nadciśnienie naczyniowo-nerkowe
Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe (renovascular hypertension) to wtórna postać nadciśnienia tętniczego spowodowana zwężeniem tętnicy nerkowej lub jej gałęzi, co prowadzi do zmniejszenia przepływu krwi przez nerkę. Stanowi około 1-5% wszystkich przypadków nadciśnienia tętniczego, jednak jego znaczenie kliniczne jest istotne ze względu na potencjalną odwracalność po prawidłowym leczeniu.
Główne przyczyny zwężenia tętnicy nerkowej to miażdżyca (dominująca u osób starszych, zwykle powyżej 50. roku życia) oraz dysplazja włóknisto-mięśniowa (częstsza u młodszych pacjentów, zwłaszcza kobiet). Patofizjologicznie niedokrwienie nerki aktywuje układ renina-angiotensyna-aldosteron, co prowadzi do wzrostu ciśnienia tętniczego.
Charakterystycznymi cechami klinicznymi sugerującymi nadciśnienie naczyniowo-nerkowe są: nagły początek lub zaostrzenie nadciśnienia, oporność na leczenie wielolekowe, pogorszenie funkcji nerek po wprowadzeniu inhibitorów ACE lub sartanów, różnica w wielkości nerek w badaniach obrazowych oraz obecność szmeru naczyniowego w okolicy nadpępcza lub w okolicy lędźwiowej.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe: ultrasonografię dopplerowską tętnic nerkowych, angiografię tomografii komputerowej, angiografię rezonansu magnetycznego oraz inwazyjną angiografię, która pozostaje złotym standardem. W wybranych przypadkach wykonuje się oznaczenie aktywności reninowej osocza lub stężenia reniny, szczególnie w badaniach z próbą obciążeniową lub z oznaczeniami selektywnymi z żył nerkowych.
Leczenie nadciśnienia naczyniowo-nerkowego może być zachowawcze (farmakoterapia nadciśnienia z użyciem leków blokujących układ RAA) lub inwazyjne (angioplastyka z implantacją stentu lub zabieg chirurgiczny). Wybór metody zależy od etiologii zwężenia, stopnia zaawansowania zmian, wieku pacjenta oraz chorób współistniejących.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Osaver HCT
Stosowanie Osaver HCT, zawierającego olmesartan medoksomil i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych. Niedobór objętości płynów, hipowolemia i hiponatremia zwiększają ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza po pierwszej dawce. Hydrochlorotiazyd może powodować hipokaliemię, hiponatremię, zasadowicę hipochloremiczną oraz hipomagnezemię, natomiast olmesartan może indukować hiperkaliemię, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą i niewydolnością serca. Zalecane jest regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, kreatyniny i kwasu moczowego, zwłaszcza u pacjentów z klirensem kreatyniny 30-60 ml/min, gdzie maksymalna dawka olmesartanu wynosi 20 mg/dobę. Produkt jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny <30 ml/min oraz w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby. Należy unikać podwójnej blokady układu RAA, a w razie konieczności stosować pod ścisłym nadzorem specjalisty.
antagonista receptora angiotensyny II, atrofia kosmków, azotemia, cholestaza, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, enteropatia typu celiakii, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia rozcieńczeniowa, hipowolemla, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra wtórna z zamkniętym kątem, kardiomiopatia przerostowa, marskość wątroby, miażdżyca, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedobór laktazy, niedrożność dróg żółciowych, nietolerancja galaktozy, olmesartan medoksomil, pierwotny aldosteronizm, przeszczep nerki, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wysięk między naczyniówką a twardówką, zasadowica hipochloremiczna, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Captopril Jelfa 50 mg
Kaptopril Jelfa dostępny jest w tabletkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, z maksymalną dawką dobową 150 mg. W leczeniu nadciśnienia tętniczego dawka początkowa wynosi 25-50 mg/dobę w dwóch dawkach podzielonych, z możliwością stopniowego zwiększania co najmniej co 2 tygodnie do dawki docelowej 100-150 mg/dobę. W terapii skojarzonej, zwłaszcza z tiazydowymi diuretykami, możliwe jest podawanie leku raz na dobę. U pacjentów z aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron zaleca się rozpoczęcie od 6,25-12,5 mg, z monitorowaniem i stopniowym zwiększaniem dawki do 50-100 mg/dobę. W niewydolności serca dawka początkowa to 6,25-12,5 mg podawana 2-3 razy na dobę, z dawką podtrzymującą 75-150 mg/dobę. W leczeniu zawału mięśnia sercowego stosuje się schemat krótkotrwały (dawka próbna 6,25 mg, następnie 12,5 mg i 25 mg w ciągu pierwszej doby, a potem 100 mg/dobę przez 4 tygodnie) lub długotrwały (rozpoczęcie między 3 a 16 dobą po zawale, dawki stopniowo zwiększane do 75-150 mg/dobę). Kaptopril można łączyć z lekami trombolitycznymi, β-adrenolitykami i ASA.
beta-adrenolityk, cukrzyca typu I, dawka podtrzymująca, diuretyk pętlowy, furosemid, hipowolemia, kaptopryl, klirens kreatyniny, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek rozszerzający naczynia krwionośne, lek trombolityczny, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, objaw niepożądany, terapia skojarzona, tiazydowy lek moczopędny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Symibace 2,5 mg
Symibace (cylazapryl) w dawce 2,5 mg stosowany jest raz na dobę, niezależnie od posiłków, z dawką początkową dostosowaną do wskazań klinicznych i stanu pacjenta. W leczeniu nadciśnienia tętniczego zaleca się rozpoczęcie terapii od 1 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 2,5-5 mg/dobę. U pacjentów z nadmierną aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron, niedoborami soli lub płynów, dekompensacją sercowo-naczyniową lub ciężkim nadciśnieniem dawka początkowa powinna wynosić 0,5 mg/dobę, pod ścisłą kontrolą lekarską. W przypadku stosowania diuretyków zaleca się ich odstawienie na 2-3 dni przed rozpoczęciem leczenia, a u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca dawka początkowa to również 0,5 mg/dobę, z możliwością stopniowego zwiększania do maksymalnie 5 mg/dobę. Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek modyfikuje się w zależności od klirensu kreatyniny: >40 ml/min – 1 mg/dobę (max 5 mg), 10-40 ml/min – 0,5 mg/dobę (max 2,5 mg), <10 ml/min – stosowanie niezalecane.
ciśnienie tętnicze, cylazapryl, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, diuretyk, klirens kreatyniny, lek moczopędny, marskość wątroby, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie objawowe, niewydolność nerek, pacjent w podeszłym wieku, produkt leczniczy, przewlekła niewydolność serca, tabletka powlekana, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Telmisartan HCT EGIS
Produkt Telmisartan HCT EGIS, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak ostra niewydolność oddechowa (ARDS) pojawiająca się w ciągu kilku minut do godzin po podaniu, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszym ARDS po hydrochlorotiazydzie. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), zastojem żółci, niedrożnością dróg żółciowych, ciężką niewydolnością wątroby oraz u kobiet w ciąży. U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki stosowanie leku wiąże się z ryzykiem ciężkiego niedociśnienia i niewydolności nerek. Konieczne jest monitorowanie elektrolitów, kreatyniny i kwasu moczowego, zwłaszcza u osób z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek, ze względu na ryzyko azotemii i zaburzeń wodno-elektrolitowych, takich jak hipokaliemia, hiponatremia i alkaloza hipochloremiczna.
alkaloza hipochloremiczna, antagonista receptora angiotensyny II, astenia, azotemia, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, cukrzyca utajona, diuretyk tiazydowy, diureza, dna moczanowa, duszność, hiperaldosteronizm, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, kardiopatia niedokrwienna, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, letarg, marskość wątroby, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, oliguria, ostra niewydolność nerek, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, skurcz mięśniowy, śpiączka wątrobowa, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastój żółci, zawał serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vivacor 6,25 mg
Karwedylol, substancja czynna preparatu Vivacor, jest racemiczną mieszaniną enancjomerów R- i S-karwedylolu, działającą jako nieselektywny antagonista receptorów beta1- i beta2-adrenergicznych (głównie enancjomer S) oraz receptorów alfa1-adrenergicznych (oba enancjomery). Lek wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, w tym zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego, hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron, działanie przeciwutleniające oraz antyproliferacyjne na komórki mięśni gładkich naczyń. Karwedylol dostępny jest w dawkach 6,25 mg, 12,5 mg i 25 mg, a jego stosowanie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym nie powoduje typowego wzrostu oporu obwodowego ani istotnego zmniejszenia nerkowego przepływu krwi, co przekłada się na dobrą tolerancję i rzadkie występowanie objawów takich jak zimne kończyny.
alfa i beta adrenolityk, antagonista wapnia, badanie hemodynamiczne, dysfunkcja lewej komory, dystrofia mięśniowa, działanie przeciwniedokrwienne, frakcja wyrzutowa, hemodializa, kanał wapniowy, kardiomiopatia rozstrzeniowa, karwedylol, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, obwodowy opór naczyniowy, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła niewydolność serca, receptor alfa i beta adrenergiczny, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, stabilna dławica piersiowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności lewej komory, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Benalapril 20 20 mg
Dawkowanie enalaprylu maleinianu (Benalapril) wymaga indywidualnego dostosowania do stanu klinicznego pacjenta oraz wartości ciśnienia tętniczego. Lek dostępny jest w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, które można dzielić na równe części. W leczeniu nadciśnienia tętniczego dawka początkowa wynosi od 5 mg do 20 mg raz na dobę, z zaleceniem 5-10 mg w łagodnym nadciśnieniu. Dawka podtrzymująca zwykle wynosi 20 mg/dobę, maksymalnie do 40 mg/dobę. U pacjentów z aktywnym układem renina-angiotensyna-aldosteron, niewyrównaną niewydolnością serca lub po terapii moczopędnej zaleca się ostrożność i dawkę początkową 5 mg lub mniejszą, z koniecznością monitorowania ciśnienia, czynności nerek i stężenia potasu. Pokarm nie wpływa na wchłanianie leku, co umożliwia podawanie niezależnie od posiłków.
beta-adrenolityk, ciśnienie tętnicze, czynność nerek, dysfunkcja lewej komory, enalapryl maleinian, enalaprylat, glikozyd naparstnicy, klirens kreatyniny, lek moczopędny, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość wewnątrznaczyniowa, przesączanie kłębuszkowe, stężenie potasu w surowicy, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lisinoratio 10 10 mg
Lizynoryl (lizynopryl) podaje się doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków. W leczeniu nadciśnienia samoistnego u pacjentów nieprzyjmujących diuretyków dawka początkowa wynosi 10 mg, a dawka podtrzymująca zwykle mieści się w zakresie 20-40 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 80 mg/dobę w badaniach klinicznych. U pacjentów stosujących diuretyki zaleca się przerwanie ich stosowania 2-3 dni przed rozpoczęciem terapii lub rozpoczęcie leczenia od dawki 5 mg pod ścisłą kontrolą. U dzieci w wieku 6-16 lat dawka początkowa zależy od masy ciała: 2,5 mg/dobę dla masy 20-<50 kg oraz 5 mg/dobę dla masy ≥ 50 kg, z maksymalną dawką dobową odpowiednio 20 mg i 40 mg. W niewydolności serca dawka początkowa to 2,5 mg/dobę, a dawki podtrzymujące wynoszą 5-20 mg/dobę, dostosowywane co 4 tygodnie. W przypadku ostrego zawału serca leczenie rozpoczyna się od 5 mg, stopniowo zwiększając do 10 mg/dobę przez 6 tygodni, z modyfikacją dawki w przypadku hipotonii (ciśnienie skurczowe ≤ 100 mmHg). U pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią początkowa dawka to 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg/dobę.
agregacja płytek, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, cukrzyca insulinoniezależna, hemodializa, hiponatremia, hipotonia objawowa, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lizynopryl, monoterapia lizynoprylem, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, naparstnica, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie objawowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, nitrogliceryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zawał serca, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie tętnicze – Etiologia i przyczyny
Nadciśnienie tętnicze definiuje się jako utrzymujące się wartości ciśnienia skurczowego powyżej 130 mmHg lub rozkurczowego powyżej 80 mmHg, zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Stan ten jest głównym czynnikiem ryzyka wielu poważnych schorzeń, w tym udaru mózgu, choroby wieńcowej, niewydolności serca, migotania przedsionków, przewlekłej choroby nerek oraz otępienia naczyniowego. Nadciśnienie pierwotne, stanowiące 90-95% przypadków, ma etiologię wieloczynnikową, obejmującą interakcję czynników genetycznych (udział dziedziczności 33-57%) oraz środowiskowych, takich jak wiek, rasa, otyłość, nadmierne spożycie sodu, brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu, stres i zaburzenia snu. Nadciśnienie wtórne (5-10%) jest związane z chorobami nerek, zaburzeniami endokrynologicznymi (np. pierwotny hiperaldosteronizm, zespół Cushinga, guzy chromochłonne), obturacyjnym bezdechem sennym oraz stosowaniem niektórych leków i substancji. Warto podkreślić, że otyłość odpowiada za 65-78% przypadków nadciśnienia pierwotnego, a ryzyko rozwoju nadciśnienia w wieku 55-65 lat sięga 90% u osób bez wcześniejszej diagnozy.
choroba wieńcowa, ciśnienie krwi, ciśnienie skurczowe, epinefryna, guz chromochłonny, hiperaldosteronizm, kłębuszkowe zapalenie nerek, koarktacja aorty, metylacja DNA, miażdżyca, migotanie przedsionków, naczynie krwionośne, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie samoistne, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nadczynność tarczycy, nadnercze, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, norepinefryna, obturacyjny bezdech senny, otępienie naczyniowe, otyłość, przewlekła choroba nerek, rzut serca, stan przedrzucawkowy, tętniczka, tętno, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazokonstrykcja, wielotorbielowatość nerek, zespół Cushinga, zespół Liddle’a, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lisinopril Grindeks
U pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym leczonych inhibitorem ACE – Lisinoprilem Grindeks – objawowe niedociśnienie tętnicze występuje rzadko, jednak ryzyko wzrasta przy zmniejszonej objętości wewnątrznaczyniowej, np. w wyniku stosowania diuretyków, restrykcyjnej diety niskosodowej, dializoterapii, biegunek, wymiotów czy ciężkiego nadciśnienia reninozależnego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością serca, zwłaszcza przy dużych dawkach diuretyków pętlowych, hiponatremii i zaburzeniach czynności nerek. Monitorowanie ciśnienia tętniczego i dostosowanie dawki jest kluczowe, zwłaszcza u chorych z chorobą niedokrwienną serca i chorobami naczyniowo-mózgowymi, gdzie nadmierne obniżenie ciśnienia może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub incydentu naczyniowo-mózgowego. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i ewentualne podanie dożylne soli fizjologicznej; przemijające niedociśnienie nie stanowi przeciwwskazania do kontynuacji terapii.
białkomocz, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba niedokrwienna serca, dializoterapia, diuretyk pętlowy, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, leczenie moczopędne, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze reninozależne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość wewnątrznaczyniowa, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon chorób i schorzeń
Dysplazja włóknisto-mięśniowa – Patofizjologia i mechanizm
Dysplazja włóknisto-mięśniowa (FMD) to rzadka, nieaterosklerotyczna i niezapalna choroba naczyń, dotykająca głównie młode kobiety (około 90% przypadków), stanowiąca 10-20% zwężeń tętnic nerkowych. Etiologia FMD jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki genetyczne i środowiskowe, z dziedzicznością szacowaną na około 43% w postaci wieloogniskowej. Kluczowym odkryciem genetycznym jest polimorfizm rs9349379 w genie PHACTR1, powiązany z regulacją endoteliny-1, co może wpływać na patogenezę choroby. Inne geny ryzyka to LRP1, ATP2B1, LIMA1 i SLC24A3, związane z regulacją cytoszkieletu aktynowego i homeostazą wapnia w komórkach mięśni gładkich naczyń. Czynniki mechaniczne, takie jak mikrourazy i niedokrwienie ściany naczynia, oraz palenie tytoniu, również odgrywają rolę w rozwoju FMD. Na poziomie molekularnym istotne są zaburzenia szlaków TGF-β, które mogą prowadzić do zwiększonej produkcji kolagenu i włóknienia ściany tętniczej, a także mutacje w genie receptora prostacykliny, wpływające na wazodylatację i skurcz naczyń.
choroba naczyniowa, cutis laxa, doustny środek antykoncepcyjny, dysplazja włóknisto-mięśniowa, endotelina-1, komórki mięśni gładkich, martwica torbielowata błony środkowej, miażdżycowa choroba wieńcowa, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, neurofibromatoza, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, rozwarstwienie naczynia, rozwarstwienie tętnicy szyjnej, skurcz naczyniowy, spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, tętniak, transformujący czynnik wzrostu, vasa vasorum, zespół Alporta, zespół Ehlersa-Danlosa, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lisinopril Grindeks 5 mg
Lisinopril Grindeks jest inhibitorem ACE stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, ostrego zawału mięśnia sercowego oraz nefropatii cukrzycowej. Dawka początkowa u dorosłych zwykle wynosi 10 mg raz na dobę, jednak u pacjentów z aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron, przyjmujących leki moczopędne lub z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <80 mL/min) dawkę należy odpowiednio zmniejszyć do 2,5-5 mg i monitorować parametry nerkowe oraz elektrolity. Maksymalna dawka dobowa wynosi 80 mg, a u pacjentów z niewydolnością serca dawkę można zwiększać stopniowo do 35 mg. U dzieci w wieku 6-16 lat dawka początkowa wynosi 2,5 mg (masa ciała 20-<50 kg) lub 5 mg (≥50 kg), z maksymalną dawką odpowiednio 20 mg i 40 mg na dobę. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat oraz u pacjentów z GFR <30 mL/min/1,73 m².
beta-adrenolityk, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, cukrzyca typu 2, dializoterapia, GFR, hiponatremia, klirens kreatyniny, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lizynopryl, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, objawowa niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, preparat naparstnicy, przeszczepienie nerki, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Telmisartan + HCT Genoptim
Produkt leczniczy Telmisartan + HCT Genoptim, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd (12,5 mg), wymaga szczególnej ostrożności klinicznej. Telmisartan jest przeciwwskazany u pacjentek w ciąży oraz u pacjentów z cholestazą, niedrożnością dróg żółciowych i ciężką niewydolnością wątroby ze względu na zmniejszony klirens wątrobowy. U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki istnieje ryzyko ciężkiego niedociśnienia i niewydolności nerek. Produkt jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny <30 ml/min, a u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek zaleca się monitorowanie potasu, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy. Przed terapią należy wyrównać zaburzenia wodno-elektrolitowe, zwłaszcza u pacjentów z hipowolemią lub hiponatremią.
antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza, cukrzyca utajona, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, hiperazotemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, telmisartan, tolerancja glukozy, triglicerydy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ranopril 10 mg
Ranopril (lizynopryl) jest inhibitorem ACE stosowanym doustnie, raz na dobę, niezależnie od posiłków. W leczeniu nadciśnienia samoistnego u dorosłych nieprzyjmujących leków moczopędnych zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg, a dawka podtrzymująca mieści się w zakresie 20-40 mg/dobę, dostosowywana indywidualnie na podstawie pomiarów ciśnienia tętniczego. U pacjentów przyjmujących diuretyki zaleca się przerwanie ich stosowania na 2-3 dni przed rozpoczęciem terapii lub rozpoczęcie leczenia od dawki 5 mg pod ścisłą kontrolą. W nadciśnieniu naczyniowo-nerkowym dawka początkowa to 2,5-5 mg. U dzieci w wieku 6-16 lat dawka początkowa wynosi 2,5 mg (masa ciała 20-<50 kg) lub 5 mg (≥50 kg), z maksymalną dawką dobową odpowiednio 20 mg i 40 mg. U pacjentów z niewydolnością nerek dawki należy dostosować do klirensu kreatyniny, np. 5-10 mg przy klirensie 30-70 ml/min, 2,5-5 mg przy 10-30 ml/min, a 2,5 mg u pacjentów dializowanych. Maksymalna dawka u pacjentów z niewydolnością nerek to 40 mg/dobę.
beta-adrenolityk, cukrzyca typu 2, dializoterapia, glikozyd nasercowy, hemodializa, hiponatremia, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, lizynopryl, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, nitrogliceryna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pricoron 10 mg
Pricoron (peryndopryl z argininą) stosowany jest w terapii nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca, z dawkowaniem indywidualizowanym w zależności od odpowiedzi ciśnienia tętniczego i stanu klinicznego pacjenta. Standardowa dawka początkowa wynosi 5 mg raz na dobę, podawana doustnie rano przed posiłkiem. U pacjentów z aktywnym układem renina-angiotensyna-aldosteron, ciężkim nadciśnieniem, dekompensacją sercowo-naczyniową lub zaburzeniami wodno-elektrolitowymi zaleca się rozpoczęcie terapii od 2,5 mg. Po miesiącu dawkę można zwiększyć do 10 mg, zależnie od tolerancji i efektu terapeutycznego. Szczególną ostrożność należy zachować u osób przyjmujących leki moczopędne, u których istnieje ryzyko objawowego niedociśnienia – w takich przypadkach zaleca się przerwanie diuretyków na 2-3 dni lub rozpoczęcie leczenia od dawki 2,5 mg z monitorowaniem funkcji nerek i poziomu potasu.
beta-adrenolityk, ciśnienie tętnicze, czynność nerek, dekompensacja układu sercowo-naczyniowego, digoksyna, gospodarka elektrolitowa, hemodializa, hiponatremia, hipowolemia, klirens kreatyniny, lek moczopędny, lek moczopędny nieoszczędzający potasu, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze objawowe, niewydolność serca, niewydolność serca objawowa, niewydolność wątroby, peryndopryl z argininą, peryndoprylat, stabilna choroba wieńcowa, stężenie potasu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Prestozek Combi
Prestozek Combi, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE) i amlodypinę (antagonista wapnia), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego, który może dotyczyć twarzy, kończyn, błon śluzowych, języka, głośni i krtani, z potencjalnym zagrożeniem życia. Obrzęk naczynioruchowy może wystąpić w trakcie całego leczenia i wymaga natychmiastowego odstawienia leku oraz ścisłego nadzoru medycznego. Szczególnie niebezpieczny jest obrzęk krtani, wymagający podania adrenaliny i zapewnienia drożności dróg oddechowych. Ryzyko tego powikłania wzrasta u pacjentów z wcześniejszymi epizodami obrzęku niezwiązanymi z inhibitorami ACE. Ponadto, stosowanie peryndoprylu jest przeciwwskazane w ciąży i wymaga monitorowania parametrów takich jak ciśnienie tętnicze, czynność nerek, stężenie potasu (zwłaszcza u pacjentów z klirensem kreatyniny <60 ml/min) oraz liczby krwinek białych ze względu na ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych powikłań hematologicznych. Należy unikać jednoczesnego stosowania z sakubitrylem z walsartanem, racekadotrylem, inhibitorami mTOR oraz wildagliptyną ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego.
afereza lipoprotein, agranulocytoza, amlodypina, antagonista aldosteronu, blokada układu RAA, bloker receptora angiotensyny, choroba niedokrwienna serca, dantrolen, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kolagenoza, leczenie odczulające, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie objawowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obrzęk naczynioruchowy krtani, obrzęk płuc, peryndopryl, piorunująca martwica wątroby, przełom nadciśnieniowy, sakubitryl z walsartanem, wildagliptyna, zaburzenie ukrwienia mózgu, zastoinowa niewydolność serca, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie drogi odpływu, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – CoAramlessa
Produkt CoAramlessa, zawierający peryndopryl, indapamid i amlodypinę, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min jest przeciwwskazaniem), cukrzycą, chorobami wątroby oraz u osób stosujących leki oszczędzające potas lub suplementy potasu ze względu na ryzyko hiperkaliemii. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE z antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek, dlatego wymaga ścisłego monitorowania. U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub jedyną czynną nerką leczenie należy rozpoczynać w warunkach szpitalnych, monitorując czynność nerek i elektrolity. Obrzęk naczynioruchowy, choć rzadki, może wystąpić w trakcie terapii peryndoprylem i wymaga natychmiastowego odstawienia leku oraz odpowiedniego leczenia, zwłaszcza gdy dotyczy dróg oddechowych. Ponadto, stosowanie CoAramlessa jest przeciwwskazane w ciąży, a u pacjentek planujących ciążę należy zmienić terapię na bezpieczniejszą.
afereza lipoprotein, amlodypina, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, inhibitor ACE, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, kolagenoza naczyń, leczenie odczulające, lek immunosupresyjny, morfologia krwi, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, peryndopryl, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, sakubitryl, układ renina-angiotensyna-aldosteron, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Telmisartan + HCT Genoptim
Telmisartan + HCT Genoptim, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (zwłaszcza zastojem żółci, niedrożnością dróg żółciowych oraz ciężką niewydolnością wątroby) ze względu na upośledzoną eliminację telmisartanu. Lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min). U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek konieczne jest monitorowanie stężenia potasu, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy, gdyż hydrochlorotiazyd może powodować azotemię. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego i niewydolności nerek u osób z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, cukrzyca utajona, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, dysfunkcja wątroby, gospodarka węglowodanowa, hiperazotemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oliguria, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, śpiączka wątrobowa, telmisartan, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastój żółci, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dipper-Mono
Stosowanie walsartanu (Dipper-Mono 160 mg) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem hiperkaliemii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu, leków oszczędzających potas, zamienników soli potasowej lub heparyny. Monitorowanie stężenia potasu w surowicy jest niezbędne w takich przypadkach. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, zwłaszcza z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min lub poddawanych dializoterapii, brak jest wystarczających danych bezpieczeństwa, natomiast u osób z klirensem powyżej 10 ml/min modyfikacja dawki nie jest konieczna. Przeciwwskazane jest stosowanie walsartanu z aliskirenem u pacjentów z GFR <60 ml/min/1,73 m². Walsartan jest również przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, żółciową marskością oraz zastojem żółci. U pacjentów z niedoborem sodu i odwodnieniem może wystąpić objawowe niedociśnienie tętnicze, dlatego przed terapią należy wyrównać niedobory, np. zmniejszając dawkę leków moczopędnych.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, hiperkaliemia, inhibitor ACE, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, klirens kreatyniny, lek moczopędny oszczędzający potas, marskość wątroby żółciowa, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, podwójna blokada układu RAA, przeszczepienie nerki, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Co-Amlessa
Produkt leczniczy Co-Amlessa to preparat złożony zawierający peryndopryl (inhibitor ACE), amlodypinę (antagonista wapnia) oraz indapamid (diuretyk tiazydopodobny), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Terapia wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak neutropenia, agranulocytoza, małopłytkowość i niedokrwistość, zwłaszcza u pacjentów z kolagenozami, stosujących leki immunosupresyjne, allopurynol lub prokainamid oraz z zaburzeniami czynności nerek. Obrzęk naczynioruchowy, w tym obrzęk krtani z ryzykiem niedrożności dróg oddechowych, wymaga natychmiastowego odstawienia peryndoprylu i wdrożenia leczenia, np. podskórnego podania epinefryny (0,3–0,5 ml roztworu 1:1000). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), a wyższe dawki (8 mg + 5 mg + 2,5 mg oraz 8 mg + 10 mg + 2,5 mg) także przy klirensie <60 ml/min. Monitorowanie elektrolitów, zwłaszcza potasu i sodu, jest niezbędne ze względu na ryzyko hiperkaliemii i hiponatremii, które mogą prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca i niedociśnienia.
afereza LDL, amlodypina, antagonista wapnia, blokada układu RAAS, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, fotowrażliwość, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, inhibitor ACE, jad owadów błonkoskrzydłych, jaskra zamkniętego kąta, lek moczopędny tiazydowy, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk jelit, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, peryndopryl, rabdomioliza, zaburzenie czynności nerek, zwężenie drogi odpływu, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tolutris
Produkt leczniczy Tolutris, zawierający telmisartan (40-80 mg), amlodypinę (5-10 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5-25 mg), wymaga szczególnej ostrożności w określonych grupach pacjentów. Telmisartan jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz pacjentów z zastojem żółci, niedrożnością dróg żółciowych i ciężką niewydolnością wątroby, ze względu na jego eliminację głównie z żółcią. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek konieczne jest monitorowanie elektrolitów (potas, sód), kreatyniny i kwasu moczowego, a także ostrożne dawkowanie amlodypiny z uwagi na wydłużony okres półtrwania i zwiększone AUC. Leczenie u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki wiąże się z ryzykiem ciężkiego niedociśnienia i niewydolności nerek. Tolutris jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny <30 ml/min oraz u pacjentów po niedawnym przeszczepieniu nerki.
alkaloza hipochloremiczna, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca utajona, dna moczanowa, dysfagia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia niedokrwienna, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, pierwotny hiperaldosteronizm, przeszczepienie nerki, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój żółci, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – LisiHEXAL 5
LisiHEXAL 5 zawiera 5 mg lizynoprylu (lizynoprylu dwuwodnego 5,44 mg) i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza przy zmniejszonej objętości płynów (leczenie moczopędne, dieta niskosodowa, dializa, biegunka, wymioty), niewydolności serca, zaburzeniach czynności nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min) oraz u osób z zaawansowaną niewydolnością serca i hiponatremią. Leczenie należy rozpoczynać pod ścisłą kontrolą lekarską, monitorując ciśnienie tętnicze, stężenie potasu i kreatyniny. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i podanie dożylne 0,9% roztworu chlorku sodowego. Przemijające niedociśnienie nie jest przeciwwskazaniem do kontynuacji terapii, jednak w przypadku utrzymującej się hipotonii (ciśnienie skurczowe <90 mmHg przez ponad 1 godzinę) należy rozważyć odstawienie leku. Nie zaleca się rozpoczynania leczenia u pacjentów z ostrym zawałem serca przy ciśnieniu skurczowym ≤100 mmHg lub w stanie wstrząsu kardiogennego.
afereza lipoprotein, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, hiponatremia, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza, lek immunosupresyjny, lizynopryl, małopłytkowość, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze objawowe, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry zawał serca, piorunująca martwica wątroby, reakcja rzekomoanafilaktyczna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roxiper 20 mg + 4 mg + 1,25 mg
Lek Roxiper, zawierający rozuwastatynę, peryndopryl i indapamid, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze objawy związane z peryndoprylem to zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy ośrodkowe, ból głowy, parestezje), sensoryczne (zaburzenia smaku, widzenia, zawroty głowy błędnikowe, szumy uszne), sercowo-naczyniowe (niedociśnienie tętnicze), oddechowe (kaszel, duszność) oraz żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, niestrawność, biegunka, nudności, wymioty). Indapamid natomiast wiąże się głównie z hipokaliemią oraz reakcjami nadwrażliwości skórnej, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi i astmatycznymi. Działania niepożądane klasyfikowane są według standardów MedDRA, z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba serca, duszność, hipokaliemia, hipowolemia, kaszel, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudność, parestezja, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rozuwastatyna peryndopryl indapamid, skurcz mięśni, stężenie elektrolitów, świąd, szumy uszne, wymioty, wysypka, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenia smaku, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – LisiHEXAL 10 10 mg
Lek LisiHEXAL 10 zawiera 10 mg lizynoprylu (lizynopryl dwuwodny 10,89 mg) i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lizynopryl lub inne inhibitory ACE, a także u osób z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie (w tym dziedzicznym i idiopatycznym). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciąża, zwłaszcza II i III trymestr, ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Nie należy stosować lizynoprylu jednocześnie z aliskireniem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz z sakubitrylem i walsartanem (konieczna przerwa 36 godzin). Szczególną ostrożność wymaga stosowanie u pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynności nerek, nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym oraz u osób z grup ryzyka obrzęku naczynioruchowego (rasa czarna, wywiad alergiczny, dializa z błonami wysokoprzepływowymi).
Lizynopryl powinien być stosowany ostrożnie lub odradzany u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu, preparatów litu oraz NLPZ, ze względu na ryzyko hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek. Dodatkowo, przeciwwskazania lub wskazania do ostrożności obejmują zwężenie zastawki aortalnej lub mitralnej, kardiomiopatię przerostową, ciężką niewydolność serca, niedociśnienie tętnicze, niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego oraz konieczność stosowania leków immunosupresyjnych i aferezy LDL. W tych sytuacjach zaleca się rozważenie alternatywnych terapii hipotensyjnych.
afereza LDL, aliskiren, cukrzyca, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, hipotensja, inhibitor ACE, kardiomiopatia przerostowa, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lizynopryl, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, sakubitryl, samoistny obrzęk naczynioruchowy, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dironorm
Produkt leczniczy Dironorm, zawierający lizynopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanału wapniowego), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z różnymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego i nerek. Objawowe niedociśnienie jest rzadkie u pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem, ale ryzyko wzrasta przy zmniejszonej objętości wewnątrznaczyniowej, niewydolności serca, hiponatremii czy zaburzeniach czynności nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min). W ostrym zawale serca dawkę lizynoprylu należy dostosować do ciśnienia skurczowego (≤120 mm Hg dawkę zmniejszyć, ≤100 mm Hg do 5 mg lub 2,5 mg, a przy ciśnieniu <90 mm Hg przez ponad godzinę – odstawić lek). Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, gdyż lizynopryl może powodować hiperkaliemię i pogorszenie czynności nerek. U pacjentów dializowanych z błonami o dużej przepuszczalności oraz podczas aferezy LDL z siarczanem dekstranu istnieje ryzyko reakcji rzekomoanafilaktycznych. Ponadto, inhibitor ACE może wywoływać obrzęk naczynioruchowy, który wymaga natychmiastowego odstawienia leku i leczenia, szczególnie u pacjentów rasy czarnej i osób z historią obrzęku naczynioruchowego. Jednoczesne stosowanie lizynoprylu z sakubitrylem z walsartanem jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego.
antagonista wapnia, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, kolagenoza naczyń, konwertaza angiotensyny, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, piorunująca martwica wątroby, przełom nadciśnieniowy, reakcja rzekomoanafilaktyczna, suchy kaszel, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka zastoinowa, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lisinoratio 20 20 mg
Lizynopryl, substancja czynna preparatu Lisinoratio dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego (zarówno samoistnego, jak i naczyniowo-nerkowego), niewydolności serca oraz w profilaktyce powikłań pozawałowych u pacjentów hemodynamicznie stabilnych we wczesnej fazie zawału mięśnia sercowego (do 24 godzin od zdarzenia). Lizynopryl wykazuje również działanie nefroprotekcyjne u chorych z cukrzycą typu 2, nadciśnieniem tętniczym i mikroalbuminurią, spowalniając progresję nefropatii cukrzycowej i zmniejszając ryzyko schyłkowej niewydolności nerek. Preparat może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z diuretykami lub glikozydami naparstnicy, co pozwala na optymalizację kontroli ciśnienia tętniczego i funkcji serca w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta.
cukrzyca typu 2, dysfunkcja lewej komory serca, działanie nefroprotekcyjne, glikozyd naparstnicy, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lizynopryl, mikroalbuminuria, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze samoistne, naparstnica, nefropatia cukrzycowa, niewydolność serca, remodeling lewej komory, schyłkowa niewydolność nerek, stabilność hemodynamiczna, terapia skojarzona, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Enalapril Vitabalans 5 mg
Enalapril Vitabalans, zawierający enalapryl maleinian, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do pacjenta i monitorowane pod kątem ciśnienia tętniczego oraz funkcji nerek. W terapii nadciśnienia początkowa dawka wynosi od 5 do 20 mg raz na dobę, z zaleceniem ostrożności u pacjentów z aktywnym układem renina-angiotensyna-aldosteron, niewydolnością serca, czy stosujących diuretyki, gdzie dawka początkowa może wynosić 5 mg lub mniej. Dawka podtrzymująca zwykle wynosi 20 mg/dobę, maksymalnie do 40 mg/dobę. U pacjentów z niewydolnością serca dawka początkowa to 2,5 mg, stopniowo zwiększana do 20 mg/dobę w ciągu 2-4 tygodni, z maksymalną dawką 40 mg/dobę podzieloną na dwie dawki. W przypadku niewydolności nerek dawkowanie wymaga modyfikacji w zależności od klirensu kreatyniny (CrCL): 5-10 mg dla CrCL 30-80 ml/min, 2,5 mg dla CrCL 10-30 ml/min oraz 2,5 mg w dni dializy przy CrCL <10 ml/min.
beta-bloker, czynność nerek, dializa, dysfunkcja lewej komory, enalapryl maleinian, enalaprylat, filtracja kłębuszkowa, glikozyd naparstnicy, hipotensja, hipotensja objawowa, klirens kreatyniny, lek moczopędny, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość krwi krążącej, stężenie potasu, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon substancji czynnych
Betiatyd – Wskazania do stosowania
Betiatyd, znakowany izotopem technetu 99mTc w preparacie Renoscint MAG3, stanowi radiofarmaceutyk wykorzystywany w medycynie nuklearnej do kompleksowej oceny funkcji nerek i dróg moczowych. Badanie z użyciem tiatydu technetu (99mTc) umożliwia ocenę perfuzji nerkowej, funkcji wydzielniczej oraz indywidualnej czynności każdej nerki, co pozwala na precyzyjne określenie udziału procentowego w całkowitej funkcji wydzielniczej. Ponadto, metoda ta pozwala na diagnostykę morfologiczną, wykrywając wady wrodzone (np. nerka podkowiaasta, zdwojenia układu kielichowo-miedniczkowego), zmiany ogniskowe (torbiele, guzy), blizny pozapalne oraz zmiany pourazowe. Kluczowym wskazaniem jest także ocena dynamiki odpływu moczu, umożliwiająca identyfikację przeszkód, zwężeń połączenia miedniczkowo-moczowodowego, refluksów pęcherzowo-moczowodowych oraz zastoju moczu.
betiatyd, czynność nerki, diagnostyka obrazowa nerek, funkcja wydzielnicza nerek, medycyna nuklearna, morfologia nerek, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia polekowa, nerka podkowiasta, niewydolność nerek, odpływ pęcherzowo-moczowodowy, perfuzja nerkowa, przeszczep nerki, przeszkoda w odpływie moczu, radiofarmaceutyk, Renoscint MAG3, technet 99mTc, tiatyd technetu, zastój moczu, zwężenie połączenia miedniczkowo-moczowodowego, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Captopril Polfarmex 25 mg
Captopril Polfarmex, zawierający kaptopryl w dawkach 12,5 mg, 25 mg oraz 50 mg, jest inhibitorem ACE stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego, przewlekłej niewydolności serca, bezobjawowych zaburzeń czynności lewej komory po zawale mięśnia sercowego (frakcja wyrzutowa ≤ 40%) oraz nefropatii cukrzycowej. W terapii nadciśnienia lek może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu, szczególnie z diuretykami tiazydowymi, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym, opornym, współistniejącym z niewydolnością serca lub cukrzycą. W niewydolności serca kaptopril jest elementem terapii skojarzonej z lekami moczopędnymi, glikozydami naparstnicy i beta-adrenolitykami, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów hemodynamicznych i biochemicznych. Lek zawiera laktozę jednowodną w ilościach odpowiednio 17,85 mg, 35,7 mg i 71,4 mg w zależności od dawki, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
beta-adrenolityk, białkomocz, diuretyk tiazydowy, działanie nefroprotekcyjne, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, hiponatremia, hipotonia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, lek moczopędny, mikroalbuminuria, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, przewlekła niewydolność serca, remodeling lewej komory, schyłkowa niewydolność nerek, zaburzenie czynności lewej komory, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valsartan Medical Valley
Podczas terapii produktem Valsartan Medical Valley należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z ryzykiem hiperkaliemii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu, leków moczopędnych oszczędzających potas, zamienników soli zawierających potas oraz leków podnoszących stężenie potasu (np. heparyna). Konieczne jest regularne monitorowanie stężenia potasu w osoczu. U pacjentów z niedoborem sodu i odwodnieniem, szczególnie po intensywnej terapii diuretycznej, istnieje ryzyko objawowego niedociśnienia tętniczego na początku leczenia, co wymaga wyrównania niedoboru sodu, uzupełnienia objętości krwi oraz ewentualnej redukcji dawki diuretyków. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z pierwotnym hiperaldosteronizmem oraz wymaga ostrożności u osób z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych, zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki, zwężeniem zastawki aorty i dwudzielnej, kardiomiopatią przerostową ze zwężeniem drogi odpływu oraz u pacjentów po przeszczepie nerki. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) i dializowanych wskazane jest ścisłe monitorowanie funkcji nerek, natomiast u dorosłych z klirensem >10 ml/min nie jest konieczne dostosowanie dawki.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron, cholestaza, dializoterapia, funkcja nerek, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkaliemia, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, lek moczopędny oszczędzający potas, marskość wątroby żółciowa, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, oliguria, ostra niewydolność nerek, przeszczepienie nerki, układ renina-angiotensyna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Perindopril Krka 4 mg
Dawkowanie perindoprilu powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta oraz wartości ciśnienia tętniczego. Standardowa dawka początkowa wynosi 4 mg raz na dobę, podawana rano, z możliwością zwiększenia do 8 mg po miesiącu terapii. U pacjentów z aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron, niewydolnością serca, ciężkim nadciśnieniem lub stosujących leki moczopędne zaleca się rozpoczęcie od dawki 2 mg, z monitorowaniem czynności nerek i stężenia potasu. W podeszłym wieku dawkę początkową ustala się na 2 mg, stopniowo zwiększając do 4 mg, a następnie do 8 mg, uwzględniając funkcję nerek. W niewydolności serca terapia powinna być prowadzona pod ścisłą kontrolą, rozpoczynając od 2 mg i dostosowując dawkę co najmniej po 2 tygodniach. W stabilnej chorobie wieńcowej dawka początkowa to 4 mg przez 2 tygodnie, następnie 8 mg, z modyfikacją u osób starszych (2 mg → 4 mg → 8 mg). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie zależy od klirensu kreatyniny: ≥60 ml/min – 4 mg/dobę, 30–60 ml/min – 2 mg/dobę, 15–30 ml/min – 2 mg co drugi dzień, <15 ml/min i hemodializa – 2 mg po dializie. Nie jest wymagana modyfikacja dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby. Stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie jest zalecane ze względu na brak danych.
beta-adrenolityk, czynność nerek, digoksyna, hemodializa, hiponatremia, klirens kreatyniny, leczenie skojarzone, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, monoterapia, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, niedobór elektrolitów, niedociśnienie objawowe, niewydolność serca, objętość wewnątrznaczyniowa, peryndoprylat, stabilna choroba wieńcowa, stężenie potasu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wiek podeszły, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby