mutacja genowa

Mutacja genowa to trwała zmiana w sekwencji nukleotydów DNA, stanowiąca podstawowy mechanizm ewolucji organizmów i kluczowy czynnik w patogenezie wielu chorób. Może obejmować substytucję (zamianę) pojedynczego nukleotydu, delecję (utratę) fragmentu sekwencji lub insercję (wstawienie) dodatkowych nukleotydów.

W praktyce klinicznej mutacje genowe dzieli się na germinalne (występujące w komórkach rozrodczych i przekazywane potomstwu) oraz somatyczne (nabyte w ciągu życia i niewpływające na dziedziczenie). Zmiany te mogą być punktowe (dotyczące pojedynczego nukleotydu), jak mutacja odpowiedzialna za anemię sierpowatą, lub obejmować większe fragmenty genomu.

Konsekwencje mutacji genowych zależą od ich lokalizacji i charakteru. Mutacje w regionach kodujących mogą prowadzić do zmian w strukturze i funkcji białek, powodując choroby monogenowe (np. mukowiscydoza, hemofilia) lub zwiększając ryzyko chorób wieloczynnikowych (np. niektóre nowotwory). Diagnostyka molekularna mutacji genowych stanowi podstawę współczesnej medycyny precyzyjnej, umożliwiając wczesne wykrywanie predyspozycji do chorób oraz personalizację terapii.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl