Działania niepożądane leku Grofibrat 200

Podczas terapii fenofibratem mikronizowanym (produkt leczniczy Grofibrat 200) obserwuje się szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi podczas stosowania fenofibratu są zaburzenia trawienne, żołądkowe lub jelitowe, które mogą znacząco wpływać na komfort pacjenta podczas leczenia.¹

Profil bezpieczeństwa leku na podstawie badań klinicznych

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania fenofibratu pochodzą z badań klinicznych kontrolowanych placebo, przeprowadzonych z udziałem dużej liczby pacjentów (n=2344). Dodatkowo, istotnych informacji dostarcza badanie FIELD, które objęło 9795 pacjentów z cukrzycą typu 2, gdzie zaobserwowano pewne charakterystyczne działania niepożądane związane z terapią fenofibratem.²

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane fenofibratu klasyfikuje się według częstości występowania zgodnie z terminologią MedDRA na: częste (≥1/100, <1/10), niezbyt częste (≥1/1000, <1/100) oraz rzadkie (≥1/10 000, <1/1 000). Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych z podziałem na układy i narządy oraz częstość występowania.³

Objaśnienia do tabeli:

• * W randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu FIELD przeprowadzonym z udziałem 9795 pacjentów z cukrzycą typu 2, zaobserwowano znamienne statystycznie zwiększenie liczby przypadków zapalenia trzustki u pacjentów przyjmujących fenofibrat w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo (0,8% do 0,5%; p=0,031). W tym samym badaniu odnotowano znamienne statystycznie zwiększenie występowania zatorowości płucnej (0,7% w grupie otrzymującej placebo do 1,1% w grupie otrzymującej fenofibrat; p=0,022) i nieznamienne statystycznie zwiększenie częstości występowania zakrzepicy żył głębokich (placebo: 1,0% [48/4900 pacjentów], fenofibrat: 1,4% [67/4895 pacjentów]; p=0,074).⁴
• ** W badaniu FIELD średnie zwiększenie stężenia homocysteiny we krwi u pacjentów leczonych fenofibratem wynosiło 6,5 μmol/l i było przemijające po przerwaniu leczenia fenofibratem. Zwiększenie ryzyka wystąpienia zdarzeń zakrzepowo-zatorowych może być związane ze zwiększeniem stężenia homocysteiny. Znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest wyjaśnione.⁵

Dodatkowe działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu do obrotu

Po wprowadzeniu produktu leczniczego Grofibrat 200 do obrotu zgłoszono spontanicznie dodatkowe działania niepożądane, których częstość występowania nie może być precyzyjnie określona i klasyfikowane są jako „częstość nieznana”. Obejmują one:⁶

• Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: Śródmiąższowa choroba płuc – stan zapalny tkanki płucnej mogący prowadzić do zwłóknienia i upośledzenia funkcji oddechowych.⁷
• Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: Rabdomioliza – poważne uszkodzenie mięśni prowadzące do uwolnienia mioglobiny do krwiobiegu, co może skutkować uszkodzeniem nerek.⁸
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: Żółtaczka, powikłania kamicy żółciowej (np. zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych, kolka żółciowa) – poważne stany wymagające często interwencji medycznej.⁹
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Ciężkie reakcje skórne (np. rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) – stany zagrażające życiu, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia intensywnej terapii.¹⁰
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: Zmęczenie – objaw niespecyficzny, ale mogący znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta.¹¹

Szczególne zagrożenia oraz ich monitorowanie

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Fenofibrat może powodować zwiększenie aktywności aminotransferaz, co wskazuje na potencjalne uszkodzenie komórek wątroby. Zjawisko to wymaga regularnego monitorowania funkcji wątroby w trakcie terapii.¹²

Stosowanie fenofibratu wiąże się również z ryzykiem rozwoju kamicy żółciowej, spowodowanej zwiększonym wydzielaniem cholesterolu do żółci. W konsekwencji mogą wystąpić zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych lub kolka żółciowa, które stanowią poważne powikłania wymagające często interwencji chirurgicznej.¹³

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Podczas terapii fenofibratem mogą wystąpić zaburzenia mięśni o różnym nasileniu, od bólu mięśni (mialgii), poprzez zapalenie mięśni, aż do najcięższej postaci – rabdomiolizy. Rabdomioliza stanowi stan zagrażający życiu, gdyż uwolnione z uszkodzonych mięśni składniki mogą doprowadzić do ostrej niewydolności nerek.¹⁴

Powikłania zakrzepowo-zatorowe

W badaniu FIELD zaobserwowano zwiększone ryzyko wystąpienia zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%; p=0,022) oraz trend w kierunku zwiększonej częstości zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%; p=0,074) u pacjentów otrzymujących fenofibrat w porównaniu z placebo. Zjawisko to może mieć związek ze zwiększonym stężeniem homocysteiny we krwi (średnio o 6,5 μmol/l), obserwowanym podczas leczenia fenofibratem.¹⁵

Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki stanowi rzadkie, ale poważne działanie niepożądane fenofibratu. W badaniu FIELD odnotowano znamiennie statystycznie wyższą częstość występowania zapalenia trzustki u pacjentów leczonych fenofibratem (0,8%) w porównaniu z grupą placebo (0,5%), p=0,031. Stan ten może stanowić zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁶

Ciężkie reakcje skórne

Podczas terapii fenofibratem mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. Stany te charakteryzują się wysoką śmiertelnością i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz specjalistycznej opieki medycznej.¹⁷

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁸

• Al. Jerozolimskie 181C
• 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁹