskazane jest regularne monitorowanie objawów uszkodzenia mięśni oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK).
antykoagulanty doustne, cholesterol HDL, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2A6, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A4, doustne leki przeciwzakrzepowe, fenofibrat, fibraty, glitazony, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, inhibitory reduktazy HMG-CoA, INR, izoenzymy cytochromu, kinaza kreatynowa, kwas fenofibrynowy, leki przeciwzakrzepowe, niewydolność nerek, rabdomioliza, statyny, tiazolidynediony, toksyczność mięśniowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Medical Valley 20 mg
Rozuwastatyna jest substratem transporterów wątrobowych OATP1B1 i BCRP, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi te białka. Cyklosporyna powoduje 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory proteaz HIV (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC i Cmax rozuwastatyny 3-7-krotnie, wymagając redukcji dawki do maksymalnie 10 mg/dobę. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC, co wymaga rozpoczęcia terapii rozuwastatyną od 5 mg i nieprzekraczania dawki 20 mg/dobę. Fibraty inne niż gemfibrozyl nie wpływają istotnie na farmakokinetykę, ale łączna terapia z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazana ze względu na ryzyko miopatii. Ezetymib zwiększa AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające kwas żołądkowy obniżają jej stężenie o około 50%, co można częściowo zminimalizować przez odstęp czasowy 2 godzin między podaniami. Erytromycyna zmniejsza AUC i Cmax rozuwastatyny odpowiednio o 20% i 30%, prawdopodobnie przez zwiększenie motoryki przewodu pokarmowego.
antagonista witaminy K, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, HDL cholesterol, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, HIV, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, miopatia, niacyna, norgestrel, rabdomioliza, rozuwastatyna, terapia hipolipemizująca, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, triglicerydy, warfaryna, wodorotlenek glinu, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Crosuvo 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna preparatu Crosuvo, jest substratem transporterów wątrobowych OATP1B1 i BCRP, co czyni ją podatną na interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi te transportery, prowadzącymi do istotnego wzrostu stężenia leku w osoczu i zwiększonego ryzyka miopatii. Metabolizm rozuwastatyny przez cytochrom P450 jest minimalny, co ogranicza interakcje z inhibitorami lub induktorami tych enzymów, potwierdzone brakiem klinicznie istotnych interakcji z flukonazolem i ketokonazolem. Szczególnie istotne są interakcje z cyklosporyną (7,1-krotne zwiększenie AUC), inhibitorami proteaz (np. atazanawir/rytonawir – 3,1-krotne zwiększenie AUC i 7-krotne Cmax), gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC i Cmax) oraz innymi lekami lipidowymi, które wymagają dostosowania dawki rozuwastatyny, rozpoczynając od 5 mg/dobę, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej dawce 40 mg bez interakcji. Przeciwwskazane jest stosowanie Crosuvo z cyklosporyną oraz dawką 40 mg w połączeniu z fibratami. Ponadto, leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%, co może mieć znaczenie kliniczne.
aleglitazar, antagonista witaminy K, atazanawir, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakokinetyka rozuwastatyny, fenofibrat, fibrat, flukonazol, fosamprenawir, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lek zobojętniający, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, niewydolność nerek, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, ryfampina, rytonawir, sofosbuwir, statyna, sylimaryna, tikagrelor, transporter BCRP, transporter wątrobowy OATP1B1, warfaryna, welpataswir, woksylaprewir - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Crosuvo 40 mg
Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje wybiórcze i kompetycyjne hamowanie enzymu kluczowego dla syntezy cholesterolu, prowadząc do zwiększenia ekspresji receptorów LDL w hepatocytach oraz zmniejszenia produkcji VLDL. W efekcie obserwuje się istotne obniżenie stężenia LDL-C (do -63% przy dawce 40 mg), cholesterolu całkowitego (do -46%), triglicerydów (do -35%) oraz nie-HDL-C i ApoB, a także wzrost HDL-C (do +14%) i ApoA-I. Efekt terapeutyczny pojawia się szybko (już po 1 tygodniu) i utrzymuje się długotrwale, co potwierdzają badania kliniczne u pacjentów z hipercholesterolemią typu IIa i IIb, w tym z rodzinną heterozygotyczną i homozygotyczną hipercholesterolemią. U dzieci i młodzieży (wiek 6-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną rozuwastatyna w dawkach 5-20 mg/dobę powoduje redukcję LDL-C o 38-50%, bez negatywnego wpływu na wzrost, masę ciała czy dojrzałość płciową.
cholesterol całkowity, dyslipidemia, fenofibrat, frakcja nieHDL-C, grubość ściany tętnicy szyjnej, HDL cholesterol, hipercholesterolemia typu IIa, inhibitor reduktazy HMG-CoA, katabolizm LDL, kwas nikotynowy, LDL cholesterol, lipoproteina ApoB, mewalonian, mialgia, miażdżyca naczyń tętniczych, pierwotna mieszana dyslipidemia, rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia, rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia, triglicerydy, VLDL-cholesterol, współczynnik aterogenny, wytwarzanie VLDL, zapalenie nosogardła - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ximve 20 mg
Lek Ximve zawierający symwastatynę dostępny jest w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, z zakresem dawkowania od 5 do 80 mg podawanych doustnie raz dziennie wieczorem. Dawkę należy dostosować indywidualnie, uwzględniając schorzenie i cel terapeutyczny, z korektami co minimum 4 tygodnie. Maksymalna dawka 80 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których niższe dawki okazały się nieskuteczne. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych zaleca się dawkę 20-40 mg/dobę. U dzieci i młodzieży (10-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, z zakresem do 40 mg/dobę, przy czym doświadczenie w stosowaniu u dzieci przed okresem dojrzewania jest ograniczone.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, cholesterol LDL, diltiazem, elbaswir, farmakoterapia, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, lomitapid, miopatia, monoterapia, powikłania sercowo-naczyniowe, preparaty wiążące kwasy żółciowe, profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, skala Tannera, symwastatyna, terapia skojarzona, werapamil, zaburzenia czynności nerek