Interakcje leku
Crestor 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Crestor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i zwiększać ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami transporterów OATP1B1 i BCRP, np. cyklosporyną (7,1-krotne zwiększenie AUC, przeciwwskazane jednoczesne stosowanie), lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (np. sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir – 7,4-krotne zwiększenie AUC) oraz inhibitorami proteaz HIV (np. atazanawir/rytonawir – 3,1-krotne zwiększenie AUC). Fibraty, zwłaszcza gemfibrozyl, podwajają ekspozycję na rozuwastatynę i zwiększają ryzyko miopatii, co wymaga ograniczenia dawki rozuwastatyny do 5 mg lub przeciwwskazania stosowania dawki 40 mg. Inne interakcje obejmują zmniejszenie stężenia rozuwastatyny przez leki zobojętniające (około 50% spadek stężenia przy jednoczesnym podaniu) oraz zwiększenie INR przy jednoczesnym stosowaniu antagonistów witaminy K (np. warfaryny), co wymaga monitorowania INR i dostosowania dawki.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Rozuwastatyna, jako substancja czynna preparatu Crestor, podlega licznym, istotnym klinicznie interakcjom z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą wynikać z mechanizmów farmakokinetycznych jak i farmakodynamicznych, prowadząc do zmian w stężeniu rozuwastatyny w osoczu, a w konsekwencji do zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie miopatii.1
Wpływ równolegle stosowanych leków na rozuwastatynę
Inhibitory białek transportujących – rozuwastatyna jest substratem dla transporterów wątrobowych OATP1B1 oraz transportera wypływu odkomórkowego BCRP. Leki hamujące te białka transportowe mogą znacząco zwiększać stężenie rozuwastatyny w osoczu, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem miopatii.2
Cyklosporyna – jednoczesne stosowanie Crestoru i cyklosporyny powoduje około 7-krotne zwiększenie powierzchni pola pod krzywą (AUC) rozuwastatyny. Jest to jedna z najsilniejszych interakcji, dlatego jednoczesne stosowanie tych leków jest przeciwwskazane. Warto zaznaczyć, że rozuwastatyna nie wpływa na stężenie cyklosporyny w osoczu.3
Inhibitory proteaz – mechanizm interakcji nie jest w pełni wyjaśniony, ale prowadzi do znaczącego zwiększenia ekspozycji na rozuwastatynę. Na przykład, kombinacja atazanawiru (300 mg) i rytonawiru (100 mg) powoduje około trzykrotne zwiększenie AUC i siedmiokrotne zwiększenie Cₘₐₓ rozuwastatyny. Równoczesne stosowanie Crestoru i niektórych inhibitorów proteaz jest możliwe po odpowiedniej modyfikacji dawki rozuwastatyny.4
Fibraty i inne leki zmniejszające stężenie lipidów – gemfibrozyl powoduje 2-krotne zwiększenie Cₘₐₓ i AUC rozuwastatyny. Jednoczesne stosowanie fibratów (gemfibrozylu, fenofibratu) lub niacyny w dawce ≥1 g/dobę zwiększa ryzyko miopatii, gdyż leki te same mogą powodować to działanie niepożądane. Jednoczesne stosowanie fibratów i Crestoru w dawce 40 mg jest przeciwwskazane. U pacjentów stosujących fibraty leczenie Crestorem należy rozpoczynać od dawki 5 mg.5
Ezetymib – jednoczesne stosowanie 10 mg Crestoru i 10 mg ezetymibu powoduje 1,2-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny. Należy pamiętać, że poza interakcją farmakokinetyczną może wystąpić również interakcja farmakodynamiczna pod względem występowania działań niepożądanych.6
Leki przeciw nadkwaśności – zawiesiny zmniejszające kwaśność soku żołądkowego zawierające wodorotlenek glinu i magnezu zmniejszają stężenie rozuwastatyny w osoczu o około 50%. Efekt ten jest mniejszy, gdy leki te są przyjmowane 2 godziny po zastosowaniu Crestoru. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.7
Erytromycyna – jednoczesne stosowanie Crestoru i erytromycyny zmniejsza AUC rozuwastatyny o 20% i Cₘₐₓ o 30%. Interakcja ta może wynikać ze zwiększenia motoryki przewodu pokarmowego wywołanej przez erytromycynę.8
Tikagrelor – może wpływać na nerkowe wydalanie rozuwastatyny, zwiększając ryzyko jej akumulacji. W niektórych przypadkach jednoczesne stosowanie tikagreloru i rozuwastatyny prowadziło do pogorszenia czynności nerek, wzrostu stężenia CPK i rabdomiolizy.9
Enzymy cytochromu P450 – rozuwastatyna nie wykazuje istotnego działania hamującego ani pobudzającego na izoenzymy cytochromu P450. Enzymy te mają również słabe powinowactwo do rozuwastatyny, dlatego interakcje wynikające z metabolizmu przez cytochrom P450 są mało prawdopodobne. Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji z flukonazolem (inhibitor CYP2C9 i CYP3A4) ani ketokonazolem (inhibitor CYP2A6 i CYP3A4).10
Kwas fusydowy – jednoczesne stosowanie statyn, w tym rozuwastatyny, z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo może zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji nie jest w pełni poznany. Jeśli leczenie kwasem fusydowym jest konieczne, należy przerwać stosowanie Crestoru na cały okres terapii kwasem fusydowym.11
Zasady dostosowania dawki rozuwastatyny przy interakcjach
Gdy konieczne jest jednoczesne stosowanie Crestoru z lekami zwiększającymi ekspozycję na rozuwastatynę, należy odpowiednio dostosować dawkowanie:12
- Jeżeli spodziewane zwiększenie ekspozycji (AUC) jest około 2-krotne lub większe, należy rozpocząć od dawki Crestoru 5 mg raz na dobę
- Maksymalną dawkę dobową Crestoru należy dostosować tak, aby spodziewana ekspozycja na rozuwastatynę nie przekroczyła ekspozycji przy stosowaniu dawki 40 mg leku Crestor bez interakcji
- Przykłady dostosowania dawki: Crestor 20 mg z gemfibrozylem (zwiększenie 1,9-krotne) oraz Crestor 10 mg przy jednoczesnym podawaniu atazanawiru/rytonawiru (zwiększenie 3,1-krotne)
Wpływ rozuwastatyny na równolegle stosowane leki
Antagoniści witaminy K (np. warfaryna) – rozpoczęcie leczenia lub zwiększenie dawki Crestoru może powodować zwiększenie międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR). Zmniejszenie dawki lub zaprzestanie podawania Crestoru może prowadzić do zmniejszenia INR. W takich przypadkach konieczne jest odpowiednie monitorowanie INR.13
Doustne środki antykoncepcyjne lub hormonalna terapia zastępcza – jednoczesne stosowanie Crestoru i doustnych środków antykoncepcyjnych zwiększa AUC etynyloestradiolu o 26% i norgestrelu o 34%. To zwiększone stężenie należy uwzględnić podczas ustalania dawki leku antykoncepcyjnego. Mimo braku danych farmakokinetycznych dotyczących interakcji z hormonalną terapią zastępczą, nie można wykluczyć podobnego efektu. W badaniach klinicznych takie połączenie było dobrze tolerowane.14
Digoksyna – na podstawie przeprowadzonych badań nie wykazano klinicznie istotnych interakcji z digoksyną.15
Interakcje rozuwastatyny z alkoholem
Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Crestor nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach z alkoholem, należy pamiętać o kilku istotnych aspektach przy jednoczesnym stosowaniu statyn (w tym rozuwastatyny) i spożywaniu alkoholu:
- Potencjalne zwiększenie ryzyka hepatotoksyczności – zarówno statyny jak i alkohol mogą wpływać na funkcję wątroby. Jednoczesne stosowanie może potencjalnie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, szczególnie przy regularnym spożywaniu większych ilości alkoholu.
- Możliwe nasilenie działań niepożądanych – alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane statyn, w tym dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
- Wpływ na metabolizm leków – przewlekłe spożywanie alkoholu może potencjalnie wpływać na aktywność enzymów wątrobowych zaangażowanych w metabolizm leków, co może teoretycznie wpływać na skuteczność terapii.
Z uwagi na powyższe obawy, pacjenci stosujący rozuwastatynę powinni ograniczyć spożycie alkoholu i skonsultować się z lekarzem odnośnie bezpiecznych limitów w ich indywidualnym przypadku.
Tabela interakcji z rozuwastatyną
| Lek/substancja | Wpływ na ekspozycję rozuwastatyny | Mechanizm interakcji | Istotność kliniczna | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Cyklosporyna | 7,1-krotne ↑ AUC | Hamowanie transporterów OATP1B1, BCRP | Bardzo wysoka | Przeciwwskazane |
| Sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir | 7,4-krotne ↑ AUC | Hamowanie OATP1B i BCRP | Bardzo wysoka | Zmniejszenie dawki rozuwastatyny, maksymalnie 10 mg |
| Darolutamid | 5,2-krotne ↑ AUC | Hamowanie transporterów | Bardzo wysoka | Zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Regorafenib | 3,8-krotne ↑ AUC | Hamowanie transporterów | Wysoka | Zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Atazanawir/rytonawir | 3,1-krotne ↑ AUC | Hamowanie transporterów | Wysoka | Nie przekraczać 10 mg rozuwastatyny |
| Welpataswir | 2,7-krotne ↑ AUC | Hamowanie transporterów | Wysoka | Zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Glekaprewir/pibrentaswir | 2,2-krotne ↑ AUC | Hamowanie transporterów | Wysoka | Nie przekraczać 10 mg rozuwastatyny |
| Gemfibrozyl | 1,9-krotne ↑ AUC | Hamowanie wychwytu wątrobowego | Wysoka | Dawka rozuwastatyny ≤20 mg; przeciwwskazany z dawką 40 mg |
| Ezetymib | 1,2-krotne ↑ AUC | Nieznany | Niska do umiarkowanej | Monitorowanie działań niepożądanych |
| Erytromycyna | 20% ↓ AUC | Zwiększenie motoryki przewodu pokarmowego | Niska | Brak specjalnych zaleceń |
| Leki zobojętniające | 50% ↓ stężenia | Zmniejszenie wchłaniania | Umiarkowana | Przyjmowanie 2 godziny po rozuwastatynie |
| Kwas fusydowy | Brak danych | Nieznany | Wysoka | Przerwać stosowanie rozuwastatyny |
| Tikagrelor | Możliwa akumulacja rozuwastatyny | Wpływ na wydalanie nerkowe | Wysoka | Monitorowanie czynności nerek i CPK |
| Warfaryna i inne antagoniści wit. K | Rozuwastatyna ↑ INR | Interakcja farmakodynamiczna | Wysoka | Monitorowanie INR |
| Doustne środki antykoncepcyjne | Rozuwastatyna ↑ etynyloestradiolu (26%) i norgestrelu (34%) | Nieznany | Umiarkowana | Uwzględnić przy doborze dawki antykoncepcyjnej |
| Alkohol | Brak bezpośrednich danych | Możliwy wpływ na metabolizm wątrobowy | Potencjalnie umiarkowana | Ograniczenie spożycia alkoholu |
Szczególne aspekty interakcji
Przy stosowaniu rozuwastatyny należy zwrócić szczególną uwagę na:16
- Leki immunosupresyjne – cyklosporyna jest bezwzględnie przeciwwskazana z rozuwastatyną
- Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HCV (sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, glekaprewir/pibrentaswir) – mogą znacząco zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę
- Leki przeciwretrowirusowe (inhibitory proteaz HIV) – wymagają dostosowania dawki rozuwastatyny
- Leki hipolipemizujące (fibraty) – szczególnie gemfibrozyl znacząco zwiększa ryzyko miopatii
- Leki przeciwzakrzepowe (warfaryna) – rozuwastatyna może zwiększać wartość INR, wymagając dostosowania dawki antykoagulantu
- Kwas fusydowy – należy przerwać stosowanie rozuwastatyny na czas leczenia kwasem fusydowym
U dzieci i młodzieży zakres i stopień interakcji lekowych z rozuwastatyną nie został dokładnie poznany, co wymaga szczególnej ostrożności w tej grupie pacjentów.17
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania