Specjalne ostrzeżenia
Grofibrat 200

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Grofibrat 200

Stosowanie fenofibratu w leczeniu hiperlipidemii wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz specyficzne grupy pacjentów, u których lek powinien być stosowany z ostrożnością. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące środków ostrożności podczas terapii lekiem Grofibrat 200¹.

Wykluczenie wtórnych przyczyn hiperlipidemii

Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem należy dokładnie zdiagnozować i odpowiednio leczyć wtórne przyczyny hiperlipidemii, takie jak:

• Niekontrolowana cukrzyca typu 2 – wymaga właściwego wyrównania glikemii
• Niedoczynność tarczycy – konieczne jest wyrównanie funkcji tarczycy
• Zespół nerczycowy – wymaga leczenia przyczynowego
• Dysproteinemia – zaburzenia składu białek osocza wymagają diagnostyki i leczenia
• Choroby wątroby z zastojem żółci – powinny zostać zdiagnozowane i leczone
• Farmakoterapia wywołująca hiperlipidemię – należy rozważyć modyfikację leczenia
• Alkoholizm – konieczne jest leczenie uzależnienia

Wymienione stany powinny być odpowiednio leczone przed włączeniem fenofibratu².

U pacjentek przyjmujących doustne estrogeny lub środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny, konieczne jest ustalenie, czy hiperlipidemia ma charakter pierwotny czy wtórny. Jest to istotne, ponieważ estrogeny podawane doustnie mogą powodować zwiększenie stężenia lipidów³.

Monitorowanie funkcji wątroby

Podczas terapii fenofibratem, podobnie jak w przypadku innych leków hipolipemizujących, może wystąpić zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. W większości przypadków jest ono nieznaczne, przejściowe i bezobjawowe. Zaleca się następujący schemat monitorowania funkcji wątroby:

• Przez pierwsze 12 miesięcy leczenia – kontrola aktywności aminotransferaz co 3 miesiące
• Po 12 miesiącach – okresowe monitorowanie

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów ze zwiększoną aktywnością aminotransferaz. Należy przerwać leczenie, gdy aktywność AspAT (SGOT) i AlAT (SGPT) przekroczy 3-krotność górnej granicy normy⁴.

W przypadku wystąpienia objawów sugerujących zapalenie wątroby, takich jak żółtaczka czy świąd, należy przerwać leczenie fenofibratem, jeśli podejrzenie zostanie potwierdzone badaniami laboratoryjnymi⁵.

Ryzyko zapalenia trzustki

U pacjentów przyjmujących fenofibrat odnotowano przypadki zapalenia trzustki. Wystąpienie tego powikłania może być związane z:

• Brakiem skutecznego leczenia ciężkiej hipertrójglicerydemii
• Bezpośrednim działaniem leku
• Tworzeniem się kamieni lub złogów w drogach żółciowych, prowadzących do zablokowania przewodu żółciowego wspólnego

W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki, należy natychmiast przerwać leczenie Grofibratem 200⁶.

Toksyczność mięśniowa

Terapia fibratami, w tym fenofibratem, może wiązać się z działaniem toksycznym na mięśnie, włącznie z rzadkimi przypadkami rabdomiolizy (z uszkodzeniem nerek lub bez). Należy pamiętać, że ryzyko wystąpienia toksyczności mięśniowej wzrasta u pacjentów z następującymi czynnikami predysponującymi:

• Wiek powyżej 70 lat
• Osobnicza lub rodzinna skłonność do chorób mięśni
• Zaburzenia czynności nerek
• Niedoczynność tarczycy
• Spożywanie dużych ilości alkoholu

U tych pacjentów przed rozpoczęciem leczenia należy szczególnie dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka terapii⁷.

Działanie toksyczne na mięśnie należy podejrzewać, gdy pacjent zgłasza którykolwiek z poniższych objawów:

• Rozsiane bóle mięśniowe
• Zapalenie mięśni
• Kurcze mięśni
• Osłabienie mięśni
• Znaczne zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) – przekraczające 5-krotność górnej granicy normy

W przypadku wystąpienia powyższych objawów, leczenie fenofibratem należy przerwać⁸.

Interakcje lekowe zwiększające ryzyko miopatii

Ryzyko działania toksycznego na mięśnie istotnie wzrasta przy terapii skojarzonej fenofibratu z:

• Innymi fibratami
• Inhibitorami reduktazy HMG-CoA (statynami)

Leczenie skojarzone fenofibratem z inhibitorem reduktazy HMG-CoA lub innym fibratem należy stosować wyłącznie u pacjentów spełniających poniższe kryteria:

1. Ciężka mieszana dyslipidemia
2. Duże ryzyko chorób sercowo-naczyniowych
3. Brak wcześniejszych chorób mięśni

U tych pacjentów należy ściśle monitorować potencjalne działanie toksyczne na mięśnie⁹.

Wpływ na funkcję nerek

Stosowanie Grofibratu 200 wymaga szczególnych środków ostrożności w odniesieniu do czynności nerek:

• Grofibrat 200 jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek
• U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek lek należy stosować z ostrożnością
• U pacjentów z eGFR od 30 do 59 ml/min/1,73 m² konieczne jest dostosowanie dawki

¹⁰.

U pacjentów stosujących fenofibrat, zarówno w monoterapii jak i w skojarzeniu ze statynami, obserwowano przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi. Charakterystyka tych zmian obejmuje:

• Wartości stężenia kreatyniny zwykle pozostają stabilne w czasie
• Brak oznak ciągłego zwiększania stężenia podczas długoterminowej terapii
• Tendencja do powrotu do wartości początkowych po przerwaniu leczenia

¹¹.

Dane z badań klinicznych wskazują na następującą częstość wzrostu stężenia kreatyniny:

• 10% pacjentów stosujących fenofibrat w skojarzeniu z symwastatyną – wzrost stężenia kreatyniny o ponad 30 µmol/l w porównaniu z wartościami początkowymi
• 4,4% pacjentów stosujących monoterapię statyną – wzrost stężenia kreatyniny o ponad 30 µmol/l
• 0,3% pacjentów stosujących skojarzenie fenofibratu z symwastatyną – klinicznie istotne zwiększenie stężenia kreatyniny >200 µmol/l

Leczenie należy przerwać, jeśli stężenie kreatyniny wzrośnie do poziomu 50% powyżej górnej granicy normy^{200 µmol/l. Leczenie należy przerwać, jeśli stężenie kreatyniny wzrośnie do poziomu 50% powyżej górnej granicy normy.”>12}.

Zaleca się następujący schemat monitorowania stężenia kreatyniny:

• Przez pierwsze 3 miesiące po rozpoczęciu leczenia – regularne oznaczanie stężenia kreatyniny
• Po 3 miesiącach – okresowe oznaczanie stężenia kreatyniny

¹³.

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Laktoza: Grofibrat 200 zawiera laktozę jednowodną (102,0 mg w każdej kapsułce twardej). Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy¹⁴.

Sód: Grofibrat 200 zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”¹⁵.