Wskazania do stosowania
Pilokarpina

Pilocarpina w postaci kropli do oczu (Pilocarpinum WZF 2%) zawiera pilokarpinę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml i wykazuje działanie cholinomimetyczne, stosowane głównie w leczeniu jaskry z otwartym kątem oraz jaskry z wąskim kątem. W jaskrze z otwartym kątem lek działa poprzez stymulację receptorów muskarynowych mięśnia zwężającego źrenicę i mięśnia rzęskowego, co prowadzi do miozy i zwiększenia odpływu cieczy wodnistej, skutkując obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego. W przypadku jaskry z wąskim kątem pilokarpina zapobiega zamknięciu kąta przesączania poprzez napięcie tęczówki i jej odciągnięcie, co ułatwia odpływ cieczy wodnistej i może łagodzić ostre napady choroby.

Wskazania do stosowania pilokarpiny

Pilokarpina w formie kropli do oczu jest substancją czynną o działaniu cholinomimetycznym, która znajduje zastosowanie w leczeniu różnych typów jaskry. Preparat Pilocarpinum WZF 2% zawierający pilokarpinę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml jest wskazany w następujących stanach okulistycznych: 1

Jaskra z otwartym kątem

Jaskra z otwartym kątem (glaucoma simplex) stanowi jedno z głównych wskazań do zastosowania pilokarpiny. W tym schorzeniu dochodzi do podwyższenia ciśnienia wewnątrzgałkowego pomimo prawidłowej budowy kąta przesączania. Pilokarpina, działając na receptory muskarynowe mięśnia zwężającego źrenicę i mięśnia rzęskowego, powoduje zwężenie źrenicy (miozę) oraz zwiększa odpływ cieczy wodnistej, co prowadzi do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego. 2

Jaskra z wąskim kątem

Drugim istotnym wskazaniem do stosowania pilokarpiny jest jaskra z wąskim kątem. W tym przypadku anatomiczna budowa kąta przesączania predysponuje do jego zamknięcia. Pilokarpina, poprzez wywołanie miozy, powoduje napięcie tęczówki i odciągnięcie jej od kąta przesączania, co może zapobiegać lub łagodzić napady ostrej jaskry z zamkniętym kątem. Ponadto, pilokarpina ułatwia odpływ cieczy wodnistej poprzez zwiększenie drożności kąta przesączania. 3

Formulacja produktu leczniczego

Pilocarpinum WZF 2% jest dostępny w postaci kropli do oczu w formie roztworu zawierającego 20 mg pilokarpiny chlorowodorku w każdym mililitrze. Roztwór ma charakter bezbarwnej przezroczystej cieczy, co ułatwia jego aplikację i minimalizuje dyskomfort pacjenta. Preparat zawiera również benzalkoniowy chlorek (0,1 mg/ml) jako substancję konserwującą. 4

Zalecenia dotyczące stosowania pilokarpiny

Przy zalecaniu pacjentowi stosowania pilokarpiny należy uwzględnić specyfikę schorzenia oraz potencjalne przeciwwskazania. W przypadku jaskry z otwartym kątem, Pilocarpinum WZF 2% może być stosowany jako monoterapia lub w leczeniu skojarzonym z innymi lekami przeciwjaskrowymi. W jaskrze z wąskim kątem, pilokarpina może być stosowana profilaktycznie u pacjentów z anatomiczną predyspozycją do zamknięcia kąta przesączania lub jako element terapii w ostrym napadzie jaskry. 5

Lekarz powinien dokładnie poinstruować pacjenta o właściwej technice aplikacji kropli, pamiętając o potencjalnych działaniach niepożądanych związanych z miejscowym stosowaniem pilokarpiny, takich jak przemijające zaburzenia widzenia (szczególnie w warunkach słabego oświetlenia) czy ból głowy. Ze względu na zawartość chlorku benzalkoniowego w preparacie Pilocarpinum WZF 2%, należy zachować ostrożność u pacjentów stosujących soczewki kontaktowe. 6

Monitorowanie terapii pilokarpinowej

W trakcie leczenia pilokarpiny, istotne jest regularne monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz ocena skuteczności terapii. W przypadku niedostatecznej odpowiedzi na monoterapię pilokarpiny w jaskrze z otwartym kątem, lekarz może rozważyć dodanie innych leków przeciwjaskrowych o odmiennym mechanizmie działania. W jaskrze z wąskim kątem, szczególnie po ostrym napadzie, należy rozważyć ewentualne postępowanie chirurgiczne (np. irydotomię laserową) jako uzupełnienie farmakoterapii. 7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl