arypiprazol
Arypiprazol to atypowy lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, stosowany w leczeniu schizofrenii, choroby afektywnej dwubiegunowej oraz jako terapia wspomagająca w depresji. Wyróżnia się unikalnym mechanizmem działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1A oraz antagonista receptorów 5-HT2A.
W przeciwieństwie do wielu innych leków przeciwpsychotycznych, arypiprazol wykazuje korzystny profil działań niepożądanych, z mniejszym ryzykiem wywoływania objawów pozapiramidowych, hiperprolaktynemii oraz przyrostu masy ciała. Lek jest dostępny w formie doustnej oraz w postaci preparatów o przedłużonym uwalnianiu do podawania domięśniowego.
Dawkowanie arypiprazolu jest zindywidualizowane i zależy od jednostki chorobowej, nasilenia objawów oraz odpowiedzi pacjenta na leczenie. Typowa dawka podtrzymująca w schizofrenii wynosi 10-15 mg na dobę. Ze względu na długi okres półtrwania, lek może być podawany raz dziennie, co ułatwia stosowanie się pacjentów do zaleceń terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aricogan 5 mg
Aricogan, zawierający arypiprazol, dostępny jest w formie tabletek niepowlekanych o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg, co pozwala na indywidualizację terapii. Lek jest wskazany w leczeniu schizofrenii u dorosłych oraz młodzieży od 15 roku życia. W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I, Aricogan stosuje się u dorosłych zarówno w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, jak i w profilaktyce nawrotów u pacjentów z dominującymi epizodami maniakalnymi i wcześniejszą pozytywną odpowiedzią na arypiprazol. U młodzieży od 13 roku życia lek jest wskazany wyłącznie w leczeniu epizodów maniakalnych, z ograniczeniem terapii do 12 tygodni ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa długotrwałego stosowania. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach od 40,26 mg (10 mg tabletka) do 120,77 mg (30 mg tabletka), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
arypiprazol, epizod maniakalny, indywidualizacja terapii, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, obraz kliniczny choroby, ostra faza choroby, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, tabletka niepowlekana, tolerancja leczenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie psychiczne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Explemed 30 mg
Arypiprazol, dostępny w preparacie Explemed w dawkach 10 mg, 15 mg oraz 30 mg, wykazuje niewielki do umiarkowanego wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, wynikający z jego działania na ośrodkowy układ nerwowy oraz narząd wzroku. Kluczowe działania niepożądane wpływające na bezpieczeństwo ruchu drogowego to uspokojenie polekowe, senność, omdlenia oraz zaburzenia widzenia, takie jak niewyraźne widzenie i diplopia. Wystąpienie tych objawów stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów, a ich nasilenie może być zależne od dawki leku oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, z zaburzeniami czynności wątroby oraz stosujących inne leki o działaniu sedatywnym.
arypiprazol, diplopia, działanie niepożądane, działanie sedatywne, farmakokinetyka leku, funkcja psychomotoryczna, interakcja lekowa, lek o działaniu ośrodkowym, niewyraźne widzenie, objaw niepożądany, omdlenie, percepcja wzrokowa, senność, spowolnienie psychomotoryczne, tolerancja leku, uspokojenie polekowe, utrata przytomności, zaburzenia widzenia, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Asduter 15 mg
Przedawkowanie arypiprazolu, substancji czynnej leku Asduter 15 mg, może prowadzić do poważnych objawów klinicznych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. U dorosłych odnotowano przypadki przedawkowania do 1260 mg bez zgonów, z objawami takimi jak letarg, wzrost ciśnienia tętniczego, senność, tachykardia (>100 uderzeń/min), nudności, wymioty oraz biegunka. U dzieci dawki przedawkowania sięgały do 195 mg, a objawy obejmowały senność, przejściową utratę świadomości oraz objawy pozapiramidowe, takie jak drżenia, sztywność mięśniowa, dystonia i akatyzja. W obu grupach wiekowych konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta i wdrożenie odpowiedniego leczenia podtrzymującego oraz objawowego.
akatyzja, arypiprazol, ciśnienie tętnicze krwi, dystonia, EKG, hemodializa, hipersomnia, interakcje lekowe, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, letarg, napięcie mięśniowe, objawy pozapiramidowe, senność, sztywność mięśniowa, tachykardia, utrata świadomości, węgiel aktywowany, zaburzenia chodu, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Apra-swift 30 mg
Przedawkowanie arypiprazolu, substancji czynnej leku Apra-swift, może prowadzić do szeregu objawów klinicznych, które różnią się w zależności od dawki i wieku pacjenta. U dorosłych odnotowano dawki do 1260 mg bez zgonów, z objawami takimi jak letarg, wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardia (>100/min), nudności, wymioty, biegunka oraz senność. U dzieci dawki sięgały do 195 mg, a objawy obejmowały senność, przejściową utratę świadomości oraz objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność mięśniowa, dystonia, akatyzja, dyskineza). W każdym przypadku konieczne jest natychmiastowe wdrożenie leczenia podtrzymującego, w tym utrzymanie drożności dróg oddechowych, dotlenienie, wentylacja oraz leczenie objawowe.
akatyzja, arypiprazol, AUC, biegunka, Cmax, dotlenienie, drożność dróg oddechowych, drżenie, dyskineza, dystonia, hemodializa, leczenie podtrzymujące, letarg, nadciśnienie tętnicze, nudności, objawy podmiotowe i przedmiotowe, objawy pozapiramidowe, przejściowa utrata świadomości, senność, substancja czynna, sztywność mięśniowa, tachykardia, węgiel aktywny, wiązanie z białkami osocza, wymioty, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aribit ODT
Stosowanie arypiprazolu w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Aribit ODT) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami rytmu serca (w tym wydłużeniem odstępu QT), a także u osób z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów późnych dyskinez, zaburzeń pozapiramidowych (akatyzja, parkinsonizm), a także potencjalnie śmiertelnego Złośliwego Zespołu Neuroleptycznego (NMS), charakteryzującego się m.in. wysoką gorączką, sztywnością mięśni i niestabilnością autonomiczną. W trakcie terapii konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów z historią napadów drgawkowych oraz osób z grupy wysokiego ryzyka samobójstwa, ze względu na możliwość nasilenia zachowań samobójczych po rozpoczęciu lub zmianie leczenia. U pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera odnotowano zwiększone ryzyko zgonu (3,5% vs 1,7% w grupie placebo), głównie z powodu chorób układu krążenia i zakażeń, dlatego arypiprazol nie jest wskazany w tej populacji.
akatyzja, arypiprazol, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba psychiczna, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfagia, działanie niepożądane krążenia mózgowego, dziedziczna nietolerancja galaktozy, epizod manii, fenyloketonuria, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leczenie przeciwpsychotyczne, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, parkinsonizm, patologiczny hazard, polidypsja, poliuria, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, reakcja alergiczna, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, spowolnienie motoryki przełyku, udar, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie nastroju, zaburzenie przewodzenia, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tractiva 5 mg
Tractiva, zawierająca arypiprazol, jest lekiem przeciwpsychotycznym drugiej generacji stosowanym w leczeniu schizofrenii oraz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I. W schizofrenii lek jest wskazany u dorosłych oraz młodzieży od 15 roku życia, zarówno w terapii długoterminowej, jak i w leczeniu pierwszego rzutu. W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u dorosłych Tractiva znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego oraz w terapii podtrzymującej zapobiegającej nawrotom u pacjentów z dominującym przebiegiem maniakalnym i wcześniejszą dobrą odpowiedzią na arypiprazol. U młodzieży od 13 roku życia lek jest dopuszczony do stosowania w epizodach maniakalnych, jednak maksymalny czas terapii wynosi 12 tygodni.
arypiprazol, choroba afektywna dwubiegunowa typu I, epizod maniakalny, laktoza, leczenie pierwszego rzutu, leczenie profilaktyczne, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, nawrót choroby, nietolerancja laktozy, schizofrenia, substancja pomocnicza, tabletka doustna, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia trawienia węglowodanów, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Asduter 10 mg
Lek Asduter zawiera arypiprazol w dawce 10 mg, dostępny w postaci jasnoczerwonych, okrągłych tabletek, i jest wskazany do leczenia schizofrenii u dorosłych oraz młodzieży od 15 roku życia. W schizofrenii lek skutecznie łagodzi zarówno objawy pozytywne (urojenia, halucynacje), jak i negatywne (spłycenie emocjonalne, wycofanie społeczne). Ponadto, u dorosłych z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I Asduter stosuje się w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego oraz profilaktycznie w celu zapobiegania nawrotom maniakalnym u pacjentów z dominującymi epizodami maniakalnymi, którzy dobrze reagowali na arypiprazol. U młodzieży od 13 roku życia lek jest wskazany wyłącznie do leczenia epizodów maniakalnych, z ograniczeniem czasu terapii do 12 tygodni.
arypiprazol, epizod maniakalny, epizod manii, halucynacje, laktoza jednowodna, nawrót epizodu maniakalnego, nietolerancja laktozy, objawy negatywne schizofrenii, objawy pozytywne schizofrenii, schizofrenia, spłycenie emocjonalne, terapia profilaktyczna, urojenia, wycofanie społeczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie psychiczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aripsan 15 mg
ARIPSAN to preparat zawierający arypiprazol, atypowy lek przeciwpsychotyczny o mechanizmie częściowego agonizmu receptorów dopaminergicznych D₂ i serotoninergicznych 5-HT₁ₐ oraz antagonizmie receptorów 5-HT₂ₐ. Produkt dostępny jest w formie tabletek niepowlekanych o dawkach 5 mg, 10 mg oraz 15 mg arypiprazolu, różniących się kolorem (odpowiednio niebieski, różowy i żółty) oraz oznakowaniem (wytłoczenia „250”, „252” i „253”). Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach: 42,84 mg (5 mg), 40,26 mg (10 mg) oraz 59,894 mg (15 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują m.in. skrobię kukurydzianą, celulozę mikrokrystaliczną, hydroksypropylocelulozę, krospowidon, krzemionkę koloidalną oraz stearynian magnezu.
Aripsan, arypiprazol, atypowy lek przeciwpsychotyczny, celuloza mikrokrystaliczna, działanie agonistyczne, działanie antagonistyczne, hydroksypropyloceluloza, krospowidon, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, preparat przeciwpsychotyczny, receptor 5-HT2A, receptor dopaminergiczny D2, receptor serotoninergiczny 5-HT1A, stearynian magnezu, substancja rozsadzająca, substancja wiążąca, tabletka niepowlekana - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Explemed 30 mg
Lek Explemed zawierający arypiprazol dostępny jest w dawkach 10 mg, 15 mg oraz 30 mg w postaci tabletek. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na arypiprazol lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergicznego, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji nadwrażliwości na leki neuroleptyczne, w tym pochodne fenotiazyny, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Objawy nadwrażliwości mogą obejmować reakcje skórne (wysypka, świąd, pokrzywka), obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia oddychania oraz w ciężkich przypadkach wstrząs anafilaktyczny, co wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.
arypiprazol, charakterystyka produktu leczniczego, duszność, historia choroby, lek neuroleptyczny, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na arypiprazol, objaw nadwrażliwości, objaw ogólnoustrojowy, obrzęk naczynioruchowy, pochodna fenotiazyny, pokrzywka, reakcja alergiczna na arypiprazol, reakcja krzyżowa, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, substancja czynna, substancja pomocnicza, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Explemed 15 mg
Stosowanie leku Explemed, zawierającego arypiprazol w dawkach 10 mg, 15 mg oraz 30 mg, jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub jakąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Nadwrażliwość może manifestować się od łagodnych reakcji skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne zagrażające życiu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, a w przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie objawowe. Każdy przypadek nadwrażliwości powinien być dokładnie udokumentowany w historii choroby, z opisem objawów, ich nasilenia, czasu wystąpienia oraz zastosowanego leczenia.
arypiprazol, charakterystyka produktu leczniczego, leczenie objawowe, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość, nadwrażliwość na arypiprazol, nadwrażliwość na substancję czynną, objaw nadwrażliwości, objaw skórny, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna na lek, reakcja anafilaktyczna, reakcja układu immunologicznego, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aripilek 5 mg
Stosowanie arypiprazolu (Aripilek) jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność laktozy jednowodnej w tabletkach, której zawartość wynosi odpowiednio: 50,58 mg w dawce 5 mg, 101,16 mg w dawce 10 mg, 151,74 mg w dawce 15 mg oraz 303,48 mg w dawce 30 mg. Ze względu na tę istotną ilość laktozy, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną nietolerancją galaktozy, wrodzonym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
arypiprazol, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na arypiprazol, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, nietolerancja galaktozy, objawy nadwrażliwości, objawy oddechowe, objawy skórne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, terapia lekiem, wrodzony niedobór laktazy, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Tiki – Zapobieganie i profilaktyka
Tiki to mimowolne, powtarzające się ruchy lub wokalizacje o podłożu neurologicznym, które mogą występować u dzieci i dorosłych. Profilaktyka tików opiera się głównie na eliminacji czynników wyzwalających, takich jak stres, zmęczenie czy infekcje (np. borelioza), oraz na utrzymaniu zdrowego stylu życia, w tym odpowiedniej ilości snu i regularnej aktywności fizycznej. Wczesne rozpoznanie i interwencja są kluczowe dla zapobiegania progresji tików i powikłaniom psychospołecznym. Terapie behawioralne, zwłaszcza terapia odwracania nawyku (HRT) oraz kompleksowa interwencja behawioralna (CBiT), wykazują wysoką skuteczność, redukując nasilenie tików o 30-40%. W badaniach CBiT ponad 50% pacjentów doświadczyło znaczącej poprawy, utrzymującej się przez co najmniej 6 miesięcy. Metoda ERP (Exposure and Response Prevention) również wykazuje istotną statystycznie redukcję tików (p < 0,001) z efektem 0,96, obniżając średni wynik YGTSS z 18,8 (SD 7,0) do 12,2 (SD 6,8).
arypiprazol, baklofen, benzodiazepin, biofeedback, borelioza, CBIT, choroba z Lyme, DBS, ekspozycja i powstrzymanie reakcji, ERP, głęboka stymulacja mózgu, guanfacyna, haloperydol, hipnoterapia, HRT, infekcja paciorkowcowa, klonazepam, klonidyna, kompleksowa interwencja behawioralna, lek alfa-adrenergiczny, lek przeciwpadaczkowy, neuroleptyki, pimozyd, rysperydon, terapia odwracania nawyku, topiramat, zaburzenie tikowe, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abilium 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Abilium, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, potwierdzony badaniami klinicznymi oraz obserwacjami po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej (>3%) zgłaszane działania to akatyzja oraz nudności. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Do często obserwowanych należą m.in. leukopenia, bezsenność, lęk, niepokój ruchowy, drżenie, bóle głowy, sedacja, senność, zawroty głowy, tachykardia, hipotensja ortostatyczna, zaparcia, nudności, wymioty, nadmierne wydzielanie śliny oraz wysypka. Rzadziej występują zaburzenia pozapiramidowe, dystonia, późne dyskinezy, a także poważne reakcje alergiczne, zaburzenia metaboliczne (np. hiperglikemia, cukrzyca, kwasica ketonowa), zaburzenia wątroby (niewydolność, zapalenie, żółtaczka) oraz poważne powikłania kardiologiczne (torsade de pointes, arytmie, wydłużenie QT, nagły zgon).
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, arytmia komorowa, bezsenność, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drgawki typu grand mal, dysfagia, dystonia, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, olanzapina, parkinsonizm, późne dyskinezy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, schizofrenia, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator płucny, zespół DRESS, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aripilek 30 mg
Produkt leczniczy Aripilek zawiera arypiprazol w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg, dostępny w formie tabletek. Każda dawka zawiera odpowiednio 5 mg, 10 mg, 15 mg lub 30 mg substancji czynnej oraz proporcjonalną ilość laktozy jednowodnej: 50,58 mg, 101,16 mg, 151,74 mg i 303,48 mg. Tabletki są białe lub prawie białe, okrągłe i obustronnie wypukłe, z wygrawerowanym numerem odpowiadającym dawce arypiprazolu, co ułatwia identyfikację. Substancje pomocnicze obejmują celulozę mikrokrystaliczną, skrobię kukurydzianą, hydroksypropylocelulozę, magnezu stearynian oraz krzemionkę koloidalną bezwodną, które pełnią funkcje wypełniaczy, lepiszcza, środków smarujących i poprawiających właściwości mechaniczne tabletek.
arypiprazol, blister OPA/Aluminium/PVC, celuloza mikrokrystaliczna, dawka leku, hydroksypropyloceluloza, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, lepiszcze, produkt leczniczy, skrobia kukurydziana, środek wypełniający, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja smarująca, tabletka - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aripilek 5 mg
Aripilek jest lekiem zawierającym arypiprazol w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg, podawanym w formie tabletek doustnych. Każda tabletka zawiera odpowiednio 5 mg, 10 mg, 15 mg lub 30 mg substancji czynnej oraz proporcjonalnie rosnącą ilość laktozy jednowodnej (od 50,58 mg do 303,48 mg), która może wywoływać reakcje alergiczne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Tabletki są białe lub prawie białe, okrągłe i obustronnie wypukłe, z wygrawerowanym oznaczeniem dawki na jednej stronie, co ułatwia ich identyfikację. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, skrobię kukurydzianą, hydroksypropylocelulozę, magnezu stearynian oraz krzemionkę koloidalną bezwodną, które wpływają na właściwości mechaniczne i farmaceutyczne tabletek.
aktywność farmakologiczna, arypiprazol, blister OPA/Aluminium/PVC/Aluminium, celuloza mikrokrystaliczna, hydroksypropyloceluloza, krzemionka koloidalna bezwodna, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, podanie doustne, skrobia kukurydziana, środek przeciwzbrylający, stabilność leku, stearynian magnezu, substancja pomocnicza o znanym działaniu, substancja poślizgowa, substancja rozsadzająca, tabletka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tractiva 10 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Tractiva, jest stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja (częstość do 12,1% u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi) oraz nudności (często). Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia pozapiramidowe (często), hiperprolaktynemię i hipoprolaktynemię (niezbyt często), a także poważne powikłania metaboliczne, takie jak cukrzyca i hiperglikemia (niezbyt często). Arypiprazol może powodować zarówno wzrost, jak i spadek stężenia prolaktyny, co jest istotne klinicznie. W badaniach wykazano mniejszą częstość objawów pozapiramidowych w porównaniu z haloperydolem (25,8% vs. 57,3% u pacjentów ze schizofrenią). U młodzieży (13-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny, z wyższą częstością senności, zaburzeń pozapiramidowych oraz akatyzji (do 16% przy dawce 30 mg). Przyrost masy ciała u młodzieży wynosił średnio 2,4 kg po 12 tygodniach i 5,8 kg po 30 tygodniach leczenia.
akatyzja, arypiprazol, bezsenność, ból głowy, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drżenie, dysfagia, dystonia, epizod maniakalny, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hipotensja ortostatyczna, kwasica ketonowa, lęk, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, podwójne widzenie, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, reakcja uczuleniowa, schizofrenia, tachykardia, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie pozapiramidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aricogan 15 mg
Przeciwwskazaniem do stosowania leku Aricogan (arypiprazol) jest jedynie nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje alergiczne na arypiprazol oraz na obecność laktozy jednowodnej w tabletkach, której zawartość waha się od 40,26 mg w dawce 10 mg do 120,77 mg w dawce 30 mg. Pacjenci z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy powinni być kwalifikowani do terapii z ostrożnością, zwłaszcza przy dawkach 15 mg (59,89 mg laktozy) i 30 mg (120,77 mg laktozy). Lekarz powinien zebrać szczegółowy wywiad alergologiczny, zwracając uwagę na wcześniejsze reakcje na leki przeciwpsychotyczne.
Aricogan, arypiprazol, działanie niepożądane leku, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość na arypiprazol, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, postać farmaceutyczna, profil bezpieczeństwa pacjenta, reakcja alergiczna na arypiprazol, zaburzenie połykania, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asduter 10 mg
Arypiprazol w dawce 10 mg (Asduter) wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, z najczęstszymi objawami takimi jak akatyzja i nudności, występującymi u ponad 3% pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów, z częstością od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000) oraz nieznanych. Wśród istotnych działań wymienia się zaburzenia pozapiramidowe (często), senność, zmęczenie, lęk, bezsenność, a także zaburzenia metaboliczne, w tym cukrzycę (często). W badaniach klinicznych u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym częstość występowania objawów pozapiramidowych (EPS) wahała się od 14,8% do 26,6%, z niższą częstością w porównaniu do haloperydolu. Dystonia, choć rzadka, może wystąpić szczególnie u młodszych pacjentów i mężczyzn, manifestując się skurczami mięśni szyi, trudnościami w przełykaniu i oddychaniu. W populacji młodzieży (13-17 lat) częstość występowania senności i zaburzeń pozapiramidowych była bardzo wysoka (≥ 1/10), a także obserwowano zwiększone ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i suchości w jamie ustnej.
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, fosfokinaza kreatynowa, hiperseksualność, hiponatremia, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parkinsonizm, patologiczne uzależnienie od hazardu, prolaktyna, reakcja anafilaktyczna, reakcja uczuleniowa, schizofrenia, sedacja, trombocytopenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie pozapiramidowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Arpixor 10 mg
Arypiprazol, substancja czynna preparatu Arpixor, wykazuje niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, co wynika z jego działania na ośrodkowy układ nerwowy. Do najistotniejszych działań niepożądanych wpływających na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów należą ospałość, senność, omdlenia, niewyraźne widzenie oraz diplopia. Preparat dostępny jest w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg i 30 mg, przy czym wyższe dawki mogą zwiększać ryzyko wystąpienia tych objawów. Ważne jest, że tabletki o dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg można dzielić na równe części, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii i minimalizację działań niepożądanych.
arypiprazol, charakterystyka produktu leczniczego, diplopia, działanie niepożądane, farmakoterapia, interakcja lekowa, mikrozaśnięcia, modyfikacja leczenia, niewyraźne widzenie, omdlenie, ospałość, ośrodkowy układ nerwowy, postać farmaceutyczna, senność, sprawność psychomotoryczna, zaburzenie percepcji wzrokowej, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Interakcje leku – Apra-swift 30 mg
Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, a silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około 50%. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, wskazując na konieczność podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez potrzeby modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie wymaga korekty dawki u palaczy, gdyż nie jest metabolizowany przez CYP1A2. Współistniejące stosowanie walproinianu, litu czy lamotryginy nie wpływa istotnie na farmakokinetykę arypiprazolu ani tych leków.
arypiprazol, dehydroarypiprazol, depresja OUN, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka arypiprazolu, funkcja poznawcza, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja lekowa, karbamazepina, lek normotymiczny, lek serotoninergiczny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, ośrodkowy układ nerwowy, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Abilium 10 mg
Abilium jest dostępny w postaci twardych kapsułek zawierających arypiprazol w dawkach 10 mg oraz 15 mg. Kapsułki 10 mg są różowe, nieprzezroczyste, o numerze 3, natomiast kapsułki 15 mg mają kolor kremowy i numer 2. Substancją pomocniczą w obu dawkach są celuloza mikrokrystaliczna, karboksymetyloskrobia sodowa typ A, powidon, krzemionka koloidalna bezwodna oraz magnezu stearynian. Otoczka kapsułek 10 mg zawiera karmin (E 120), tytanu dwutlenek (E 171) i żelatynę, natomiast kapsułki 15 mg zawierają żelaza tlenek żółty (E 172) zamiast karminu, wraz z tytanu dwutlenkiem (E 171) i żelatyną. Produkt jest pakowany w blistry po 7 kapsułek, z opakowaniami jednostkowymi zawierającymi 14, 28 lub 56 kapsułek.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tractiva 5 mg
Arypiprazol w postaci tabletek Tractiva dostępny jest w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg oraz 30 mg, a jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub jakikolwiek składnik pomocniczy preparatu. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować objawy od łagodnych zmian skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne, co wymaga bezwzględnego odstąpienia od terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość laktozy w tabletkach, która waha się od 53 mg w dawce 5 mg do 321 mg w dawce 30 mg, co może stanowić ryzyko u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. W takich przypadkach konieczna jest indywidualna ocena korzyści i ryzyka terapii, zwłaszcza przy wyższych dawkach leku.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Apra 30 mg
Arypiprazol, stosowany w dawkach 5-30 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to akatyzja i nudności (>3% pacjentów). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥10%), często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz nieznana. Szczególnie istotne są zaburzenia ze strony układu nerwowego (zaburzenia pozapiramidowe, akatyzja, późne dyskinezy), metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca, hiperprolaktynemia, zmiany masy ciała), a także poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca (w tym torsades de pointes), choroba zakrzepowo-zatorowa żył, niewydolność wątroby, zespół DRESS oraz rabdomioliza. Występują również liczne działania niepożądane o nieznanej częstości, w tym reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (myśli samobójcze, zaburzenia kontroli impulsów), oraz objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.
akatyzja, arypiprazol, arytmia komorowa, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, drgawka typu grand mal, dysfagia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, napad przymusowego patrzenia, neutropenia, niewydolność wątroby, nudność, patologiczne uzależnienie od hazardu, poriomania, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, reakcja fotoalergiczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz gardła, skurcz krtani, substancja czynna, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie regulacji temperatury, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół abstynencyjny noworodków, zespół DRESS, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apra-swift 30 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Apra-swift, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym mechanizmie działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT1a oraz antagonista receptorów 5-HT2a. W badaniach klinicznych potwierdzono jego skuteczność w leczeniu schizofrenii u dorosłych, młodzieży (13-17 lat) oraz w terapii epizodów maniakalnych w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I. Arypiprazol wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, nie powodując istotnego przyrostu masy ciała (np. 13% pacjentów z przyrostem ≥7% masy ciała w porównaniu do 33% przy olanzapinie) oraz nie wywołując klinicznie istotnej hiperprolaktynemii (0,3% vs. 0,2% placebo). W badaniach długoterminowych arypiprazol utrzymuje poprawę kliniczną i zmniejsza ryzyko nawrotów schizofrenii i manii, wykazując przewagę nad placebo i porównywalną skuteczność do haloperydolu i litu. W populacji dzieci i młodzieży (6-17 lat) arypiprazol wykazuje skuteczność w leczeniu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych oraz zespołu Tourette’a, choć dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa i skuteczności są ograniczone.
Farmakodynamicznie arypiprazol wykazuje silne powinowactwo do receptorów D2, D3, 5-HT1a i 5-HT2a, umiarkowane do receptorów D4, 5-HT2c, 5-HT7, alfa-1 adrenergicznych oraz H1 histaminowych, a także do miejsc wychwytu zwrotnego serotoniny, bez istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych. W badaniach PET wykazano dawkozależne zmniejszenie wiązania ligandu receptora D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie mózgu. Profil działań niepożądanych obejmuje zaburzenia pozapiramidowe (do 28,3% u dzieci i młodzieży), senność, ból głowy i nudności. Arypiprazol charakteryzuje się korzystnym profilem metabolicznym, nie powodując istotnych zmian lipidogramu. W terapii skojarzonej z litem lub walproinianem zmniejsza ryzyko nawrotu choroby afektywnej dwubiegunowej o 46% (HR 0,54) i manii o 65% (HR 0,35), jednak nie wykazuje przewagi w zapobieganiu nawrotom depresji. W populacji pediatrycznej obserwuje się umiarkowany przyrost masy ciała (średnio 2,9 kg w 30 tygodni), a także zmiany stężenia prolaktyny, z częstym występowaniem hipoprolaktynemii.
ADHD, Apra-swift, arypiprazol, choroba dwubiegunowa, działanie agonistyczne, działanie antagonistyczne, epizod maniakalny, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoprolaktynemia, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, lit, objawy maniakalne, objawy negatywne, objawy pozytywne, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, receptor dopaminowy D2, receptor serotoninowy 5-HT1A, receptor serotoninowy 5HT2a, schizofrenia, stabilizator nastroju, stężenie prolaktyny, tik, walproinian, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie autystyczne, zaburzenie pozapiramidowe, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aryfrenix 30 mg
Arypiprazol w dawkach 15 mg i 30 mg, stosowany w preparacie Aryfrenix, wykazuje niewielki do umiarkowanego wpływ na zdolności psychomotoryczne, co może istotnie oddziaływać na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Działania niepożądane takie jak uspokojenie polekowe, senność, omdlenia oraz zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie i diplopia) mogą wydłużać czas reakcji, obniżać czujność i prowadzić do błędnej oceny sytuacji przestrzennej. W związku z tym lekarz powinien szczegółowo informować pacjenta o ryzyku związanym z terapią, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawki, a także zalecać powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów do czasu ustalenia indywidualnej tolerancji na lek.
arypiprazol, diplopia, działania niepożądane, efekt kumulacyjny, efekt sedatywny, interakcje lekowe, niewyraźne widzenie, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, percepcja przestrzenna, schorzenia neurologiczne, senność, tolerancja lekowa, układ wzrokowy, uspokojenie polekowe, zaburzenia psychomotoryczne, zaburzenia widzenia, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aripilek
Arypiprazol (Aripilek) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko nasilenia zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie terapii lub podczas modyfikacji dawkowania. Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym z przebytym zawałem mięśnia sercowego, niewydolnością serca, zaburzeniami przewodzenia, nadciśnieniem tętniczym czy stanami predysponującymi do niedociśnienia, powinni być monitorowani z uwzględnieniem ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Arypiprazol stosuje się ostrożnie u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym, a także u osób z historią napadów drgawkowych. W trakcie terapii obserwowano rzadkie przypadki złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), objawiającego się m.in. gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku. U pacjentów pediatrycznych odnotowano akatyzję i parkinsonizm, co wskazuje na konieczność dostosowania dawki i monitorowania klinicznego.
akatyzja i parkinsonizm, arypiprazol, aspiracja treści pokarmowej, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba psychiczna, dysfagia, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, krążenie mózgowe, kwasica ketonowa, leczenie przeciwpsychotyczne, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, patologiczny hazard, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, śpiączka hiperosmotyczna, udar, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie nastroju, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zachłystowe zapalenie płuc, zachowania samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Explemed 15 mg
Lek Explemed zawierający arypiprazol jest dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg oraz 30 mg w formie tabletek, różniących się wyglądem i oznaczeniem, co ułatwia identyfikację preparatu. Wskazania obejmują leczenie schizofrenii u dorosłych oraz młodzieży od 15 roku życia, obejmując pełne spektrum objawów pozytywnych i negatywnych. W zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I, Explemed jest stosowany u dorosłych w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego oraz w profilaktyce nawrotów maniakalnych u pacjentów z dominującymi epizodami maniakalnymi i dobrą odpowiedzią na arypiprazol. U młodzieży od 13 roku życia lek jest wskazany w leczeniu epizodów maniakalnych, jednak terapia nie powinna przekraczać 12 tygodni.
arypiprazol, choroba afektywna dwubiegunowa, epizod maniakalny, Explemed, leczenie profilaktyczne, objawy negatywne, objawy pozytywne, obraz kliniczny, profilaktyka nawrotów, psychiatra, schizofrenia, stan kliniczny, substancja czynna, terapia pacjenta, terapia schizofrenii, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aribit ODT 30 mg
Aribit ODT to lek zawierający arypiprazol w dawkach 10 mg, 15 mg oraz 30 mg, dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, co ułatwia podawanie pacjentom z trudnościami w połykaniu. Tabletki różnią się kolorem (różowy dla 10 mg i 30 mg, żółty dla 15 mg), średnicą (odpowiednio 8,0 mm, 9,0 mm i 10,0 mm) oraz oznaczeniem dawki na powierzchni. Substancje pomocnicze obejmują m.in. laktozę jednowodną (od 90,30 mg do 270,90 mg), aspartam (1,00–3,00 mg), alkohol benzylowy (0,0036–0,0108 mg) oraz sód (0,86–2,58 mg, co odpowiada 0,037–0,112 mmol), a także barwniki: tlenek żelaza czerwony (E 172) dla dawek 10 mg i 30 mg oraz żółty (E 172) dla dawki 15 mg. Tabletki zawierają również celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową, krzemionkę koloidalną bezwodną, magnezu stearynian oraz aromat waniliowy złożony z maltodekstryny, gumy arabskiej, glikolu propylenowego, alkoholu benzylowego i aromatów wanilii.
alkohol benzylowy, arypiprazol, aspartam, blister jednostkowy, blister zdzieralny, celuloza mikrokrystaliczna, dysfagia, glikol propylenowy, guma arabska, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, maltodekstryna, postać farmaceutyczna, stearynian magnezu, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja rozsadzająca, substancja wypełniająca, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Arpixor
Leczenie arypiprazolem wymaga ścisłej obserwacji ze względu na opóźnioną poprawę kliniczną (kilka dni do tygodni) oraz ryzyko zachowań samobójczych, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami nastroju i wysokim ryzykiem. Należy zachować ostrożność u chorych z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia, nadciśnienie tętnicze), a także monitorować ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Arypiprazol może powodować wydłużenie odstępu QT, choć częstość jest porównywalna z placebo, dlatego wskazana jest ostrożność u pacjentów z rodzinnym wywiadem wydłużenia QT. W trakcie terapii obserwowano rzadkie przypadki późnych dyskinez, akatyzji, parkinsonizmu oraz napadów drgawek, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawki. Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS) jest rzadkim, ale potencjalnie śmiertelnym powikłaniem, objawiającym się m.in. gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagającym natychmiastowego odstawienia leku.
ADHD, akatyzja, arypiprazol, aspiracja, choroba niedokrwienna serca, dysfagia, dyskineza, hiperglikemia, kwasica ketonowa, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, parkinsonizm, późna dyskineza, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paliperidone Teva
Paliperidone Teva, zawierający palmitynian paliperydonu, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym oraz podczas jednoczesnego stosowania innych leków wydłużających QT. Istotne jest monitorowanie objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), takich jak podwyższona temperatura ciała, sztywność mięśni, niestabilność układu autonomicznego, zaburzenia świadomości oraz wzrost aktywności fosfokinazy kreatynowej. W przypadku wystąpienia NMS należy natychmiast przerwać terapię. Ponadto, paliperydon może indukować późne dyskinezy, leukopenię, neutropenię i agranulocytozę (rzadko <1/10 000), co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami hematologicznymi. U pacjentów z ciężką neutropenią (bezwzględna liczba neutrofilów <1 x 10⁹/l) konieczne jest przerwanie leczenia i monitorowanie do powrotu do normy.
agranulocytoza, arypiprazol, choroba naczyń mózgowych, choroba Parkinsona, choroba układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, drgawki, hiperglikemia, hipotonia ortostatyczna, kwasica ketonowa, kwetiapina, lek psychostymulujący, leukopenia, mioglobinuria, neutropenia, niedokrwienie serca, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, olanzapina, ostra niewydolność nerek, ostry stan psychotyczny, otępienie z ciałami Lewy’ego, palmitynian paliperydonu, późne dyskinezy, priapizm, przyrost masy ciała, reakcja anafilaktyczna, receptor alfa1A-adrenergiczny, rysperydon, silne pobudzenie, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodnictwa, zawał serca, zdarzenie niepożądane naczyniowo-mózgowe, zespół Reye’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apiprax
Lek Apiprax zawierający arypiprazol wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia), predyspozycją do niedociśnienia, a także u osób z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnego wydłużenia odstępu QT w porównaniu do placebo, jednak zaleca się ostrożność u pacjentów z rodzinnym wywiadem wydłużenia QT. Arypiprazol może wywoływać działania niepożądane takie jak późne dyskinezy, akatyzja, parkinsonizm oraz rzadkie przypadki Złośliwego Zespołu Neuroleptycznego (NMS), który charakteryzuje się m.in. wysoką gorączką, sztywnością mięśni i niestabilnością układu autonomicznego. W przypadku wystąpienia objawów NMS lub niewyjaśnionej gorączki należy natychmiast przerwać leczenie. Ponadto, lek może indukować napady drgawkowe, dlatego wymagana jest ostrożność u pacjentów z historią napadów lub predyspozycjami do nich.
akatyzja, arypiprazol, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfagia, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leczenie przeciwpsychotyczne, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, nietypowy lek przeciwpsychotyczny, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, parkinsonizm, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, udar, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie tarczycy, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Apra 5 mg
Przedawkowanie arypiprazolu, nawet w dawkach sięgających 1260 mg u dorosłych oraz 195 mg u dzieci, nie zakończyło się dotychczas zgonem, jednak stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji. U dorosłych obserwuje się letarg, wzrost ciśnienia tętniczego, senność, tachykardię (>100 uderzeń/min), nudności, wymioty i biegunkę, natomiast u dzieci dominują senność, przejściowa utrata świadomości oraz objawy pozapiramidowe (sztywność mięśniowa, drżenie, dyskinezy, akatyzja). Objawy te wymagają ścisłego monitorowania i hospitalizacji, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych. Monitorowanie EKG jest kluczowe ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca.
akatyzja, arypiprazol, drżenie, dyskinezy, ekspozycja na lek, hemodializa, leczenie objawowe, lek przeciwpsychotyczny, letarg, monitorowanie EKG, nadciśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, objawy żołądkowo-jelitowe, parametry farmakokinetyczne, przedawkowanie leku, senność patologiczna, stężenie maksymalne leku, sztywność mięśniowa, tachykardia, utrata świadomości, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia ruchowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tractiva
Podczas terapii produktem leczniczym Tractiva (arypiprazol) poprawa stanu klinicznego może nastąpić po kilku dniach lub tygodniach, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem odpowiedzi na leczenie oraz działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi i nastroju, oraz na konieczność monitorowania pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia, choroba naczyń mózgowych, nadciśnienie tętnicze). Arypiprazol może powodować wydłużenie odstępu QT, dlatego u pacjentów z rodzinnym wywiadem wydłużenia QT należy zachować ostrożność. W trakcie leczenia obserwowano także ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), napadów drgawkowych, zespołu złośliwego neuroleptycznego (NMS) oraz zaburzeń pozapiramidowych, takich jak dyskinezy, akatyzja i parkinsonizm, które mogą wymagać zmniejszenia dawki lub odstawienia leku.
akatyzja, arypiprazol, brak laktazy, choroba Alzheimera, dysfagia, dyskineza, fosfokinaza kreatynowa, gruczolak przysadki, hiperglikemia, krążenie mózgowe, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, mioglobinuria, nadwrażliwość, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, ostra niewydolność nerek, parkinsonizm, patologiczny hazard, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, udar, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zachłystowe zapalenie płuc, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aribit 5 mg
Aripiprazol (Aribit) jest dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg, stosowany głównie w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I. U dorosłych pacjentów z schizofrenią dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, a maksymalna dawka nie powinna przekraczać 30 mg/dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych u dorosłych zalecana dawka początkowa to 15 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę w wyjątkowych przypadkach. U młodzieży (≥15 lat w schizofrenii, ≥13 lat w epizodach maniakalnych) leczenie rozpoczyna się od dawki 2 mg/dobę (roztwór doustny 1 mg/ml), stopniowo zwiększanej do 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę. Wskazane jest stosowanie dawki 10 mg/dobę, gdyż wyższe dawki nie wykazują istotnie większej skuteczności, a dawka 30 mg wiąże się z większym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność i przyrost masy ciała. Leczenie epizodów maniakalnych u młodzieży nie powinno przekraczać 12 tygodni.
arypiprazol, cytochrom CYP3A4, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, dysfagia, epizod maniakalny, inhibitor CYP2D6, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, roztwór doustny, schizofrenia, tabletki ulegające rozpadowi, terapia skojarzona, zaburzenia autystyczne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zespół Tourette’a