lewonorgestrel

Lewonorgestrel to syntetyczny hormon progestagenowy o silnym działaniu przeciwkoncepcyjnym, szeroko stosowany w różnych metodach antykoncepcyjnych. Jest jednym z najczęściej używanych progestagenów w nowoczesnych preparatach antykoncepcyjnych.

Mechanizm działania lewonorgestrelu polega głównie na hamowaniu owulacji, zagęszczaniu śluzu szyjkowego (co utrudnia penetrację plemników) oraz modyfikacji endometrium, co utrudnia implantację zarodka. W wysokich dawkach stosowany jest jako składnik antykoncepcji awaryjnej (tzw. „pigułki po”), a w niższych dawkach występuje w tabletkach antykoncepcyjnych, wkładkach wewnątrzmacicznych i implantach podskórnych.

Lewonorgestrel charakteryzuje się wysoką skutecznością antykoncepcyjną przy relatywnie niskim profilu działań niepożądanych. Wkładki wewnątrzmaciczne zawierające lewonorgestrel (np. Mirena) są także stosowane w leczeniu obfitych krwawień miesiączkowych, bolesnych miesiączek oraz jako ochrona endometrium podczas terapii estrogenowej u kobiet w okresie okołomenopauzalnym.

Z punktu widzenia klinicznego, istotną zaletą lewonorgestrelu jest jego dobrze poznany profil bezpieczeństwa i skuteczności potwierdzony w licznych badaniach klinicznych. Działania niepożądane mogą obejmować nieregularne krwawienia, bóle głowy, nudności, tkliwość piersi, zmiany nastroju oraz rzadziej – torbiele jajników.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Ozzion 40 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na wydzielanie kwasu żołądkowego, co może prowadzić do istotnych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Zahamowanie wydzielania kwasu skutkuje zmniejszeniem biodostępności leków wymagających kwaśnego pH do wchłaniania, takich jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, posakonazol) oraz erlotynib. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania pantoprazolu z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir), gdyż może to obniżyć skuteczność terapii przeciwwirusowej; w takich przypadkach dawka pantoprazolu nie powinna przekraczać 20 mg/dobę, a stan kliniczny pacjenta wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, u pacjentów stosujących warfarynę lub fenprokumon obserwowano zwiększenie wartości INR i czasu protrombinowego, co wymaga regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia, zwłaszcza na początku terapii skojarzonej. Wysokie dawki metotreksatu (np. 300 mg) podawane jednocześnie z pantoprazolem mogą prowadzić do wzrostu stężenia metotreksatu, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia pantoprazolu.
amoksycylina, atazanawir, choroba nowotworowa, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, demetylacja, diazepam, digoksyna, diklofenak, erlotynib, etanol, etynyloestradiol, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, glikoproteina p, induktor enzymu, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, lewonorgestrel, łuszczyca, metabolizm wątrobowy, metoprolol, metotreksat, metronidazol, miano wirusa, naproksen, nifedypina, oksydacja, pantoprazol, pH żołądka, piroksykam, pochodna kumaryny, posakonazol, ryfampicyna, teofilina, tetrahydrokannabinol, uszkodzenie błony śluzowej, warfaryna, wynik fałszywie dodatni, ziele dziurawca
Leksykon leków
Działania niepożądane – Leverette 0,15 mg + 0,03 mg

Leverette to złożony doustny środek antykoncepcyjny zawierający 0,150 mg lewonorgestrelu oraz 0,030 mg etynyloestradiolu w tabletkach powlekanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują nudności, ból brzucha, zwiększenie masy ciała, ból głowy, zmiany nastroju oraz tkliwość piersi, występujące u 1-10% pacjentek. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko tętniczych i żylnych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, przemijający atak niedokrwienny, zakrzepica żył głębokich oraz zatorowość płucna, które stanowią poważne powikłania wymagające monitorowania. Rzadziej odnotowuje się również ryzyko rozwoju nowotworów, w tym raka piersi oraz łagodnych i złośliwych nowotworów wątroby, a także zapalenia trzustki u pacjentek z hipertriglicerydemią i nadciśnienia tętniczego.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, etynyloestradiol, hipertriglicerydemia, insulinooporność, kamica żółciowa, krwawienie śródcykliczne, lewonorgestrel, migrena, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja soczewek kontaktowych, nowotwór wątroby, nudności, obniżenie nastroju, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający atak niedokrwienny, rak piersi, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie tolerancji glukozy, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zmniejszenie libido, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Trelema 150 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Trelema, wykazuje potencjał do interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, szczególnie z lekami wydłużającymi odstęp PR (w tym przeciwpadaczkowymi blokującymi kanały sodowe) oraz lekami przeciwarytmicznymi, co niesie wysokie ryzyko dalszego wydłużenia odstępu PR. W badaniach klinicznych nie stwierdzono dodatkowego wydłużenia odstępu PR u pacjentów stosujących jednocześnie karbamazepinę lub lamotryginę. Lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP1A1, CYP2A6, CYP2C8, CYP2D6 i CYP2E1 w stężeniach klinicznych, a jego metabolizm obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Podawanie lakozamidu w dawce 200 mg dwa razy na dobę nie wpływa istotnie na AUC midazolamu, choć obserwuje się 30% wzrost Cmax midazolamu, a także nie zmienia farmakokinetyki omeprazolu (300 mg dwa razy na dobę). Omeprazol (40 mg raz na dobę) nie zwiększa istotnie ekspozycji na lakozamid, co sugeruje ograniczony wpływ umiarkowanych inhibitorów CYP2C19 na farmakokinetykę lakozamidu.
depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A1, enzym CYP1A2, enzym CYP2A6, enzym CYP2B6, enzym CYP2C19, enzym CYP2C8, enzym CYP2C9, enzym CYP2D6, enzym CYP2E1, enzym CYP3A4, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor enzymu, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, koordynacja psychoruchowa, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny, leki przeciwpadaczkowe, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, odstęp PR, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, warfaryna, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Leflunomid Egis 20 mg

Badania interakcji leku Leflunomid Egis wykazały istotne ryzyko nasilenia hepatotoksyczności i hematotoksyczności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami o podobnym działaniu toksycznym, zwłaszcza metotreksatem (10-25 mg/tydzień) i warfaryną. W badaniu u 30 pacjentów stosujących leflunomid (10-20 mg/dobę) i metotreksat odnotowano 2-3-krotne podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych u 5 pacjentów oraz ponad 3-krotne przekroczenie norm u kolejnych 5, co wymagało ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych. Warfaryna wykazuje interakcję farmakodynamiczną z leflunomidem, powodując 25% spadek szczytowego piku INR, co wymaga regularnej kontroli INR i monitorowania pacjenta. Nie zaleca się stosowania cholestyraminy i węgla aktywnego ze względu na szybkie zmniejszenie stężenia aktywnego metabolitu A771726 w osoczu. Szczepienia żywymi atenuowanymi szczepami są przeciwwskazane podczas terapii z powodu braku danych o bezpieczeństwie i skuteczności.
białko oporności raka piersi, cholestyramina, cymetydyna, cyprofloksacyna, czas protrombinowy, daunorubicyna, doksorubicyna, doustny lek antykoncepcyjny, duloksetyna, enzym wątrobowy, etynyloestradiol, funkcja wątroby, furosemid, hepatotoksyczność, indometacyna, indukcja enzymatyczna, inhibitor OAT3, INR, izoenzym cytochromu P450, ketoprofen, kortykosteroid, krążenie jelitowo-wątrobowe, leflunomid, lewonorgestrel, metabolit A771726, metabolizm leflunomidu, metotreksat, niesteroidowe leki przeciwzapalne, paklitaksel, pioglitazon, pochodna kumaryny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, reduktaza HMG-CoA, repaglinid, reumatoidalne zapalenie stawów, rosuwastatyna, roziglitazon, statyna, substrat CYP2C8, sulfasalazyna, teofilina, transporter anionów organicznych-3, tyzanidyna, uszkodzenie wątroby, warfaryna, węgiel aktywny, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Zilibra 100 mg

Lakozamid, substancja czynna leku Zilibra, charakteryzuje się ograniczonym potencjałem interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, 2B6, 2C9, 2C19, 3A4, co potwierdzają badania in vitro i in vivo. Wykazano brak klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę midazolamu (Cmax wzrost o 30%, bez zmiany AUC) oraz omeprazolu, a także brak wpływu omeprazolu na ekspozycję na lakozamid. Lakozamid nie wpływa na stężenia karbamazepiny i kwasu walproinowego, jednak induktory enzymów (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital) mogą zmniejszać jego ekspozycję o około 25%. Nie stwierdzono istotnych interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (etynyloestradiol, lewonorgestrel), digoksyną, metforminą oraz warfaryną. Lakozamid wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu (<15%), co zmniejsza ryzyko interakcji wynikających z wypierania z miejsc wiązania białkowego.
białko osocza, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, enzym CYP3A4, enzymy CYP, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor CYP2C9, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, odstęp PR, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, pregabalina, rytonawir, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Trund 250 mg

Lewetyracetam, substancja czynna leku Trund, wykazuje korzystny profil interakcji farmakologicznych, nie wpływając istotnie na stężenia w surowicy innych leków przeciwpadaczkowych, takich jak fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, lamotrygina, gabapentyna i prymidon, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci (dawka do 60 mg/kg mc./dobę). U dzieci obserwuje się około 20% wzrost klirensu lewetyracetamu przy jednoczesnym stosowaniu induktorów enzymów wątrobowych, jednak nie wymaga to modyfikacji dawki. Probenecyd zmniejsza klirens nerkowy metabolitu lewetyracetamu, nie wpływając na klirens samego leku, co nie ma klinicznego znaczenia. Istotną interakcją jest zmniejszenie klirensu metotreksatu, prowadzące do wzrostu jego stężenia i ryzyka toksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania stężeń obu leków. Lewetyracetam w dawkach dobowych 1000 mg i 2000 mg nie wpływa na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol, lewonorgestrel), digoksyny ani warfaryny, a czas protrombinowy pozostaje niezmieniony.
czas protrombinowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, dna moczanowa, doustny środek antykoncepcyjny, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, gabapentyna, hormon luteinizujący, indukcja enzymatyczna wątroby, karbamazepina, klirens metotreksatu, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, lewonorgestrel, makrogol, metabolizm wątrobowy, metotreksat, polipragmazja, probenecyd, produkt przeciwpadaczkowy, próg drgawkowy, prymidon, senność, warfaryna, zaburzenia koordynacji ruchowej, zawroty głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aidee

Produkt leczniczy Aidee, zawierający dienogest 2 mg oraz etynyloestradiol 0,03 mg, wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii oraz regularnej kontroli podczas stosowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), które jest zwiększone w porównaniu do kobiet nieużywających hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Ryzyko to wynosi około 8-11 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, co jest wyższą wartością w porównaniu do preparatów zawierających lewonorgestrel (około 6 przypadków na 10 000 kobiet rocznie). Należy również monitorować objawy depresji i obniżonego nastroju, które mogą mieć ciężki przebieg i zwiększać ryzyko zachowań samobójczych.
depresja, dienogest, dysfagia, działanie teratogenne, etynyloestradiol, hormonalny środek antykoncepcyjny, kumaryna, leczenie przeciwzakrzepowe, lewonorgestrel, noretysteron, norgestymat, obniżony nastrój, terapia przeciwzakrzepowa, zaburzenia nastroju, zachowanie samobójcze, zakrzepica, złożony lek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Kyleena 19,5 mg/system

System terapeutyczny domaciczny Kyleena zawiera 19,5 mg lewonorgestrelu i nie wpływa negatywnie na przyszłą płodność – po jego usunięciu płodność powraca do normy. Stosowanie systemu jest bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży; w przypadku zajścia w ciążę z założonym systemem konieczne jest jak najszybsze jego usunięcie, aby zmniejszyć ryzyko poronienia i porodu przedwczesnego. Należy również wykluczyć ciążę pozamaciczną. Jeśli usunięcie systemu nie jest możliwe, pacjentka powinna być poinformowana o zwiększonym ryzyku powikłań dla płodu, konieczności ścisłego monitorowania ciąży oraz potencjalnym ryzyku wirylizacji płodów żeńskich spowodowanym ekspozycją na lewonorgestrel.
ból brzucha, ciąża pozamaciczna, karmienie piersią, lewonorgestrel, maskulinizacja narządów płciowych, płodność, pokarm kobiecy, poród przedwczesny, poronienie, poronienie samoistne, powikłania ciąży, progestagen, system terapeutyczny domaciczny, wirylizacja płodu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axia Forte Plus

Przed rozpoczęciem terapii produktem Axia Forte Plus, zawierającym drospirenon, konieczna jest szczegółowa ocena stanu pacjentki z uwzględnieniem czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowych (VTE i ATE). Stosowanie tego preparatu wiąże się z podwyższonym ryzykiem VTE, szacowanym na 9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, co jest dwukrotnie wyższym ryzykiem niż w przypadku preparatów zawierających lewonorgestrel, norgestimat lub noretisteron. Ryzyko to wzrasta znacząco przy współistnieniu czynników takich jak otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek powyżej 35 lat oraz choroby współistniejące (np. toczeń rumieniowaty układowy, nowotwory). Przeciwwskazane jest stosowanie Axia Forte Plus u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka VTE lub ATE, a w przypadku planowanego zabiegu chirurgicznego zaleca się przerwanie terapii na co najmniej 4 tygodnie przed i 2 tygodnie po zabiegu. Pacjentki powinny być poinformowane o objawach zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku ich wystąpienia.
antagonista aldosteronu, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja endogenna, drospirenon, dyslipoproteinemia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kamica żółciowa, krwioplucie, lewonorgestrel, migotanie przedsionków, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, noretisteron, norgestimat, nowotwór wątroby, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Mykofenolan mofetylu – Właściwości farmakokinetyczne

Mykofenolan mofetylu (MMF) jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiemu i całkowitemu przekształceniu do aktywnego metabolitu, kwasu mykofenolowego (MPA). Biodostępność MMF wynosi około 94% względem podania dożylnego, a MPA wiąże się z albuminami osocza w 97%. Wchłanianie MMF nie jest istotnie zmieniane przez pokarm, choć Cmax MPA zmniejsza się o około 40%. Wczesny okres po przeszczepieniu (<40 dni) charakteryzuje się obniżonym AUC MPA o 30% i Cmax o 40% w porównaniu do późniejszego okresu (3-6 miesięcy). Metabolizm MPA zachodzi głównie przez UGT1A9 do nieaktywnego MPAG, który jest wydalany głównie przez nerki (87% dawki), natomiast MPA stanowi mniej niż 1% wydalanej dawki. Krążenie jelitowo-wątrobowe powoduje wtórny wzrost stężenia MPA po 6-12 godzinach od podania, a jego zaburzenie (np. przez cholestyraminę) obniża AUC MPA o około 40%.
acyloglukuronid, alkoholowa marskość wątroby, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, biegunka, biodostępność, biotransformacja, cholestyramina, ciężka przewlekła niewydolność nerek, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, dystrybucja, działanie immunosupresyjne, etynyloestradiol, fenolowy glukuronid MPA, gestoden, glukuronylotransferaza, hamowanie owulacji, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas mykofenolowy, leukopenia, lewonorgestrel, metabolizm kwasu mykofenolowego, mykofenolan mofetylu, okres półtrwania, opóźniona czynność nerki przeszczepionej, ostre odrzucanie przeszczepu, pierwotna marskość żółciowa, polipeptydy transportujące aniony organiczne, przesączanie kłębuszkowe, sekwestranty kwasów żółciowych, transportery anionów organicznych
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Levosert Easy 52 mg (20 mcg/24h)

System terapeutyczny domaciczny Levosert Easy zawiera 52 mg lewonorgestrelu i początkowo uwalnia około 20 µg substancji czynnej na dobę. Przed zastosowaniem systemu konieczna jest szczegółowa ocena stanu pacjentki, w tym pełny wywiad i badanie ginekologiczne, aby wykluczyć przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciąża lub jej podejrzenie, a także aktywne infekcje narządów miednicy, takie jak zapalenie błony śluzowej macicy po porodzie, infekcje po poronieniu w ciągu ostatnich 3 miesięcy, zapalenie szyjki macicy oraz stany sprzyjające infekcjom, w tym zaburzenia odporności. System nie może być stosowany jako antykoncepcja postkoitalna ani metoda przerwania ciąży.
antykoncepcja postkoitalna, badanie ginekologiczne, białaczka, choroba trofoblastyczna, choroba wątroby, dysplazja szyjki macicy, gonadotropina kosmówkowa, infekcja dróg rodnych, krwawienie maciczne, lewonorgestrel, metabolizm hormonalny, nadwrażliwość na lek, niedobór odporności, nowotwór hormonozależny, nowotwór macicy, nowotwór wątroby, rak piersi, siarczan baru, substancja pomocnicza, system domaciczny, włókniakomięśniak, zapalenie endometrium, zapalenie narządów miednicy, zapalenie szyjki macicy
Leksykon leków
Interakcje leku – Kyleena 19,5 mg/system

System domaciczny Kyleena zawierający 19,5 mg lewonorgestrelu wykazuje głównie miejscowy mechanizm działania, co ogranicza kliniczne znaczenie interakcji farmakokinetycznych w porównaniu do preparatów hormonalnych stosowanych ogólnoustrojowo. Niemniej jednak, leki indukujące enzymy mikrosomalne wątroby, takie jak fenytoina, karbamazepina, rifampicyna czy ziele dziurawca, mogą zwiększać klirens lewonorgestrelu, potencjalnie obniżając jego stężenie w osoczu. Z kolei inhibitory CYP3A4, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze (flukonazol, itrakonazol), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), mogą zmniejszać klirens lewonorgestrelu, prowadząc do jego podwyższonego stężenia. Wpływ leków antyretrowirusowych jest zmienny i wymaga indywidualnej oceny. Pomimo tych interakcji, skuteczność antykoncepcyjna Kyleeny pozostaje prawdopodobnie zachowana, choć zaleca się monitorowanie działań niepożądanych i skuteczności terapii.
antybiotyk makrolidowy, artefakt obrazowania, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, bloker kanału wapniowego, choroba przenoszona drogą płciową, cytochrom P450 3A4, diltiazem, dziurawiec, enzym mikrosomalny wątroby, erytromycyna, felbamat, fenytoina, flukonazol, gryzeofulwina, hormon płciowy, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor enzymów, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens hormonów płciowych, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, mechanizm działania, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, preparat hormonalny, prymidon, rezonans magnetyczny, rifampicyna, skuteczność antykoncepcyjna, substancja lecznicza, system terapeutyczny domaciczny, topiramat, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg

Escapelle, zawierający 1500 mikrogramów lewonorgestrelu, jest antykoncepcją awaryjną z grupy hormonów płciowych, stosowaną po stosunku płciowym w celu zapobiegania ciąży. Mechanizm działania polega głównie na hamowaniu owulacji i zapłodnienia, szczególnie skutecznym, gdy lek podany jest w ciągu 72 godzin od niezabezpieczonego stosunku, z najwyższą efektywnością (do 97%) przy zastosowaniu w ciągu pierwszych 24 godzin. Randomizowane badania kliniczne wykazały wskaźnik występowania ciąży od 0,32% do 1,34%, co stanowi znaczącą redukcję w porównaniu do około 8% bez zastosowania antykoncepcji awaryjnej. Metaanaliza WHO potwierdziła skuteczność leku z ogólnym wskaźnikiem ciąż 1,01%. Skuteczność maleje wraz z opóźnieniem podania leku po stosunku, a lek nie jest skuteczny, jeśli implantacja zarodka już się rozpoczęła.
antykoncepcja awaryjna, badanie kliniczne, badanie obserwacyjne, BMI, czynnik krzepnięcia krwi, implantacja, lewonorgestrel, metaanaliza, metabolizm lipidów, metabolizm węglowodanów, metoda podwójnie ślepej próby, przedział ufności, środek antykoncepcyjny, stosunek płciowy, WHO, współczynnik niepowodzeń, zapłodnienie, zapobieganie owulacji
Leksykon leków
Interakcje leku – Fypalan 2 mg

Perampanel, stosowany w dawkach do 12 mg/dobę u pacjentów z napadami częściowymi i pierwotnie uogólnionymi toniczno-klonicznymi, nie jest silnym induktorem ani inhibitorem enzymów CYP450 czy UGT, jednak wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z wybranymi lekami przeciwpadaczkowymi. Karbamazepina zwiększa klirens perampanelu trzykrotnie, fenytoina i okskarbazepina dwukrotnie, a fenobarbital i topiramat o około 20%. Leki takie jak klonazepam, lewetiracetam, zonisamid, klobazam, lamotrygina i kwas walproinowy nie wpływają istotnie na klirens perampanelu. Perampanel zmniejsza klirens okskarbazepiny o 26%, co wymaga uwagi ze względu na nieznany wpływ na aktywny metabolit monohydroksykarbazepinę. Wysokie dawki perampanelu (12 mg/dobę) mogą obniżać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających lewonorgestrel (spadek Cmax i AUC o 40%), co wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcji.
działanie addytywne, dziurawiec, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, funkcje poznawcze, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klirens perampanelu, klobazam, klonazepam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, lewodopa, lewonorgestrel, midazolam, monohydroksykarbazepina, napad częściowy, napad toniczno-kloniczny, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, perampanel, ryfampicyna, substrat CYP3A, topiramat, transferaza glukuronylowa, wkładka wewnątrzmaciczna, zaburzenia poznawcze, zonisamid
Leksykon leków
Interakcje leku – Uroflow SR 4 mg

Tolterodyna, substancja czynna preparatu Uroflow SR, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, szczególnie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (erytromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy), które mogą znacząco zwiększać stężenie tolterodyny w osoczu, zwłaszcza u pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2D6, co zwiększa ryzyko toksyczności. Jednoczesne stosowanie tych inhibitorów jest niewskazane. Tolterodyna nie wykazuje istotnych interakcji z fluoksetyną (silnym inhibitorem CYP2D6), warfaryną oraz doustnymi produktami antykoncepcyjnymi zawierającymi etynyloestradiol i lewonorgestrel. Ponadto, lek nie wpływa na metabolizm innych leków metabolizowanych przez izoenzymy CYP2D6, 2C19, 2C9, 3A4 i 1A2, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych w tych zakresach.
agonista receptora muskarynowego, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant, cyzapryd, doustny produkt antykoncepcyjny, efekt sedatywny, erytromycyna, etynyloestradiol, farmakokinetyka tolterodyny, fluoksetyna, hydroksymetylotolterodyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor proteazy, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, lek prokinetyczny, lek przeciwgrzybiczny, lewonorgestrel, metoklopramid, perystaltyka przewodu pokarmowego, powolny metabolizm CYP2D6, tolterodyna, warfaryna, właściwość przeciwmuskarynowa, zaburzenie poznawcze, zakażenie HIV
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levomine mini 20 mcg + 100 mcg

Levonorgestrel zawarty w preparacie Levomine mini charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (2,3 ng/ml po 1,3 h). Substancja ta wiąże się głównie z SHBG (65%) i albuminami (35%), przy czym etynyloestradiol zwiększa stężenie SHBG, co wpływa na dystrybucję i klirens lewonorgestrelu (zmniejszenie do 0,7 ml/min/kg w stanie stacjonarnym). Lewonorgestrel podlega intensywnemu metabolizmowi przez CYP3A4, a jego metabolity są wydalane w równych proporcjach z moczem i żółcią (1:1). Okres półtrwania fazy końcowej wynosi około 25 godzin, a stężenia w stanie stacjonarnym wzrastają trzykrotnie, osiągając stabilizację w drugiej połowie cyklu leczenia.
albumina, biodostępność, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, faza końcowa, globulina wiążąca hormony płciowe, glukuronid, hydroksylacja aromatyczna, klirens metaboliczny, lewonorgestrel, metabolit, metabolit hydroksylowany, metabolizm, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, SHBG, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, wchłanianie całkowite, wiązanie z białkami, zmienność osobnicza
Leksykon substancji czynnych
Lewetyracetam – Interakcje

Lewetyracetam charakteryzuje się unikatowym mechanizmem działania i niskim potencjałem interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, takimi jak fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, lamotrygina, gabapentyna i prymidon, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. U pacjentów pediatrycznych stosujących dawki do 60 mg/kg mc./dobę nie zaobserwowano klinicznie istotnych interakcji, choć u dzieci przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe klirens lewetyracetamu może wzrosnąć o około 20%, co jednak nie wymaga modyfikacji dawkowania. Probenecyd w dawce 500 mg 4x/dobę zmniejsza klirens nerkowy metabolitu lewetyracetamu, nie wpływając na klirens samego leku, co nie ma istotnych konsekwencji klinicznych. Lewetyracetam nie wpływa na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol, lewonorgestrel), digoksyny ani warfaryny (dawki do 2000 mg/dobę), a ich stosowanie nie wymaga korekty dawkowania.
aktywne wydzielanie kanalikowe, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, etynyloestradiol, farmakokinetyka lewetyracetamu, fenobarbital, fenytoina, gabapentyna, hormon luteinizujący, indukcja enzymów wątrobowych, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lewetyracetamu, karbamazepina, klirens lewetyracetamu, klirens nerkowy, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek zobojętniający, lewetyracetam, lewonorgestrel, makrogol, metabolit lewetyracetamu, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osmotyczny lek przeczyszczający, ośrodkowy układ nerwowy, probenecyd, próg drgawkowy, progesteron, prymidon, skuteczność przeciwdrgawkowa, stężenie metotreksatu we krwi, stężenie w surowicy, sulfonamid, toksyczność metotreksatu, warfaryna, wydzielanie kanalikowe nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Leverette 0,15 mg + 0,03 mg

Leverette to złożony doustny środek antykoncepcyjny zawierający lewonorgestrel (0,15 mg) oraz etynyloestradiol (0,03 mg). Etynyloestradiol charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie około 100 pg/ml po 1-1,5 godziny, z biodostępnością 40-60% z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Wiąże się w 98% nieswoiście z albuminami, a jego metabolizm obejmuje głównie hydroksylację pierścienia aromatycznego. Okres półtrwania wynosi 1-2 godziny w fazie wstępnej i około 20 godzin w fazie końcowej, a eliminacja odbywa się przez mocz (40%) i żółć/kał (60%). Lewonorgestrel jest niemal całkowicie biodostępny, osiąga maksymalne stężenie 3-4 ng/ml po około 1 godzinie, wiąże się w 65% swoiście z SHBG i w 35% nieswoiście z albuminami, z 1,5% frakcją wolną. Jego metabolizm obejmuje redukcję grupy Δ4-3-okso i hydroksylację, a klirens osoczowy wynosi 1,3-1,6 ml/min/kg, zmniejszając się do 0,7 ml/min/kg w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania lewonorgestrelu jest podobny do etynyloestradiolu, a eliminacja odbywa się w równych proporcjach przez mocz i żółć.
biodostępność etynyloestradiolu, doustny środek antykoncepcyjny, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, hydroksylacja pierścienia aromatycznego, inhibitor enzymów, interakcja farmakokinetyczna, klirens lewonorgestrelu, klirens osoczowy, koniugacja z kwasem glukuronowym, lewonorgestrel, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit hydroksylowany, metabolizm etynyloestradiolu, metabolizm lewonorgestrelu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, redukcja grupy Δ4-3-okso, stan stacjonarny, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z albuminami, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Circlet

System terapeutyczny dopochwowy Circlet, będący złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, wymaga szczegółowej oceny klinicznej przed zastosowaniem, ze względu na potencjalne ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). Ryzyko to jest szczególnie istotne w pierwszym roku stosowania oraz przy wznowieniu terapii po przerwie ≥4 tygodni. W porównaniu do preparatów zawierających lewonorgestrel, norgestimat lub noretisteron, system Circlet może wiązać się z dwukrotnie wyższym ryzykiem ŻChZZ, co przekłada się na 6-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, podczas gdy u kobiet stosujących lewonorgestrel ryzyko wynosi około 6 przypadków, a u kobiet niestosujących antykoncepcji hormonalnej około 2 przypadki na 10 000 kobiet rocznie.
antykoncepcja hormonalna, czynnik ryzyka, interwencja medyczna, lewonorgestrel, noretisteron, norgestimat, okres poporodowy, preparat zawierający lewonorgestrel, system Circlet, system terapeutyczny dopochwowy, zaburzenie układu krążenia, zakrzepica, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Urimper 4 mg

Tolterodyna, substancja czynna preparatu Urimper, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić podczas terapii. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. erytromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy), gdyż prowadzi to do znacznego wzrostu stężenia tolterodyny w surowicy, zwłaszcza u pacjentów z fenotypem wolnego metabolizmu CYP2D6, co zwiększa ryzyko przedawkowania. Tolterodyna i jej metabolit 5-hydroksymetylotolterodyna wykazują równoważną aktywność farmakologiczną, co tłumaczy brak klinicznie istotnych interakcji z fluoksetyną, silnym inhibitorem CYP2D6. Ponadto, łączenie tolterodyny z lekami o silnym działaniu przeciwmuskarynowym (np. atropina, hioscyna) może nasilać zarówno efekt terapeutyczny, jak i działania niepożądane, natomiast stosowanie agonistów receptorów muskarynowych (np. pilokarpina, betanechol) osłabia jej skuteczność. Warto również zwrócić uwagę na potencjalne zmniejszenie skuteczności prokinetyków (metoklopramid, cyzapryd) wskutek przeciwstawnego wpływu na motorykę przewodu pokarmowego.
5-hydroksymetylotolterodyna, agonista receptora muskarynowego, antybiotyk makrolidowy, cytochrom CYP2D6, cyzapryd, doustny środek antykoncepcyjny, działanie przeciwcholinergiczne, erytromycyna, etynyloestradiol, fluoksetyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, itrakonazol, izoenzym cytochromu, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczny, lewonorgestrel, metoklopramid, perystaltyka przewodu pokarmowego, prokinetyk, senność, suchość jamy ustnej, tolterodyna, warfaryna, właściwości przeciwmuskarynowe, zaburzenie koncentracji, zaburzenie widzenia, zaparcie
Leksykon leków
Interakcje leku – Fingolimod Symphar 0,5 mg

Fingolimod, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Ze względu na mechanizm immunosupresyjny, jednoczesne stosowanie z lekami przeciwnowotworowymi, immunosupresyjnymi (np. metotreksat, azatiopryna) oraz immunomodulującymi (np. natalizumab, teriflunomid, mitoksantron) jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności z powodu ryzyka nadmiernej immunosupresji i zwiększonego ryzyka infekcji. Krótkotrwałe stosowanie kortykosteroidów podczas rzutów nie zwiększa istotnie ryzyka infekcji. Fingolimod obniża skuteczność szczepień, zwłaszcza żywych atenuowanych, których stosowanie jest przeciwwskazane w trakcie terapii i do 2 miesięcy po jej zakończeniu. Ponadto, lek wpływa na częstość akcji serca, szczególnie na początku leczenia, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków, leków przeciwarytmicznych klasy Ia i III, antagonistów kanału wapniowego (werapamil, diltiazem), iwabradyny, digoksyny, pilokarpiny oraz inhibitorów cholinesterazy. W takich przypadkach zalecana jest konsultacja kardiologiczna lub przedłużona obserwacja kardiologiczna po rozpoczęciu terapii.
akcja serca, antagonista cholinesterazy, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atenolol, azatiopryna, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklofosfamid, cyklosporyna, CYP3A4, CYP4F2, digoksyna, diltiazem, dziurawiec, efawirenz, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fingolimod, fosforan fingolimodu, Hypericum perforatum, immunosupresja, inhibitor proteazy, iwabradyna, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lewonorgestrel, metotreksat, mitoksantron, natalizumab, pilokarpina, ryfampicyna, rzut stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, szczepionka atenuowana, telitromycyna, teriflunomid, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Lepsitam 750 mg

Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Lepsitam, wykazuje korzystny profil interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, takimi jak fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, lamotrygina, gabapentyna oraz prymidon, bez wpływu na ich stężenia w surowicy. U dzieci stosujących dawki do 60 mg/kg mc./dobę obserwuje się zwiększenie klirensu lewetyracetamu o około 20% przy jednoczesnym stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe, jednak nie wymaga to modyfikacji dawkowania. Probenecyd zmniejsza klirens nerkowy metabolitu lewetyracetamu, nie wpływając na klirens samego leku, a dawki dobowej 1000 mg lewetyracetamu nie zmienia farmakokinetyki doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol, lewonorgestrel), a dawki do 2000 mg nie wpływają na digoksynę i warfarynę. W przypadku jednoczesnego stosowania z metotreksatem obserwuje się zmniejszenie klirensu metotreksatu i wzrost jego stężenia, co wymaga ścisłego monitorowania stężeń obu leków.
czas protrombinowy, digoksyna, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, gabapentyna, hormon luteinizujący, induktor enzymów wątrobowych, karbamazepina, klirens metotreksatu, klirens nerkowy, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeczyszczający, Lepsitam, lewetyracetam, lewonorgestrel, makrogol, metotreksat, napad padaczkowy, osmotyczny lek przeczyszczający, padaczka lekooporna, politerapia, probenecyd, próg drgawkowy, progesteron, prymidon, środek antykoncepcyjny, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Levetiracetam Aurovitas 750 mg

Lewetyracetam wykazuje korzystny profil interakcji farmakokinetycznych, nie wpływając na stężenia w surowicy innych leków przeciwpadaczkowych, takich jak fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, lamotrygina, gabapentyna i prymidon, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci (dawki do 60 mg/kg mc./dobę). U dzieci stosujących leki indukujące enzymy obserwuje się około 20% wzrost klirensu lewetyracetamu, jednak nie wymaga to korekty dawki. Probenecyd zmniejsza klirens nerkowy metabolitu leku, nie wpływając na klirens lewetyracetamu, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Istotną interakcją jest zmniejszenie klirensu metotreksatu podczas jednoczesnego stosowania z lewetyracetamem, co wymaga ścisłego monitorowania stężeń obu leków ze względu na ryzyko toksyczności. Lewetyracetam w dawce dobowej 1000 mg nie wpływa na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol, lewonorgestrel) ani na parametry hormonalne, a dawka 2000 mg nie modyfikuje farmakokinetyki digoksyny i warfaryny, w tym czasu protrombinowego.
czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie depresyjne, etynyloestradiol, farmakokinetyka lewetyracetamu, fenobarbital, fenytoina, gabapentyna, hormon luteinizujący, induktor enzymatyczny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klirens nerkowy, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeczyszczający, lewetyracetam, lewonorgestrel, makrogol, metabolit lewetyracetamu, metotreksat, ośrodkowy układ nerwowy, probenecyd, progesteron, prymidon, stan stacjonarny leku, toksyczność leku, warfaryna