hormon tarczycy
Hormony tarczycy to grupa związków chemicznych produkowanych przez gruczoł tarczowy, które odgrywają kluczową rolę w regulacji metabolizmu organizmu. Główne hormony tarczycy to tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3), które zawierają w swojej budowie jod.
Produkcja hormonów tarczycy jest regulowana przez oś podwzgórze-przysadka-tarczyca. Podwzgórze wydziela tyreoliberynę (TRH), która stymuluje przysadkę do produkcji tyreotropiny (TSH), a ta z kolei pobudza tarczycę do syntezy i uwalniania T3 i T4. Poziom hormonów tarczycy we krwi reguluje ten układ na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego.
Hormony tarczycy wpływają na niemal wszystkie tkanki organizmu, regulując tempo metabolizmu, produkcję ciepła, pracę serca, funkcje poznawcze oraz rozwój układu nerwowego w okresie płodowym i wczesnego dzieciństwa. Niedobór hormonów tarczycy (niedoczynność tarczycy) prowadzi do spowolnienia metabolizmu, a ich nadmiar (nadczynność tarczycy) do jego przyspieszenia.
Diagnostyka zaburzeń funkcji tarczycy opiera się głównie na oznaczaniu stężenia TSH oraz wolnych frakcji hormonów tarczycy (fT3, fT4) w surowicy krwi. Leczenie niedoczynności tarczycy polega na substytucji hormonalnej lewotyroksyną, natomiast w nadczynności stosuje się tyreostatyki, leczenie radiojodem lub zabieg chirurgiczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tirosint Sol 125 mcg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej TIROSINT SOL, wykazały niską toksyczność ostrą, co sugeruje minimalne ryzyko poważnych działań niepożądanych po jednorazowym podaniu wysokich dawek. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach zaobserwowano zmiany patologiczne przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek, w tym objawy hepatopatii, pierwotny zespół nerczycowy oraz istotne zmiany masy narządów wewnętrznych. Brak jest jednak szczegółowych danych dotyczących wpływu lewotyroksyny na procesy reprodukcji, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa stosowania leku w kontekście płodności i rozwoju embrionalnego.
długotrwała ekspozycja, hepatopatia, hormon tarczycy, lewotyroksyna sodowa, mutagenność, pierwotny zespół nerczycowy, potencjał kancerogenny, rakotwórczość, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, toksyczność lewotyroksyny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zmiana patologiczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Althyxin
Lewotyroksyna sodowa w postaci roztworu doustnego Althyxin wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność wieńcowa, tachykardia), nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością przysadki, niedoczynnością kory nadnerczy, cukrzycą oraz u osób w podeszłym wieku. Przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z niewydolnością nadnerczy konieczne jest wdrożenie leczenia substytucyjnego, aby zapobiec ostrej niewydolności nadnerczy. W trakcie leczenia należy unikać nadczynności tarczycy, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia, monitorując regularnie stężenia hormonów tarczycy. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki lewotyroksyny, aby minimalizować ryzyko osteoporozy wynikającej z subklinicznej nadczynności tarczycy. Przed terapią wskazane jest wykonanie EKG oraz diagnostyka w kierunku autonomicznej czynności tarczycy (test TRH, scyntygrafia supresyjna). Lewotyroksyny nie należy stosować u pacjentów z hipertyreozą, chyba że w skojarzeniu z lekami przeciwtarczycowymi.
amina sympatykomimetyczna, autonomiczna czynność tarczycy, badanie EKG, badanie immunologiczne tarczycy, bezsenność, biegunka, ból dławicowy, choroba wieńcowa, cukrzyca, czynność nadnerczy, eutyreoza, glikozyd nasercowy, hipertyreoza, hormon tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, łysienie, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nerwowość, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność przysadki, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, osteoporoza, ostra niewydolność nadnerczy, rak tarczycy, reakcja alergiczna, scyntygrafia supresyjna, subkliniczna nadczynność tarczycy, tachykardia, test TRH, tremor, tyreoliberyna, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Novothyral 100 mcg + 20 mcg
Preparat Novothyral zawiera 100 µg soli sodowej lewotyroksyny (T4) oraz 20 µg soli sodowej liotyroniny (T3) i jest stosowany w terapii hormonalnej tarczycy. Pomimo braku dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ tego leku na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn, farmakologiczna charakterystyka substancji czynnych wskazuje, że przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami nie powinien on negatywnie wpływać na funkcje psychomotoryczne pacjenta. Lewotyroksyna i liotyronina są syntetycznymi odpowiednikami endogennych hormonów tarczycy, a ich fizjologiczne działanie nie powoduje zaburzeń zdolności poznawczych ani motorycznych. Warto jednak zwrócić uwagę na obecność laktozy jednowodnej (65,88 mg w tabletce), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy.
bezsenność, dokumentacja medyczna, dysfagia, funkcja psychomotoryczna, hormon tarczycy, laktoza jednowodna, lewotyroksyna, liotyronina, nadciśnienie, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, Novothyral, objaw niepożądany, tachykardia, tyreotoksykoza, zaburzenie koncentracji, zaburzenie rytmu serca, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levirox 25 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej w produktach Levirox, wykazały niski poziom toksyczności ostrej, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznym. Badania toksyczności przewlekłej na szczurach i psach ujawniły, że dawki znacznie przekraczające te stosowane u ludzi mogą powodować hepatopatię, pierwotny zespół nerczycowy oraz zmiany masy narządów wewnętrznych. Brak jest jednak specyficznych badań dotyczących wpływu lewotyroksyny na rozród, w tym płodność, rozwój embrionalny i okołoporodowy.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Althyxin 150 mcg
Preparat Althyxin zawiera lewotyroksynę sodową i jest dostępny w dawkach od 25 do 200 µg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta. Leczenie rozpoczyna się od małych dawek, stopniowo zwiększanych co 2-4 tygodnie, z uwzględnieniem wyników badań laboratoryjnych i oceny klinicznej. U pacjentów z chorobą wieńcową lub ciężką niedoczynnością tarczycy zaleca się szczególną ostrożność, stosując dawki początkowe nawet 12,5 µg/dobę i powolne zwiększanie co 14 dni. W monitorowaniu terapii istotne jest oznaczanie TSH, zwłaszcza gdy stężenia T4 i fT4 są podwyższone. U noworodków i dzieci z wrodzoną niedoczynnością tarczycy dawka początkowa wynosi 10-15 µg/kg mc./dobę przez pierwsze 3 miesiące, a następnie jest indywidualnie dostosowywana.
badanie laboratoryjne, choroba wieńcowa serca, eutyreoza, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, jod radioaktywny, lek przeciwtarczycowy, lek tyreostatyczny, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, rak tarczycy, resekcja wola, stężenie hormonu tarczycy, terapia substytucyjna, terapia supresyjna, test hamowania czynności tarczycy, TSH, tyroidektomia, wole łagodne, wrodzona niedoczynność tarczycy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Levirox 50 mcg
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej (substancji czynnej leku Levirox) prowadzi do objawów nadczynności tarczycy, z dominującym wzrostem stężenia trójjodotyroniny (T3), która jest bardziej wiarygodnym markerem niż T4 lub fT4. Klinicznie obserwuje się objawy beta-sympatykomimetyczne, takie jak tachykardia, arytmie, niepokój, pobudzenie, hiperkineza oraz napady drgawek u pacjentów predysponowanych. Szczególnie niebezpieczne są powikłania ze strony układu sercowo-naczyniowego (w tym ryzyko nagłej śmierci sercowej) oraz ośrodkowego układu nerwowego, a także wystąpienie ostrej psychozy u osób z istniejącym ryzykiem zaburzeń psychotycznych. Objawy metaboliczne obejmują zwiększone tempo metabolizmu, utratę masy ciała, nietolerancję ciepła i nadmierną potliwość, natomiast ze strony układu pokarmowego mogą wystąpić nudności, biegunka i wymioty.
choroba sercowo-naczyniowa, działanie beta-sympatykomimetyczne, hormon T3, hormon T4, hormon tarczycy, lek beta-adrenolityczny, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy, ostra psychoza, plazmafereza, przedawkowanie lewotyroksyny, tachykardia, zaburzenie psychiczne - Leksykon substancji czynnych
Laktoza jednowodna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Laktoza jednowodna, stosowana jako substancja pomocnicza w preparacie Althyxin zawierającym lewotyroksynę sodową, występuje w stałych ilościach około 62,46-62,63 mg na tabletkę, niezależnie od dawki lewotyroksyny (25-200 µg). Nie wykazuje ona działania farmakologicznego wpływającego na ośrodkowy układ nerwowy ani zdolności psychomotoryczne, co oznacza brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn u większości pacjentów. Lewotyroksyna sodowa, będąca identyczna z naturalnym hormonem tarczycy, również nie wpływa negatywnie na te funkcje. W praktyce klinicznej nie ma konieczności informowania pacjentów o ryzyku związanym z obecnością laktozy jednowodnej w kontekście zdolności psychomotorycznych.
Althyxin, ból brzucha, dolegliwości gastroenterologiczne, działanie sedatywne, funkcje psychomotoryczne, hormon tarczycy, koordynacja ruchowa, laktoza jednowodna, lewotyroksyna sodowa, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, ośrodkowy układ nerwowy, praktyka kliniczna, substancja pomocnicza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kefrenex 300 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące kwetiapiny, substancji czynnej Kefrenex, nie wykazały potencjału genotoksycznego zarówno in vitro, jak i in vivo, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. Badania na zwierzętach ujawniły zmiany w funkcjonowaniu tarczycy, takie jak hipertrofia komórek pęcherzykowych oraz obniżenie stężenia trójjodotyroniny (T3), a także zmiany hematologiczne, w tym obniżenie hemoglobiny oraz liczby leukocytów i erytrocytów. U psów zaobserwowano zmętnienie soczewki i zaćmę, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście długotrwałej terapii lekami przeciwpsychotycznymi. W badaniach na królikach stwierdzono zwiększoną częstość zagięcia nadgarstkowego/stępowego u płodów przy ekspozycji na poziomie zbliżonym do maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi, jednak znaczenie tych obserwacji dla populacji ludzkiej pozostaje nieokreślone.
badania in vitro, badania in vivo, białe krwinki, ciąża rzekoma, czerwone krwinki, dawka terapeutyczna, funkcje tarczycy, genotoksyczność kwetiapiny, hipertrofia komórek pęcherzykowych, hormon T3, hormon tarczycy, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, stężenie hemoglobiny, stężenie prolaktyny, toksyczność kwetiapiny, trójjodotyronina, zaćma, zagięcie nadgarstkowe, zmętnienie soczewki, zmiany hematologiczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Althyxin 100 mcg/5 ml
Althyxin to roztwór doustny zawierający lewotyroksynę sodową w stężeniach 25, 50 oraz 100 mikrogramów na 5 mL roztworu, dostępny w butelkach o pojemności 75 lub 100 mL. Substancją czynną jest syntetyczny hormon tarczycy, a skład produktu obejmuje także glicerol (3780 mg/5 mL), kwas cytrynowy jednowodny, metylu parahydroksybenzoesan sodowy (9 mg/5 mL), sodu wodorotlenek oraz wodę oczyszczoną. Obecność metylu parahydroksybenzoesanu sodowego i glicerolu wymaga uwagi u pacjentów z nadwrażliwością na te składniki. Produkt jest pakowany w butelki ze szkła oranżowego chroniącego przed światłem, wyposażone w zabezpieczenia przed dziećmi oraz gwarancyjne, co zapewnia stabilność lewotyroksyny.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Eferox 150 mcg
Preparat Eferox, zawierający lewotyroksynę sodową w dawkach od 25 do 200 mikrogramów, jest stosowany w terapii hormonalnej jako egzogenna forma naturalnego hormonu tarczycy. Brak jest specjalistycznych badań oceniających wpływ Eferoxu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, jednak ze względu na identyczność substancji czynnej z endogennym hormonem tarczycy, nie przewiduje się negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne przy prawidłowym stosowaniu leku. Należy jednak uwzględnić indywidualną odpowiedź pacjenta na leczenie, zwłaszcza w początkowym okresie terapii lub przy zmianie dawkowania, kiedy mogą wystąpić przemijające objawy związane z wyrównywaniem stanu hormonalnego.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Letrox 125 mikrogramów 125 mcg
Letrox (lewotyroksyna sodowa) wymaga indywidualnego dostosowania dawki w terapii hormonalnej tarczycy, z uwzględnieniem wyników badań klinicznych i laboratoryjnych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, z chorobą wieńcową oraz z ciężką lub długotrwałą niedoczynnością tarczycy, rozpoczynając leczenie od niskich dawek i stopniowo je zwiększając, monitorując stężenie TSH. Dawki podtrzymujące wahają się w zależności od wskazań klinicznych: niedoczynność tarczycy 100-200 μg/dobę, profilaktyka nawrotu wola 75-200 μg/dobę, wole łagodne u eutyreotycznych pacjentów 75-200 μg/dobę, terapia wspomagająca nadczynność 50-100 μg/dobę, po operacji nowotworów tarczycy 150-300 μg/dobę, a test supresyjny stosuje się 200 μg/dobę przez 14 dni. U dzieci dawka zależy od wieku, masy ciała i powierzchni ciała, np. 100-150 μg/m²/dobę w niedoczynności, a u noworodków 10-15 μg/kg/dobę przez pierwsze 3 miesiące.
choroba serca, choroba wieńcowa serca, eutyreoza, hormon T4, hormon tarczycy, leczenie tyreostatyczne, lek tyreostatyczny, lewotyroksyna sodowa, nabyta niedoczynność tarczycy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nowotwór złośliwy, operacja tarczycy, powikłanie sercowo-naczyniowe, scyntygrafia, stężenie TSH, terapia hormonalna tarczycy, test laboratoryjny, test supresyjny, wole, wole łagodne, wrodzona niedoczynność tarczycy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levothyroxine Accord 75 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej produktu Levothyroxine Accord (dawki od 12,5 do 200 µg), wykazały bardzo niski potencjał toksyczności ostrej, co potwierdza dobry profil bezpieczeństwa przy pojedynczych dawkach. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach zaobserwowano istotne zmiany patofizjologiczne przy wysokich dawkach, takie jak hepatopatia, pierwotny zespół nerczycowy oraz zmiany masy narządów wewnętrznych. Brak jest jednak dedykowanych badań oceniających wpływ lewotyroksyny na funkcje rozrodcze oraz potencjał karcynogenny, co stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Eferox
Leczenie lewotyroksyną (Eferox) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych i interakcji, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, cukrzycą, moczówką prostą oraz zaburzeniami hormonalnymi. Lewotyroksyna nie powinna być stosowana w celu redukcji masy ciała u osób z prawidłową czynnością tarczycy, gdyż może indukować niebezpieczną nadczynność tarczycy. Zaleca się zachowanie co najmniej 4-godzinnego odstępu między lewotyroksyną a preparatami odchudzającymi, np. orlistatem, oraz regularne monitorowanie funkcji tarczycy. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży, pacjentów z niedoczynnością przysadki, kory nadnerczy, chorobami serca, a także u osób starszych i z historią raka tarczycy. Przed terapią konieczne jest wykluczenie lub leczenie chorób takich jak choroba wieńcowa, dławica piersiowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze oraz autonomiczna czynność tarczycy.
amina sympatykomimetyczna, autonomiczna czynność tarczycy, choroba niedokrwienna serca, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wieńcowa, cukrzyca, dławica piersiowa, hormon tarczycy, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna sodowa, miażdżyca, mineralna gęstość kości, moczówka prosta, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk śluzowaty, orlistat, ośrodkowa niedoczynność tarczycy, osteoporoza, padaczka, przełom nadnerczowy, rak tarczycy, scyntygrafia, streptawidyna, tachyarytmia, terapia supresyjna, test TRH, wrodzona niedoczynność tarczycy, zaburzenie czynności kory nadnerczy, zaburzenie psychotyczne, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Levothyroxine Accord 12,5 mcg
Lewotyroksyna sodowa, zawarta w preparacie Levothyroxine Accord, jest farmakologicznie identyczna z naturalnym hormonem tarczycy i przy prawidłowym stosowaniu w dawkach od 12,5 do 200 mikrogramów nie powinna negatywnie wpływać na funkcje psychomotoryczne niezbędne do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Brak jest specyficznych badań ukierunkowanych na ocenę wpływu tego leku na zdolności psychofizyczne, jednak dostępne dane kliniczne wskazują, że przy odpowiednim monitorowaniu i dostosowaniu dawki ryzyko zaburzeń jest minimalne. Szczególną uwagę należy zwrócić na okres inicjacji terapii oraz na sytuacje, w których dochodzi do istotnych zmian dawkowania, zwłaszcza u pacjentów z ciężką niedoczynnością tarczycy, chorobami sercowo-naczyniowymi oraz osób w podeszłym wieku.
choroby sercowo-naczyniowe, dawkowanie lewotyroksyny, drżenie rąk, hormon tarczycy, Levothyroxine Accord, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, męczliwość, niedoczynność tarczycy, przedawkowanie, substytucja hormonalna tarczycy, tachykardia, zaburzenia koncentracji, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Levothyroxine Accord 125 mcg
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej prowadzi do objawów nasilonej nadczynności tarczycy, wynikającej ze znacznego przyspieszenia metabolizmu. Kluczowym wskaźnikiem diagnostycznym jest podwyższone stężenie trójjodotyroniny (T3), które jest bardziej wiarygodne niż podwyższone poziomy tyroksyny (T4) czy wolnej tyroksyny (fT4). Objawy kliniczne obejmują tachykardię, niepokój, pobudzenie, hiperkinezję, zaburzenia rytmu serca, nadmierną potliwość oraz utratę masy ciała. W skrajnych przypadkach mogą wystąpić napady drgawkowe, ostra psychoza, a nawet nagła śmierć sercowa, zwłaszcza u pacjentów z długotrwałym nadużywaniem lewotyroksyny lub predyspozycjami do zaburzeń psychotycznych.
arytmia, dysfagia, hiperkineza, hormon tarczycy, lek beta-adrenolityczny, Levothyroxine Accord, lewotyrokyna sodowa, nadczynność tarczycy, nadmierna potliwość, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy, objawy beta-sympatykomimetyczne, ostra psychoza, plazmafereza, stężenie fT4, stężenie T3, stężenie T4, stymulacja beta-adrenergiczna, tachykardia, termogeneza, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Optiray 320 678 mg/ml (320 mg jodu/ml)
Optiray 320 (jowersol 678 mg/ml, odpowiadający 320 mg/ml jodu elementarnego) jest jodowym środkiem kontrastowym, którego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z udokumentowaną nadwrażliwością na jod lub substancje pomocnicze preparatu oraz u osób z ujawnioną nadczynnością tarczycy. Podanie preparatu w tych stanach może prowadzić do poważnych reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego, oraz do zaostrzenia nadczynności tarczycy, a nawet przełomu tarczycowego. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 700 mOsm/kg oraz lepkością 9,9 mPa·s w 25°C i 5,8 mPa·s w 37°C, co może wpływać na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i układu sercowo-naczyniowego.
choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, choroba wieńcowa, feochromocytoma, guz chromochłonny, hormon tarczycy, jod elementarny, jodowy środek kontrastowy, kardiomiopatia, leczenie radiojodem, lek przeciwdrgawkowy, nadciśnienie płucne, nadczynność tarczycy, nefropatia pokontrastowa, nefroprotekcja, niewydolność serca, obrzęk krtani, pokrzywka, powikłanie hemodynamiczne, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, przełom tarczycowy, reakcja alergiczna, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, subkliniczna nadczynność tarczycy, świąd, tarczyca płodu, toczeń rumieniowaty układowy, wole guzkowe, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie naczyń, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Medithyrox
Produkt leczniczy Medithyrox, zawierający lewotyroksynę sodową, wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (niewydolność wieńcowa, dławica piersiowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze) oraz zaburzeniami endokrynologicznymi (niedoczynność przysadki, niedoczynność kory nadnerczy). Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykluczenie lub odpowiednie leczenie autonomicznej czynności tarczycy, a w przypadku wtórnej niedoczynności tarczycy – wyrównanie niedoczynności nadnerczy, aby zapobiec przełomowi nadnerczowemu. U pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych zaleca się rozpoczęcie terapii od niskich dawek lewotyroksyny z powolnym zwiększaniem oraz ścisłe monitorowanie objawów psychotycznych.
autonomiczna czynność tarczycy, dławica piersiowa, fT3, fT4, hipertyreoza, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, osteoporoza, przełom nadnerczowy, scyntygrafia supresyjna, stężenie TSH, tachykardia, terapia substytucyjna, test TRH, tyreoliberyna, wolny hormon tarczycy, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie serca - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Althyxin 50 mcg
Produkt leczniczy Althyxin, zawierający lewotyroksynę sodową w dawkach od 25 do 200 mikrogramów, nie wykazuje bezpośredniego negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn przy prawidłowym stosowaniu i utrzymaniu stężeń hormonu tarczycy w zakresie fizjologicznym. Lewotyroksyna jest identyczna z naturalnym hormonem tarczycy, co sprzyja przewidywanemu profilowi bezpieczeństwa w zakresie funkcji psychomotorycznych. Brak dedykowanych badań klinicznych dotyczących wpływu Althyxinu na zdolności psychomotoryczne wymaga jednak indywidualnej oceny klinicznej przez lekarza, zwłaszcza u pacjentów w trakcie ustalania dawki oraz u osób z objawami niedoczynności lub nadczynności tarczycy, które mogą pośrednio zaburzać koncentrację, koordynację i inne funkcje poznawcze.
Althyxin, bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów, drżenie rąk, funkcja tarczycy, funkcje poznawcze, hormon tarczycy, koordynacja psychoruchowa, lewotyroksyna sodowa, niedoczynność tarczycy, objawy nadczynności, objawy niedoczynności, spowolnienie psychoruchowe, sprawność psychomotoryczna, stężenie TSH, substytucja hormonalna, zaburzenia koncentracji, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Medithyrox 137 mcg
Lewotyroksyna sodowa, dostępna w preparacie Medithyrox w dawkach od 13 do 200 mikrogramów, jest farmakologicznie identyczna z endogennym hormonem tarczycy, co implikuje brak oczekiwanego negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn i urządzeń w ruchu. Pomimo braku dedykowanych badań klinicznych oceniających bezpośrednio wpływ Medithyrox na te funkcje, dane farmakologiczne i kliniczne wskazują, że prawidłowo stosowana terapia substytucyjna nie powinna ograniczać zdolności psychomotorycznych pacjentów. Lekarze powinni jednak informować pacjentów o konieczności zachowania ostrożności podczas inicjacji leczenia oraz zmian dawkowania, aż do ustabilizowania poziomów hormonu w organizmie.
badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, hormon tarczycy, inicjacja terapii, interakcja lekowa, lekarz klinicysta, lewotyroksyna sodowa, Medithyrox, modyfikacja dawkowania, polipragmazja, poziom hormonu, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, terapia substytucyjna, tyroksyna endogenna, właściwość farmakologiczna, zdolność poznawcza i motoryczna, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eferox 25 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej leku Eferox, wykazały bardzo niską toksyczność ostrą, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa przy jednorazowym przedawkowaniu. W badaniach przewlekłych na szczurach zaobserwowano zmiany patologiczne, takie jak uszkodzenia wątroby, zwiększona częstość obumierania kłębuszków nerkowych oraz zmiany masy narządów wewnętrznych, natomiast u psów nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych, co sugeruje różnice międzygatunkowe w tolerancji. Dane dotyczące mutagenności są ograniczone, jednak testy mikrojądrowe na szczurach nie wykazały działania mutagennego. Brak jest również długoterminowych badań oceniających potencjał karcynogenny lewotyroksyny.
działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, Eferox, hormon tarczycy, lewotyroksyna sodowa, mutagenność, obumieranie kłębuszków nerkowych, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał karcynogenny, przenikanie przez łożysko, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie wątroby, wada wrodzona - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tirosint Sol 88 mcg
Tirosint Sol to roztwór doustny lewotyroksyny sodowej dostępny w pojemnikach jednodawkowych o dawkach od 13 do 200 µg, umożliwiający precyzyjne dostosowanie terapii. Dawkowanie ustala się indywidualnie na podstawie stężenia TSH w surowicy, które jest bardziej wiarygodnym wskaźnikiem niż T4 i fT4. Terapia rozpoczyna się od niskich dawek, stopniowo zwiększanych co 2-4 tygodnie, z wyjątkiem noworodków z wrodzoną niedoczynnością tarczycy, u których leczenie wdraża się szybko. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, z chorobą wieńcową lub ciężką niedoczynnością tarczycy, stosując dawki początkowe np. 13 µg/dobę i powolne zwiększanie co 14 dni. Dawkowanie zależy od wskazań klinicznych, np. 75-200 µg/dobę w leczeniu łagodnego wola, 25-50 µg początkowo i 100-200 µg w terapii substytucyjnej niedoczynności, 150-300 µg w terapii supresyjnej nowotworu złośliwego tarczycy. U dzieci dawka podtrzymująca wynosi 100-150 µg/m² powierzchni ciała, a u noworodków z wrodzoną niedoczynnością 10-15 µg/kg masy ciała na dobę przez pierwsze 3 miesiące.
choroba wieńcowa serca, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, jod radioaktywny, lewotyroksyna sodowa, nabyta niedoczynność tarczycy, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, nowotwór złośliwy tarczycy, resekcja wola, scyntygrafia, stężenie T4, strumektomia, terapia substytucyjna, terapia supresyjna, terapia zastępcza, test supresyjny tarczycy, tyreoidektomia, tyreostatyk, wole gruczolakowate, wole łagodne, wole tarczycy, wole w eutyreozie, wrodzona niedoczynność tarczycy - Leksykon substancji czynnych
Lewotyroksyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lewotyroksyna, syntetyczny hormon tarczycy, jest podstawowym lekiem w terapii niedoczynności tarczycy oraz innych stanów wymagających suplementacji hormonalnej. Ze względu na jej wpływ na metabolizm, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (np. niewydolność mięśnia sercowego, choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze), rozpoczynając leczenie od niskich dawek i stopniowo je zwiększając, z częstym monitorowaniem stężeń hormonów tarczycy oraz wykonaniem EKG przed terapią. U pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy konieczne jest wcześniejsze wdrożenie terapii zastępczej, aby uniknąć przełomu nadnerczowego. Lewotyroksyna może wymagać dostosowania dawki u diabetyków, pacjentów z moczówką prostą, a także u kobiet w ciąży, gdzie zapotrzebowanie na hormon może wzrosnąć, co wymaga kontroli TSH w każdym trymestrze i odpowiedniego zwiększenia dawki. U osób starszych, dzieci, wcześniaków oraz pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych lub padaczką leczenie powinno być indywidualnie dostosowane i monitorowane.
autonomiczna czynność tarczycy, badanie immunologiczne tarczycy, brak laktazy, choroba niedokrwienna, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze, czynność tarczycy, dławica piersiowa, eutyreoza, hormon tarczycy, lek sympatykomimetyczny, miażdżyca naczyń, mineralna gęstość kości, moczówka prosta, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, napad padaczkowy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność serca, obrzęk śluzowaty, orlistat, osteoporoza, padaczka, przełom nadnerczowy, rak tarczycy, reakcja alergiczna, stężenie TSH, subkliniczna nadczynność tarczycy, suplementacja hormonalna, utrata masy kostnej, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenia czynności kory nadnerczy, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Thyrozol 10 mg
Thyrozol to lek tyreostatyczny zawierający tiamazol w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, stosowany w terapii nadczynności tarczycy poprzez hamowanie syntezy hormonów tarczycy. Każda tabletka zawiera również laktozę jednowodną w ilościach odpowiednio 200 mg (5 mg dawka), 195 mg (10 mg dawka) oraz 185 mg (20 mg dawka). Tabletki są powlekane, o jednolitym kształcie okrągłym, dwuwypukłym, o średnicy 9 mm, z rowkiem dzielącym umożliwiającym podział na równe dawki. Kolory tabletek ułatwiają identyfikację: 5 mg – żółty, 10 mg – szaro-pomarańczowy, 20 mg – brązowy. Preparat jest przeznaczony do podania doustnego i pakowany w blistry z PVC i folii aluminiowej, dostępny w opakowaniach od 20 do 100 tabletek, w zależności od dawki.
celuloza w proszku, dimetikon, dwutlenek tytanu, hormon tarczycy, hypromeloza, karboksymetyloskrobia sodowa, krzemionka koloidalna bezwodna, laktoza jednowodna, lek tyreostatyczny, makrogol, nadczynność tarczycy, podanie doustne, polichlorek winylu, skrobia kukurydziana, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tiamazol, tlenek żelaza - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Eferox 112 mcg
Leczenie preparatem Eferox, zawierającym lewotyroksynę sodową bezwodną w dawkach od 25 do 200 µg, jest standardową terapią niedoczynności tarczycy oraz innych stanów wymagających suplementacji hormonów tarczycy. Lewotyroksyna, będąca identyczna strukturalnie i funkcjonalnie z endogennym hormonem tarczycy, przy prawidłowo dobranym dawkowaniu przywraca stan eutyreozy, co zapewnia fizjologiczną równowagę hormonalną. Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie stwierdzono negatywnego wpływu lewotyroksyny na funkcje poznawcze, czas reakcji czy koordynację wzrokowo-ruchową, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Brak jest specyficznych badań oceniających wpływ Eferox na zdolności psychomotoryczne, jednak doświadczenie kliniczne potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w tym zakresie przy stabilnej eutyreozie.
choroba układu sercowo-naczyniowego, dawkowanie lewotyroksyny, drżenie rąk, Eferox, eutyreoza, funkcja poznawcza, hormon tarczycy, kołatanie serca, koordynacja wzrokowo-ruchowa, lewotyroksyna sodowa, lewotyroksyna sodowa bezwodna, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, parametry tyreologiczne, poziom TSH, spowolnienie psychoruchowe, suplementacja hormonów tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Euthyrox N 100 100 mcg
Lewotyroksyna sodowa, aktywny składnik preparatu Euthyrox N, jest generalnie dobrze tolerowana przy prawidłowym dawkowaniu i monitorowaniu klinicznym oraz laboratoryjnym, w tym oznaczaniu TSH, fT4 i fT3. Działania niepożądane najczęściej wynikają z farmakodynamiki leku i manifestują się objawami nadczynności tarczycy, zwłaszcza przy przekroczeniu indywidualnej tolerancji, przedawkowaniu lub zbyt szybkim zwiększaniu dawki na początku terapii. Reakcje alergiczne, obejmujące wysypkę, pokrzywkę oraz obrzęk naczynioruchowy, mogą wystąpić u pacjentów z nadwrażliwością na lewotyroksynę lub substancje pomocnicze, choć ich częstość nie jest dokładnie określona.
bezsenność, ból głowy, ciśnienie śródczaszkowe, dolegliwość dławicowa, hormon tarczycy, kołatanie serca, kurcz mięśni, lewotyroksyna sodowa, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, niepokój ruchowy, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, parametr kliniczny, pokrzywka, reakcja alergiczna, rzekomy guz mózgu, tachykardia, wysypka skórna, zaburzenie miesiączkowania - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy przysadki mózgowej – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka guzów przysadki mózgowej wymaga interdyscyplinarnego podejścia, obejmującego szczegółowy wywiad, badanie przedmiotowe oraz kompleksową ocenę hormonalną i obrazową. Badania laboratoryjne koncentrują się na oznaczeniu poziomów hormonów takich jak ACTH, kortyzol, GH, IGF-1, prolaktyna, TSH, LH, FSH oraz hormonów płciowych, co pozwala na identyfikację gruczolaków funkcjonalnych. Przykładowo, prolaktynoma diagnozowana jest przy poziomie prolaktyny >200 μg/L u pacjentów z makrogruczolakiem (>10 mm), natomiast akromegalia potwierdzana jest przez podwyższony IGF-1 oraz brak supresji GH do <1 μg/L w doustnym teście tolerancji glukozy. Chorobę Cushinga potwierdza test hamowania deksametazonem w wysokiej dawce. W przypadku guzów nieczynnych hormonalnie, diagnostyka obejmuje ocenę hipopituitarnego niedoboru hormonów oraz badania obrazowe, z MRI siodła tureckiego jako złotym standardem, umożliwiającym wykrycie nawet mikrogruczolaków. Alternatywnie stosuje się CT u pacjentów z przeciwwskazaniami do MRI. W sytuacjach niejednoznacznych, np. podwyższonego ACTH przy prawidłowym MRI, wskazane jest próbkowanie żylne zatoki skalistej dolnej w celu lokalizacji guza.
akromegalia, badanie krwi, choroba Cushinga, czaszkogardlak, endokrynolog, guz przysadki mózgowej, hiperprolaktynemia, hipopituitaryzm, hormon adrenokortykotropowy, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, hormon wzrostu, immunohistochemia, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kortyzol, limfocytarne zapalenie przysadki, makrogruczolak, nerw wzrokowy, neurochirurg, neurooftalmolog, oponiak, prolaktyna, prolaktynoma, rezonans magnetyczny, sarkoidoza, siodło tureckie, skrzyżowanie wzrokowe, tomografia komputerowa, zaburzenie hormonalne, zapalenie naczyń, zespół Cushinga - Leksykon chorób i schorzeń
Guzki tarczycy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Guzki tarczycy to powszechne zmiany w obrębie gruczołu tarczowego, występujące u około 68% populacji, z czego 95% ma charakter łagodny, a 5-10% może być złośliwych. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, oznaczenie poziomu TSH, ultrasonografię oraz biopsję aspiracyjną cienkoigłową (FNA) guzka ≥1 cm z podejrzanymi cechami ultrasonograficznymi. Wyniki FNA klasyfikuje się według systemu Bethesda, gdzie ryzyko złośliwości waha się od 0-3% (kategoria II) do 97-99% (kategoria VI). W przypadku niejednoznacznych wyników (kategorie III i IV) stosuje się testy molekularne. Leczenie zależy od charakteru guzka i obejmuje obserwację, terapię farmakologiczną (np. lewotyroksyna w terapii supresyjnej) oraz leczenie chirurgiczne w przypadku guzów złośliwych, dużych lub powodujących objawy uciskowe. Nowoczesne metody, takie jak ablacja prądem o częstotliwości radiowej (RFA) i ablacja etanolem, oferują mniej inwazyjne alternatywy z mniejszym ryzykiem powikłań i konieczności suplementacji hormonalnej.
ablacja etanolem, ablacja prądem o częstotliwości radiowej, badanie cytologiczne, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, całkowita tyreoidektomia, choroba Gravesa-Basedowa, dysfagia, gruczoł przytarczyczny, gruczoł tarczowy, guzek tarczycy, guzek torbielowaty, hipertyreoza, hormon tarczycy, hormon tyreotropowy, limfadenopatia szyjna, lobektomia tarczycy, nadczynność tarczycy, nerw krtaniowy wsteczny, niedoczynność tarczycy, przełom tarczycowy, rak anaplastyczny tarczycy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia tarczycy, struny głosowe, system Bethesda, test molekularny, tomografia komputerowa, torbiel, tyreoglobulina, wole guzkowe, wynik laboratoryjny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levothyroxine Accord 50 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej preparatu Levothyroxine Accord, wykazały bardzo niską toksyczność ostrą, nawet przy podaniu pojedynczych wysokich dawek. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach zaobserwowano zmiany patologiczne przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, w tym objawy hepatopatii, zwiększoną częstość pierwotnego zespołu nerczycowego oraz zmiany masy narządów wewnętrznych, co wskazuje na systemowy wpływ długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki lewotyroksyny. Brak jest jednak danych dotyczących toksycznego wpływu na reprodukcję, gdyż nie przeprowadzono odpowiednich badań na zwierzętach w tym zakresie.
białkomocz, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, hepatopatia, hiperlipidemia, hormon tarczycy, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, pierwotny zespół nerczycowy, płodność, proces nowotworowy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie genomu, uszkodzenie materiału genetycznego, zmiana morfologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Euthyrox N 88 mcg 88 mcg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej produktu leczniczego Euthyrox N, wykazały bardzo niski poziom toksyczności ostrej, co sugeruje minimalne ryzyko poważnych efektów toksycznych po jednorazowym podaniu wysokich dawek. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach zaobserwowano patologie takie jak hepatopatia, pierwotny zespół nerczycowy oraz istotne zmiany masy narządów wewnętrznych, wskazujące na systemowy wpływ długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki lewotyroksyny. Niestety, brak jest dedykowanych badań oceniających wpływ lewotyroksyny na procesy reprodukcyjne, w tym płodność, rozwój płodu, przebieg ciąży oraz rozwój pourodzeniowy potomstwa.
aberracja chromosomowa, działanie karcynogenne, Euthyrox N, hepatopatia, hormon tarczycy, lewotyroksyna sodowa, mutagenność lewotyroksyny, pierwotny zespół nerczycowy, potencjał karcynogenny, proces reprodukcyjny, profil toksykologiczny, test Amesa, test genotoksyczności, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Działania niepożądane – Euthyrox N 175 175 mcg
Lewotyroksyna sodowa w preparacie Euthyrox N 175, będąca syntetycznym analogiem naturalnego hormonu tarczycy, przy prawidłowym stosowaniu i monitorowaniu parametrów klinicznych (TSH, fT4) jest bezpieczna, jednak jej nadmiar lub zbyt szybkie zwiększanie dawki może wywołać objawy nadczynności tarczycy. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (migotanie przedsionków, tachykardia >100/min, kołatanie serca, dolegliwości dławicowe), objawy neurologiczne i psychiczne (ból głowy, drżenia, niepokój ruchowy, bezsenność), osłabienie i kurcze mięśniowe, a także zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (wymioty, biegunka). Ponadto mogą wystąpić uderzenia gorąca, gorączka, zaburzenia miesiączkowania, nadmierne pocenie się oraz niezamierzona utrata masy ciała mimo prawidłowego lub zwiększonego apetytu. Reakcje alergiczne, takie jak wysypka, pokrzywka czy obrzęk naczynioruchowy, choć rzadkie, wymagają natychmiastowej interwencji.
biegunka, ból głowy, choroba wieńcowa, dolegliwość dławicowa, dusznica bolesna, fT4, gorączka, hormon tarczycy, kołatanie serca, kurcz mięśni, lewotyroksyna sodowa, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, nadmierne pocenie, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, objaw lękowy, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, osteoporoza, ostra niewydolność oddechowa, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja alergiczna, reakcja skórna, rzekomy guz mózgu, skurcz dodatkowy, stężenie hormonu tarczycy, tachykardia, TSH, udar mózgu, uderzenie gorąca, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wymioty, wysypka, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zmniejszenie masy ciała