jaskra z wąskim kątem przesączania
Jaskra z wąskim kątem przesączania to ostry stan okulistyczny, charakteryzujący się nagłym wzrostem ciśnienia wewnątrzgałkowego spowodowanym zablokowaniem odpływu cieczy wodnistej z oka. Do blokady dochodzi, gdy tęczówka przemieszcza się do przodu i zamyka kąt przesączania, uniemożliwiając prawidłowy drenaż płynu ocznego.
Czynnikami ryzyka rozwoju tej postaci jaskry są: nadwzroczność, płytka komora przednia oka, wiek powyżej 40 lat, płeć żeńska oraz predyspozycje genetyczne. Jaskra z wąskim kątem może wystąpić w formie ostrej (atak jaskry), podostrej lub przewlekłej. Charakterystyczne objawy ostrego napadu obejmują silny ból oka, zaczerwienienie, niewyraźne widzenie, widzenie tęczowych obwódek wokół źródeł światła, nudności i wymioty.
Diagnostyka opiera się na badaniu kąta przesączania za pomocą gonioskopii, pomiarze ciśnienia wewnątrzgałkowego oraz ocenie tarczy nerwu wzrokowego. Leczenie ostrego napadu jaskry jest stanem nagłym i wymaga natychmiastowej interwencji. Obejmuje ono farmakoterapię obniżającą ciśnienie wewnątrzgałkowe (beta-blokery, inhibitory anhydrazy węglanowej, analogi prostaglandyn) oraz procedury laserowe (irydotomia) lub chirurgiczne, mające na celu stworzenie alternatywnej drogi odpływu cieczy wodnistej.
Nieleczona jaskra z wąskim kątem przesączania może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i utraty widzenia, dlatego kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie i podjęcie odpowiedniego leczenia. U pacjentów z rozpoznaną predyspozycją do wąskiego kąta przesączania zaleca się profilaktyczną irydotomię laserową.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olanzaran 5 mg
Lek Olanzaran, zawierający olanzapinę w dawkach 5 mg i 10 mg, posiada kluczowe przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na olanzapinę lub składniki pomocnicze, w tym laktozę bezwodną (131 mg w tabletce 5 mg i 262 mg w tabletce 10 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Ponadto, stosowanie olanzapiny jest przeciwwskazane u pacjentów z ryzykiem lub rozpoznaną jaskrą z wąskim kątem przesączania, ze względu na potencjalne działanie antycholinergiczne leku, które może prowadzić do mydriazy i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, zwiększając ryzyko ostrego napadu jaskry i uszkodzenia nerwu wzrokowego.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza bezwodna, lek przeciwpsychotyczny, mydriaza, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, odpływ cieczy wodnistej, olanzapina, ostry napad jaskry, reakcja alergiczna, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gripex Hot (650 mg + 50 mg + 10 mg)/sasz.
Gripex Hot, zawierający paracetamol (650 mg), kwas askorbinowy (50 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (10 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym aminy sympatykomimetyczne. Szczególnie niezalecany jest u osób z niestabilną chorobą wieńcową, zaburzeniami rytmu serca, nadciśnieniem tętniczym, ciężką niewydolnością wątroby i nerek, wirusowym zapaleniem wątroby oraz chorobą alkoholową ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych i toksyczności. Ponadto, obecność aspartamu (20 mg/saszetkę) wyklucza stosowanie u pacjentów z fenyloketonurią, a sacharoza (1,981 g/saszetkę) stanowi przeciwwskazanie u osób z nietolerancją fruktozy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
agranulocytoza, aminy sympatykomimetyczne, arytmia, aspartam, chlorowodorek fenylefryny, choroba alkoholowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dysfagia, enzym wątrobowy, fenylefryna, fenyloketonuria, hemoliza erytrocytów, hepatotoksyczność, inhibitor MAO, jaskra z wąskim kątem przesączania, kwas askorbowy, methemoglobinemia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na leki, neutropenia, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niestabilna choroba wieńcowa, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, paracetamol, przełom nadciśnieniowy, reduktaza methemoglobinowa, wazokonstrykcja, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zydowudyna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Claritine Active 5 mg + 120 mg
Claritine Active, zawierający 5 mg loratadyny i 120 mg pseudoefedryny siarczanu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, posiada liczne przeciwwskazania kliniczne. Lek jest niewskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, stosujących inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) oraz w okresie 14 dni po ich odstawieniu. Ze względu na działanie α-adrenergiczne pseudoefedryny, preparat jest przeciwwskazany u chorych z jaskrą z wąskim kątem przesączania, zatrzymaniem moczu, ciężką lub przewlekłą niewydolnością nerek, chorobą niedokrwienną serca, tachyarytmiami, ciężkim i niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, nadczynnością tarczycy oraz u osób z udarem krwotocznym w wywiadzie lub wysokim ryzykiem jego wystąpienia. Ponadto, nie zaleca się łączenia leku z innymi środkami zwężającymi naczynia krwionośne, takimi jak agoniści dopaminy, pochodne ergotaminy czy leki obkurczające błonę śluzową nosa, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego.
agonista dopaminy, aktywność alfa-mimetyczna, choroba nerek, choroba niedokrwienna serca, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, działanie alfa-adrenergiczne, idiosynkrazja, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwawienie śródmózgowe, łagodne nadciśnienie tętnicze, lek adrenomimetyczny, lek sympatykomimetyczny, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, pochodna ergotaminy, pseudoefedryna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachyarytmia, udar krwotoczny, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vesoligo 10 mg
Lek Vesoligo, zawierający solifenacynę bursztynian w dawkach 5 mg i 10 mg, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić podczas kwalifikacji pacjentów do terapii. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (w tym laktozę jednowodną: 109 mg w tabletce 5 mg i 104 mg w tabletce 10 mg), zatrzymanie moczu, ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (w tym toksyczne rozdęcie okrężnicy), miastenię, jaskrę z wąskim kątem przesączania, a także pacjentów poddawanych hemodializie oraz z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje lekowe, zwłaszcza u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby stosujących silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol), co może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia solifenacyny i zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.
ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, farmakokinetyka leku, hemodializa, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, jaskra z wąskim kątem przesączania, ketokonazol, laktoza jednowodna, miastenia, nadwrażliwość, osłabienie mięśniowe, reakcja anafilaktyczna, solifenacyna bursztynian, toksyczne rozdęcie okrężnicy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Solifenacin Medreg 10 mg
Solifenacyna bursztynianu, substancja czynna preparatu Solifenacin Medreg (dostępnego w dawkach 5 mg i 10 mg), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania. Lekarz powinien wykluczyć u pacjenta zatrzymanie moczu, ciężkie zaburzenia żołądka i jelit (w tym toksyczne rozdęcie okrężnicy), miastenię, jaskrę z wąskim kątem przesączania, ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz hemodializoterapię. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność laktozy jednowodnej w dawkach 55,25 mg (tabletka 5 mg) i 110,5 mg (tabletka 10 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru. Wymienione stany kliniczne stanowią przeciwwskazania ze względu na ryzyko nasilenia retencji moczu, pogorszenia objawów neurologicznych i okulistycznych oraz upośledzonego metabolizmu leku prowadzącego do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie niepożądane, hemodializa, inhibitory CYP3A4, jaskra z wąskim kątem przesączania, ketokonazol, laktoza jednowodna, miastenia, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, retencja moczu, Solifenacin Medreg, solifenacyna bursztynianu, toksyczne rozdęcie okrężnicy, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądka i jelit, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Miansegen
Stosowanie mianseryny (Miansegen) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz agresji. W tej grupie brak jest długoterminowych danych dotyczących wpływu leku na wzrost, dojrzewanie i rozwój poznawczy. Depresja sama w sobie zwiększa ryzyko myśli i prób samobójczych, które mogą nasilić się we wczesnym okresie leczenia, dlatego konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów, szczególnie tych z historią zachowań samobójczych, w wieku poniżej 25 lat oraz z nasilonymi skłonnościami samobójczymi. Zaleca się ograniczenie liczby tabletek wydawanych pacjentowi, aby minimalizować ryzyko przedawkowania.
agranulocytoza, choroba afektywna dwubiegunowa, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, drgawka, granulocytopenia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipomania, jaskra z wąskim kątem przesączania, lek przeciwdepresyjny, mianseryna, morfologia krwi, myśl samobójcza, neutropenia, przerost prostaty, remisja choroby, wydłużenie odstępu QT, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jamy ustnej, zespół wydłużonego QT, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Daryfenacyna – Przeciwwskazania stosowania
Daryfenacyna, dostępna w dawkach 7,5 mg i 15 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Darifenacin Aristo), jest stosowana w leczeniu pęcherza nadreaktywnego. Jej stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, zatrzymaniem moczu, zaleganiem treści żołądkowej, niewyrównaną jaskrą z wąskim kątem przesączania, miastenią, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh), ciężkim wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy oraz toksycznym rozdęciem okrężnicy. Daryfenacyna, jako lek o działaniu antycholinergicznym, może nasilać objawy tych schorzeń poprzez hamowanie perystaltyki jelitowej, zmniejszenie kurczliwości mięśnia wypieracza pęcherza oraz zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, co stanowi istotne ryzyko powikłań klinicznych.
Ponadto, stosowanie daryfenacyny jest przeciwwskazane podczas jednoczesnej terapii silnymi inhibitorami enzymu CYP3A4, takimi jak ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, telitromycyna, rytonawir czy nefazodon, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia leku w osoczu i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby metabolizm daryfenacyny jest upośledzony, co prowadzi do kumulacji leku. W przypadku wystąpienia przeciwwskazań należy rozważyć alternatywne metody leczenia pęcherza nadreaktywnego, w tym leki o innym mechanizmie działania, metody niefarmakologiczne (trening pęcherza, elektrostymulacja, biofeedback) lub interwencje zabiegowe, a także unikać jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP3A4.
antybiotyk makrolidowy, biofeedback, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cytochrom P450, darifenacyna, elektrostymulacja, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, jaskra z wąskim kątem przesączania, ketokonazol, klarytromycyna, klasyfikacja Child-Pugh, lek przeciwgrzybiczny, miastenia, mięsień wypieracz pęcherza moczowego, motoryka przewodu pokarmowego, mydriaza, nefazodon, pęcherz nadreaktywny, perforacja jelita, perystaltyka jelitowa, przełom miasteniczny, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, rytonawir, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, telitromycyna, toksyczne rozdęcie okrężnicy, trening pęcherza moczowego, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności wątroby, zaleganie treści żołądkowej, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olanzapin Krka 10 mg
Olanzapin Krka, dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na olanzapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę, której zawartość wynosi odpowiednio 80,9 mg w dawce 5 mg, 161,8 mg w 10 mg, 242,7 mg w 15 mg oraz 323,5 mg w 20 mg. Pacjenci z nietolerancją laktozy lub galaktozy powinni unikać stosowania tego preparatu. Ponadto, olanzapina wykazuje działanie cholinolityczne, co może zwiększać ryzyko jaskry z wąskim kątem przesączania, dlatego lek jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaną jaskrą tego typu lub anatomiczną predyspozycją do jej rozwoju.
atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba okulistyczna, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie cholinolityczne, działanie niepożądane, jaskra z wąskim kątem przesączania, konsultacja okulistyczna, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, olanzapin, olanzapina, reakcja anafilaktyczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olanzapine Aurovitas 15 mg
Olanzapine Aurovitas, dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na olanzapinę lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (zawartość od 0,50 mg do 2,00 mg w zależności od dawki). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także jaskra z wąskim kątem przesączania, ze względu na działanie antagonistyczne olanzapiny na receptory muskarynowe, które może prowadzić do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Tabletki mają charakterystyczne oznaczenia i rozmiary (średnica od 5,7 mm do 9 mm), co ułatwia ich identyfikację, jednak ich postać farmaceutyczna może być nieodpowiednia u pacjentów z zaburzeniami połykania lub schorzeniami jamy ustnej.
aspartam, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, fenyloalanina, fenyloketonuria, jaskra, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadwrażliwość na składniki, ocena okulistyczna, olanzapina, Olanzapine Aurovitas, receptory muskarynowe, substancja czynna, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenia połykania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olanzapin Krka 20 mg
Olanzapin Krka jest dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, zawierających odpowiednio 80,9 mg, 161,8 mg, 242,7 mg oraz 323,5 mg laktozy jako substancji pomocniczej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania tego leku są nadwrażliwość na olanzapinę lub inne składniki preparatu oraz ryzyko wystąpienia jaskry z wąskim kątem przesączania, które może ulec pogorszeniu pod wpływem olanzapiny. U pacjentów z ciężką nietolerancją laktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy należy rozważyć przeciwwskazanie do stosowania ze względu na zawartość laktozy w tabletkach.
- Leksykon substancji czynnych
Wenlafaksyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przedawkowanie wenlafaksyny stanowi istotne zagrożenie, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem lub innymi lekami, co może prowadzić do nasilenia zaburzeń psychicznych i interakcji farmakologicznych. Zaleca się przepisywanie minimalnej skutecznej dawki oraz ścisłe monitorowanie pacjentów, szczególnie młodych (<25 lat) i z historią zachowań samobójczych, ze względu na zwiększone ryzyko myśli i prób samobójczych. U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat stosowanie wenlafaksyny jest przeciwwskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz ryzyko wystąpienia agresji i zachowań samobójczych. W trakcie terapii należy zwracać uwagę na objawy zespołu serotoninowego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, oraz monitorować ciśnienie tętnicze, które może wzrosnąć zależnie od dawki, a także ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes.
akatyzja, częstoskurcz komorowy, depresja OUN, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, epizod dużej depresji, fałszywie dodatni wynik, hiponatremia, inhibitor płytek, inhibitor wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, mania, myśl samobójcza, nadciśnienie, niepokój psychoruchowy, niestabilna choroba wieńcowa, parestezja, przedawkowanie wenlafaksyny, remisja, SIADH, substancja serotoninergiczna, tachykardia komorowa, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności płytek krwi, zaburzenie psychiczne, zachowanie autodestrukcyjne, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SENOLEK
Produkt leczniczy SENOLEK zawiera difenhydraminę w dawce 50 mg i powinien być stosowany z zachowaniem szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z myasthenia gravis, padaczką, jaskrą z wąskim kątem przesączania, przerostem gruczołu krokowego, zatrzymaniem moczu, astmą, zapaleniem oskrzeli, POChP oraz umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek i wątroby. U osób w podeszłym wieku istnieje zwiększone ryzyko działań niepożądanych o charakterze cholinolitycznym, a stosowanie leku u pacjentów z dezorientacją jest niewskazane. Difenhydramina może wydłużać odstęp QT w EKG i wywoływać arytmie typu torsades de pointes, szczególnie przy przedawkowaniu, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej w przypadku objawów kardiologicznych.
aktywność antycholinergiczna, arytmia serca, astma, difenhydramina, działanie antycholinergiczne, działanie cholinolityczne, działanie przeciwmuskarynowe, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, lek przeciwhistaminowy, myasthenia gravis, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, padaczka, próg drgawkowy, przerost gruczołu krokowego, przewlekła obturacyjna choroba płuc, sorbitol, test alergiczny, torsades de pointes, uzależnienie od leku, wydłużenie odstępu QT, zapalenie oskrzeli, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Soreca 5 mg
Produkt leczniczy Soreca, zawierający bursztynian solifenacyny w dawkach 5 mg i 10 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z zatrzymaniem moczu, ciężkimi zaburzeniami żołądka i jelit (w tym toksycznym rozdęciem okrężnicy), miastenią, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (139,35 mg w tabletce 5 mg i 134,35 mg w tabletce 10 mg). Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów poddawanych hemodializie oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, zwłaszcza jeśli są jednocześnie leczeni silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazolem), ze względu na ryzyko kumulacji solifenacyny i nasilonych działań niepożądanych.
bursztynian solifenacyny, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, hemodializa, inhibitory CYP3A4, jaskra z wąskim kątem przesączania, ketokonazol, laktoza jednowodna, miastenia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, płytka komora przednia oka, powiększony gruczoł krokowy, przeszkoda podpęcherzowa, toksyczne rozdęcie okrężnicy, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądka i jelit, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Starazolin redFREE 0,5 mg/ml
Starazolin redFREE, zawierający 0,5 mg/ml tetryzolinę chlorowodorek, jest wskazany do objawowego leczenia przekrwienia spojówek, jednak jego stosowanie wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tetryzolinę lub składniki preparatu, jaskrą z wąskim kątem przesączania, ciężkimi chorobami układu krążenia (choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze, guz chromochłonny nadnerczy), rozrostem gruczołu krokowego, nadczynnością tarczycy, cukrzycą, porfirią oraz u dzieci poniżej 2 lat. Ze względu na właściwości alfa-adrenergiczne tetryzoliny, lek może powodować rozszerzenie źrenicy i wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, a także nasilać niedokrwienie mięśnia sercowego i przejściowo podnosić ciśnienie tętnicze. Dawkowanie w kroplach do oczu dostarcza około 21,5 µg substancji czynnej na kroplę, co może prowadzić do ogólnoustrojowej absorpcji i działań niepożądanych.
amina sympatykomimetyczna, choroba tętnic wieńcowych, choroba układu krążenia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, działanie adrenergiczne, działanie niepożądane, działanie presyjne, guz chromochłonny nadnerczy, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrola glikemii, lek alfa-adrenergiczny, lek przeciwmigrenowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, nadwrażliwość kontaktowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, pheochromocytoma, pobudzenie układu współczulnego, porfiria, przekrwienie spojówek, przełom nadciśnieniowy, przerost prostaty, przeszkoda podpęcherzowa, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenicy, skurcz naczyń wieńcowych, substancja adrenergiczna, sympatykomimetyk, tetryzolina chlorowodorek, tyreotoksykoza, wychwyt zwrotny noradrenaliny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Quetiapine Orion
Stosowanie kwetiapiny (Quetiapine Orion) wymaga uwzględnienia specyficznego profilu bezpieczeństwa w zależności od wskazań i dawki, ze szczególnym naciskiem na pacjentów poniżej 18. roku życia, u których brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo. U dzieci i młodzieży obserwuje się zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost łaknienia, hiperprolaktynemia, objawy pozapiramidowe, a także podwyższone ciśnienie tętnicze. Wskazane jest ścisłe monitorowanie pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, zwłaszcza ze względu na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które jest szczególnie nasilone w początkowej fazie terapii i u osób poniżej 25 lat. Konieczne jest także regularne kontrolowanie parametrów metabolicznych, w tym masy ciała, glikemii i profilu lipidowego, ze względu na ryzyko pogorszenia profilu metabolicznego. W trakcie leczenia należy zwracać uwagę na objawy pozapiramidowe, akatyzję, niedociśnienie ortostatyczne, senność oraz potencjalne interakcje z lekami serotoninergicznymi, które mogą prowadzić do zespołu serotoninowego.
akatyzja, cholesterol HDL, cholesterol LDL, ciężkie skórne działania niepożądane, depresja w chorobie afektywnej dwubiegunowej, dysfagia, dyskinezy późne, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, jaskra z wąskim kątem przesączania, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy odstawienia leku, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja na lek z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, schizofrenia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół bezdechu sennego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Azoneurax
Przed rozpoczęciem terapii trazodonem (Azoneurax) należy uwzględnić istotne przeciwwskazania i środki ostrożności, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i ryzyko nasilenia zachowań samobójczych oraz agresji. Depresja sama w sobie zwiększa ryzyko myśli i prób samobójczych, które mogą się nasilić we wczesnej fazie leczenia, szczególnie u osób z historią zachowań samobójczych. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza młodych (<25 lat) oraz tych z grup podwyższonego ryzyka, zwracając uwagę na objawy klinicznego pogorszenia, zmiany zachowania i myśli samobójcze. W celu ograniczenia ryzyka zaleca się przepisywanie ograniczonych ilości leku podczas wizyt. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z padaczką, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, chorobami układu sercowo-naczyniowego (w tym blokiem przedsionkowo-komorowym i niedawnym zawale), nadczynnością tarczycy, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz zaburzeniami układu moczowego.
agranulocytoza, alfa-adrenolityk, alfa-adrenomimetyk, blok przedsionkowo-komorowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dusznica bolesna, dysfagia, działanie cholinolityczne, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, lek neuroleptyczny, lek przeciwdepresyjny, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, padaczka, priapizm, psychoza maniakalno-depresyjna, remisja, rozrost gruczołu krokowego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodnictwa serca, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symescital
Symescital, zawierający escytalopram, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza u osób poniżej 25 roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz nasilenia objawów lękowych w początkowym okresie terapii. Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i wpływu na rozwój. U pacjentów z padaczką, manią, cukrzycą, chorobami serca (w tym z wydłużeniem odstępu QT, bradykardią, niewyrównaną niewydolnością serca) oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania konieczna jest ścisła kontrola kliniczna i monitorowanie parametrów, w tym EKG i gospodarki elektrolitowej (hipokaliemia, hipomagnezemia). W trakcie leczenia należy zwracać uwagę na objawy zespołu serotoninowego, hiponatremię, krwawienia śródskórne oraz działania niepożądane związane z odstawieniem leku, które występują u około 25% pacjentów i obejmują m.in. zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu i pobudzenie.
akatyzja, arytmia komorowa, choroba niedokrwienna serca, depresja, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hipoglikemia i hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrola glikemii, krwotok poporodowy, leczenie elektrowstrząsami, mania i hipomania, marskość wątroby, myśli samobójcze, napad drgawkowy, niewydolność serca, objawy odstawienia, padaczka, parestezja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, torsade de pointes, wybroczyny i plamica, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności seksualnych, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olanzapine Lekam 20 mg
Olanzapine Lekam to lek przeciwpsychotyczny dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na olanzapinę lub substancje pomocnicze, w tym aspartam, którego zawartość wynosi odpowiednio 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg i 6 mg w poszczególnych dawkach. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z fenyloketonurią, u których obecność aspartamu może stanowić zagrożenie. Ponadto, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u osób z jaskrą z wąskim kątem przesączania lub u pacjentów z ryzykiem jej rozwoju, ze względu na potencjalne działanie antycholinergiczne olanzapiny, które może nasilać objawy choroby i zwiększać ciśnienie wewnątrzgałkowe.
badanie okulistyczne, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, fenyloketonuria, jaskra z wąskim kątem przesączania, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na olanzapinę, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, olanzapina, reakcja alergiczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axyven
Produkt leczniczy Axyven (wenlafaksyna) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 37,5 mg, 75 mg, 150 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego, zaburzeń rytmu serca (wydłużenie QTc, torsade de pointes), nadciśnienia tętniczego oraz ryzyka samobójstw, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia i z historią zachowań samobójczych. Konieczne jest unikanie jednoczesnego stosowania z innymi lekami serotoninergicznymi, alkoholem oraz produktami zmniejszającymi masę ciała. Monitorowanie ciśnienia tętniczego, stężenia cholesterolu oraz obserwacja pod kątem objawów zespołu serotoninowego i zaburzeń psychicznych jest obligatoryjne. Lek nie jest wskazany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i brak danych dotyczących długoterminowego bezpieczeństwa. Przerwanie leczenia powinno odbywać się stopniowo, aby zminimalizować ryzyko objawów odstawienia, które występują u około 31% pacjentów i mogą obejmować zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia i nadciśnienie.
akatyzja, antykoagulant, cholesterol w surowicy, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz typu torsade de pointes, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawka, dysfagia, hipomania, hiponatremia, inhibitor płytek krwi, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, mania, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedrożność przewodu pokarmowego, niepokój psychoruchowy, nietolerancja galaktozy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra jaskra z wąskim kątem, remisja, tachykardia, tachykardia komorowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności płytek krwi, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Otrivin Allergy (2,5 mg + 0,25 mg)/ml
Lek Otrivin Allergy, aerozol do nosa zawierający fenylefrynę (2,5 mg/ml) oraz dimetyndenu maleinian (0,25 mg/ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml) oraz olejek lawendowy deterpenowany zawierający alergeny takie jak geraniol, linalol, kumaryna i limonen. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) w trakcie terapii lub w ciągu ostatnich 14 dni ze względu na ryzyko poważnych interakcji. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, gdyż fenylefryna może powodować rozszerzenie źrenicy i wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, co może prowadzić do powikłań okulistycznych. Przeciwwskazaniem jest również zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa, gdzie stosowanie leku może pogłębić dysfunkcję błony śluzowej.
aerozol donosowy, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dimetyndenu maleinian, duszność, fenylefryna, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadwrażliwość na substancje czynne, olejek lawendowy deterpenowany, rozszerzenie źrenicy, substancja pomocnicza, zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa, związek sympatykomimetyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zolaxa 20 mg
Olanzapina w postaci tabletek powlekanych (Zolaxa) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (245,52 mg w dawce 15 mg, 327,36 mg w dawce 20 mg), żółcień pomarańczową (E 110) oraz lecytynę sojową (tylko w dawce 20 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko jaskry z wąskim kątem przesączania, które stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania olanzapiny. Dodatkowo, dawka 20 mg jest przeciwwskazana u pacjentów z alergią na orzeszki ziemne lub soję ze względu na obecność lecytyny sojowej, a także może wywoływać reakcje alergiczne związane z barwnikiem E 110.
jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, leczenie przeciwpsychotyczne, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na olanzapinę, nadwrażliwość na soję, nietolerancja laktozy, olanzapina, reakcja alergiczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clemastinum WZF 1 mg/10 ml
Preparat Clemastinum WZF w formie syropu (1 mg/10 ml) jest przeciwhistaminowym lekiem pierwszej generacji, którego stosowanie wymaga szczególnej uwagi na przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na klemastynę lub inne składniki preparatu, w tym możliwość nadwrażliwości krzyżowej na chlorofeniraminę i difenhydraminę. Syrop zawiera substancje pomocnicze, takie jak sorbitol (350 mg/ml), metylu parahydroksybenzoesan (0,333 mg/ml), propylu parahydroksybenzoesan (0,167 mg/ml), glikol propylenowy (75,52 mg/ml) oraz etanol 96% (50 mg/ml), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub być przeciwwskazane u określonych grup pacjentów (np. sorbitol u osób z nietolerancją fruktozy, etanol u chorych z alkoholizmem). Stosowanie u dzieci poniżej 1 roku życia jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego i oddechowego.
chlorofeniramina, choroba Parkinsona, choroba wątroby, depresja oporna, difenhydramina, działanie antycholinergiczne, efekt antycholinergiczny, fenelzyna, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, klemastyna, leczenie depresji, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, moklobemid, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja fruktozy, parahydroksybenzoesan, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, selegilina, sorbitol, tranylcypromina - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olanzapina Stada 10 mg
Olanzapina STADA, dostępna w dawkach 5 mg i 10 mg w postaci tabletek powlekanych, posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na substancję czynną oraz składniki pomocnicze, takie jak laktoza bezwodna (116,6 mg w tabletce 5 mg i 233,2 mg w tabletce 10 mg) oraz lecytyna sojowa (0,128 mg i 0,256 mg odpowiednio). Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność oleju sojowego, co wyklucza stosowanie u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne ze względu na ryzyko reakcji alergicznych o różnym nasileniu, włącznie z zagrożeniem życia. Ponadto, olanzapina jest przeciwwskazana u pacjentów z ryzykiem jaskry z wąskim kątem przesączania, gdyż jej działanie antycholinergiczne może prowadzić do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i zaostrzenia choroby.
alergia na produkty sojowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza bezwodna, lecytyna sojowa, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na olanzapinę, nadwrażliwość na soję, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, olanzapina, płytka komora przednia oka, reakcja alergiczna, receptor cholinergiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Faxigen XL 75 mg
Wenlafaksyna wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego, który może wystąpić zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (np. SSRI, SNRI, tryptany, lit, tramadol) oraz prekursorów serotoniny. Objawy zespołu serotoninowego obejmują zmiany stanu psychicznego, zaburzenia autonomiczne (tachykardia, labilne ciśnienie, hipertermia), aberracje neuromięśniowe i objawy żołądkowo-jelitowe. Wenlafaksyna może powodować zależne od dawki podwyższenie ciśnienia tętniczego, przyspieszenie akcji serca, wydłużenie odstępu QTc oraz ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym Torsade de Pointes. Zaleca się regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego i ostrożność u pacjentów z chorobami serca, jaskrą z zamkniętym kątem oraz ryzykiem drgawek. Ponadto, u 5,3% pacjentów leczonych wenlafaksyną przez co najmniej 3 miesiące odnotowano klinicznie istotny wzrost stężenia cholesterolu w surowicy.
akatyzja, antagonista dopaminy, antykoagulant, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz komorowy, depresja OUN, drgawki, hipomania, hiponatremia, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, krwotok poporodowy, lek moczopędny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpłytkowy, mania, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, otyłość, remisja, SNRI, SSRI, tachykardia, torsade de pointes, tryptan, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia czynności płytek krwi, zaburzenia czynności seksualnych, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Velaxin ER 150 mg
Velaxin ER, zawierający wenlafaksynę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych i interakcji, zwłaszcza z alkoholem, który nasila depresyjny wpływ na OUN i zwiększa ryzyko przedawkowania. Lek nie jest wskazany dla osób poniżej 18 lat z powodu zwiększonego ryzyka zachowań samobójczych i agresji. Należy monitorować pacjentów pod kątem zespołu serotoninowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, oraz zwracać uwagę na objawy takie jak pobudzenie, hipertermia, czy zaburzenia neuromięśniowe. Zaleca się także kontrolę ciśnienia tętniczego, gdyż wenlafaksyna może powodować jego wzrost, a także monitorowanie rytmu serca z uwagi na ryzyko wydłużenia odstępu QTc i arytmii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca lub po przedawkowaniu.
akatyzja, dysfunkcja seksualna, hipomania, hiponatremia, inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, mania, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paroxetine Aurovitas
Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Leczenie należy rozpoczynać po odpowiednich odstępach czasowych od inhibitorów MAO (2 tygodnie po nieodwracalnych, 24 godziny po odwracalnych). Dawkowanie powinno być stopniowo zwiększane do uzyskania optymalnej odpowiedzi terapeutycznej. Należy monitorować pacjentów z historią zdarzeń samobójczych, nasilonymi myślami samobójczymi oraz osoby poniżej 25 lat, szczególnie w początkowej fazie terapii i po zmianie dawki. Paroksetyna może wywoływać akatyzję, zespół serotoninowy (zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi), a także wydłużenie odstępu QT, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią lub hipomagnezemią. U pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby, cukrzycą czy padaczką konieczne jest dostosowanie terapii i ścisła kontrola kliniczna.
akatyzja, arytmia komorowa, atypowy lek przeciwpsychotyczny, blok serca, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, ciężki epizod depresyjny, cukrzyca, drgawki kloniczne, endoksyfen, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrola glikemii, krwotok poporodowy, L-tryptofan, lek przeciwzakrzepowy, majaczenie, mania, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, oksytryptan, padaczka, parestezja, plamica, pochodna fenotiazyny, prekursor serotoniny, próba samobójcza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia elektrowstrząsowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Uroflow SR 4 mg
Tolterodyna w dawce 4 mg, dostępna w preparacie Uroflow SR w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na tolterodynę lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną w ilości 65,41-68,99 mg), zatrzymanie moczu, niekontrolowaną jaskrę z wąskim kątem przesączania, myasthenia gravis, ciężką postać wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz toksyczne rozdęcie okrężnicy. Tolterodyna, jako lek o działaniu antycholinergicznym, może nasilać objawy tych schorzeń, prowadząc do poważnych powikłań, takich jak wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, pogorszenie osłabienia mięśniowego, czy ryzyko perforacji jelit.
choroba zapalna jelit, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, jaskra z wąskim kątem przesączania, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, laktoza jednowodna, myasthenia gravis, nadwrażliwość na tolterodynę, nużliwość mięśni, perforacja jelit, profil farmakokinetyczny, substancja czynna, toksyczne rozdęcie okrężnicy, tolterodyna winian, transmisja nerwowo-mięśniowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Buscopan forte 20 mg
Buscopan Forte, zawierający 20 mg hioscyny butylobromku, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z myasthenią gravis ze względu na ryzyko nasilenia osłabienia mięśniowego. Leku nie należy stosować w stanach patologicznych przewodu pokarmowego, takich jak megacolon, mechaniczne zwężenie przewodu pokarmowego oraz niedrożność porażenna lub niedrożność jelit, gdyż może to pogorszyć motorykę jelit i stan kliniczny pacjenta. Ponadto, jedna tabletka zawiera 138,5 mg laktozy jednowodnej, co wyklucza stosowanie u pacjentów z dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu laktozy, w tym nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
ból brzucha, działanie antycholinergiczne, hioscyny butylobromek, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza jednowodna, megacolon, myasthenia gravis, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedrożność jelit, niedrożność porażenna, niedrożność przewodu pokarmowego, nietolerancja galaktozy, nużliwość mięśni, obstrukcja dróg moczowych, przerost prostaty, reakcja anafilaktyczna, retencja moczu, zaburzenie poznawcze, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie przewodu pokarmowego, zwężenie szyi pęcherza moczowego - Leksykon substancji czynnych
Amantadyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Amantadyna wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego, jaskrą z wąskim kątem przesączania, niewydolnością nerek, stanami pobudzenia, zespołami majaczeniowymi, organicznym zespołem mózgowym, skłonnością do drgawek oraz u osób leczonych jednocześnie memantyną. Konieczne jest systematyczne monitorowanie EKG, w tym wartości QTc metodą Bazetta, przed rozpoczęciem terapii, po 1 i 3 tygodniach, przed i po każdym zwiększeniu dawki oraz co najmniej raz w roku. Leczenie należy przerwać przy QTc > 420 ms początkowo, wzroście QTc o > 60 ms lub QTc > 480 ms podczas terapii, a także przy obecności fal U. W przypadku objawów takich jak kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenia, wskazane jest natychmiastowe odstawienie leku i 24-godzinna obserwacja. U pacjentów z rozrusznikami decyzję o stosowaniu amantadyny podejmuje się indywidualnie po konsultacji kardiologicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami równowagi elektrolitowej, zwłaszcza przy niedoborach potasu i magnezu, oraz u osób przyjmujących leki moczopędne, z biegunką, wymiotami, insuliną lub chorobami nerek.
choroba Parkinsona, drgawki, dysuria, EKG, galaktozemia, hipotensja, hipotermia, jaskra z wąskim kątem przesączania, kardiotoksyczność, katatonia, majaczenie, memantyna, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, obrzęk rogówki, organiczny zespół mózgowy, patologiczny hazard, psychoza egzogenna, QTc, retencja płynów, rozrusznik serca, splątanie, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia równowagi elektrolitowej, zastoinowa niewydolność serca, zespół majaczeniowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Febrisan
Lek Febrisan w dawce 750 mg paracetamolu, 60 mg kwasu askorbinowego oraz 10 mg fenylefryny chlorowodorku na 5 g proszku musującego wymaga ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy przekroczeniu zalecanej dawki lub jednoczesnym stosowaniu innych preparatów zawierających paracetamol. U pacjentów zgłaszano ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka oraz ostra uogólniona osutka krostkowa, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia leczenia objawowego. Długotrwałe stosowanie lub stosowanie dużych dawek może prowadzić do bólów głowy, które nie powinny być leczone zwiększaniem dawki paracetamolu, aby uniknąć efektu błędnego koła i nasilenia dolegliwości.
astma, ból głowy, choroba alkoholowa, cukrzyca, farmakokinetyka leku, fenylefryna, guz chromochłonny nadnerczy, hepatotoksyczność paracetamolu, jaskra z wąskim kątem przesączania, kwas askorbowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, przerost gruczołu krokowego, przewlekłe niedożywienie, skurcz oskrzeli, uszkodzenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olzapin 20 mg
Olzapin, zawierający olanzapinę w dawkach 15 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne składniki preparatu, w tym laktozę jednowodną (228 mg w dawce 15 mg i 304 mg w dawce 20 mg) oraz lecytynę sojową (0,288 mg w dawce 15 mg i 0,384 mg w dawce 20 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne, ze względu na obecność lecytyny sojowej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również ryzyko jaskry z wąskim kątem przesączania, co wymaga dokładnego wywiadu okulistycznego i ewentualnej konsultacji specjalistycznej przed rozpoczęciem terapii.
alergia na orzeszki ziemne, alergia na soję, charakterystyka produktu leczniczego, galaktozemia, jaskra z wąskim kątem przesączania, konsultacja okulistyczna, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na olanzapinę, nietolerancja laktozy, olanzapina, powikłania okulistyczne, substancja czynna, tabletka powlekana, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lafactin
Wenlafaksyna (Lafactin) wymaga szczególnej ostrożności w terapii ze względu na ryzyko interakcji z alkoholem, które może nasilać depresję OUN i prowadzić do przedawkowania, często śmiertelnego. Pacjenci, zwłaszcza poniżej 25 roku życia, z historią zachowań samobójczych lub innych zaburzeń psychicznych, powinni być ściśle monitorowani pod kątem nasilenia objawów depresji i ryzyka samobójstwa. Lek nie jest zalecany dla osób poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Istotne jest także monitorowanie ciśnienia tętniczego, gdyż wenlafaksyna może powodować jego wzrost, a także przyspieszenie akcji serca, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca. Ryzyko zespołu serotoninowego jest podwyższone przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, a objawy obejmują m.in. pobudzenie, hipertermię, tachykardię i zaburzenia neuromięśniowe.
akatyzja, ciśnienie wewnątrzgałkowe, hipomania, hiponatremia, inhibitor SSRI, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, lek przeciwzakrzepowy, mania, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół serotoninowy, zespół SIADH, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitil
Escitalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów poniżej 18. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości. Leczenie tej grupy wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza w początkowym okresie terapii. Ryzyko samobójstwa jest podwyższone także u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, szczególnie u osób poniżej 25 lat z historią zachowań samobójczych lub nasilonymi myślami samobójczymi. Nasilenie objawów lękowych może wystąpić na początku leczenia, zwłaszcza w zaburzeniu lęku panicznego, dlatego zaleca się rozpoczynanie terapii od niskich dawek. U pacjentów z padaczką konieczne jest monitorowanie częstości napadów, a u osób z manią/hipomanią w wywiadzie – przerwanie leczenia w przypadku wystąpienia fazy maniakalnej. Leczenie może wpływać na kontrolę glikemii u diabetyków oraz wiązać się z ryzykiem akatyzji, hiponatremii (szczególnie u osób starszych i z marskością wątroby) oraz zaburzeń krwawienia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub wpływających na płytki krwi.
akatyzja, choroba niedokrwienna serca, duże zaburzenia depresyjne, dziurawiec zwyczajny, elektrowstrząsy, escytalopram, hipertermia, hipoglikemia, hipokalemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z wąskim kątem przesączania, lęk paradoksalny, lek przeciwzakrzepowy, mania, myśli samobójcze, niepokój psychoruchowy, objawy odstawienia, padaczka, plamica, remisja, SIADH, skaza krwotoczna, SSRI, torsade de pointes, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lęku panicznego, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydroxyzinum Zentiva 10 mg
Hydroxyzinum Zentiva zawiera chlorowodorek hydroksyzyny w dawkach 10 mg i 25 mg, dostępny w formie tabletek powlekanych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na hydroksyzynę lub substancje pomocnicze, w tym osoby z alergią na pochodne piperazyny, cetyryzynę, aminofilinę lub etylenodiaminę, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Obecność laktozy jednowodnej (40,9 mg w tabletce 10 mg i 102,3 mg w tabletce 25 mg) stanowi dodatkowe przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest porfira, gdyż hydroksyzyna może wywołać ostre napady porfiryczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko kardiologiczne – lek może wydłużać odstęp QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes, dlatego jest przeciwwskazany u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobami układu krążenia, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), bradykardią oraz z wywiadem rodzinnym nagłej śmierci sercowej.
antybiotyk makrolidowy, biosynteza hemu, bradykardia, chlorowodorek hydroksyzyny, działanie antycholinergiczne, hipokaliemia, hipomagnezemia, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza jednowodna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na substancję czynną, nagła śmierć sercowa, napad porfiryczny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, pochodne piperazyny, porfira, przerost prostaty, reakcja krzyżowa, repolaryzacja komór serca, torsade de pointes, wrodzone wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Egolanza 5 mg
Lek Egolanza, zawierający olanzapinę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość wynosi 40,98 mg w tabletce 5 mg oraz 81,97 mg w tabletce 10 mg. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z potwierdzoną nietolerancją laktozy, u których stosowanie leku może być niewskazane. Ponadto, bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ryzyko jaskry z wąskim kątem przesączania, ze względu na potencjalne ryzyko zaostrzenia choroby i poważnych powikłań okulistycznych związanych z działaniem olanzapiny na układ oka.
- Leksykon substancji czynnych
Mirtazapina – Przeciwwskazania stosowania
Mirtazapina jest stosowana w leczeniu depresji i dostępna w formie tabletek powlekanych oraz ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są nadwrażliwość na mirtazapinę lub substancje pomocnicze (np. aspartam w dawkach 3-9 mg w preparatach AuroMirta ORO, Mirtagen, Mirtor; laktoza w ilościach 120,56-180,84 mg w Mirzaten; sorbitol w Mirzaten Q-Tab) oraz jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO), co grozi zespołem serotoninowym. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, fenyloketonurią, nietolerancją laktozy lub sorbitolu, ze względu na ryzyko kumulacji leku lub reakcji alergicznych. Mirtazapina może nasilać hipotensję, wydłużać odstęp QT oraz nasilać objawy jaskry z wąskim kątem przesączania i przerostu gruczołu krokowego.
aspartam, choroba Parkinsona, depresja, działanie cholinolityczne, dziurawiec, fenelzyna, fenyloketonuria, hipotensja ortostatyczna, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza, lek serotoninergiczny, mirtazapina, moklobemid, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, przekaźnictwo serotoninergiczne, przerost gruczołu krokowego, rasagilina, selegilina, SNRI, sorbitol, SSRI, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tabletka rozpadająca się w jamie ustnej, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oculosan (0,05 mg + 0,2 mg)/ml
Lek Oculosan, zawierający siarczan cynku (0,2 mg/ml) oraz azotan nafazoliny (0,05 mg/ml) w formie kropli do oczu, może wywoływać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. Do najczęstszych miejscowych objawów należą przejściowe niewyraźne widzenie oraz pieczenie po aplikacji, natomiast bardzo rzadko obserwuje się midriazę z niewielkim wzrostem ciśnienia śródgałkowego. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaczerwienienia oczu, przekrwienia spojówek, suchości i pieczenia błony śluzowej, co jest związane z efektem odbicia naczyniowego wywołanym przez nafazolinę. Częstość występowania tych działań waha się od często (niewyraźne widzenie, pieczenie) do rzadko (zaczerwienienie, zaburzenia krążenia).
Substancje czynne leku mogą przenikać do krwiobiegu, powodując rzadkie, ale istotne działania ogólnoustrojowe, takie jak nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, zmęczenie, nadpobudliwość (palpitacje, drżenie mięśniowe, wzmożona potliwość), objawy dusznicopodobne oraz ból głowy o charakterze naczyniowym. Ze względu na właściwości alfa-mimetyczne nafazoliny, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz u osób stosujących inhibitory MAO lub trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Konieczne jest monitorowanie pacjentów i edukacja dotycząca zgłaszania objawów niepożądanych, zwłaszcza przy długotrwałej terapii, aby w razie potrzeby modyfikować lub przerwać leczenie.
azotan nafazoliny, ciśnienie śródgałkowe, drżenie mięśniowe, dusznica bolesna, inhibitor MAO, jaskra z wąskim kątem przesączania, midriaza, nadciśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, palpitacja, pieczenie błony śluzowej, pieczenie oka, przekrwienie reaktywne, przekrwienie spojówki, receptor alfa-adrenergiczny, rozszerzenie źrenicy, siarczan cynku, suchość błony śluzowej, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie układu krążenia, zaczerwienienie oczu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ketipinor
Kwetiapina (Ketipinor) wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści w zależności od rozpoznania i dawki. Nie jest zalecana u osób poniżej 18 lat ze względu na brak danych bezpieczeństwa i częstsze działania niepożądane, takie jak wzrost łaknienia, hiperprolaktynemia, objawy pozapiramidowe, zmiany ciśnienia tętniczego i funkcji tarczycy. Leczenie depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej wiąże się z ryzykiem myśli i zachowań samobójczych, szczególnie u młodych dorosłych (<25 lat) i pacjentów z historią prób samobójczych, co wymaga ścisłego monitorowania. Kwetiapina może powodować pogorszenie profilu metabolicznego (wzrost masy ciała, hiperglikemia, podwyższone triglicerydy, LDL i cholesterol całkowity, obniżenie HDL), objawy pozapiramidowe (EPS, akatyzja), senność, niedociśnienie ortostatyczne oraz ryzyko zespołu bezdechu śródsennego. Należy monitorować parametry metaboliczne i objawy neurologiczne, a w przypadku niedociśnienia ortostatycznego rozważyć dostosowanie dawki.
agranulocytoza, akatyzja, ciężka neutropenia, ciężkie skórne działania niepożądane, depresja w chorobie dwubiegunowej, dysfagia, dyskinezy późne, działanie antycholinergiczne, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipokaliemia lub hipomagnezemia, jaskra z wąskim kątem przesączania, kardiomiopatia i zapalenie mięśnia sercowego, kwasica ketonowa, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja na lek z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zespół bezdechu śródsennego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lerivon
Lek Lerivon 30 mg (mianseryny chlorowodorek) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów poniżej 18 roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz agresji. Brak jest danych dotyczących długoterminowego bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży, zwłaszcza w kontekście rozwoju poznawczego i fizycznego. Pacjenci z depresją, zwłaszcza ci z historią zachowań samobójczych, w wieku poniżej 25 lat lub z nasilonymi skłonnościami samobójczymi, powinni być ściśle monitorowani, szczególnie na początku terapii i przy zmianach dawkowania. Zaleca się ograniczenie liczby wydawanych tabletek ze względu na ryzyko prób samobójczych. Ponadto, w trakcie leczenia mogą wystąpić poważne działania niepożądane, takie jak granulocytopenia lub agranulocytoza, które zwykle pojawiają się po 4-6 tygodniach i ustępują po odstawieniu leku; w przypadku objawów infekcji (gorączka, ból gardła, zapalenie jamy ustnej) konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wykonanie morfologii krwi.
agranulocytoza, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba nerek, cukrzyca, częstoskurcz komorowy, depresja, drgawki, działanie przeciwcholinergiczne, granulocytopenia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipomania, jaskra z wąskim kątem przesączania, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwdepresyjny, mianseryna, morfologia krwi, myśl samobójcza, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, organiczna choroba serca, pacjent w podeszłym wieku, przerost gruczołu krokowego, torsade de pointes, wrodzony zespół wydłużonego QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności lewej komory serca, zachowanie samobójcze, zahamowanie czynności szpiku kostnego, żółtaczka