substancja konserwująca
Substancja konserwująca to związek chemiczny dodawany do produktów medycznych, farmaceutycznych oraz żywności w celu przedłużenia ich trwałości poprzez hamowanie namnażania mikroorganizmów (bakterii, drożdży, pleśni) oraz spowolnienie procesów degradacji chemicznej.
W preparatach farmaceutycznych stosuje się takie konserwanty jak: benzoesan sodu, kwas benzoesowy, estry kwasu parahydroksybenzoesowego (parabeny), chlorek benzalkoniowy, fenol czy pochodne rtęci. Ich dobór zależy od pH preparatu, kompatybilności z substancją czynną oraz rodzaju opakowania.
Substancje konserwujące muszą spełniać rygorystyczne wymogi bezpieczeństwa określone w farmakopeach. Mimo korzyści wynikających z ich stosowania, mogą one wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów, dlatego w produktach przeznaczonych dla noworodków, do podania do oczu czy płuc dąży się do minimalizacji ich zawartości lub całkowitej eliminacji.
W dokumentacji medycznej i charakterystykach produktów leczniczych konieczne jest umieszczanie informacji o zastosowanych konserwantach, co ma szczególne znaczenie w przypadku pacjentów z nadwrażliwością na te substancje.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Rectanal Enema (14 g + 5 g)/100 ml
RECTANAL ENEMA to roztwór doodbytniczy o stężeniu 14 g sodu diwodorofosforanu jednowodnego oraz 5 g disodu fosforanu dwunastowodnego na 100 ml, przeznaczony do stosowania w leczeniu doodbytniczym. Preparat jest bezbarwny i przezroczysty, zawiera również substancje pomocnicze o działaniu konserwującym, takie jak 0,2 g sodu benzoesanu (E 211) oraz sodu propionian (E 281) na 100 ml roztworu. Produkt dostępny jest w butelkach polietylenowych o pojemności 150 ml, z aplikatorem, w opakowaniach pojedynczych lub zbiorczych (20 lub 50 butelek), z okresem ważności wynoszącym 3 lata i bez specjalnych wymagań dotyczących przechowywania.
aplikator doodbytniczy, Dinatrii phosphas dodecahydricus, disodu fosforan dwunastowodny, lecznictwo zamknięte, natrii dihydrophosphas monohydricus, podanie doodbytnicze, produkt medyczny, roztwór doodbytniczy, sodu benzoesan, sodu diwodorofosforan jednowodny, sodu propionian, substancja konserwująca, właściwości przeciwgrzybicze, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Fervex ból i gorączka 500 mg
Efferalgan w formie tabletek musujących zawiera 500 mg paracetamolu jako substancji czynnej, co zapewnia skuteczne działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Tabletki charakteryzują się precyzyjnie opracowanym składem, który gwarantuje stabilność farmaceutyczną oraz szybkie uwalnianie substancji czynnej po rozpuszczeniu w wodzie. W składzie pomocniczym istotne klinicznie są: sód w dawce 412 mg, co jest ważne u pacjentów na diecie niskosodowej, sorbitol (300 mg) o potencjalnym działaniu przeczyszczającym oraz benzoesan sodu (61 mg) jako substancja konserwująca. Pozostałe składniki, takie jak kwas cytrynowy bezwodny, wodorowęglan sodu i węglan sodu bezwodny, odpowiadają za właściwości musujące, a dokuzynian sodu ułatwia rozpuszczanie tabletki.
benzoesan sodu, dieta niskosodowa, dokuzynian sodu, działanie przeczyszczające, kwas cytrynowy bezwodny, niezgodność farmaceutyczna, paracetamol, pochłaniacz wilgoci, powidon, reakcja musowania, sacharynian sodu, składnik buforujący, sorbitol, substancja czynna, substancja konserwująca, substancja słodząca, substancja wiążąca, surfaktant, tabletka musująca, węglan sodu bezwodny, wodorowęglan sodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Syrop prawoślazowy Alte Forte 6 cz. korzenia prawoślazu –
Syrop prawoślazowy Alte Forte zawiera macerat z korzenia prawoślazu lekarskiego (Althaea officinalis L.) w proporcji DER 6:36, z 6 g korzenia na 100 g syropu (76 ml). Preparat zawiera także etanol (do 1,0% v/v), sacharozę (64 g/100 g) oraz kwas benzoesowy (100 mg/100 g) jako substancje pomocnicze. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, nie zaleca się podawania syropu w tym okresie. Podobne ograniczenia dotyczą kobiet karmiących piersią, gdyż nie przeprowadzono badań oceniających przenikanie składników do mleka oraz ich wpływ na dziecko. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o braku danych dotyczących wpływu preparatu na rozwój płodu, przebieg ciąży oraz bezpieczeństwo laktacji, a także rozważyć potencjalne ryzyko w stosunku do korzyści terapeutycznych.
alternatywne metody leczenia, bezpieczeństwo stosowania leku, cukrzyca ciążowa, ekstrakt DER, etanol, karmienie piersią, kobieta ciężarna, korzeń prawoślazu, kwas benzoesowy, macerat z korzenia prawoślazu, płodność, prawoślaz lekarski, przebieg ciąży, przenikanie leku do mleka, rozwój płodu, sacharoza, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan propylu – Właściwości farmakodynamiczne
Parahydroksybenzoesan propylu, będący składnikiem mieszaniny parabenów w preparacie TRUE Test 36, jest stosowany jako konserwant w produktach farmaceutycznych, kosmetycznych i spożywczych. W teście płatkowym obecny jest w stężeniu teoretycznym 200 mikrogramów/cm² (162 mikrogramy/płatek), co stanowi 1/5 całkowitej zawartości mieszaniny parabenów (1000 mikrogramów/cm², 810 mikrogramów/płatek). Substancja ta może wywoływać reakcje nadwrażliwości typu opóźnionego (typ IV), manifestujące się w ciągu 6 do 96 godzin po ekspozycji. Mechanizm immunologiczny obejmuje aktywację komórek Langerhansa i limfocytów T, prowadząc do uwolnienia limfokin, proliferacji klonów limfocytów oraz aktywacji makrofagów, co skutkuje stanem zapalnym skóry w miejscu kontaktu z alergenem.
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergologia, dermatologia, komórka Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyt T, limfokina, mieszanina parabenów, naciek zapalny, nadwrażliwość typu opóźnionego, obrzęk skóry, paraben, parahydroksybenzoesan benzylu, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pęcherzyk skórny, reakcja typu IV, rumień, substancja konserwująca, test płatkowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – MIG dla dzieci Forte o smaku truskawkowym 40 mg/ml
MIG dla dzieci Forte o smaku truskawkowym to doustna zawiesina lecznicza zawierająca ibuprofen w stężeniu 40 mg/ml, wykazujący działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Preparat ma konsystencję lepkiej zawiesiny o barwie od białej do kremowej i jest aromatyzowany naturalnym aromatem truskawkowym, co ułatwia podawanie dzieciom. W składzie znajdują się również substancje pomocnicze takie jak maltitol ciekły (500 mg/ml), sód (6 mg/ml), benzoesan sodu (1 mg/ml) oraz alkohol benzylowy (0,0002 mg/ml), które pełnią funkcje konserwujące, stabilizujące i słodzące. Produkt dostępny jest w butelkach PET o pojemnościach 30, 100, 150 lub 200 ml, wyposażonych w zabezpieczenie przed dziećmi oraz precyzyjną strzykawkę dozującą o pojemności 5 ml z podziałką co 0,25 ml, umożliwiającą dokładne dawkowanie.
alkohol benzylowy, benzoesan sodu, ciśnienie osmotyczne, cytrynian sodu, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, glikol propylenowy, guma ksantan, hypromeloza, ibuprofen, kwas cytrynowy, maltitol, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niezgodność farmaceutyczna, regulator kwasowości, sacharyna sodowa, strzykawka doustna, substancja konserwująca, substancja słodząca, taumatyna, zawiesina doustna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Xylodont 2% z adrenaliną 1:100.000 (20 mg + 0,01 mg)/ml
Xylodont 2% z adrenaliną to roztwór do iniekcji stosowany w anestezji stomatologicznej, dostępny w trzech wariantach różniących się stężeniem adrenaliny: 1:100 000, 1:80 000 oraz 1:50 000. Każdy mililitr roztworu zawiera 20 mg lidokainy chlorowodorku, natomiast zawartość adrenaliny wynosi odpowiednio 0,01 mg, 0,0125 mg oraz 0,02 mg. Wkład o objętości 1,8 ml zawiera 36 mg lidokainy i odpowiednio 0,018 mg, 0,0225 mg lub 0,036 mg adrenaliny. Preparat zawiera również substancję pomocniczą – sodu pirosiarczyn, który może wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych. Roztwór jest sterylny, dostarczany w szklanych wkładach przeznaczonych do stosowania w strzykawkach stomatologicznych, co zapewnia precyzyjne i bezpieczne podanie leku.
adrenaliny winian, anestezja stomatologiczna, działanie niepożądane, izotoniczność roztworu, lidokainy chlorowodorek, personel medyczny, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, skuteczność terapeutyczna, sodu pirosiarczyn, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, woda do wstrzykiwań, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Sachol żel stomatologiczny (87,1 mg + 0,1 mg)/g
Preparat Sachol żel stomatologiczny jest dostępny w postaci żelu do stosowania miejscowego w jamie ustnej i na dziąsła, o stężeniu substancji czynnych: 87,1 mg choliny salicylanu oraz 0,1 mg cetalkoniowego chlorku na 1 g żelu. Formuła preparatu zawiera również substancje pomocnicze o działaniu konserwującym (metylu i propylu parahydroksybenzoesan), nawilżającym (glicerol) oraz rozpuszczalnikowe (etanol 96%), a także hydroksyetylocelulozę zapewniającą odpowiednią konsystencję i olejek eteryczny anyżu gwiaździstego nadający charakterystyczny zapach. Żel cechuje się przezroczystą, bezbarwną i jednolitą konsystencją, co umożliwia prolongowane uwalnianie substancji czynnych w miejscu aplikacji.
cetalkoniowy chlorek, choliny salicylan, hydroksyetyloceluloza, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowe działanie leku, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, olejek anyżu gwiaździstego, postać żelowa, propylu parahydroksybenzoesan, substancja konserwująca, tuba aluminiowa, żel do jamy ustnej, żel stomatologiczny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Poltram 100 mg/ml
Poltram to roztwór doustny w formie kropli o stężeniu tramadolu chlorowodorku 100 mg/ml, co odpowiada 40 kroplom lub 8 aplikacjom z dozownika na 1 ml. Substancją czynną jest tramadolu chlorowodorek, a preparat zawiera także substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak sacharoza (200 mg/ml), etanol 96% (161,8 mg/ml) oraz glikol propylenowy (124,5 mg/ml). Lek dostępny jest w dwóch rodzajach opakowań: 10 ml z kroplomierzem oraz 96 ml z dozownikiem, oba wykonane ze szkła oranżowego, co zapewnia ochronę przed światłem. Preparat ma postać przezroczystego, bezbarwnego do jasnożółtego roztworu o charakterystycznym zapachu miętowym.
dozownik, emulgator, etanol, forma podania, glikol propylenowy, krople doustne, kroplomierz, niezgodność farmaceutyczna, olejek miętowy, pierścień gwarancyjny, polietylen niskiej gęstości, polietylen wysokiej gęstości, polisorbat, postać farmaceutyczna, potasu sorbinian, produkt leczniczy, rozpuszczalnik, sacharoza, substancja czynna, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, substancja słodząca, substancja zapachowa, tramadolu chlorowodorek - Leksykon leków
Skład i postać leku – Retrovir 50 mg/5 ml
Preparat Retrovir w postaci roztworu doustnego zawiera zydowudynę (Zidovudinum) w stężeniu 50 mg na 5 ml roztworu, co odpowiada 10 mg zydowudyny na 1 ml. Roztwór charakteryzuje się jasnożółtą barwą i truskawkowym smakiem, co ułatwia podawanie, zwłaszcza w populacji pediatrycznej. Skład preparatu obejmuje substancje pomocnicze takie jak maltitol ciekły (640 mg/ml), sorbitol (51,2 mg/ml), glicerol (100 mg/ml), glikol propylenowy (9,6 mg/ml) oraz konserwanty, w tym sodu benzoesan (2 mg/ml). Dodatkowo obecne są regulatory kwasowości (kwas cytrynowy bezwodny), substancje słodzące (sacharyna sodowa) oraz aromaty smakowo-zapachowe, które poprawiają akceptowalność leku.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Rozalin 20 mg/ml
Produkt leczniczy Rozalin to krople do oczu w formie roztworu zawierające 20 mg/ml dorzolamidu (chlorowodorek dorzolamidu 22,26 mg/ml) jako substancję czynną. Preparat zawiera również benzalkoniowy chlorek w stężeniu 0,075 mg/ml, pełniący funkcję substancji konserwującej, który może wywoływać podrażnienia u pacjentów wrażliwych. Skład uzupełniają substancje pomocnicze takie jak mannitol (stabilizator osmotyczny), sodu cytrynian (bufor pH), hydroksyetyloceluloza (zwiększająca lepkość i przedłużająca kontakt leku z powierzchnią oka) oraz regulatory pH (roztwór sodu wodorotlenek i roztwór 1 N) i woda do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja –
Syrop prawoślazowy Ziołowa Tradycja zawiera macerat z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) w stężeniu 35,9 g/100 g syropu, co odpowiada 5 g korzenia prawoślazu na 100 g produktu. Ekstrahentem jest mieszanina wody i etanolu (47:1), a preparat zawiera także kwas benzoesowy jako konserwant. W 5 ml syropu znajduje się 1,795 g maceratu (0,25 g korzenia prawoślazu), 4,2 g sacharozy, 6,55 mg kwasu benzoesowego oraz do 1,1% (m/v) etanolu (760 g/l). Nie odnotowano specyficznych objawów przedawkowania tego syropu, jednak składniki pomocnicze mogą wywołać działania niepożądane przy znacznym przekroczeniu dawki, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą (wzrost glikemii, problemy metaboliczne) oraz potencjalne podrażnienia błon śluzowych i reakcje alergiczne związane z kwasem benzoesowym. Etanol w standardowej dawce nie powoduje intoksykacji, ale przy masywnym przedawkowaniu może wpływać na ośrodkowy układ nerwowy.
badanie kliniczne, błona śluzowa, charakterystyka produktu leczniczego, cukrzyca, działanie kariogenne, etanol, funkcje życiowe, glikemia, intoksykacja, korzeń prawoślazu, kwas benzoesowy, leczenie objawowe, literatura medyczna, macerat z korzenia prawoślazu, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja alergiczna, sacharoza, stan kliniczny, substancja konserwująca, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Skład i postać leku – Dalacin C 75 mg/5 ml
Dalacin C w dawce 75 mg/5 ml to preparat zawierający klindamycynę palmitynian chlorowodorku, dostępny w formie granulatu do sporządzania syropu o smaku wiśniowym. Po rozpuszczeniu 5 ml syropu zawiera 75 mg substancji czynnej, a butelka zawiera łącznie 1,2 g klindamycyny. Syrop zawiera także 1892,86 mg sacharozy w 5 ml, co jest istotne dla pacjentów z cukrzycą lub na diecie niskocukrowej. Substancje pomocnicze obejmują m.in. etylu parahydroksybenzoesan (konserwant), symetykon (przeciwpieniący), Pluronic F68 (surfaktant) oraz kompozycję aromatyczną. Granulat należy rozpuścić w 60 ml wody demineralizowanej lub destylowanej, stosując dwuetapowy proces mieszania, aby uzyskać jednorodny syrop.
cukrzyca, Dalacin C, dysfagia, etylu parahydroksybenzoesan, granulat do sporządzania syropu, klindamycyna, klindamycyny palmitynian chlorowodorek, łyżeczka miarowa, niejonowy surfaktant, sacharoza, stabilność roztworu, substancja konserwująca, symetykon, właściwości przeciwpieniące, woda destylowana, zakrętka zabezpieczająca - Leksykon substancji czynnych
Witamina B2 – Przeciwwskazania stosowania
Ryboflawina (witamina B2) jest składnikiem wielu preparatów witaminowych, których stosowanie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na samą ryboflawinę oraz na substancje pomocnicze, takie jak laktoza (np. 45,78 mg/tabletkę w Elevit Pronatal), mannitol, benzoesan sodu (15,04 mg/10 ml w Multi-Sanostol), kwas sorbowy, barwniki (czerwień koszenilowa 11 mg/20 ml w Vita Buerlecithin), sacharoza (6,55 g/10 ml w Multi-Sanostol) czy alkohol benzylowy (4,25 mg/20 ml w Vita Buerlecithin). Preparaty różnią się formą chemiczną ryboflawiny (np. ryboflawina czysta, ryboflawiny sodu fosforan, sól sodowa fosforanu ryboflawiny) oraz dawkami (np. 2 mg/kapsułkę w Sylimarol Vita 80, 4 mg/kapsułkę w Sylimarol Vita 150, 4,8 mg/100 ml w Vita Buerlecithin). Należy zwrócić szczególną uwagę na alergie na składniki pomocnicze oraz na specyficzne przeciwwskazania poszczególnych preparatów, takie jak nadwrażliwość na rośliny z rodziny Asteraceae w Sylimarol Vita czy nadwrażliwość na orzechy i soję w Vita Buerlecithin.
asteraceae, benzoesan sodu, choroba alkoholowa, fosforan sodu ryboflawiny, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperkalcynuria, hiperwitaminoza, izotretynoina, kwas sorbowy, laktoza, lecytyna sojowa, mannitol, nadwrażliwość na składniki, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja laktozy, ostropest plamisty, padaczka, reakcja alergiczna, ryboflawina, schorzenie wątroby, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, uszkodzenie mózgu, wywiad alergologiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie przemiany żelaza, zespół przeciwciał antyfosfolipidowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Bortezomib Eugia 3,5 mg
Bortezomib Eugia jest dostępny w postaci liofilizowanego proszku zawierającego 3,5 mg bortezomibu (ester kwasu boronowego z mannitolem) w fiolce 10 ml. Preparat przeznaczony jest do rekonstytucji i podawania dożylnego lub podskórnego, z różnym stężeniem po rekonstytucji: 1 mg/ml dla podania dożylnego (rekonstytucja w 3,5 ml 0,9% NaCl, pH 5,345) oraz 2,5 mg/ml dla podania podskórnego (rekonstytucja w 1,4 ml 0,9% NaCl, pH 5,137). Roztwór powinien być przezroczysty, bezbarwny, o pH w zakresie 4-7, a jego stabilność chemiczna i fizyczna wynosi 7 dni w temperaturze 25°C. Preparatu nie należy przechowywać w lodówce, a po przygotowaniu konieczna jest wizualna kontrola pod kątem obecności cząstek stałych lub zmiany zabarwienia. Podanie dooponowe jest kategorycznie przeciwwskazane ze względu na ryzyko zgonu.
bortezomib, cytotoksyczność, fiolka, guma bromobutylowa, lek przeciwnowotworowy, mannitol, podanie dooponowe, podanie dożylne, podanie podskórne, rekonstytucja, roztwór chlorku sodu, stabilność chemiczna, substancja konserwująca, technika aseptyczna, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zanieczyszczenie mikrobiologiczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Pectolvan 7 mg/ml
Syrop Pectolvan zawiera suchy wyciąg z liści bluszczu (Hedera helix L., folium) w stężeniu 7 mg/ml, uzyskany ekstrakcją w stosunku 4-8:1 przy użyciu 30% etanolu (m/m). Preparat ma postać jasnobrązowego syropu o wiśniowym aromacie i słodkim smaku owocowym, zawiera 0,385 g sorbitolu na 1 ml oraz substancje pomocnicze takie jak potasu sorbinian, guma ksantanowa, kwas cytrynowy jednowodny i aromat wiśniowy. Produkt jest pakowany w butelkę 100 ml ze szkła oranżowego, z dołączoną łyżką miarową, co umożliwia precyzyjne dawkowanie. W trakcie przechowywania może wystąpić lekka opalizacja, która nie wpływa na jakość ani skuteczność preparatu.
etanol, glikol propylenowy, guma ksantanowa, Hedera helix, kwas cytrynowy, łyżka miarowa, niezgodność farmaceutyczna, opalizacja, Pectolvan, postać farmaceutyczna, regulator kwasowości, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbinian potasu, sorbitol, substancja konserwująca, substancja słodząca, syrop, szkło oranżowe, triacetyna, utylizacja produktów leczniczych, wyciąg z liści bluszczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lotemax 0,5% 5 mg/ml (0,5%)
Przedawkowanie leku Lotemax 0,5% (loteprednolu etabonian 5 mg/ml) w postaci kropli do oczu jest zjawiskiem niezwykle rzadkim, a dotychczas nie zgłoszono żadnych przypadków ostrego przedawkowania. Każda kropla zawiesiny dostarcza około 0,19 mg substancji czynnej, a podanie miejscowe do worka spojówkowego ogranicza ryzyko nadmiernej absorpcji ze względu na specyfikę aplikacji i pojemność worka spojówkowego. Pomimo braku udokumentowanych przypadków, należy mieć na uwadze, że loteprednolu etabonian jest kortykosteroidem, a długotrwałe lub nadmierne stosowanie może teoretycznie prowadzić do miejscowych działań niepożądanych charakterystycznych dla sterydów okulistycznych oraz, w przypadku znacznej absorpcji ogólnoustrojowej, do objawów ogólnych przedawkowania.
absorpcja ogólnoustrojowa, chlorek benzalkoniowy, działanie niepożądane, kortykosteroid, kortykosteroid okulistyczny, leczenie objawowe, Lotemax, loteprednol etabonian, podanie miejscowe, preparat okulistyczny, sól fizjologiczna, steroid okulistyczny, substancja czynna, substancja konserwująca, worek spojówkowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zidenac
Produkt leczniczy Zidenac w postaci żelu o stężeniu dimetyndenu maleinianu 1 mg/g wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza na rozległych powierzchniach skóry, ze względu na ryzyko reakcji fotouczulających i fototoksycznych przy ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Preparat nie powinien być stosowany u niemowląt i małych dzieci na duże obszary skóry, zwłaszcza w obecności uszkodzeń skóry, co może prowadzić do zwiększonej absorpcji ogólnoustrojowej substancji czynnej i substancji pomocniczych. Żel zawiera 150 mg glikolu propylenowego oraz 0,05 mg benzalkoniowego chlorku na gram, które mogą wywoływać podrażnienia skóry, szczególnie u pacjentów z wrażliwą skórą lub skłonnością do reakcji alergicznych.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) jest dostępna w postaci zawiesiny do wstrzykiwań, każda dawka o objętości 0,5 ml zawiera co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego adsorbowanego na wodorotlenku glinu (do 1,25 mg Al³⁺). Preparat zawiera również tiomersal jako konserwant, składniki buforu fosforanowego (sodu diwodorofosforan dwuwodny i disodu wodorofosforan dwunastowodny), chlorek sodu zapewniający izotoniczność oraz wodę do wstrzykiwań. Szczepionka po wymieszaniu ma postać jednorodnej, mlecznej zawiesiny o białawym odcieniu, co jest kluczowe dla prawidłowego wchłaniania z miejsca podania. Ze względu na obecność wodorotlenku glinu, preparat nie powinien być mieszany z innymi lekami z powodu braku badań kompatybilności farmaceutycznej.
ampułka ze szkła, bufor fosforanowy, disodu wodorofosforan dwunastowodny, immunogenność szczepionki, izotoniczność roztworu, jednostka międzynarodowa, jon glinu, sodu chlorek, sodu diwodorofosforan dwuwodny, substancja konserwująca, szczepionka przeciw tężcowi, szczepionka tężcowa adsorbowana, tiomersal, toksoid tężcowy, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Contractubex (50 IU + 100 mg + 10 mg)/g
Contractubex to żel o działaniu synergistycznym, zawierający trzy substancje czynne: heparynę sodową (50 IU/g) o właściwościach przeciwzapalnych i przeciwobrzękowych, wyciąg płynny z cebuli (100 mg/g) wykazujący działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne oraz alantoinę (10 mg/g) o działaniu keratolitycznym i nawilżającym. Formuła żelu zawiera również substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak etanol (13,5 mg/g, 1,35% m/m) pełniący rolę rozpuszczalnika i konserwantu, metylu parahydroksybenzoesan (1,5 mg/g) oraz kwas sorbowy (1 mg/g) jako konserwanty. Dodatkowo preparat zawiera perfumę (3 mg/g) z potencjalnymi alergenami: cytronellol, geraniol, alkohol benzylowy, cytral i linalol, co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na składniki zapachowe.
alantoina, działanie keratolityczne, działanie nawilżające, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwobrzękowe, działanie przeciwzapalne, efekt synergistyczny, etanol, guma ksantanowa, heparyna sodowa, interakcja farmaceutyczna, kwas sorbowy, makrogol, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, parahydroksybenzoesan metylu, substancja konserwująca, wyciąg z cebuli, zagęstnik farmaceutyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Azelamed 0,5 mg/ml
Lek Azelamed w postaci kropli do oczu zawiera 0,5 mg/ml azelastyny chlorowodorku, co odpowiada 0,015 mg substancji czynnej na jedną kroplę (około 30 µl). Preparat charakteryzuje się ograniczonymi przeciwwskazaniami, z których najważniejszym jest nadwrażliwość na azelastynę lub substancje pomocnicze, w szczególności na chlorek benzalkoniowy, obecny w stężeniu 0,125 mg/ml (3,75 µg na kroplę). Parametry fizykochemiczne roztworu, takie jak pH 5,0-6,1 oraz osmolarność 260-300 mOsmol/kg, zapewniają dobrą tolerancję przez tkanki oka. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości, takich jak świąd, pieczenie, zaczerwienienie spojówek, obrzęk powiek czy wysypka w okolicy oka, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem.
antagonista receptora H1, azelastyny chlorowodorek, chlorek benzalkoniowy, krople do oczu, nadwrażliwość na substancję czynną, obrzęk powiek, osmolarność roztworu, pH oka, reakcja nadwrażliwości, substancja konserwująca, świąd oczu, uszkodzenie nabłonka rogówki, wysypka skórna, zaczerwienienie spojówek, związek amoniowy czwartorzędowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cykloftyal 10 mg/ml
Produkt leczniczy Cykloftyal to roztwór do oczu zawierający 10 mg/ml cyklopentolatu chlorowodorku jako substancję czynną, gdzie jedna kropla o objętości około 0,03 ml dostarcza 0,3 mg leku. Preparat zawiera również benzalkoniowy chlorek (0,1 mg/ml) jako konserwant, co jest istotne w kontekście potencjalnych działań niepożądanych u pacjentów stosujących miękkie soczewki kontaktowe. Skład pomocniczy obejmuje m.in. kwas borowy, chlorek potasu, disodu edetynian, węglan sodu, wodę do wstrzykiwań oraz regulatory pH (sodu wodorotlenek 40% i kwas solny 10%), co zapewnia stabilność i odpowiednie parametry fizykochemiczne roztworu (pH 3,0-5,5, osmolalność 300-400 mOsm/kg). Preparat jest bezbarwny, przezroczysty i pakowany w 5 ml butelki z polietylenu LDPE z kroplomierzem i zabezpieczeniem gwarancyjnym.
benzalkoniowy chlorek, cyklopentolatu chlorowodorek, disodu edetynian, krople do oczu, kwas borowy, kwas solny, niezgodność farmaceutyczna, osmolalność roztworu, podanie miejscowe, polietylen o niskiej gęstości, polietylen o wysokiej gęstości, potasu chlorek, soczewki kontaktowe, sodu chlorek, sodu węglan, sodu wodorotlenek, substancja buforująca, substancja chelatująca, substancja konserwująca, właściwości terapeutyczne, woda do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Pilokarpina – Wskazania do stosowania
Pilocarpina w postaci kropli do oczu (Pilocarpinum WZF 2%) zawiera pilokarpinę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml i wykazuje działanie cholinomimetyczne, stosowane głównie w leczeniu jaskry z otwartym kątem oraz jaskry z wąskim kątem. W jaskrze z otwartym kątem lek działa poprzez stymulację receptorów muskarynowych mięśnia zwężającego źrenicę i mięśnia rzęskowego, co prowadzi do miozy i zwiększenia odpływu cieczy wodnistej, skutkując obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego. W przypadku jaskry z wąskim kątem pilokarpina zapobiega zamknięciu kąta przesączania poprzez napięcie tęczówki i jej odciągnięcie, co ułatwia odpływ cieczy wodnistej i może łagodzić ostre napady choroby.
chlorek benzalkoniowy, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie cholinomimetyczne, irydotomia laserowa, jaskra, jaskra z otwartym kątem, jaskra z wąskim kątem, jaskra z zamkniętym kątem, kąt przesączania, lek przeciwjaskrowy, mięsień rzęskowy, mioza, ostry napad jaskry, Pilocarpinum WZF, pilokarpina, pilokarpina chlorowodorek, receptor muskarynowy, stan okulistyczny, substancja konserwująca, zaburzenie widzenia, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Palexia 4 mg/ml
Palexia w formie roztworu doustnego o stężeniu 4 mg/ml zawiera tapentadol chlorowodorek jako substancję czynną, z 4 mg tapentadolu w każdym mililitrze roztworu. Preparat jest bezbarwny, przezroczysty, o pH 3,5-4,5, i zawiera substancje pomocnicze takie jak benzoesan sodu (E 211) jako konserwant, kwas cytrynowy jednowodny jako regulator pH, sukralozę (E 955) jako substancję słodzącą oraz aromat malinowy zawierający glikol propylenowy (E 1520). Zawartość tych substancji pomocniczych, zwłaszcza glikolu propylenowego, benzoesanu sodu i sodu, wymaga uwagi ze względu na ich potencjalne działanie farmakologiczne lub alergiczne.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Treprostinil Reddy 10 mg/ml
Treprostinil Reddy to roztwór do infuzji zawierający 10 mg/ml treprostynilu sodowego, dostępny w fiolkach 20 ml (200 mg substancji czynnej). Produkt zawiera istotne klinicznie substancje pomocnicze: sód (74,8 mg/fiolkę) oraz metakrezol (60 mg/fiolkę). Roztwór charakteryzuje się pH 6,0-7,2 i osmolalnością 230-270 mOsm/kg, jest przezroczysty, od bezbarwnego do żółtawego. Fiolki wykonane są ze szkła typu I, zabezpieczone korkiem z gumy chlorobutylowej i plastikowym wieczkiem typu „flip-off”. Okres ważności nieotwartego produktu wynosi 2 lata, a po otwarciu stabilność utrzymuje się do 30 dni bez specjalnych wymagań dotyczących przechowywania.
chlorek sodu, dożylna infuzja ciągła, jałowa woda do wstrzykiwań, niezgodność farmaceutyczna, osmolalność, parametr fizykochemiczny, podawanie dożylne, podawanie podskórne, regulacja pH, roztwór do infuzji, stabilność chemiczna, substancja buforująca, substancja izotonizująca, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, treprostynil, treprostynil sodowy, trwałość mikrobiologiczna, woda do wstrzykiwań, zakażenie krwi - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Calcium Hasco Allergy 115,6 mg Ca2+/5 ml
Calcium Hasco Allergy w formie syropu zawiera 115,6 mg jonów wapniowych w 5 ml i wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do wieku pacjenta. Dla dzieci do 6 lat zalecana dawka to 5 ml 2-3 razy na dobę (maksymalnie 15 ml, co odpowiada 346,8 mg Ca²⁺), dla dzieci 6-12 lat 10 ml 2-3 razy na dobę (maksymalnie 30 ml, czyli 693,6 mg Ca²⁺), a dla dorosłych 15 ml 2-3 razy na dobę (maksymalnie 45 ml, co daje 1040,4 mg Ca²⁺). Kluczowe jest stosowanie dołączonej miarki w celu dokładnego odmierzania dawki, co wpływa na skuteczność terapii. Syrop podaje się doustnie, a jego skład nie zawiera sztucznych barwników ani substancji smakowych, co jest istotne u pacjentów z nadwrażliwościami.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Adabonib 3,5 mg
Adabonib to preparat zawierający 3,5 mg bortezomibu w formie estru kwasu boronowego z mannitolem, dostępny jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Po rozpuszczeniu w 9 mg/ml (0,9%) roztworze chlorku sodu stężenie bortezomibu różni się w zależności od drogi podania: 1 ml roztworu do podania podskórnego zawiera 2,5 mg substancji czynnej, natomiast dożylnego 1 mg/ml. Roztwory powinny być przezroczyste, bezbarwne, o pH 4-7, a ich stabilność chemiczna i fizyczna wynosi do 8 godzin w temperaturze 25°C, pod warunkiem ochrony przed światłem. Podanie dooponowe jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zgonu. Produkt nie zawiera konserwantów, dlatego wymaga aseptycznych warunków przygotowania i stosowania jednorazowego.
bortezomib, droga dożylna, droga podskórna, ekspozycja na światło, ester kwasu boronowego, mannitol, podanie dooponowe, podanie dożylne, podanie podskórne, proszek do sporządzania roztworu, proszek liofilizowany, przechowywanie leku, roztwór chlorku sodu, substancja konserwująca, technika aseptyczna, właściwości cytotoksyczne, wytrącenie precypitatu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Toselix forte 1,5 mg/ml
Butamiratu cytrynian, substancja czynna leku Toselix forte (syrop o stężeniu 1,5 mg/ml, dawka 7,5 mg w 5 ml), jest ośrodkowym lekiem przeciwkaszlowym z grupy innych leków przeciwkaszlowych (kod ATC: R05DB13). Mechanizm działania nie jest w pełni poznany, jednak wiadomo, że butamiratu cytrynian działa na ośrodkowy układ nerwowy, wykazując jednocześnie właściwości przeciwcholinergiczne oraz rozszerzające oskrzela, co poprawia funkcje oddechowe. Lek ten jest stosowany u dorosłych i dzieci w celu łagodzenia kaszlu, a jego istotną zaletą jest brak działania uzależniającego i tolerancji, co odróżnia go od opioidowych leków przeciwkaszlowych i umożliwia dłuższą terapię bez ryzyka uzależnienia.
alkaloid opioidowy, aspartam, butamiratu cytrynian, działanie ośrodkowe, funkcja oddechowa, indeks glikemiczny, kwas benzoesowy, łagodzenie kaszlu, lek przeciwkaszlowy, maltitol ciekły, metylu parahydroksybenzoesan, opioidowy lek przeciwkaszlowy, ośrodkowy układ nerwowy, rozszerzenie oskrzeli, substancja konserwująca, syrop leczniczy, tolerancja na lek, uzależnienie, właściwości przeciwcholinergiczne - Leksykon substancji czynnych
2-bromo-2-nitropropano-1,3-diol – Właściwości farmakodynamiczne
2-bromo-2-nitropropano-1,3-diol (Bronopol) jest składnikiem preparatu TRUE Test 36, stosowanym w diagnostyce alergii kontaktowej metodą testów płatkowych w stężeniu 250 µg/cm² (200 µg/płatek). Substancja ta umożliwia wykrycie nadwrażliwości typu opóźnionego (typ IV), której mechanizm opiera się na odpowiedzi komórkowej z udziałem komórek Langerhansa i limfocytów T. Po ekspozycji skóry na Bronopol reakcja alergiczna rozwija się w ciągu 6–96 godzin i objawia się rumieniem, obrzękiem z grudkami, pęcherzykami oraz naciekiem zapalnym w miejscu aplikacji testu. Bronopol znajduje się na panelu nr 3 w systemie trzech paneli po 12 płatków, gdzie łącznie testuje się 36 substancji, a także obecny jest płatek kontrolny.
alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, bronopol, dysfagia, komórka Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyt T, limfokina, makrofag, naciek zapalny, nadwrażliwość typu opóźnionego, obrzęk, odpowiedź immunologiczna komórkowa, pęcherzyk skórny, rumień, substancja konserwująca, test płatkowy, TRUE Test, wyprysk kontaktowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Unituss Junior 60 mg/10 ml
Unituss Junior to syrop o stężeniu 60 mg lewodropropizyny na 10 ml, stosowany jako lek przeciwkaszlowy. W składzie syropu znajdują się substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (4 g/10 ml), co jest istotne u pacjentów z cukrzycą, oraz konserwanty: parahydroksybenzoesan metylu (13 mg/10 ml) i propylu (2 mg/10 ml). Syrop zawiera również glikol propylenowy (7,5 mg/10 ml) i śladowe ilości etanolu (<0,0009 mg/10 ml). Produkt ma postać przezroczystej, lepkiej cieczy o aromacie truskawkowym, co ułatwia akceptację u dzieci. Opakowanie zawiera 120 ml syropu wraz z miarką dozującą o pojemności 10 ml, umożliwiającą precyzyjne dawkowanie.
działanie przeciwkaszlowe, etanol, glikol propylenowy, kwas cytrynowy, lewodropropizyna, niezgodność farmaceutyczna, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, polietylen, politereftalan etylenu, regulator kwasowości, regulator pH, sacharoza, substancja konserwująca, syrop, syrop leczniczy, wodorotlenek sodu