kwas ursodeoksycholowy
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) to hydrofilowy kwas żółciowy, który stanowi mniej niż 5% całkowitej puli kwasów żółciowych u ludzi. W medycynie jest stosowany jako lek hepatoprotekcyjny, który wykazuje działanie ochronne na hepatocyty poprzez zmniejszenie cytotoksyczności hydrofobowych kwasów żółciowych.
Mechanizm działania UDCA obejmuje stymulację wydzielania żółci, ochronę komórek wątroby przed apoptozą indukowaną przez cytotoksyczne kwasy żółciowe oraz działanie immunomodulujące. Jest to lek pierwszego wyboru w leczeniu pierwotnej żółciowej marskości wątroby (obecnie nazywanej pierwotnym zapaleniem dróg żółciowych), gdzie poprawia parametry biochemiczne i histologiczne, a także wydłuża przeżycie pacjentów bez konieczności transplantacji wątroby.
Wskazania do stosowania kwasu ursodeoksycholowego obejmują również rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych, leczenie cholestazy ciężarnych, pierwotnego stwardniającego zapalenia dróg żółciowych oraz wspomagająco w innych schorzeniach wątroby z komponentą cholestatyczną. Lek charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, a działania niepożądane występują rzadko i obejmują głównie łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kwas ursodeoksycholowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas ursodeoksycholowy, stosowany w leczeniu pierwotnej żółciowej marskości wątroby (PBC) oraz rozpuszczaniu cholesterolowych kamieni żółciowych, wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego i regularnego monitorowania parametrów czynności wątroby, takich jak AspAT (GOT), AlAT (GPT) oraz γ-GT. Kontrole te powinny odbywać się co 4 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące terapii, a następnie co 3 miesiące przez cały okres leczenia. Monitorowanie pozwala na ocenę odpowiedzi na terapię oraz wczesne wykrycie potencjalnego uszkodzenia wątroby, szczególnie u pacjentów z zaawansowaną PBC. W przypadku leczenia kamieni żółciowych zaleca się wykonanie cholecystografii doustnej po 6-10 miesiącach terapii, z uwzględnieniem zdjęć przeglądowych i po podaniu kontrastu w pozycjach stojącej i leżącej, uzupełnionych ultrasonografią, celem oceny skuteczności leczenia i wykrycia zwapnień.
AlAT, AspAT, brak laktazy, cholecystografia doustna, cholesterolowe kamienie żółciowe, dekompensacja marskości wątroby, doustne środki antykoncepcyjne, gamma-GT, kolka żółciowa, kwas ursodeoksycholowy, niehormonalna antykoncepcja, nietolerancja galaktozy, parametry czynności wątroby, pierwotna żółciowa marskość wątroby, świąd skóry, uporczywa biegunka, uszkodzenie wątroby, zaawansowana pierwotna żółciowa marskość wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwapnienia złogów żółciowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ursofalk 250 mg/5 ml
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w postaci zawiesiny doustnej Ursofalk 250 mg/5 ml jest przeciwwskazany u pacjentów z ostrym zapaleniem pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, niedrożnością dróg żółciowych (zarówno przewodu żółciowego wspólnego, jak i pęcherzykowego), częstymi epizodami kolki żółciowej, zwapniałymi kamieniami żółciowymi widocznymi w badaniu rentgenowskim oraz osłabioną kurczliwością pęcherzyka żółciowego. Ponadto, nadwrażliwość na kwasy żółciowe lub substancje pomocnicze zawarte w preparacie stanowi bezwzględne przeciwwskazanie. U dzieci i młodzieży dodatkowo przeciwwskazana jest terapia u pacjentów po nieudanej portoenterostomii lub z brakiem dobrego przepływu żółci w przebiegu atrezji dróg żółciowych. Zawiesina zawiera substancje pomocnicze takie jak kwas benzoesowy (7,5 mg/5 ml), glikol propylenowy (50 mg/5 ml), sód (11 mg/5 ml) oraz aromat cytrynowy z potencjałem alergizującym, które mogą stanowić dodatkowe ograniczenia terapeutyczne.
atrezja dróg żółciowych, choroby wątroby, czynność nerek, czynność wątroby, glikol propylenowy, kamienie żółciowe, kolka żółciowa, kurczliwość pęcherzyka żółciowego, kwas benzoesowy, kwas ursodeoksycholowy, kwasy żółciowe, motoryka pęcherzyka żółciowego, niedrożność dróg żółciowych, portoenterostomia, przepływ żółci, przewód pęcherzykowy, przewód żółciowy wspólny, wchłanianie kwasów żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zastój żółci, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ursocam 250 mg
W praktyce klinicznej stosowanie kwasu ursodeoksycholowego (substancji czynnej leku URSOCAM) u pacjentek w wieku rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne wykazane w badaniach na modelach zwierzęcych. Przed rozpoczęciem terapii obligatoryjne jest wykonanie testu ciążowego w celu wykluczenia ciąży, a pacjentki muszą być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia. URSOCAM jest przeciwwskazany w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy zachodzi intensywna organogeneza, a ryzyko uszkodzenia płodu jest największe. W przypadku potwierdzenia lub podejrzenia ciąży podczas terapii, lek należy niezwłocznie odstawić i skonsultować dalsze postępowanie z lekarzem prowadzącym.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Proursan 250 mg
Podczas terapii kwasem ursodeoksycholowym (substancja czynna w preparacie Proursan, dawka 250 mg) najczęściej obserwuje się zmiany w konsystencji stolca, takie jak jasne stolce oraz biegunka, występujące z częstością od 1/100 do <1/10 pacjentów. W rzadkich przypadkach (<1/10000) u pacjentów z pierwotną marskością żółciową wątroby mogą pojawić się silne bóle w prawym górnym kwadrancie brzucha, zwapnienie kamieni żółciowych oraz nasilenie objawów marskości, które częściowo ustępują po odstawieniu leku. Ponadto bardzo rzadko notuje się reakcje skórne w postaci pokrzywki.
biegunka, ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, działania niepożądane, jasne stolce, kamienie żółciowe, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, pierwotna marskość żółciowa wątroby, pokrzywka, Proursan, wysypka pokrzywkowa, zaburzenia dróg żółciowych, zaburzenia tkanki podskórnej, zaburzenia żołądka i jelit, zwapnienie kamieni żółciowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ursofalk 250 mg/5 ml
Dawkowanie kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w postaci zawiesiny doustnej Ursofalk jest ściśle uzależnione od wskazania klinicznego oraz masy ciała pacjenta. W leczeniu rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych zalecana dawka wynosi około 10 mg/kg mc./dobę, podawana wieczorem, z dawkami dostosowanymi do masy ciała (np. 2,5 miarki dla 51-65 kg, co odpowiada 12,5 ml i 625 mg UDCA). Terapia trwa zwykle 6-24 miesięcy, z monitorowaniem ultrasonograficznym co 6 miesięcy; brak zmniejszenia złogów po 12 miesiącach lub obecność zwapnień stanowią wskazanie do przerwania leczenia. W pierwotnym zapaleniu dróg żółciowych (PBC) dawka wynosi około 14±2 mg/kg mc./dobę, stosowana początkowo w dawkach podzielonych przez 3 miesiące, a następnie jednorazowo wieczorem, z precyzyjnym dawkowanie według masy ciała i tabeli miarkowej (1 miarka = 5 ml = 250 mg UDCA).
badanie radiologiczne, badanie ultrasonograficzne, dawka podzielona, efekt terapeutyczny, kamienie żółciowe cholesterolowe, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, objawy kliniczne, parametry czynnościowe wątroby, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, schemat dawkowania, strzykawka jednorazowa, świąd, wizyta kontrolna, zawiesina doustna, zwapnienie złogów, zwłóknienie torbielowate - Leksykon substancji czynnych
Kwas ursodeoksycholowy – Przedawkowanie
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) charakteryzuje się unikalnymi właściwościami farmakokinetycznymi, w tym zmniejszonym wchłanianiem przy wzrastających dawkach, co ogranicza ryzyko przedawkowania. Głównym objawem klinicznym przedawkowania jest biegunka, wynikająca z obecności niewchłoniętego UDCA w przewodzie pokarmowym. W preparatach takich jak Ursocam, AuroUrso, Ursofalk, Ursopol czy Ursoxyn, zwiększona dawka prowadzi do zmniejszonej absorpcji i zwiększonego wydalania z kałem. W przypadku utrzymującej się biegunki pomimo redukcji dawki, zwłaszcza przy stosowaniu Ursocamu, wskazane jest całkowite przerwanie terapii. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek UDCA (28-30 mg/kg/dobę) u pacjentów z pierwotnym stwardniającym zapaleniem dróg żółciowych wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania klinicznego.
biegunka, choroba wątroby, ciężkie działania niepożądane, drogi żółciowe, hipokaliemia, hiponatremia, kwas ursodeoksycholowy, leczenie objawowe, odwodnienie, parametry biochemiczne, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przewód pokarmowy, równowaga wodno-elektrolitowa, suplementacja dożylna, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Cholestaza ciążowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Cholestaza ciążowa (ICP) to schorzenie wątroby występujące w II i III trymestrze ciąży, charakteryzujące się podwyższonym ryzykiem powikłań płodowych, takich jak przedwczesny poród, zgon wewnątrzmaciczny (2-11%, wzrost po 37. tygodniu) oraz zespół zaburzeń oddychania noworodków (RDS, 17,1% vs 4,6%). Dla matki rokowanie jest korzystne, objawy i nieprawidłowości biochemiczne ustępują po porodzie, jednak obserwuje się dwukrotnie wyższe ryzyko krwotoków poporodowych (25% vs 14,1%) oraz zwiększoną częstość chorób wątroby i dróg żółciowych w późniejszym życiu. Wysoki wskaźnik nawrotów ICP w kolejnych ciążach sięga 60-70%. Kluczowymi markerami diagnostycznymi i prognostycznymi są poziomy kwasów żółciowych (TBA), aminotransferazy asparaginianowej (AST), gamma-glutamylotransferazy (GGT), wskaźnik neutrofili do limfocytów (NLR) oraz parametry hematologiczne i krzepnięcia, w tym czas protrombinowy (PT) i liczba płytek krwi (PLT).
akcja serca płodu, aminotransferaza asparaginianowa, badanie dopplerowskie, cholestaza ciążowa, cięcie cesarskie, czas protrombinowy, czerwone krwinki, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, hematokryt, indukcja porodu, kamica żółciowa, krwotok poporodowy, kwas ursodeoksycholowy, kwasy żółciowe, marskość wątroby, niewydolność łożyska, odsetek limfocytów, odsetek neutrofili, parametry biochemiczne wątroby, płyn owodniowy, płytki krwi, poród przedwczesny, przewlekłe zapalenie wątroby, śmierć płodu, test niestresowy, wskaźnik masy ciała, wskaźnik neutrofili do limfocytów, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie wątroby typu C, zespół zaburzeń oddychania noworodków, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ursofalk 500 mg
Ursofalk w postaci tabletek powlekanych zawiera 500 mg kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) jako substancji czynnej, która odpowiada za działanie terapeutyczne leku. Tabletki mają postać białych, owalnych, obustronnie wypukłych tabletek z linią podziału umożliwiającą precyzyjne dzielenie dawki. Rdzeń tabletki zawiera substancje pomocnicze takie jak celuloza mikrokrystaliczna, powidon K25, krospowidon (typ A), talk, magnezu stearynian, krzemionka koloidalna bezwodna oraz polisorbat 80, natomiast otoczka składa się z hypromelozy, talku i makrogolu 6000. Lek dostępny jest w opakowaniach po 50 lub 100 tabletek w blistrach wykonanych z folii Aluminium/PVC/PVDC.
blister, celuloza mikrokrystaliczna, emulgator, film powlekający, folia Aluminium/PVC/PVDC, hypromeloza, krospowidon, krzemionka koloidalna, kwas ursodeoksycholowy, linia podziału, makrogol, niezgodność farmaceutyczna, plastyfikator, polimer wiążący, polisorbat, powidon, stearynian magnezu, substancja poślizgowa, substancja smarująca, substancja wypełniająca, superdezintegrant, tabletka powlekana - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ursopol 300 mg
Lek Ursopol zawiera kwas ursodeoksycholowy i jest dostępny w kapsułkach o dawkach 150 mg oraz 300 mg. Dawkowanie jest ściśle indywidualizowane, zależne od masy ciała pacjenta, wskazania klinicznego oraz odpowiedzi na terapię. W leczeniu kamicy żółciowej zaleca się dawkę 8-10 mg/kg mc./dobę (u pacjentów otyłych do 15 mg/kg mc./dobę), podzieloną na 2-3 dawki, co dla pacjenta 75 kg odpowiada 2 kapsułkom 150 mg lub 1 kapsułce 300 mg dwa razy dziennie. Terapia trwa od 6 miesięcy do 2 lat, z kontynuacją co najmniej 3 miesięcy po rozpuszczeniu kamieni. W pierwotnej żółciowej marskości wątroby stosuje się 13-15 mg/kg mc./dobę, co dla 75 kg pacjenta oznacza 7 kapsułek 150 mg dziennie (2 rano, 2 w południe, 3 wieczorem) przez 1-2 lata. W innych chorobach wątroby dawka wynosi 10-20 mg/kg mc./dobę, a w wewnątrzwątrobowej cholestazie ciężarnych 10-16 mg/kg mc./dobę, podzielone na 2-3 dawki.
biodostępność, cholestaza, choroby wątroby i dróg żółciowych, dawka dobowa, działanie niepożądane, etiologia, kamica żółciowa, kapsułka twarda, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, odpowiedź na leczenie, otyłość, pierwotna żółciowa marskość wątroby, przewód pokarmowy, rozpuszczenie kamieni, skuteczność terapeutyczna, wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych, wskazanie kliniczne, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zarzucanie żółci - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Diagnostyka i diagnoza
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła autoimmunologiczna choroba wątroby, charakteryzująca się destrukcją małych wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych, prowadzącą do cholestazy i marskości. Rozpoznanie opiera się na spełnieniu co najmniej dwóch z trzech kryteriów: podwyższonej aktywności fosfatazy alkalicznej (ALP) powyżej 1,5-krotności górnej granicy normy utrzymującej się ponad 24 tygodnie i/lub podwyższonej gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP), obecności przeciwciał przeciwmitochondrialnych (AMA) w mianie ≥1:40 lub specyficznych przeciwciał przeciwjądrowych (anty-sp100, anty-gp210), oraz charakterystycznych cech histopatologicznych w biopsji wątroby. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC), autoimmunologiczne zapalenie wątroby (AIH) oraz inne przyczyny cholestazy. Biopsja wątroby jest wskazana w przypadku AMA-negatywnej PBC, podejrzenia współistnienia innych chorób wątroby lub nieadekwatnej odpowiedzi na leczenie kwasem ursodeoksycholowym (UDCA).
aminotransferazy, autoimmunologiczna choroba wątroby, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biopsja wątroby, cholestaza, choroba pierwotna dróg żółciowych, elastografia wątroby, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, immunoglobulina IgM, kwas obeticholowy, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, pierwotna marskość dróg żółciowych, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przeciwciała przeciwjądrowe, przeciwciała przeciwmitochondrialne, przeszczepienie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, sarkoidoza, splenomegalia, wewnątrzwątrobowe drogi żółciowe, włóknienie wątroby, wodobrzusze, zespół nakładania, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ursofalk 250 mg/5 ml
Dane przedkliniczne dotyczące kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) wykazały brak toksyczności ostrej w różnych modelach zwierzęcych, co wskazuje na niski potencjał ostrego zatrucia. W badaniach przewlekłych na małpach, przy dużych dawkach UDCA zaobserwowano hepatotoksyczność objawiającą się zmianami enzymatycznymi i morfologicznymi, takimi jak proliferacja przewodów żółciowych, ogniskowe zapalenie wrotne oraz martwica hepatocytów. Efekty te przypisuje się metabolitowi – kwasowi litocholowemu, który u ludzi jest skutecznie detoksykowany, co potwierdza brak klinicznego znaczenia tych zmian u pacjentów. Badania genotoksyczności i rakotwórczości na myszach i szczurach nie wykazały działania mutagennego ani kancerogennego UDCA, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania leku Ursofalk.
badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, embriotoksyczność, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, karcynogeneza, kwas litocholowy, kwas ursodeoksycholowy, martwica hepatocytów, mutagenność, potencjał rakotwórczy, proliferacja przewodów żółciowych, przestrzeń wrotna, rozwój pourodzeniowy, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zapalenie wrotne - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła, postępująca choroba wątroby charakteryzująca się zapaleniem i włóknieniem dróg żółciowych, prowadzącym do ich zwężenia, cholestazy, marskości oraz powikłań takich jak nadciśnienie wrotne, niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), osteoporoza oraz zwiększone ryzyko nowotworów dróg żółciowych i jelita grubego. PSC najczęściej dotyka mężczyzn w wieku 30-50 lat i jest silnie powiązana z chorobami zapalnymi jelit, zwłaszcza wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (współwystępuje u 60-80% pacjentów). Diagnostyka i monitorowanie obejmują regularne badania funkcji wątroby co 3-6 miesięcy, obrazowanie MRCP lub ERCP, pomiar markerów nowotworowych CA 19-9 co 6-12 miesięcy, USG jamy brzusznej, densytometrię kości co 1-2 lata oraz coroczne kolonoskopie u pacjentów z IBD. Leczenie jest objawowe i profilaktyczne, obejmujące m.in. stosowanie cholestyraminy, leków przeciwhistaminowych, rifampicyny, antybiotyków, kwasu ursodeoksycholowego oraz suplementację witamin A, D, E, K i wapnia.
antagonista opioidowy, antybiotyk, badanie densytometryczne, badanie fizykalne, badanie funkcji wątroby, biegunka tłuszczowa, celiakia, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholestaza, cholestyramina, choroba autoimmunologiczna, choroba zapalna jelit, encefalopatia, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, implantacja stentu, infekcja dróg żółciowych, kolonoskopia, kwas ursodeoksycholowy, lek immunomodulujący, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwświądowy, marker nowotworowy, marskość wątroby, mikrobiom jelitowy, nadciśnienie wrotne, niedobór witamin, niewydolność trzustki, niewydolność wątroby, nudności, osteoporoza, przeszczepienie wątroby, przewlekła stwardniająca cholangitis, przewlekłe zmęczenie, przezskórny drenaż dróg żółciowych, rak dróg żółciowych, rak jelita grubego, rifampicyna, steatorea, świąd skóry, terapia przeciwwłóknieniowa, uszkodzenie wątroby, wankomycyna, włóknienie dróg żółciowych, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie dróg żółciowych, zapalenie dróg żółciowych, zastój żółci, żółtaczka - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ursopol 300 mg
Produkt leczniczy Ursopol dostępny jest w postaci kapsułek twardych w dwóch dawkach: 150 mg oraz 300 mg, zawierających kwas ursodeoksycholowy jako substancję czynną w ilości odpowiednio 150 mg lub 300 mg na kapsułkę. Kapsułki Ursopol 150 mg zawierają dodatkowo laktozę jednowodną (30 mg) oraz azorubinę (0,07 mg), natomiast kapsułki Ursopol 300 mg zawierają azorubinę w ilości 0,88 mg oraz dodatkowe substancje pomocnicze, takie jak krzemionka koloidalna, sodu laurylosiarczan i indygokarmin (E 132). Oba warianty kapsułek różnią się także barwnikami i składnikami otoczki, co może mieć znaczenie przy ocenie potencjalnych reakcji alergicznych lub nietolerancji u pacjentów.
azorubina, błękit patentowy V, blister aluminium/PVC, celuloza mikrokrystaliczna, indygokarmin, kapsułka twarda, krzemionka koloidalna, kwas ursodeoksycholowy, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, sodu laurylosiarczan, substancja czynna, tytanu dwutlenek, żelatyna, żelaza tlenek żółty, żółcień chinolinowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby toksyczne – Leczenie
Toksyczne zapalenie wątroby to stan zapalny wywołany ekspozycją na substancje hepatotoksyczne, takie jak leki (np. paracetamol, leki przeciwgruźlicze, niwolumab), alkohol, suplementy diety czy chemikalia. Podstawą terapii jest natychmiastowa eliminacja czynnika toksycznego oraz monitorowanie enzymów wątrobowych (ALT, AST, ALP, GGTP) i bilirubiny. W przypadku przedawkowania paracetamolu stosuje się N-acetylocysteinę (NAC) najlepiej w ciągu 8-16 godzin od ekspozycji, natomiast zatrucie kwasem walproinowym leczy się L-karnityną. Leczenie wspomagające obejmuje dożylne nawodnienie, leki przeciwwymiotne i przeciwbólowe, unikanie leków hepatotoksycznych oraz odpoczynek. W ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja, a w razie ostrej niewydolności wątroby rozważa się przeszczep, szczególnie przy wysokich wartościach enzymów przekraczających 10-krotność ULN i bilirubiny powyżej 2-krotności ULN.
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, czas protrombinowy, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, enzymy wątrobowe, hiperbilirubinemia, kortykosteroidy, kryteria Kings College, kwas ursodeoksycholowy, L-karnityna, lek hepatoprotekcyjny, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgruźliczy, marskość wątroby, N-acetylocysteina, niewydolność wątroby, ostra niewydolność wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, przeszczep wątroby, skala MELD, toksyczne uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie wątroby toksyczne, zatrucie paracetamolem - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ursofalk 500 mg
Dawkowanie kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w preparacie Ursofalk jest ściśle uzależnione od wskazań klinicznych oraz masy ciała pacjenta. W terapii cholesterolowych kamieni żółciowych zalecana dawka wynosi około 10 mg/kg mc./dobę, co przekłada się na 1 do 2,5 tabletek powlekanych 500 mg w zależności od masy ciała (do 60 kg – 1 tabletka, powyżej 100 kg – 2,5 tabletki). Tabletki należy przyjmować w całości, najlepiej wieczorem, a terapia trwa od 6 do 24 miesięcy, z kontrolą ultrasonograficzną co 6 miesięcy. Brak zmniejszenia średnicy złogów po 12 miesiącach lub zwapnienie złogów stanowi wskazanie do przerwania leczenia. W przypadku pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC) dawka wynosi 14 ± 2 mg/kg mc./dobę (1,5 do 3,5 tabletki), stosowana początkowo w dawkach podzielonych przez 3 miesiące, a następnie jednorazowo wieczorem. Dawkowanie jest dostosowane do masy ciała, z dokładnym schematem podziału dawek na trzy pory dnia.
badanie obrazowe, badanie radiologiczne, badanie ultrasonograficzne, dysfagia, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, parametry czynnościowe wątroby, pierwotna marskość żółciowa wątroby, świąd, tabletka powlekana, Ursofalk, zawiesina doustna, złóg żółciowy, zwapnienie złogów, zwłóknienie torbielowate - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Proursan 400 mg
Kwas ursodeoksycholowy, substancja czynna leku Proursan (400 mg), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania przedkliniczne wskazują na potencjalnie szkodliwy wpływ na reprodukcję, zwłaszcza we wczesnym okresie ciąży. W związku z tym Proursan nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że istnieje wyraźna konieczność medyczna. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji, preferując metody niehormonalne, zwłaszcza w przypadku terapii kamicy żółciowej, gdzie hormonalne środki antykoncepcyjne mogą nasilać kamicę i obniżać skuteczność leczenia. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykluczenie ciąży poprzez test ciążowy.
antykoncepcja niehormonalna, badania przedkliniczne, badanie kliniczne, doustne środki antykoncepcyjne, działania niepożądane, funkcje rozrodcze, hormonalne środki antykoncepcyjne, kamica żółciowa, kamienie żółciowe, karmienie piersią, kwas ursodeoksycholowy, metody antykoncepcji, płodność, profil bezpieczeństwa, Proursan, stężenie leku, test ciążowy, wiek rozrodczy - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Leczenie
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła autoimmunologiczna cholestaza prowadząca do zwłóknienia i marskości wątroby. Leczeniem pierwszego rzutu jest kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w dawce 13-15 mg/kg/dobę, który spowalnia progresję choroby i poprawia przeżycie bez przeszczepu. U pacjentów z niewystarczającą odpowiedzią na UDCA (30-40%) stosuje się terapię drugiego rzutu, w tym agonistę receptora FXR – kwas obetyeholowy (OCA) w dawce początkowej 5 mg/dobę, którą można zwiększyć do 10 mg/dobę, oraz fibraty (bezafibrat 400 mg/dobę, fenofibrat 160-200 mg/dobę) i nowo zatwierdzone leki PPAR: elafibranor i seladelpar. Budezonid (6-9 mg/dobę) może być stosowany u pacjentów bez marskości z niewystarczającą odpowiedzią na UDCA. Monitorowanie parametrów biochemicznych (ALP, bilirubina) jest kluczowe dla oceny skuteczności terapii.
antagonista receptora opioidowego, autoimmunologiczna choroba wątroby, beta-bloker nieselektywny, bezafibrat, budezonid, cholestaza, cholestyramina, choroba pierwotna dróg żółciowych, działanie immunomodulujące, encefalopatia wątrobowa, fibrat, fosfataza alkaliczna, hepatocyt, hipercholesterolemia, kortykosteroid, kwas ursodeoksycholowy, kwas żółciowy, laktuloza, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niewydolność wątroby, paracenteza, parametry biochemiczne, przeszczep wątroby, receptor farnezoidowy X, ryfaksymina, ryfampicyna, SSRI, ursodiol, wewnątrzwątrobowe przewody żółciowe, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wodobrzusze, żylaki przełyku, żywice wiążące kwasy żółciowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursocam 250 mg
Ursocam, zawierający kwas ursodeoksycholowy, jest wskazany przede wszystkim do rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy ≤15 mm, które są przepuszczalne dla promieni rentgenowskich, przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. Ponadto preparat znajduje zastosowanie w leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby u pacjentów bez niewyrównanej marskości, wewnątrzwątrobowej cholestazy ciężarnych w II i III trymestrze ciąży, zapalenia błony śluzowej żołądka spowodowanego refluksem żółciowym oraz innych schorzeń hepatologicznych z zaburzeniami wydzielania i przepływu żółci. Szczególną grupą są pacjenci pediatryczni i młodzież (6-18 lat) z mukowiscydozą, u których Ursocam łagodzi zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych.
cholestaza, cholesterolowe kamienie żółciowe, choroba autoimmunologiczna, drogi żółciowe, kamica żółciowa, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, refluks żółciowy, schorzenia hepatologiczne, uszkodzenie wątroby, wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ursocam 250 mg
Przedawkowanie kwasu ursodeoksycholowego jest rzadkie ze względu na mechanizm ograniczający jego wchłanianie przy zwiększonych dawkach, co skutkuje zwiększonym wydalaniem leku z kałem. Głównym objawem toksyczności jest biegunka, która może prowadzić do odwodnienia oraz zaburzeń elektrolitowych, takich jak niedobory potasu i sodu. W przypadku wystąpienia biegunki konieczna jest redukcja dawki, a jeśli objaw utrzymuje się pomimo zmniejszenia dawki, wskazane jest całkowite odstawienie leku. Leczenie objawowe obejmuje uzupełnianie płynów doustnie lub pozajelitowo oraz wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych.
biegunka, gospodarka wodno-elektrolitowa, kwas ursodeoksycholowy, leczenie objawowe, nawodnienie doustne, nawodnienie pozajelitowe, niedobór potasu, niedobór sodu, odwodnienie, produkt leczniczy, przedawkowanie kwasu ursodeoksycholowego, przewód pokarmowy, substancja czynna, uzupełnienie płynów, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ursopol 150 mg
Ursopol, zawierający kwas ursodeoksycholowy w dawkach 150 mg i 300 mg, wykazuje brak lub nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Profil bezpieczeństwa leku nie obejmuje zaburzeń świadomości, senności ani innych efektów psychomotorycznych, co pozwala pacjentom na bezpieczne kontynuowanie tych czynności podczas terapii. Informacja ta jest szczególnie istotna dla pacjentów aktywnych zawodowo, w tym kierowców i operatorów maszyn, a także dla osób starszych, dla których zachowanie sprawności psychomotorycznej jest kluczowe dla utrzymania niezależności i jakości życia.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane leku, efekt psychomotoryczny, kapsułka twarda, kwas ursodeoksycholowy, lek przeciwbólowy, lek przeciwwymiotny, lek uspokajający, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, schorzenie gastroenterologiczne, schorzenie hepatologiczne, sprawność psychomotoryczna, substancja czynna, wskazanie kliniczne, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursofalk 250 mg
Ursofalk, zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w kapsułkach twardych, jest wskazany do leczenia kamicy żółciowej, pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC) oraz zaburzeń wątroby i dróg żółciowych u dzieci z mukowiscydozą. W terapii kamicy żółciowej preparat stosuje się wyłącznie u pacjentów z przeciwwskazaniami do leczenia operacyjnego, pod warunkiem, że kamienie cholesterolowe mają średnicę ≤15 mm, są przepuszczalne dla promieni rentgenowskich (brak zacienienia w cholecystografii) oraz zachowana jest czynność pęcherzyka żółciowego. W PBC leczenie jest możliwe tylko przy wyrównanej funkcji wątroby, a u dzieci z mukowiscydozą preparat stosuje się w wieku 6-18 lat, z uwzględnieniem indywidualnego dawkowania i monitorowania klinicznego.
badania obrazowe, cholecystografia, choroby wątroby i dróg żółciowych, diagnostyka obrazowa, funkcja pęcherzyka żółciowego, kamica żółciowa, kamienie cholesterolowe, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, przepływ żółci, stan zapalny wątroby, złogi cholesterolowe, zwłóknienie torbielowate - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ursofalk 500 mg
Produkt leczniczy Ursofalk w postaci tabletek powlekanych 500 mg, zawierający kwas ursodeoksycholowy (UDCA), nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co potwierdza Charakterystyka Produktu Leczniczego. Lek ten jest powszechnie stosowany w terapii chorób wątroby i dróg żółciowych, a brak negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne stanowi istotną zaletę, zwłaszcza w kontekście długotrwałego leczenia. Tabletki mają postać białych, owalnych, obustronnie wypukłych tabletek powlekanych z zawartością 500 mg UDCA, co jest istotne dla identyfikacji preparatu w praktyce klinicznej.
charakterystyka produktu leczniczego, choroby wątroby, dokumentacja medyczna, drogi żółciowe, efekt farmakoterapii, farmakoterapia, kwas ursodeoksycholowy, odpowiedzialność prawna, pojazd mechaniczny, profil bezpieczeństwa, schorzenie hepatologiczne, tabletki powlekane, Ursofalk, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Proursan 400 mg
Kwas ursodeoksycholowy, substancja czynna preparatu Proursan 400 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością wynoszącą 60-80% po podaniu doustnym, z wchłanianiem zachodzącym głównie w jelicie czczym oraz w górnym i dystalnym odcinku jelita krętego, gdzie dominuje transport bierny i czynny. Po absorpcji substancja trafia do krążenia wrotnego i jest wychwytywana przez hepatocyty w wątrobie, gdzie podlega intensywnemu metabolizmowi – około 60% ulega sprzęganiu z aminokwasami (glicyną i tauryną) podczas pierwszego przejścia przez wątrobę. Stężenie kwasu ursodeoksycholowego w żółci zależy od dawki, choroby podstawowej oraz funkcji wątroby, a jego wzrost powoduje względne zmniejszenie stężenia bardziej lipofilnych kwasów żółciowych.
bakterie jelitowe, biodostępność, detoksykacja wątrobowa, drogi żółciowe, efekt pierwszego przejścia, glicyna, hepatocyt, hepatotoksyczność, jelito czcze, jelito kręte, krążenie wrotne, kwas 7-ketolitocholowy, kwas litocholowy, kwas ursodeoksycholowy, lipofilny kwas żółciowy, mikroflora jelitowa, okres biologicznego półtrwania, Proursan 400 mg, przewód pokarmowy, schemat dawkowania, sprzęganie z aminokwasami, tauryna, transport bierny, transport czynny, uszkodzenie miąższu wątroby - Leksykon substancji czynnych
Kwas ursodeoksycholowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) jest stosowany w leczeniu różnych schorzeń wątroby i dróg żółciowych, z dawkowaniem dostosowanym do wskazań klinicznych, masy ciała i wieku pacjenta. W kamicy żółciowej cholesterolowej zaleca się dawkę 8-10 mg/kg m.c./dobę, podawaną jednorazowo wieczorem, co odpowiada 500-1250 mg/dobę w zależności od masy ciała (do 60 kg – 500 mg, powyżej 100 kg – 1250 mg). Leczenie trwa zwykle 6-24 miesięcy, z oceną skuteczności co 6 miesięcy badaniem USG lub RTG. W pierwotnej marskości żółciowej (PBC) dawka wynosi 12-16 mg/kg m.c./dobę (3-7 tabletek 250 mg), początkowo w dawkach podzielonych, a następnie jednorazowo wieczorem. W zapaleniu błony śluzowej żołądka spowodowanym zarzucaniem żółci stosuje się 250 mg raz dziennie przez 10-14 dni. W chorobach wątroby o różnej etiologii dawka wynosi 10-20 mg/kg m.c./dobę w 2-3 dawkach podzielonych, a u dzieci z mukowiscydozą 20-30 mg/kg m.c./dobę.
badanie kontrolne, badanie ultrasonograficzne, cholestaza ciężarnych, cholesterolowy kamień żółciowy, dawka podzielona, drogi żółciowe, kamica żółciowa cholesterolowa, kamień żółciowy, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, nasilenie objawów klinicznych, objaw niepożądany, parametr czynnościowy wątroby, pierwotna marskość żółciowa wątroby, refluksowe zapalenie błony śluzowej żołądka, schorzenie wątroby, stężenie bilirubiny, świąd, wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych, zarzucanie żółci, zwłóknienie torbielowate - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Leczenie
Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła, postępująca choroba dróg żółciowych o nieznanej etiologii, prowadząca do włóknienia i zwężenia dróg żółciowych średniego i dużego kalibru, co skutkuje marskością i niewydolnością wątroby. Obecnie brak jest skutecznej terapii modyfikującej przebieg choroby; leczenie koncentruje się na łagodzeniu objawów (np. świądu za pomocą cholestyraminy 4-16 g/dzień, ryfampicyny, naltreksonu), kontroli powikłań (antybiotyki w zakażeniach dróg żółciowych) oraz monitorowaniu niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) i osteoporozy. Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) stosowany w dawkach 13-15 mg/kg/dzień jest rekomendowany przez EASL jako terapia pierwszego rzutu, choć jego wpływ na przeżycie i progresję choroby pozostaje niepotwierdzony, a wysokie dawki (28-30 mg/kg/dzień) wiążą się z poważnymi zdarzeniami niepożądanymi. Kortykosteroidy i immunosupresja nie wykazały istotnej skuteczności poza przypadkami zespołu nakładania z autoimmunologicznym zapaleniem wątroby.
antagoniści opioidów, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bezafibrat, cholangiocarcinoma, cholestyramina, encefalopatia wątrobowa, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, kwas obeticholowy, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, naltrekson, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność wątroby, osteoporoza, przeszczep mikrobioty kałowej, przeszczepienie wątroby, przewlekła stwardniająca cholangitis, rak dróg żółciowych, rozszerzanie balonowe, ryfampicyna, sekwestranty kwasów żółciowych, stent dróg żółciowych, wodobrzusze, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zanik mięśni, zapalenie dróg żółciowych, zdekompensowana marskość, zespół nakładania, zwężenie dróg żółciowych, żylaki przełyku - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ursofalk 250 mg/5 ml
Ursofalk w postaci zawiesiny doustnej zawiera 250 mg kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w 5 ml dawce, co stanowi substancję czynną o działaniu hepatoprotekcyjnym. Produkt zawiera również substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak 7,5 mg kwasu benzoesowego (konserwant), 50 mg glikolu propylenowego (rozpuszczalnik) oraz 11 mg sodu na 5 ml, co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniem sodu w diecie. Aromat cytrynowy zawiera potencjalne alergeny (cytral, cytronellol, d-limonen, geraniol, linalol, etanol, siarczyny), które należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do terapii. Zawiesina ma charakterystyczny wygląd białej, jednorodnej zawiesiny z pęcherzykami powietrza i wyraźnym zapachem cytrynowym, co ułatwia identyfikację produktu przed podaniem.
aromat cytrynowy, celuloza mikrokrystaliczna, chlorek sodu, cyklaminian sodu, cytrynian sodu, glikol propylenowy, karmeloza sodowa, konserwant przeciwbakteryjny, kwas benzoesowy, kwas cytrynowy, kwas ursodeoksycholowy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, przeciwutleniacz, reakcja alergiczna, regulator pH, stabilizator zawiesiny, substancja nawilżająca, substancja słodząca, tworzywo sztuczne, właściwości fizykochemiczne, zawiesina doustna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Proursan
Preparat Proursan zawierający kwas ursodeoksycholowy w dawce 500 mg jest wskazany dla pacjentów o masie ciała ≥47 kg, z alternatywnymi formami podania dla osób lżejszych lub mających trudności z połykaniem. Podczas terapii konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, w tym AspAT (GOT), ALAT (GPT) i γ-GT, co 4 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co 3 miesiące. W przypadku leczenia cholesterolowych kamieni żółciowych zaleca się wykonanie cholecystografii doustnej po 6-10 miesiącach terapii, z uwzględnieniem średnicy złogów, oraz monitorowanie ultrasonograficzne. Proursan jest przeciwwskazany u pacjentów z niewidocznym pęcherzykiem żółciowym, zwapnieniami złogów, zaburzeniami czynności skurczowej pęcherzyka oraz częstymi kolkami żółciowymi. U pacjentek stosujących lek w celu rozpuszczania kamieni żółciowych zaleca się stosowanie niehormonalnych metod antykoncepcji ze względu na ryzyko nasilenia kamicy przy stosowaniu środków hormonalnych.
AlAT, antykoncepcja niehormonalna, AspAT, badanie USG, biegunka, cholecystografia, dekompensacja wątroby, dysfagia, dysfunkcja pęcherzyka żółciowego, gamma-glutamylotransferaza, kamienie żółciowe cholesterolowe, kolka żółciowa, kwas ursodeoksycholowy, niedrożność pęcherzyka żółciowego, parametry wątrobowe, pierwotna marskość żółciowa wątroby, świąd skóry, uszkodzenie wątroby - Leksykon leków
Skład i postać leku – AuroUrso 250 mg
AuroUrso to preparat zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego w każdej kapsułce twardej o rozmiarze „0”. Substancja czynna odpowiada za działanie terapeutyczne leku, natomiast składniki pomocnicze, takie jak skrobia kukurydziana, krzemionka koloidalna bezwodna, skrobia żelowana kukurydziana, sodu laurylosiarczan oraz magnezu stearynian, zapewniają odpowiednie właściwości fizykochemiczne i ułatwiają podanie. Otoczka kapsułki składa się z żelatyny, tytanu dwutlenku (E 171) oraz sodu laurylosiarczanu, a nadruk wykonano tuszem zawierającym szelak (E 904), tlenek żelaza czarny (E 172) i potasu wodorotlenek (E 525). Kapsułki mają biały, nieprzezroczysty wygląd z nadrukiem „UROH” na wieczku i „250” na korpusie.
blister PVC/Aluminium, kapsułka twarda, kapsułka żelatynowa, krzemionka koloidalna bezwodna, kwas ursodeoksycholowy, magnezu stearynian, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, potasu wodorotlenek, skrobia kukurydziana, skrobia żelowana kukurydziana, sodu laurylosiarczan, środek przeciwzbrylający, substancja poślizgowa, substancja wiążąca, surfaktant, szelak, tlenek żelaza czarny, tytanu dwutlenek, utylizacja produktu leczniczego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ursofalk 250 mg/5 ml
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA), będący substancją czynną leku Ursofalk zawiesina doustna 250 mg/5 ml (50 mg/ml), wykazuje wielokierunkowe działanie w chorobach wątroby i dróg żółciowych. Mechanizm jego działania obejmuje zmniejszenie wysycenia żółci cholesterolem poprzez zahamowanie wchłaniania cholesterolu w jelicie oraz redukcję jego wydzielania do żółci, co prowadzi do rozpuszczania złogów cholesterolowych. UDCA zastępuje toksyczne, lipofilne kwasy żółciowe hydrofilnym i nietoksycznym kwasem o właściwościach cytoprotekcyjnych, poprawia czynność wydzielniczą hepatocytów oraz reguluje procesy immunologiczne, co przekłada się na ochronę komórek wątroby i prawidłowe funkcjonowanie dróg żółciowych.
choroby dróg żółciowych, choroby wątroby, ciekły kryształ, cytoprotekcja, glikol propylenowy, hepatocyt, kwas benzoesowy, kwas ursodeoksycholowy, lek lipotropowy, mukowiscydoza, proliferacja przewodu żółciowego, substancja pomocnicza, uszkodzenie tkanki, wysycenie żółci cholesterolem, zaburzenie wątrobowo-żółciowe, zawiesina doustna, złóg cholesterolowy, zmiany wątrobowe, zwłóknienie torbielowate - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ursopol 300 mg
Przedawkowanie kwasu ursodeoksycholowego (UDCA), substancji czynnej Ursopolu (dostępnego w kapsułkach 150 mg i 300 mg), jest rzadkie ze względu na mechanizm farmakokinetyczny, w którym wzrost dawki prowadzi do obniżenia wchłaniania leku z przewodu pokarmowego i zwiększonego wydalania z kałem. Dominującym objawem przedawkowania jest biegunka, wynikająca z obecności niewchłoniętej substancji w jelitach, co zaburza motorykę przewodu pokarmowego. W przypadku przedawkowania nie jest konieczne specyficzne leczenie, a postępowanie koncentruje się na terapii objawowej, głównie uzupełnianiu płynów i elektrolitów w związku z ryzykiem zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.
biegunka, eliminacja z kałem, kwas ursodeoksycholowy, mechanizm farmakokinetyczny, mechanizm samoograniczający, niedobór elektrolitów, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, Ursopol, uzupełnienie elektrolitów, wchłanianie jelitowe, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zdarzenie niepożądane - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ursopol 150 mg
Produkt leczniczy Ursopol, zawierający kwas ursodeoksycholowy w dawkach 150 mg i 300 mg w formie kapsułek twardych, jest wskazany przede wszystkim do rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy ≤15 mm, przepuszczalnych dla promieni rentgenowskich, u pacjentów z zachowaną czynnością pęcherzyka żółciowego. Ponadto, Ursopol znajduje zastosowanie w leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby, pod warunkiem braku niewyrównanej marskości, oraz w szerokim spektrum schorzeń wątroby i dróg żółciowych, gdzie wykazuje działanie hepatoprotekcyjne i choleretyczne. Szczególne wskazania obejmują wewnątrzwątrobową cholestazę ciężarnych (II i III trymestr), zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane zarzucaniem żółci oraz zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych u dzieci i młodzieży z mukowiscydozą (6-18 lat).
czynność pęcherzyka żółciowego, dekompensacja wątroby, działanie choleretyczne, działanie hepatoprotekcyjne, kamienie cholesterolowe, kamienie żółciowe cholesterolowe, kwas ursodeoksycholowy, nietolerancja laktozy, niewyrównana marskość wątroby, pierwotna marskość żółciowa wątroby, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, refluks żółci, refluks żółciowy, wewnątrzwątrobowa cholestaza ciężarnych, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ursofalk 250 mg
Stosowanie kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) w dawce 250 mg, zawartego w preparacie Ursofalk, wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane są zaburzenia ze strony układu pokarmowego, takie jak jasne stolce lub biegunka (często, ≥ 1/100 do < 1/10). Bardzo rzadko (poniżej 1/10 000) u pacjentów z pierwotną marskością żółciową wątroby (PBC) mogą wystąpić silne bóle w prawym górnym kwadrancie brzucha oraz nasilenie objawów choroby wątroby, które częściowo ustępują po odstawieniu leku. Ponadto, bardzo rzadko dochodzi do zwapnienia kamieni żółciowych, co jest istotne u pacjentów z kamicą dróg żółciowych w wywiadzie. W zakresie reakcji skórnych bardzo rzadko obserwowano pokrzywkę, manifestującą się swędzącymi, obrzękowymi zmianami skórnymi.
biegunka, choroba wątroby, ciężka marskość wątroby, działanie niepożądane, kwas ursodeoksycholowy, obrzęk skóry, personel medyczny, pierwotna marskość żółciowa wątroby, pokrzywka, prawy górny kwadrant brzucha, produkt leczniczy, zaburzenia skóry, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, zaburzenia żołądka i jelit, zwapnienie kamieni żółciowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ursofalk 250 mg/5 ml
Ursofalk w postaci zawiesiny doustnej zawiera kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w stężeniu 250 mg/5 ml i jest stosowany w terapii chorób wątroby, w tym pierwotnego zapalenia dróg żółciowych (PBC). Podczas leczenia mogą wystąpić działania niepożądane, które należy monitorować, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby. Najczęściej obserwowane objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują jasne stolce oraz biegunkę, które występują z częstością ≥ 1/100 do < 1/10. Bardzo rzadko (częstość < 1/10 000) mogą pojawić się poważniejsze dolegliwości, takie jak silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha u pacjentów z PBC, zwapnienie kamieni żółciowych, nasilenie objawów choroby wątroby oraz reakcje alergiczne skórne w postaci pokrzywki.
biegunka, ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, choroba wątroby, działanie niepożądane, jasny stolec, kamienie żółciowe, kwas ursodeoksycholowy, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, substancja czynna, układ pokarmowy, zaburzenia dróg żółciowych, zaburzenia żołądka, zawiesina doustna, zmiany skórne, zwapnienie kamieni żółciowych - Leksykon leków
Skład i postać leku – Proursan 500 mg
Proursan to lek w postaci tabletek powlekanych, zawierający 500 mg kwasu ursodeoksycholowego w każdej tabletce o długości 17 mm. Tabletki mają charakterystyczny, prawie biały kolor i linię podziału umożliwiającą podział na dwie równe dawki po 250 mg substancji czynnej. Rdzeń tabletki składa się z substancji pomocniczych takich jak skrobia kukurydziana, skrobia kukurydziana żelowana, karboksymetyloskrobia (typ A), krzemionka koloidalna bezwodna oraz magnezu stearynian, które wpływają na właściwości mechaniczne i rozpuszczalność tabletki. Otoczka zawiera hypromelozę 6, dwutlenek tytanu (E 171) oraz makrogol 400, co zapewnia odpowiednią grubość, barwę i elastyczność powłoki.
blister PVC/PVDC/Aluminium, forma farmaceutyczna, hypromeloza, karboksymetyloskrobia, krzemionka koloidalna bezwodna, kwas ursodeoksycholowy, magnezu stearynian, makrogol, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, Proursan, skrobia kukurydziana, skrobia kukurydziana żelowana, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja rozsadzająca, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek - Leksykon chorób i schorzeń
Kamienie żółciowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Kamica żółciowa charakteryzuje się korzystnym rokowaniem, jednak ryzyko rozwoju objawów klinicznych wzrasta wraz z wielkością, liczbą kamieni oraz czasem ich obecności w drogach żółciowych. Mniej niż 20% pacjentów rozwija objawy, a u bezobjawowych prawdopodobieństwo ich pojawienia się wynosi 10-20% w ciągu 10 lat. Standardem leczenia objawowej kamicy jest laparoskopowa cholecystektomia, z planową śmiertelnością <0,5% i chorobowością <10%, natomiast w trybie pilnym śmiertelność wzrasta do 3-5%, a chorobowość do 30-50%. Ryzyko powikłań zwiększają m.in. wysoki BMI, wcześniejsze operacje jamy brzusznej, zrosty, zgorzelinowy pęcherzyk oraz zespół kruchości. Pooperacyjne dolegliwości obejmują przewlekłą biegunkę i utrzymujące się objawy dyspeptyczne, szczególnie u pacjentów stosujących leki psychotropowe (OR=5,3) i z wysokim poziomem lęku (OR=10,6).
cholecystektomia laparoskopowa, choledocholithiasis, cholelithiasis, droga żółciowa, hepatolithiasis, kamica przewodowa, kamica wewnątrzwątrobowa, kamica żółciowa, kamień żółciowy, kwas chenodeoksycholowy, kwas ursodeoksycholowy, lek wiążący kwasy żółciowe, mikrobiom jelitowy, objaw dyspeptyczny, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, rak pęcherzyka żółciowego, UDCA, wewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych, wskaźnik masy ciała, wskaźnik śmiertelności, zespół kruchości - Leksykon substancji czynnych
Kwas ursodeoksycholowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) jest szeroko stosowany w leczeniu chorób dróg żółciowych i wątroby, jednak jego podanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na UDCA lub substancje pomocnicze (np. laktozę jednowodną, azorubin w Ursopolu, kwas benzoesowy i składniki aromatu cytrynowego w Ursofalku), ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, niedrożność przewodu żółciowego wspólnego lub pęcherzykowego, częste epizody kolki żółciowej, obecność zwapniałych kamieni żółciowych (nieprzepuszczalnych dla promieni rentgenowskich), osłabioną kurczliwość pęcherzyka żółciowego oraz u dzieci po nieudanej portoenterostomii lub bez poprawy przepływu żółci w atrezji dróg żółciowych. Ponadto, niewidoczny pęcherzyk żółciowy na zdjęciu rentgenowskim uniemożliwia monitorowanie terapii, co stanowi dodatkowe ograniczenie stosowania UDCA. Dawkowanie u dzieci powinno być dostosowane do masy ciała, zgodnie z tabelą dla preparatu Ursoxyn.
atrezja dróg żółciowych, badanie radiologiczne, cholecystektomia, choroba Leśniowskiego-Crohna, drogi żółciowe, gastroenterolog, hepatolog, kamienie cholesterolowe, kamienie żółciowe, kolka żółciowa, kurczliwość pęcherzyka żółciowego, kwas ursodeoksycholowy, kwasy żółciowe, laktoza jednowodna, marskość wątroby, nadwrażliwość, niedrożność dróg żółciowych, portoenterostomia, przewód pęcherzykowy, przewód żółciowy wspólny, reakcja anafilaktyczna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ursocam 250 mg
W praktyce klinicznej stosowanie leku Ursocam, zawierającego 250 mg kwasu ursodeoksycholowego w tabletce, jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także w ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Ponadto, lek nie powinien być podawany przy niedrożności przewodu żółciowego wspólnego lub pęcherzykowego, gdyż może to nasilić objawy cholestazy i pogorszyć stan kliniczny. Wskazane jest również unikanie terapii u pacjentów z niewidocznym pęcherzykiem żółciowym w badaniu rentgenowskim, obecnością zwapnień w złogach żółciowych, zaburzeniami czynności skurczowej pęcherzyka oraz nawracającą kolką żółciową, ze względu na ryzyko nieskuteczności leczenia lub zaostrzenia dolegliwości.
cholestaza, czynność skurczowa pęcherzyka żółciowego, diagnostyka laboratoryjna, diagnostyka obrazowa, kolka żółciowa, kwas ursodeoksycholowy, nadwrażliwość, niedrożność przewodu pęcherzykowego, niedrożność przewodu żółciowego wspólnego, ostre zapalenie dróg żółciowych, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, staza żółci, złóg żółciowy, zwapnienia złogów żółciowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Proursan 250 mg
Przedawkowanie kwasu ursodeoksycholowego, substancji czynnej leku Proursan 250 mg, jest rzadkie ze względu na farmakokinetyczny mechanizm samoograniczającego się wchłaniania. Przy zwiększonych dawkach absorpcja z przewodu pokarmowego ulega ograniczeniu, co skutkuje wydalaniem niewchłoniętego leku z kałem i zmniejsza ryzyko poważnych powikłań. Głównym objawem klinicznym przedawkowania jest biegunka, spowodowana podrażnieniem błony śluzowej jelita przez nadmiar kwasu ursodeoksycholowego, prowadząca do zaburzeń motoryki jelit i zwiększonego wydzielania wody do światła jelita.
absorpcja substancji czynnej, biegunka, dożylna podaż płynów, farmakokinetyka, kapsułki twarde, kwas ursodeoksycholowy, leczenie objawowe, motoryka przewodu pokarmowego, odwodnienie, podrażnienie błony śluzowej jelita, Proursan, suplementacja elektrolitów, uzupełnianie elektrolitów, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wydalanie z kałem, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – AuroUrso 250 mg
Produkt leczniczy AuroUrso zawiera 250 mg kwasu ursodeoksycholowego i wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży są ograniczone, a badania na modelach zwierzęcych wskazują na potencjalne ryzyko teratogenne, zwłaszcza we wczesnym okresie ciąży. W związku z tym lek nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykluczenie ciąży oraz zapewnienie skutecznej antykoncepcji – w większości wskazań zaleca się metody niehormonalne lub doustne środki antykoncepcyjne o niskiej zawartości estrogenu, natomiast u pacjentek leczonych z powodu kamicy żółciowej wyłącznie metody niehormonalne, ze względu na ryzyko nasilenia kamicy przez środki hormonalne.
antykoncepcja, AuroUrso, badanie diagnostyczne, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, farmakoterapia, hormonalny środek antykoncepcyjny, kamica żółciowa, kamienie żółciowe, kwas ursodeoksycholowy, niehormonalna metoda antykoncepcji, substancja czynna, wiek rozrodczy, wskazanie medyczne, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Proursan 500 mg
Stosowanie kwasu ursodeoksycholowego (Proursan) u kobiet w okresie rozrodczym, ciąży i laktacji wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa w ciąży są niewystarczające, a badania przedkliniczne wskazują na potencjalne ryzyko dla reprodukcji, zwłaszcza we wczesnej fazie ciąży. Preparat nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści medyczne przewyższają ryzyko dla matki i płodu. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę poprzez test ciążowy. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję, preferując metody niehormonalne (np. bariery, wkładki wewnątrzmaciczne), zwłaszcza gdy lek jest stosowany w leczeniu kamicy żółciowej, ponieważ doustne środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny mogą nasilać kamicę i obniżać skuteczność terapii.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – AuroUrso 250 mg
AuroUrso, zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego w kapsułkach twardych, jest wskazany w leczeniu chorób wątroby i dróg żółciowych, w tym rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy do 15 mm, które są radiolucentne i nie wapniowe, przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. Terapia jest szczególnie zalecana u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia chirurgicznego. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu refluksowego zapalenia błony śluzowej żołądka u pacjentów z potwierdzonym klinicznie i endoskopowo schorzeniem, zwłaszcza gdy standardowe metody terapeutyczne są nieskuteczne.
aminotransferaza, biopsja wątroby, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cholesterolowy kamień żółciowy, czynność pęcherzyka żółciowego, encefalopatia wątrobowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, refluksowe zapalenie błony śluzowej żołądka, wewnątrzwątrobowe drogi żółciowe, wodobrzusze, zwłóknienie torbielowate, żylaki przełyku