Dawkowanie i sposób podawania
Kwas ursodeoksycholowy
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) jest stosowany w leczeniu różnych schorzeń wątroby i dróg żółciowych, z dawkowaniem dostosowanym do wskazań klinicznych, masy ciała i wieku pacjenta. W kamicy żółciowej cholesterolowej zaleca się dawkę 8-10 mg/kg m.c./dobę, podawaną jednorazowo wieczorem, co odpowiada 500-1250 mg/dobę w zależności od masy ciała (do 60 kg – 500 mg, powyżej 100 kg – 1250 mg). Leczenie trwa zwykle 6-24 miesięcy, z oceną skuteczności co 6 miesięcy badaniem USG lub RTG. W pierwotnej marskości żółciowej (PBC) dawka wynosi 12-16 mg/kg m.c./dobę (3-7 tabletek 250 mg), początkowo w dawkach podzielonych, a następnie jednorazowo wieczorem. W zapaleniu błony śluzowej żołądka spowodowanym zarzucaniem żółci stosuje się 250 mg raz dziennie przez 10-14 dni. W chorobach wątroby o różnej etiologii dawka wynosi 10-20 mg/kg m.c./dobę w 2-3 dawkach podzielonych, a u dzieci z mukowiscydozą 20-30 mg/kg m.c./dobę.
- Dawkowanie i sposób podawania kwasu ursodeoksycholowego
- Rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych
- Leczenie objawowe pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC)
- Leczenie refluksowego zapalenia błony śluzowej żołądka
- Leczenie chorób wątroby o różnej etiologii
- Dawkowanie u dzieci i młodzieży ze zwłóknieniem torbielowatym (mukowiscydozą)
- Leczenie wewnątrzwątrobowej cholestazy ciężarnych
- Sposób podawania kwasu ursodeoksycholowego
- Monitorowanie terapii kwasem ursodeoksycholowym
- Kolejne rozdziały
Dawkowanie i sposób podawania kwasu ursodeoksycholowego
Kwas ursodeoksycholowy (UDCA) jest substancją stosowaną w różnych schorzeniach wątroby i dróg żółciowych. Dawkowanie tej substancji jest zróżnicowane w zależności od wskazania klinicznego, masy ciała pacjenta oraz wieku. Prawidłowe dawkowanie ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii oraz bezpieczeństwa pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat dawkowania kwasu ursodeoksycholowego w poszczególnych wskazaniach.1
Rozpuszczanie cholesterolowych kamieni żółciowych
W leczeniu kamicy żółciowej cholesterolowej zalecana dawka kwasu ursodeoksycholowego wynosi 8-10 mg/kg masy ciała na dobę, co odpowiada zazwyczaj następującemu schematowi:2 3
| Masa ciała | Dawka dobowa | Liczba tabletek/kapsułek (250 mg) |
|---|---|---|
| Do 60 kg | 500 mg | 2 |
| 61-80 kg | 750 mg | 3 |
| 81-100 kg | 1000 mg | 4 |
| Powyżej 100 kg | 1250 mg | 5 |
Lek należy przyjmować wieczorem przed snem, w jednej dawce dobowej, popijając niewielką ilością płynu. W przypadku tabletek lub kapsułek należy je połykać w całości.4 5
Czas potrzebny do rozpuszczenia kamieni żółciowych wynosi zazwyczaj od 6 do 24 miesięcy. Jeśli po 12 miesiącach nie nastąpi zmniejszenie wielkości kamieni żółciowych, nie należy kontynuować terapii. Skuteczność leczenia powinna być oceniana za pomocą badania ultrasonograficznego lub rentgenowskiego co 6 miesięcy. Podczas badań kontrolnych należy sprawdzić, czy w międzyczasie nie doszło do zwapnienia kamieni, co stanowi wskazanie do zakończenia leczenia.6 7
Po rozpuszczeniu kamieni zaleca się kontynuowanie leczenia przez 3 miesiące w celu całkowitego rozpuszczenia złogów.8
Leczenie objawowe pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC)
W leczeniu pierwotnej marskości żółciowej wątroby (PBC) dawka dobowa kwasu ursodeoksycholowego zależy od masy ciała i wynosi 14 ± 2 mg/kg masy ciała (od 12 do 16 mg/kg m.c.), co odpowiada od 3 do 7 tabletek/kapsułek po 250 mg.9 10
Przez pierwsze 3 miesiące leczenia produkt należy przyjmować w dawkach podzielonych na dobę. Gdy parametry czynnościowe wątroby ulegną poprawie, dawka dobowa może być przyjmowana jednorazowo wieczorem.11
| Masa ciała (kg) | Pierwsze 3 miesiące | Późniejsza terapia | ||
|---|---|---|---|---|
| Rano | Po południu | Wieczorem | Wieczorem (jednorazowo) | |
| 47-62 | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 63-78 | 1 | 1 | 2 | 4 |
| 79-93 | 1 | 2 | 2 | 5 |
| 94-109 | 2 | 2 | 2 | 6 |
| powyżej 110 | 2 | 2 | 3 | 7 |
Tabletki/kapsułki należy połykać bez rozgryzania, popijając niewielką ilością płynu. Należy zadbać o to, by były przyjmowane regularnie. Nie ma ograniczeń czasowych przyjmowania kwasu ursodeoksycholowego w przypadku pierwotnej marskości żółciowej wątroby.12
W rzadkich przypadkach, u pacjentów z pierwotną marskością żółciową wątroby, na początku leczenia może dojść do nasilenia objawów klinicznych, np. świądu. Jeśli to nastąpi, należy kontynuować leczenie stosując połowę dawki dobowej, a następnie stopniowo zwiększać dawkę (zwiększając co tydzień o jedną tabletkę/kapsułkę), aż do uzyskania zalecanej dawki.13 14
Leczenie refluksowego zapalenia błony śluzowej żołądka
W leczeniu zapalenia błony śluzowej żołądka spowodowanego zarzucaniem żółci zalecana dawka to 1 tabletka/kapsułka (250 mg) kwasu ursodeoksycholowego, przyjmowana raz na dobę, wieczorem przed snem. Tabletkę/kapsułkę należy połykać w całości, popijając płynem.15 16
Czas leczenia wynosi zazwyczaj 10-14 dni, ale może być różny w zależności od przebiegu choroby. Lekarz prowadzący leczenie zadecyduje o okresie stosowania w indywidualnym przypadku.17 18
Leczenie chorób wątroby o różnej etiologii
W przypadku chorób wątroby o różnej etiologii, w sytuacji braku wskazań do innych rekomendowanych terapii, zalecana dawka kwasu ursodeoksycholowego wynosi 10-20 mg/kg masy ciała na dobę, w 2-3 dawkach podzielonych.19 20
W sytuacji, gdy nie jest możliwy równy podział dawki dobowej, wówczas większą dawkę należy podać wieczorem.21
Dawkowanie u dzieci i młodzieży ze zwłóknieniem torbielowatym (mukowiscydozą)
U dzieci i młodzieży ze zwłóknieniem torbielowatym (mukowiscydozą) w wieku od 6 do 18 lat, zalecana dawka kwasu ursodeoksycholowego wynosi 20 mg/kg masy ciała na dobę, podzielona na 2-3 dawki. W razie konieczności dawkę można zwiększyć do 30 mg/kg masy ciała na dobę.22 23
| Masa ciała (kg) | Dawka dobowa (mg/kg m.c.) | Rano | W południe | Wieczorem |
|---|---|---|---|---|
| 20-29 | 17-25 | – | – | 1 |
| 30-39 | 19-25 | 1 | – | 1 |
| 40-49 | 20-25 | 1 | – | 2 |
| 50-59 | 21-25 | 1 | – | 2 |
| 60-69 | 22-25 | 2 | – | 2 |
| 70-79 | 22-25 | 2 | – | 3 |
| 80-89 | 22-25 | 2 | 1 | 3 |
| 90-99 | 23-25 | 3 | – | 3 |
| 100-109 | 23-25 | 3 | – | 4 |
| powyżej 110 | 3 | 1 | 4 |
Leczenie wewnątrzwątrobowej cholestazy ciężarnych
W leczeniu wewnątrzwątrobowej cholestazy ciężarnych zalecana dawka kwasu ursodeoksycholowego wynosi 10-16 mg/kg masy ciała na dobę, podzielona na 2-3 dawki. Odpowiada to od 3 do 5 tabletek/kapsułek po 250 mg.24 25
Sposób podawania kwasu ursodeoksycholowego
Tabletki lub kapsułki kwasu ursodeoksycholowego należy przyjmować doustnie, połykać w całości bez rozgryzania, popijając odpowiednią ilością płynu. W zależności od wskazania i schematu dawkowania, lek może być przyjmowany raz dziennie (zazwyczaj wieczorem przed snem) lub w dawkach podzielonych (2-3 razy dziennie).26 27
W niektórych wskazaniach (np. podczas terapii kamicy żółciowej) istotne jest, aby produkt był przyjmowany regularnie, wieczorem przed snem.28 29
Ważne jest, aby lek przyjmować regularnie i przestrzegać zalecanego schematu dawkowania w celu uzyskania optymalnych efektów terapeutycznych. Przerwanie leczenia może prowadzić do nawrotu objawów choroby lub zmniejszenia skuteczności terapii.30
Monitorowanie terapii kwasem ursodeoksycholowym
W trakcie leczenia kwasem ursodeoksycholowym, w zależności od wskazania, należy okresowo monitorować parametry czynnościowe wątroby oraz skuteczność terapii:31
- W leczeniu kamicy żółciowej należy oceniać skuteczność terapii za pomocą badań ultrasonograficznych lub rentgenowskich co 6 miesięcy32
- W przypadku pierwotnej marskości żółciowej wątroby należy regularnie monitorować parametry czynnościowe wątroby, szczególnie w początkowym okresie leczenia33
- U pacjentów z podwyższonym stężeniem bilirubiny w surowicy, należy rozpocząć leczenie od mniejszej dawki, a następnie stopniowo ją zwiększać, monitorując parametry wątrobowe co 2 tygodnie 40 μg/l; bilirubiny związanej), początkowo należy stosować jedynie połowę standardowej dawki […] Następnie, przez kilka kolejnych tygodni należy kontrolować parametry czynnościowe wątroby (raz na 2 tygodnie przez kolejne 6 tygodni).”>34
W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych lub pogorszenia parametrów czynnościowych wątroby, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym, który może zmodyfikować dawkowanie lub podjąć decyzję o przerwaniu leczenia.35
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania