Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas ursodeoksycholowy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania kwasu ursodeoksycholowego

Dane niekliniczne dotyczące kwasu ursodeoksycholowego, pochodzące z konwencjonalnych badań farmakologicznych bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, badań genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego, a także toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie ujawniają szczególnych zagrożeń dla człowieka.^{1 2}

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały działania toksycznego kwasu ursodeoksycholowego.^{3 4 5 6}

Toksyczność przewlekła

W badaniach toksyczności podprzewlekłej przeprowadzonych na małpach zaobserwowano działanie hepatotoksyczne po zastosowaniu większych dawek kwasu ursodeoksycholowego. Efekty te obejmowały zarówno zmiany czynnościowe (w tym zmiany aktywności enzymów wątrobowych), jak i zmiany morfologiczne, takie jak proliferacja przewodów żółciowych, ogniskowe zapalenie wrotne oraz martwica komórek wątrobowych.^{7 8 9 10}

Toksyczne działanie najprawdopodobniej można przypisać kwasowi litocholowemu, który jest metabolitem kwasu ursodeoksycholowego. W przeciwieństwie do ludzi, u małp kwas litocholowy nie ulega detoksykacji. Doświadczenie kliniczne potwierdza, że opisane działania hepatotoksyczne nie mają znaczenia u ludzi.^{11 12 13 14}

Działanie rakotwórcze i mutagenne

Długookresowe badania przeprowadzone na myszach i szczurach nie wykazały działania rakotwórczego kwasu ursodeoksycholowego.^{15 16 17 18}

Wyniki badań genotoksyczności kwasu ursodeoksycholowego, prowadzonych zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo, były negatywne, co wskazuje na brak potencjału mutagennego tej substancji.^{19 20 21 22}

W dotychczasowych badaniach nie stwierdzono, aby kwas ursodeoksycholowy wywierał działanie mutagenne.²³

Wpływ na rozrodczość i rozwój pourodzeniowy

W badaniach toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa zaobserwowano pewne efekty przy zastosowaniu wysokich dawek kwasu ursodeoksycholowego:

• U szczurów aplazja ogona występowała przy dużej dawce kwasu ursodeoksycholowego wynoszącej 2000 mg/kg masy ciała.^{24 25 26 27}
• U królików nie stwierdzono działania teratogennego, jednak obserwowano działanie embriotoksyczne po dawce 100 mg/kg masy ciała i większych.^{28 29 30 31}

^{32 33}

Badania wykazały, że kwas ursodeoksycholowy nie miał wpływu na płodność u szczurów i nie upośledzał rozwoju w okresie około- i pourodzeniowym potomstwa.^{34 35 36 37}