olanzapina
Olanzapina to atypowy lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, stosowany w leczeniu schizofrenii oraz choroby afektywnej dwubiegunowej. Mechanizm działania opiera się na blokowaniu receptorów dopaminergicznych (D2, D4) oraz serotoninergicznych (5-HT2A, 5-HT2C), a także receptorów histaminowych, muskarynowych i adrenergicznych.
Lek wykazuje skuteczność w redukcji objawów pozytywnych (urojenia, halucynacje) i negatywnych (wycofanie społeczne, spłycenie afektu) schizofrenii. W chorobie afektywnej dwubiegunowej stosowany jest zarówno w leczeniu ostrych epizodów maniakalnych, jak i w terapii podtrzymującej. Olanzapina dostępna jest w formie tabletek doustnych, tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej oraz w postaci iniekcji domięśniowych o przedłużonym uwalnianiu.
Profil działań niepożądanych olanzapiny obejmuje przyrost masy ciała, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, dyslipidemia), sedację oraz objawy pozapiramidowe (choć występują rzadziej niż przy klasycznych neuroleptykachy). U pacjentów leczonych długotrwale konieczne jest monitorowanie parametrów metabolicznych, masy ciała oraz obwodu talii ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju zespołu metabolicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren 5 mg
Przedkliniczne badania olanzapiny wykazały, że lek ten charakteryzuje się profilem toksyczności typowym dla neuroleptyków, z LD50 wynoszącym około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów i małp tolerancja na dawki do 100 mg/kg była umiarkowana, z objawami takimi jak sedacja, ataksja, drżenia oraz zaburzenia świadomości przy wyższych dawkach. Długoterminowe podawanie olanzapiny (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) powodowało hamowanie OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz hematologiczne zaburzenia, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę (ekspozycja 12-15-krotnie wyższa niż u ludzi przy dawce 12 mg). Zaobserwowano również podwyższenie prolaktyny u szczurów, skutkujące odwracalnymi zmianami w narządach rozrodczych. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na komórki szpiku kostnego.
ataksja, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, hamowanie aktywności OUN, jadłowstręt, komórki szpiku kostnego, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, parametr reprodukcyjny, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, prolaktyna, prostracja, przyspieszenie czynności serca, sedacja, ślinotok, śpiączka, utrudnione oddychanie, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie świadomości, zaburzenie zdolności rozrodczych, zmniejszenie aktywności, zmniejszenie liczby leukocytów, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olpinat 10 mg
Przed rozpoczęciem terapii olanzapiną w dawce 10 mg (lek Olpinat) konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań, aby zapewnić bezpieczeństwo farmakoterapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na olanzapinę lub składniki pomocnicze, w tym lecytynę sojową (0,0768 mg/tabletkę), co jest istotne u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Preparat zawiera także laktozę w ilości 319,8 mg na tabletkę, co wymaga ostrożności u osób z ciężką nietolerancją laktozy, choć nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania.
alergia na orzeszki ziemne, alergia na soję, badanie okulistyczne, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, jaskra z wąskim kątem, jaskra z zamkniętym kątem, laktoza, lecytyna sojowa, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na olanzapinę, nietolerancja laktozy, olanzapina, ostry napad jaskry, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, tabletka powlekana - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zolaxa Rapid 15 mg
Ocena przeciwwskazań do stosowania olanzapiny w postaci tabletek ulegających rozpadowi Zolaxa Rapid (dawki 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg) jest kluczowa dla bezpiecznej terapii. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na olanzapinę lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (E 951), którego zawartość wynosi odpowiednio 0,35 mg (5 mg), 0,70 mg (10 mg), 1,05 mg (15 mg) i 1,40 mg (20 mg). W przypadku reakcji alergicznych w wywiadzie stosowanie preparatu jest niewskazane, a lekarz powinien rozważyć alternatywne metody leczenia.
alternatywna opcja terapeutyczna, aspartam, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bezpieczna farmakoterapia, czynnik ryzyka, działanie antycholinergiczne, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadwrażliwość na substancję czynną, olanzapina, profil przeciwwskazań, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, zaostrzenie jaskry - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Zylena 20 mg
Ocena wpływu olanzapiny, substancji czynnej produktu leczniczego Zylena, na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn jest kluczowa ze względu na potencjalne działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność i zawroty głowy. Objawy te mogą znacząco upośledzać sprawność psychomotoryczną, wydłużając czas reakcji i zaburzając koordynację wzrokowo-ruchową, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjenta i innych uczestników ruchu drogowego. Pomimo braku specjalistycznych badań oceniających bezpośredni wpływ olanzapiny na zdolności psychomotoryczne, lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o ryzyku oraz konieczności zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia. Zalecenia obejmują samoocenę sprawności psychomotorycznej, powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn oraz uwzględnienie indywidualnych czynników ryzyka, takich jak wiek, choroby współistniejące, stosowanie leków sedatywnych oraz spożycie alkoholu.
benzodiazepina, choroba układu krążenia, działanie niepożądane, działanie sedatywne, koordynacja wzrokowo-ruchowa, lek przeciwhistaminowy, olanzapina, opioidowy lek przeciwbólowy, orientacja przestrzenna, ośrodkowy układ nerwowy, senność, sprawność psychomotoryczna, tabletka ulegająca rozpadowi, zaburzenie neurologiczne, zawroty głowy, Zylena - Leksykon chorób i schorzeń
Jadłowstręt psychiczny – Leczenie
Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa) to poważne zaburzenie odżywiania charakteryzujące się skrajnym ograniczeniem spożycia pokarmów, prowadzącym do znacznej utraty masy ciała, zaburzeń obrazu ciała oraz intensywnego lęku przed przybraniem na wadze. Leczenie wymaga multidyscyplinarnego podejścia, obejmującego stabilizację masy ciała (przywrócenie do co najmniej 85% oczekiwanej masy ciała lub powyżej trzeciego percentyla BMI), rehabilitację żywieniową, psychoterapię (głównie CBT i FBT u dzieci i młodzieży) oraz leczenie chorób współistniejących. Hospitalizacja jest wskazana przy zagrożeniu życia, ciężkim niedożywieniu lub braku przyrostu masy ciała. Kluczowe jest monitorowanie zespołu ponownego odżywiania, objawiającego się hipofosfatemią, hipokaliemią i hipomagnezemią, które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i neurologicznych. Farmakoterapia nie jest standardem leczenia, choć olanzapina może nieznacznie wspomagać przyrost masy ciała, a SSRI łagodzić objawy depresji i lęku.
choroba współistniejąca, depresja, donepezil, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hospitalizacja, jadłowstręt psychiczny, neuromodulacja, niedożywienie, niska samoocena, olanzapina, ośrodek specjalistyczny, przyrost masy ciała, SSRI, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia dialektyczno-behawioralna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia rodzinna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie lękowe, zaburzenie odżywiania, zaburzenie psychiczne, zaburzony obraz ciała, zespół multidyscyplinarny, zespół ponownego odżywiania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olanzaran 10 mg
Olanzapina w preparacie Olanzaran (dostępna w dawkach 5 mg i 10 mg) posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na olanzapinę oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę bezwodną, której zawartość wynosi 131 mg w tabletce 5 mg i 262 mg w tabletce 10 mg. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Ponadto, olanzapina jest przeciwwskazana u pacjentów z ryzykiem jaskry z wąskim kątem przesączania ze względu na jej działanie antycholinergiczne, które może nasilać objawy lub wywoływać ostre napady jaskry.
działanie antycholinergiczne, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza bezwodna, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, olanzapina, ostre zamknięcie kąta przesączania, ostry napad, pomyłka lekowa, reakcja niepożądana, substancja czynna, substancja pomocnicza, wywiad okulistyczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zolaxa Rapid 15 mg
Przedawkowanie olanzapiny, zawartej w preparacie Zolaxa Rapid, może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonu, nawet po jednorazowej dawce około 450 mg, choć odnotowano także przeżycia po dawkach do 2 g. Charakterystyczne objawy zatrucia obejmują obniżony poziom świadomości od sedacji do śpiączki, częstoskurcz, pobudzenie, dyzartrię oraz objawy pozapiramidowe takie jak sztywność mięśniowa, drżenia i akatyzja. Istotne klinicznie symptomy to delirium, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie oraz zaburzenia ciśnienia tętniczego i rytmu serca, w tym rzadkie przypadki zatrzymania krążenia i oddychania. Częstość występowania objawów bardzo częstych przekracza 10%, natomiast arytmie serca występują w mniej niż 2% przypadków.
adrenalina, akatyzja, arytmia serca, beta-agonista, częstoskurcz, dekontaminacja przewodu pokarmowego, delirium, depresja oddechowa, dopamina, drgawki, drżenie, dystonia, dyzartria, EKG, hipertermia, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, obniżony poziom świadomości, olanzapina, parametr hemodynamiczny, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, sedacja, śpiączka, sztywność mięśniowa, węgiel aktywny, wentylacja wspomagana, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie rytmu serca, zachłyśnięcie, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia, złośliwy zespół neuroleptyczny, Zolaxa Rapid - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Anzorin 5 mg
Olanzapina, substancja czynna Anzorinu, jest lekiem psycholeptycznym z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepiny (kod ATC: N05AH03), wykazującym działanie przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne oraz stabilizujące nastrój. Charakteryzuje się wysokim powinowactwem (Ki <100 nM) do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Farmakodynamika olanzapiny cechuje się większym powinowactwem do receptorów 5HT2 niż D2, co przekłada się na korzystny profil kliniczny z mniejszym ryzykiem objawów pozapiramidowych. Badania elektrofizjologiczne wskazują na selektywne hamowanie neuronów dopaminergicznych w układzie mezolimbicznym (A10) przy minimalnym wpływie na drogi prążkowia (A9), co tłumaczy skuteczność przeciwpsychotyczną i niskie ryzyko zaburzeń ruchowych. W badaniach PET i SPECT u ludzi potwierdzono większe wysycenie receptorów 5HT2A niż D2 po podaniu 10 mg olanzapiny oraz specyficzne profile receptorowe u pacjentów ze schizofrenią reagujących na leczenie.
bezpieczeństwo długoterminowego stosowania, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, diazepiny, działanie przeciwpsychotyczne, epizod maniakalny, katalepsja, lek psycholeptyczny, lek stabilizujący nastrój, neuron dopaminergiczny, objawy depresyjne, objawy negatywne, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne, olanzapina, pozytronowa tomografia emisyjna, prolaktyna, receptor adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor serotoninowy, remisja objawów manii, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizacja nastroju, terapia skojarzona, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, układ mezolimbiczny, zaburzenia ruchowe, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon chorób i schorzeń
Jadłowstręt psychiczny – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa) to zaburzenie odżywiania o wysokim ryzyku śmiertelności, charakteryzujące się masą ciała poniżej 75% idealnej, bradykardią (<50 uderzeń/min), hipotensją (ciśnienie skurczowe <90 mmHg), hipotermią (<35,6°C) oraz poważnymi zaburzeniami elektrolitowymi i arytmiami. Hospitalizacja jest wskazana przy ciężkim niedożywieniu, zaburzeniach elektrolitowych, psychozie, wysokim ryzyku samobójstwa lub braku wsparcia społecznego. Kompleksowa ocena pielęgniarska obejmuje monitorowanie masy ciała, BMI, parametrów życiowych, stanu odżywienia, nawodnienia oraz oceny ryzyka samobójczego. Leczenie wymaga stopniowego ponownego odżywiania, zapobiegania zespołowi ponownego odżywienia, wsparcia psychologicznego oraz interdyscyplinarnego podejścia z udziałem lekarzy, psychoterapeutów i dietetyków. Terapie obejmują m.in. CBT, MANTRA, SSCM, FPT oraz Family-Based Treatment, a farmakoterapia jest stosowana głównie w leczeniu współistniejących zaburzeń psychicznych (np. SSRI, leki przeciwlękowe).
amenorrhea, chlorpromazyna, cyproheptadyna, depresja oporna na leczenie, fluoksetyna, hipowolemia, jadłowstręt psychiczny, klomipramina, lanugo, motywacja pacjenta, niedociśnienie ortostatyczne, niedożywienie, olanzapina, opieka paliatywna, próba samobójcza, problem zdrowotny, równowaga elektrolitowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sojusz terapeutyczny, środek przeczyszczający, stan nawodnienia, stan odżywienia, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenie elektrolitowe, zawroty głowy, zespół ponownego odżywienia, zniekształcone postrzeganie, zniekształcony obraz ciała - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba creutzfeldta-jakoba – Leczenie
Choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD) to szybko postępująca, śmiertelna encefalopatia prionowa, dla której nie istnieje obecnie skuteczne leczenie przyczynowe. Terapia koncentruje się na leczeniu objawowym, obejmującym farmakologiczne łagodzenie objawów psychicznych (leki przeciwdepresyjne, uspokajające), mioklonii i drżeń mięśniowych (klonazepam do 15 mg, walproinian sodu), bólu (opioidy), zaburzeń snu (benzodiazepiny), halucynacji i psychoz (kwetiapina, olanzapina) oraz napadów padaczkowych (lewetiracetam, walproinian sodu). W zaawansowanych stadiach choroby niezbędna jest opieka paliatywna, obejmująca wsparcie żywieniowe (karmienie sondą, płyny dożylne), profilaktykę odleżyn, kontrolę nietrzymania moczu i stolca, leczenie ślinotoku (bromek glikopironium) oraz redukcję sztywności mięśniowej (dantrolen). Wczesne wdrożenie opieki hospicyjnej jest kluczowe ze względu na szybki przebieg choroby i zmieniające się potrzeby pacjenta.
benzodiazepina, ból, chinakryna, chlorpromazyna, choroba Creutzfeldta-Jakoba, choroba neurodegeneracyjna, choroba prionowa, dantrolen, doksycyklina, dysfagia, halucynacja, kwas gamma-aminomasłowy, leczenie objawowe, lek gabaergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lewetiracetam, mioklonia, mioklonia korowa, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, odleżyna, olanzapina, oligonukleotyd antysensowy, opieka hospicyjna, opieka paliatywna, opioid, przeciwciało monoklonalne, tetracyklina, walproinian sodu, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Olanzapin Krka 5 mg
Olanzapin Krka w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej zawiera olanzapinę, której bezpieczeństwo stosowania w ciąży jest ograniczone z powodu braku badań kontrolnych u kobiet ciężarnych. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed podjęciem decyzji o terapii, zwłaszcza u kobiet w ciąży lub planujących ciążę. Szczególną uwagę należy zwrócić na noworodki narażone na olanzapinę w trzecim trymestrze, które mogą wykazywać objawy pozapiramidowe, odstawienne, takie jak zaburzenia ruchowe (pobudzenie, zmiany napięcia mięśniowego, drżenie), senność oraz zaburzenia oddechowe i karmienia. Zaleca się ścisłą obserwację tych noworodków. Olanzapina przenika do mleka kobiecego, a średnia ekspozycja niemowląt wynosi 1,8% dawki matki (mg/kg masy ciała), dlatego karmienie piersią podczas terapii jest zdecydowanie odradzane.
działanie niepożądane, karmienie piersią, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, obniżone napięcie mięśni, ocena korzyści i ryzyka, olanzapina, olanzapina w ciąży, płodność, przenikanie leków do mleka, stan stacjonarny, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, trymestr ciąży, wiek rozrodczy, wzmożone napięcie mięśni, zaburzenia fizjologiczne, zaburzenia karmienia, zaburzenia ruchowe, zaburzenia świadomości, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zolaxa Rapid
Olanzapina w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Zolaxa Rapid) wykazuje opóźnioną poprawę kliniczną, obserwowaną po kilku dniach do tygodni leczenia, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. U pacjentów w podeszłym wieku z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem, stosowanie olanzapiny wiąże się z dwukrotnie wyższą śmiertelnością (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie większą częstością zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo), niezależnie od dawki (średnia 4,4 mg/dobę) i czasu leczenia. Olanzapina nie jest zalecana u pacjentów z psychozą indukowaną agonistami dopaminy w chorobie Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów oraz brak przewagi nad placebo. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) – stan zagrażający życiu, objawiający się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością układu autonomicznego, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
agonista dopaminy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fenyloketonuria, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, nagły zgon sercowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przerost mięśnia sercowego, psychoza i zaburzenia zachowania, rabdomioliza, śpiączka, unieruchomienie pacjenta, uszkodzenie wątrobowokomórkowe, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przemiany lipidów, zakrzep z zatorami, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Egolanza
Olanzapina wykazuje opóźnioną poprawę kliniczną, wymagającą monitorowania skuteczności i działań niepożądanych. Nie jest zalecana u pacjentów z psychozą lub zaburzeniami zachowania w otępieniu ze względu na dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs 1,5%) i trzykrotnie większą częstość zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4%) w badaniach na osobach w wieku średnio 78 lat, niezależnie od dawki (średnia 4,4 mg/dobę). U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina nie wykazuje skuteczności w leczeniu psychozy, a nasila objawy parkinsonizmu. Istnieje ryzyko zespołu neuroleptycznego złośliwego (ZZN) objawiającego się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagające natychmiastowego odstawienia leku. Należy monitorować glikemię (przed leczeniem, po 12 tygodniach i corocznie) oraz masę ciała (przed leczeniem, po 4, 8, 12 tygodniach i kwartalnie), ze względu na ryzyko hiperglikemii i cukrzycy, w tym kwasicy ketonowej i śpiączki, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
aminotransferazy wątrobowe, antagonizm lekowy, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, nagły zgon sercowy, neutropenia, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, odstęp QT, olanzapina, otępienie, późne dyskinezy, przerost gruczołu krokowego, przerost mięśnia sercowego, zaburzenia lipidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapina Viatris 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że substancja ta wywołuje dawkozależne działania toksyczne charakterystyczne dla neuroleptyków, obejmujące hamowanie aktywności ośrodkowego układu nerwowego, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast u psów tolerowano pojedyncze dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Długoterminowe podawanie olanzapiny prowadziło do odwracalnych zmian, takich jak zmniejszenie masy jajników i macicy u szczurów oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym, związane ze wzrostem stężenia prolaktyny. Wpływ na hematologię obejmował zmniejszenie liczby leukocytów u myszy i szczurów oraz odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy czym nie stwierdzono cytotoksyczności szpiku kostnego.
anoreksja, ataksja, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki kloniczne, drżenie, duszność, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, lek neuroleptyczny, małopłytkowość, mediana dawki śmiertelnej, mioza, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, opóźnienie rozwoju płodowego, prolaktyna, prostracja, sedacja, ślinotok, śpiączka, szpik kostny, tachykardia, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia hematologiczne, zmniejszenie aktywności - Leksykon leków
Przedawkowanie – Anzorin 15 mg
Przedawkowanie olanzapiny, substancji czynnej leku Anzorin, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się szerokim spektrum objawów neurologicznych, kardiologicznych i oddechowych. Najczęstsze objawy (>10%) to częstoskurcz, pobudzenie lub agresywność, dyzartria, objawy pozapiramidowe oraz obniżony poziom świadomości od sedacji do śpiączki. Rzadziej (<10%) mogą wystąpić delirium, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, zaburzenia ciśnienia tętniczego i zatrzymanie krążenia. Dawki jednorazowe powyżej 450 mg mogą być śmiertelne, choć tolerancja indywidualna jest zmienna, z opisanymi przeżyciami po dawkach około 2 g. Wskazuje to na niski indeks terapeutyczny olanzapiny i konieczność szybkiej interwencji medycznej.
częstoskurcz, delirium, depresja oddechowa, dostępność biologiczna, drgawki, dyzartria, lek adrenergiczny, monitorowanie funkcji życiowych, objawy kliniczne, objawy pozapiramidowe, okres półtrwania, olanzapina, receptor beta, sedacja, śpiączka, środek sympatykomimetyczny, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia rytmu serca, zachłyśnięcie, zatrzymanie krążenia i oddychania, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olanzapin Krka 5 mg
Olanzapin Krka jest dostępny w formie tabletek o zawartości substancji czynnej olanzapiny wynoszącej 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg. Tabletki mają charakterystyczny lekko żółty kolor i różnią się wielkością oraz oznaczeniem numerycznym odpowiadającym dawce (średnice: 7 mm dla 5 mg, 9 mm dla 10 mg, 11 mm dla 15 mg oraz 12 mm dla 20 mg). Substancją pomocniczą o istotnym znaczeniu jest laktoza jednowodna, której zawartość w tabletkach wynosi odpowiednio 80,9 mg (5 mg), 161,8 mg (10 mg), 242,7 mg (15 mg) oraz 323,5 mg (20 mg), co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy. Pozostałe substancje pomocnicze to m.in. celuloza w proszku, skrobia żelowana kukurydziana, skrobia kukurydziana, krzemionka koloidalna bezwodna oraz magnezu stearynian, które pełnią funkcje wypełniaczy, substancji rozsadzających i poprawiających właściwości produkcyjne tabletek.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Olanzapine Aurovitas 5 mg
Olanzapine Aurovitas to lek zawierający olanzapinę, dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg. Substancja czynna jest wskazana przede wszystkim w leczeniu schizofrenii u dorosłych, zarówno w fazie początkowej, jak i w terapii długoterminowej, ze szczególnym naciskiem na kontynuację leczenia u pacjentów wykazujących dobrą odpowiedź terapeutyczną. Ponadto, olanzapina znajduje zastosowanie w chorobie afektywnej dwubiegunowej, gdzie jest skuteczna w terapii epizodów manii o nasileniu średnim do ciężkiego oraz w leczeniu podtrzymującym, zapobiegając nawrotom u pacjentów, którzy dobrze zareagowali na leczenie w fazie ostrej manii.
aspartam, choroba afektywna dwubiegunowa, dysfagia, działanie niepożądane, epizod manii, fenyloketonuria, leczenie podtrzymujące, nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych, objawy psychotyczne, olanzapina, schizofrenia, stabilizacja nastroju, substancja czynna, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, terapia olanzapiną, tolerancja leczenia - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olanzapine +pharma 5 mg
Produkt leczniczy Olanzapine +pharma zawiera substancję czynną olanzapinę w dawkach 5 mg oraz 10 mg w formie tabletek o okrągłym kształcie i żółtym kolorze. Tabletki 5 mg posiadają rowek dzielący umożliwiający podział na równe dawki, natomiast tabletki 10 mg takiego rowka nie mają i nie powinny być dzielone. Substancje pomocnicze obejmują laktozę jednowodną (75,4 mg w tabletce 5 mg i 150,79 mg w tabletce 10 mg), celulozę mikrokrystaliczną, magnezu stearynian oraz karboksymetyloskrobię sodową (Typ A). Tabletki są obustronnie wypukłe, a ich właściwości mechaniczne zapewniają stabilność i odpowiednią wytrzymałość podczas przechowywania i podawania.
blister farmaceutyczny, celuloza mikrokrystaliczna, karboksymetyloskrobia sodowa, laktoza jednowodna, niezgodność farmaceutyczna, olanzapina, podanie doustne, postać farmaceutyczna, rowek dzielący, środek poślizgowy, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja rozsadzająca, wypełniacz farmaceutyczny - Leksykon substancji czynnych
Glikopironium – Interakcje
Glikopironium, substancja aktywna w produkcie Axhidrox (2,2 mg/dozę), wykazuje działanie antycholinergiczne, co implikuje potencjalne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o podobnym mechanizmie działania. Brak dedykowanych badań klinicznych dotyczących interakcji tego preparatu wymaga ostrożności klinicznej. Leki takie jak topiramat, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (amitryptylina, imipramina), neuroleptyki (haloperidol, flupentiksol), leki przeciwpsychotyczne (klozapina, olanzapina), opioidy (morfina, kodeina) oraz przeciwhistaminowe pierwszej generacji mogą nasilać działania antycholinergiczne glikopironium, zwiększając ryzyko suchości błon śluzowych, zaburzeń widzenia, zaparć, zatrzymania moczu, hipertermii oraz sedacji. Alkohol może dodatkowo potęgować ośrodkowe efekty antycholinergiczne oraz wpływać na biodostępność glikopironium stosowanego miejscowo.
amitryptylina, difenhydramina, doksepina, działanie antycholinergiczne, działanie sedatywne, fentanyl, flupentiksol, glikopironium, haloperidol, hipertermia, hydroksyzyna, imipramina, inhibitor monoaminooksydazy, klemastyna, klozapina, kodeina, kwetiapina, lek antycholinergiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, moklobemid, morfina, neuroleptyk, objawy antycholinergiczne, objawy pozapiramidowe, olanzapina, opioid, sedacja, selegilina, suchość błon śluzowych, topiramat, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie poznawcze, zaburzenie widzenia, zaparcie, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zolaxa 5 mg
Lek Zolaxa, zawierający olanzapinę, posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (168,33 mg w tabletce 5 mg oraz 336,66 mg w tabletce 10 mg), co może wywołać reakcje alergiczne o różnym nasileniu, od łagodnych do anafilaktycznych. Drugim kluczowym przeciwwskazaniem jest obecność jaskry z wąskim kątem przesączania, ze względu na ryzyko rozszerzenia źrenicy i blokady odpływu cieczy wodnistej, prowadzące do ostrego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. U pacjentów z tym schorzeniem stosowanie olanzapiny jest niewskazane ze względu na możliwość zaostrzenia objawów choroby.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba siatkówki, ciecz wodnista oka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dolegliwości przewodu pokarmowego, etiologia, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, olanzapina, ostry napad jaskry, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenicy, schorzenie okulistyczne, zaćma, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Olanzapine Bluefish 10 mg
Olanzapina w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (dawki 5 mg, 10 mg, 15 mg) wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Brak jest dobrze kontrolowanych badań klinicznych dotyczących stosowania olanzapiny w ciąży, dlatego lek powinien być stosowany wyłącznie, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Szczególnie istotne jest poinformowanie pacjentki o ryzyku działań niepożądanych u noworodków, takich jak objawy pozapiramidowe, odstawienne, zaburzenia neurologiczne, świadomości, oddechowe oraz trudności w karmieniu, zwłaszcza przy stosowaniu leku w III trymestrze ciąży. Zaleca się ścisły monitoring noworodka po porodzie, obejmujący ocenę neurologiczną, oddechową i metaboliczną.
drżenie mięśniowe, ekspozycja na lek, hipertonia mięśniowa, hipotonia mięśniowa, lek przeciwpsychotyczny, monitoring noworodka, objawy pozapiramidowe, olanzapina, pobudzenie psychoruchowe, przenikanie leku do mleka, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, trzeci trymestr ciąży, układ pozapiramidowy, zaburzenie karmienia, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie świadomości, zespół odstawienny, zespół zaburzeń oddechowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ranofren 5 mg
Ranofren (olanzapina) w dawce 5 mg jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów ze schizofrenią, zarówno w fazie ostrej, jak i w terapii podtrzymującej. Lek dostępny jest w formie żółtych, okrągłych tabletek z rowkiem umożliwiającym podział na równe dawki. W terapii podtrzymującej stosowanie olanzapiny jest zalecane u pacjentów, którzy wykazali dobrą odpowiedź kliniczną w fazie ostrej, co pozwala na utrzymanie remisji i zapobieganie nawrotom objawów psychotycznych. Preparat zawiera 75,4 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub niedoborem laktazy.
choroba afektywna dwubiegunowa, epizod depresyjny, epizod maniakalny, epizod manii, gonitwa myśli, laktoza jednowodna, leczenie podtrzymujące, lek przeciwpsychotyczny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, objawy maniakalne, objawy psychotyczne, olanzapina, ostra faza choroby, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, terapia podtrzymująca, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Olzapin 20 mg
Produkt leczniczy Olzapin, zawierający olanzapinę w dawkach 15 mg i 20 mg, może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn poprzez wywoływanie działań niepożądanych takich jak senność i zawroty głowy. Mimo braku dedykowanych badań klinicznych oceniających bezpośredni wpływ leku na funkcje psychomotoryczne, olanzapina jako lek przeciwpsychotyczny działający na ośrodkowy układ nerwowy wymaga szczególnej ostrożności. Lekarz powinien uwzględnić indywidualną wrażliwość pacjenta, dawkę leku (15 mg lub 20 mg), współistniejące terapie depresyjne na OUN, wiek oraz stan zdrowia, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia lub po zmianie dawkowania, kiedy ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, depresja OUN, działania niepożądane, funkcje psychomotoryczne, koordynacja wzrokowo-ruchowa, lek przeciwpsychotyczny, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, pojazdy mechaniczne, senność, upośledzenie koncentracji, wrażliwość na lek, wydłużony czas reakcji, zaburzenia koordynacji ruchowej, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zolafren-Swift 10 mg
Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii produktem Zolafren-Swift, zawierającym olanzapinę w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, kluczowe jest wykluczenie bezwzględnych przeciwwskazań. Należą do nich nadwrażliwość na olanzapinę lub składniki pomocnicze, w tym aspartam (4,80 mg w tabletce 10 mg) oraz alkohol benzylowy (0,06 mg w tabletce 10 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub być istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Ponadto, przeciwwskazaniem jest obecność jaskry z wąskim kątem przesączania lub predyspozycje do jej rozwoju, ze względu na ryzyko nasilenia objawów spowodowane blokadą receptorów cholinergicznych przez olanzapinę, prowadzącą do midriazy i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego.
alkohol benzylowy, aspartam, ciśnienie wewnątrzgałkowe, fenyloalanina, fenyloketonuria, jaskra z wąskim kątem przesączania, midriaza, olanzapina, reakcja alergiczna, receptor cholinergiczny, składnik pomocniczy, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, uszkodzenie oka, utrata wzroku, zaburzenie połykania, Zolafren-Swift - Leksykon leków
Skład i postać leku – Zolaxa 20 mg
Produkt leczniczy Zolaxa dostępny jest w formie tabletek powlekanych zawierających olanzapinę w dawkach 15 mg oraz 20 mg. Tabletki 15 mg mają żółtą barwę i podłużny kształt, natomiast tabletki 20 mg są pomarańczowe i również podłużne. Substancją pomocniczą w obu dawkach jest laktoza jednowodna, w ilości odpowiednio 245,52 mg w tabletce 15 mg oraz 327,36 mg w tabletce 20 mg. Tabletki 20 mg dodatkowo zawierają żółcień pomarańczową (E 110) oraz lecytynę pochodzenia sojowego. Rdzeń tabletek zawiera także powidon 30, krospowidon, karboksymetyloskrobię sodową typ A, krzemionkę koloidalną bezwodną oraz stearynian magnezu, co zapewnia odpowiednią spoistość, rozpad i właściwości fizykochemiczne preparatu.
alkohol poliwinylowy, blister, dwutlenek tytanu, karboksymetyloskrobia sodowa, krospowidon, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, lecytyna, lecytyna sojowa, makrogol, niezgodność farmaceutyczna, olanzapina, postać farmaceutyczna, powidon, środek rozsadzający, stearynian magnezu, tabletka powlekana, tlenek żelaza żółty, żółcień chinolinowa, żółcień pomarańczowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzin
Olanzapina, stosowana w dawkach średnio 4,4 mg/dobę, wykazuje poprawę stanu klinicznego pacjentów po kilku dniach lub tygodniach terapii, jednak wymaga ścisłego monitorowania skuteczności i działań niepożądanych. U pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z otępieniem, leczenie olanzapiną wiąże się z dwukrotnie wyższą śmiertelnością (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie większą częstością incydentów naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo). Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, dysfagię, sedację, niedożywienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Olanzapina nie jest zalecana u pacjentów z psychozą indukowaną agonistami dopaminy w chorobie Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów oraz brak przewagi nad placebo. Istotne jest także monitorowanie metaboliczne: glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i corocznie), masy ciała (przed leczeniem, 4, 8, 12 tygodni i co kwartał) oraz lipidów (przed leczeniem, po 12 tygodniach i co 5 lat), ze względu na ryzyko hiperglikemii, cukrzycy i dyslipidemii.
agonista dopaminy, aminotransferazy wątrobowe, benzodiazepiny, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, fosfokinaza kreatyninowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipotonia ortostatyczna, incydent naczyniowo-mózgowy, kwasica ketonowa, mioglobinuria, nagły zgon sercowy, neutropenia, niewydolność nerek, olanzapina, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, przerost mięśnia sercowego, psychoza w otępieniu, rabdomioliza, sedacja, śpiączka, udar mózgu, uszkodzenie cholestatyczne wątroby, uszkodzenie wątrobokomórkowe, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żylna, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olanzapine Aurovitas 20 mg
Olanzapina, należąca do grupy leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05A H03), wykazuje szerokie spektrum działania terapeutycznego, obejmujące efekty przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne oraz stabilizujące nastrój. Substancja ta charakteryzuje się wysokim powinowactwem (Ki < 100 nM) do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), adrenergicznych (α1) oraz histaminowych (H1). Wyjątkowa selektywność olanzapiny względem receptorów 5HT2 w porównaniu do D2 tłumaczy jej skuteczność kliniczną przy jednoczesnym niskim ryzyku działań pozapiramidowych. Badania neuroobrazowe (PET, SPECT) potwierdzają większe wysycenie receptorów serotoninowych 5HT2A niż dopaminowych D2 po podaniu dawki 10 mg, a także korelację skuteczności z mniejszym wysyceniem receptorów D2 w prążkowiu u pacjentów ze schizofrenią.
choroba afektywna dwubiegunowa, epizod maniakalny, haloperydol, klozapina, leczenie schizofrenii, lek przeciwpsychotyczny, lit, mania, objawy negatywne, objawy pozytywne, olanzapina, PET, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, rysperydon, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, SPECT, terapia skojarzona, układ pozapiramidowy, walproinian, zaburzenie schizoafektywne, zapobieganie nawrotom