płodność
Płodność to zdolność człowieka do rozmnażania się, czyli poczęcia i wydania na świat potomstwa. W medycynie oznacza biologiczną możliwość zajścia w ciążę u kobiet lub zapłodnienia u mężczyzn. Jest to złożony proces, który zależy od prawidłowego funkcjonowania układu rozrodczego, hormonalnego oraz wielu innych czynników fizjologicznych.
U kobiet płodność jest uwarunkowana regularnym cyklem miesiączkowym, prawidłową owulacją, drożnością jajowodów oraz odpowiednim stanem endometrium. Szczyt płodności kobiecej przypada na wiek 20-30 lat, po czym stopniowo spada, szczególnie po 35. roku życia. U mężczyzn płodność wiąże się z produkcją odpowiedniej ilości prawidłowych plemników, ich ruchliwością oraz jakością nasienia.
Na płodność wpływają liczne czynniki, w tym wiek, masa ciała, dieta, aktywność fizyczna, stres, choroby przewlekłe, stosowane leki, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu czy narażenie na czynniki środowiskowe. Zaburzenia płodności dotykają około 10-15% par na świecie i mogą wymagać diagnostyki oraz leczenia, w tym technik wspomaganego rozrodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Rubital Compositum 6,5 mg/5 ml
Rubital Compositum w postaci syropu (6,5 mg/5 ml), zawierający chlorowodorek efedryny (100 mg/100 g syropu), jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży ze względu na brak odpowiednio liczebnych i kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tym okresie. Nie ma wystarczających danych naukowych pozwalających ocenić ryzyko dla płodu, dlatego lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności unikania leku podczas planowania ciąży lub podejrzenia ciąży oraz rozważyć alternatywne terapie o lepszym profilu bezpieczeństwa. Podobne przeciwwskazania dotyczą okresu karmienia piersią, gdyż brak jest danych dotyczących przenikania efedryny do mleka kobiecego i potencjalnego wpływu na niemowlę, co wymaga przerwania laktacji lub zastosowania innych leków.
alternatywna opcja terapeutyczna, badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chlorowodorek efedryny, karmienie piersią, laktacja, mleko matki, płodność, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie, przenikanie do mleka kobiecego, Rubital Compositum, stosowanie w ciąży, substancja czynna, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linefor 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pregabaliny, substancji czynnej leku Linefor, wykazały dobrą tolerancję w dawkach odpowiadających stosowanym klinicznie u ludzi, z pozytywnym profilem bezpieczeństwa farmakologicznego. W badaniach toksyczności wielokrotnej na szczurach i małpach zaobserwowano wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, objawiający się zmniejszeniem lub nadmierną aktywnością oraz ataksją, a także zanik siatkówki u starszych szczurów przy dawkach ≥5-krotnie przekraczających ekspozycję kliniczną (maksymalna dawka 600 mg/dobę). Pregabalina nie wykazała działania teratogennego, choć toksyczność płodowa pojawiła się przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne. Wpływ na płodność był obserwowany jedynie przy ekspozycji znacznie wyższej niż u ludzi, a efekty te miały minimalne znaczenie kliniczne. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały uszkodzeń materiału genetycznego, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowe stosowania.
ataksja, badania farmakologiczne, badania genotoksyczności, badania teratogenności, bruksizm, dawka terapeutyczna, genotoksyczność, karcynogenność, Linefor, naczyniakomięsak krwionośny, nadreaktywność, osłabienie reakcji na dźwięk, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, płytki krwi, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, teratogenność, toksyczność płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zaburzenia rozwojowe, zanik siatkówki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Metronidazol 0,5% Fresenius 5 mg/ml
Metronidazol 0,5% Fresenius (5 mg/ml) wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. W pierwszym trymestrze ciąży lek należy stosować wyłącznie w sytuacjach zagrażających życiu, ze względu na brak wystarczających danych dotyczących potencjalnej embriotoksyczności i teratogenności. W drugim i trzecim trymestrze terapia jest możliwa jedynie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. U kobiet karmiących piersią metronidazol przenika do mleka i może negatywnie wpływać na mikroflorę jelitową niemowlęcia oraz powodować zmiany smaku mleka, co wymaga przerwania karmienia podczas terapii i przez określony czas po jej zakończeniu.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Prismasol 2 mmol/l
Prismasol 2 mmol/l potasu to roztwór do hemodializy/hemofiltracji, dostarczany w dwukomorowym worku, który po zmieszaniu uzyskuje końcowe stężenia elektrolitów: K+ 2 mmol/l, Na+ 140 mmol/l, Ca2+ 1,75 mmol/l, Mg2+ 0,5 mmol/l, Cl- 111,5 mmol/l, mleczan 3 mmol/l, HCO3- 32 mmol/l oraz glukozę 6,1 mmol/l. Odtworzony roztwór charakteryzuje się osmolarnością około 297 mOsm/l i pH w zakresie 7,0–8,5. Brak jest udokumentowanych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Prismasolu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza prowadzącego. W trakcie terapii u tych pacjentek konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego matki i dziecka oraz ewentualna modyfikacja parametrów zabiegu ze względu na zmiany fizjologiczne i potencjalne zaburzenia elektrolitowe.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Melodyn 35 mcg/h
Przedkliniczne badania toksykologiczne buprenorfiny w systemie transdermalnym Melodyn nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi, choć u szczurów zaobserwowano zmniejszenie przyrostu masy ciała przy długotrwałym stosowaniu. Ocena wpływu na reprodukcję wykazała brak negatywnego wpływu na płodność, jednak toksyczność dla płodu i zwiększona liczba wczesnych poronień występowały przy dawkach toksycznych dla matki. U ciężarnych i karmiących szczurów odnotowano zmniejszenie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu, opóźnienie rozwoju neurologicznego potomstwa oraz wysoką śmiertelność okołoporodową, co wiązano z powikłaniami porodowymi i zaburzeniami laktacji. Nie stwierdzono natomiast specyficznego działania teratogennego u szczurów i królików.
badania toksykologiczne, buprenorfina, długotrwałe stosowanie, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcje neurologiczne, mutagenność, nadwrażliwość na soję, olej sojowy, płodność, śmiertelność okołoporodowa, substancje pomocnicze, system transdermalny, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, wewnątrzmaciczny wzrost płodu, właściwości uczulające, zaburzenie laktacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramizek Combi 2,5 mg + 5 mg
Badania przedkliniczne ramiprylu wykazały brak ostrej toksyczności przy podaniu doustnym u gryzoni i psów. W toksyczności przewlekłej zaobserwowano zmiany w równowadze elektrolitowej osocza oraz parametrach hematologicznych u szczurów, psów i małp. Dawki dobrze tolerowane wynosiły odpowiednio 2 mg/kg/dobę dla szczurów, 2,5 mg/kg/dobę dla psów oraz 8 mg/kg/dobę dla małp, przy których nie stwierdzono działania szkodliwego. Ramipryl nie wykazywał działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność u szczurów, jednak dawki ≥50 mg/kg mc. podawane samicom w ciąży i laktacji powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Badania mutagenności nie potwierdziły właściwości mutagennych ani genotoksycznych ramiprylu.
aparat przykłębuszkowy, badanie toksykologiczne, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórki Sertoliego, parametry hematologiczne, płodność, poszerzenie miedniczek nerkowych, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ramipryl i amlodypina, równowaga elektrolitowa osocza, testosteron, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozmnażanie, właściwości mutagenne, właściwości teratogenne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vetira 750 mg
Lek Vetira, zawierający lewetyracetam, jest stosowany w terapii padaczki u kobiet w wieku rozrodczym, z koniecznością indywidualnej oceny korzyści i ryzyka w kontekście planowania ciąży. Monoterapia lewetyracetamem jest preferowana ze względu na niższe ryzyko wad wrodzonych w porównaniu z terapią wielolekową. Dane z ponad 1800 przypadków, w tym 1500 kobiet leczonych w I trymestrze, nie wykazują zwiększonego ryzyka dużych wad rozwojowych płodu. Jednak stężenie leku w osoczu u kobiet ciężarnych, zwłaszcza w III trymestrze, może obniżyć się nawet do 60% wartości wyjściowej, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Nagłe odstawienie lewetyracetamu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko napadów odstawiennych, które mogą zagrażać zarówno matce, jak i płodowi.
leczenie lewetyracetamem, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, mleko kobiece, monoterapia, najniższa skuteczna dawka, napad drgawkowy z odstawienia, napad padaczkowy, neurorozwój dziecka, opóźnienie rozwoju psychoruchowego, padaczka, płodność, politerapia przeciwpadaczkowa, stężenie lewetyracetamu w osoczu, trzeci trymestr ciąży, Vetira, wada wrodzona, wiek rozrodczy, zaburzenie neurorozwojowe, zmiana farmakokinetyczna - Leksykon substancji czynnych
Kwas azelainowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas azelainowy, będący substancją czynną preparatów Skinoren (żel 150 mg/g oraz krem 200 mg/g), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Standardowe testy farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach embriotoksyczności na szczurach, królikach i makakach stwierdzono działanie toksyczne jedynie przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę u ludzi (MRHD), odpowiednio 32-, 6,5- i 19-krotnie wyższych w przeliczeniu na powierzchnię ciała (BSA). Nie zaobserwowano efektów teratogennych, a w badaniach rozwoju około- i poporodowego na szczurach NOAEL wynosił 3-krotność MRHD. Ponadto, kwas azelainowy nie wpływał na dojrzewanie płciowe płodów ani na płodność zwierząt w dawkach terapeutycznych.
badanie farmakologiczne, czynność nerki, czynność wątroby, dawka maksymalna, dawka terapeutyczna, dojrzewanie płciowe, działanie karcinogenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, embriotoksyczność, kwas azelainowy, mięsień gładki, MRHD, NOAEL, organogeneza, płodność, podrażnienie oka, powierzchnia ciała, profil bezpieczeństwa, przemiana materii, rozwój okołoporodowy, tolerancja miejscowa, układ krążenia, układ nerwowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kventiax SR 150 mg
Badania genotoksyczności kwetiapiny, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały potencjału genotoksycznego, potwierdzając brak mutagenności i klastogenności tej substancji. W badaniach przedklinicznych na zwierzętach laboratoryjnych, przy dawkach porównywalnych do terapeutycznych u ludzi, zaobserwowano zmiany zależne od gatunku: u szczurów zmianę pigmentacji tarczycy, u małp Cynomolgus hipertrofię komórek pęcherzykowych tarczycy, obniżenie stężenia trójjodotyroniny (T3), hemoglobiny oraz liczby erytrocytów i leukocytów, a u psów zmętnienie soczewki i zaćmę. Te obserwacje wskazują na potencjalny wpływ kwetiapiny na funkcję tarczycy, parametry hematologiczne oraz narząd wzroku, jednak nie zostały potwierdzone w długoterminowych badaniach klinicznych u ludzi.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciąża urojona, ekspozycja farmakologiczna, faza międzyrujowa, funkcja tarczycy, genotoksyczność kwetiapiny, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, hormonalna regulacja rozrodu, klastogenność, krwinki, kwetiapina, mutagenność, parametry hematologiczne, pigmentacja tarczycy, płodność, prolaktyna, przykurcz, toksyczność kwetiapiny, trójjodotyronina, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lapixen 4 mg
Leczenie lacydypiną u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania lacydypiny w ciąży, choć badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, zaobserwowano jednak zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów przy wysokich dawkach. Lacydypina może osłabiać czynność skurczową mięśnia macicy podczas porodu, co ma znaczenie kliniczne w okresie okołoporodowym. Stosowanie leku w ciąży jest dopuszczalne wyłącznie, gdy korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja powinna być indywidualna i oparta na dokładnej analizie stanu pacjentki.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Relafalk 200 mg
Ryfamycyna sodowa, substancja czynna leku Relafalk 200 mg w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. Standardowe testy farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie ujawniły specyficznych efektów toksycznych przy dawkach terapeutycznych, a testy genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego i genotoksycznego potencjału ryfamycyny sodowej.
badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo stosowania, dawka toksyczna, efekt mutagenny, funkcja rozrodcza, nieprawidłowość kostna, nieprawidłowość trzewna, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowo-płodowy, ryfamycyna sodowa, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Rivanol 0,1% 1 mg/g
Produkt leczniczy Rivanol 0,1% zawierający etakrydynę mleczan w stężeniu 1 mg/g w postaci płynu do stosowania na skórę nie posiada dostępnych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży oraz laktacji. Brak badań oceniających wpływ etakrydyny mleczanu na płód oraz przenikanie substancji do mleka kobiecego uniemożliwia określenie potencjalnego ryzyka dla dziecka. Wobec tego stosowanie preparatu u kobiet ciężarnych i karmiących piersią powinno być rozważane wyłącznie wtedy, gdy spodziewane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko, a ekspozycja na lek ograniczona do minimum.
alternatywna metoda leczenia, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, dane kliniczne, działanie niepożądane, etakrydyna mleczan, karmienie piersią, mleko kobiece, płodność, płyn na skórę, produkt leczniczy, przenikanie leku, przerwanie laktacji, Rivanol, ryzyko dla płodu, stosunek korzyści do ryzyka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Uman Big 180 j.m./ml
Immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (UMAN BIG) powinna być stosowana u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią z zachowaniem szczególnej ostrożności, ze względu na brak danych z kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo w tych grupach. Dotychczasowe doświadczenia kliniczne nie wykazały jednak działania teratogennego, toksycznego ani negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój płodu czy stan noworodka. W przypadku kobiet karmiących immunoglobuliny przenikają do mleka matki, co jest zjawiskiem fizjologicznym i może dodatkowo chronić noworodka przed patogenami. Stosowanie UMAN BIG nie stanowi przeciwwskazania do karmienia piersią. Lekarz powinien rozważyć korzyści profilaktyki WZW typu B w kontekście potencjalnego ryzyka, zwłaszcza przy ekspozycji na HBV.
dieta niskosodowa, ekspozycja na HBV, immunoglobulina, immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, laktacja, płodność, preparat immunoglobulinowy, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka WZW typu B, przeciwciała w mleku matki, wirusowe zapalenie wątroby typu B, WZW typu B, zakażenie HBV - Leksykon substancji czynnych
Mięta – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Mięta pieprzowa (Mentha piperitae) w postaci nalewki z liści (Menthae piperitae folii tinctura 1:20, etanol 90% V/V) stanowi 10 g na 100 g produktu leczniczego, np. Pectobonisol. Preparaty te są bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży oraz karmienia piersią, co wynika zarówno z braku danych potwierdzających ich bezpieczeństwo, jak i z wysokiej zawartości etanolu (40-50% V/V) w produkcie. W charakterystyce produktu nie ustalono wpływu nalewki na płodność, jednak ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i niemowląt karmionych piersią, stosowanie tych preparatów w tych okresach jest niewskazane. Lekarz powinien poinformować pacjentki o konieczności przerwania terapii w przypadku planowania ciąży lub jej nieświadomego wystąpienia podczas stosowania preparatu.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Halset 1,5 mg
Produkt leczniczy Halset w formie tabletek do ssania zawiera 1,5 mg chlorku cetylopirydyniowego jednowodnego jako substancję czynną oraz 742,35 mg sorbitolu jako substancję pomocniczą. W odniesieniu do stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo tego leku w tych okresach. Mimo wieloletniego stosowania chlorku cetylopirydyniowego bez udokumentowanych negatywnych skutków klinicznych, lekarz powinien dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed zaleceniem Halset pacjentkom w tych grupach. Ponadto, brak jest danych dotyczących wpływu substancji na płodność u ludzi.
badanie kliniczne, bezpieczeństwo stosowania leku, chlorek cetylopirydyniowy, chlorek cetylopirydyniowy jednowodny, ciąża, Halset, karmienie piersią, laktacja, następstwo kliniczne, nietolerancja fruktozy, płodność, sorbitol, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka do ssania, wiek rozrodczy - Leksykon substancji czynnych
Fluoresceina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Fluoresceina sodowa, stosowana w preparatach Fluorescite oraz Fluoresceine SERB w stężeniu 100 mg/ml, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone, a badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na rozwój płodu. Mimo to, zaleca się unikanie stosowania fluoresceiny w ciąży, szczególnie w przypadku Fluoresceine SERB, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed podaniem leku w tych grupach pacjentek.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Linefor 150 mg
Pregabalina, substancja czynna preparatu Linefor, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, szczególnie w zakresie dawek odpowiadających stosowanym klinicznie u ludzi (maksymalna dawka 600 mg/dobę). W badaniach neurotoksyczności na szczurach i małpach zaobserwowano objawy takie jak zmniejszenie aktywności, nadaktywność oraz ataksja, które były zależne od dawki i ekspozycji. Długoterminowe badania wykazały zwiększoną częstość zaniku siatkówki u szczurów albinotycznych przy dawkach przekraczających 5-krotnie ekspozycję terapeutyczną u ludzi. Pregabalina nie wykazuje działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, choć toksyczność płodowa pojawia się przy dawkach znacznie wyższych niż terapeutyczne. Wpływ na płodność oraz parametry nasienia u szczurów występuje jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki kliniczne i ma charakter przemijający lub minimalny klinicznie.
ataksja, badania przedkliniczne, bruksizm, działanie genotoksyczne, Linefor, margines bezpieczeństwa, naczyniakomięsak krwionośny, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, potencjał karcynogenny, potencjał teratogenny, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, toksyczność rozwojowa, zaburzenia płytek krwi, zaburzenia słuchu, zanik siatkówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levothyroxine Accord 50 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej preparatu Levothyroxine Accord, wykazały bardzo niską toksyczność ostrą, nawet przy podaniu pojedynczych wysokich dawek. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach zaobserwowano zmiany patologiczne przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, w tym objawy hepatopatii, zwiększoną częstość pierwotnego zespołu nerczycowego oraz zmiany masy narządów wewnętrznych, co wskazuje na systemowy wpływ długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki lewotyroksyny. Brak jest jednak danych dotyczących toksycznego wpływu na reprodukcję, gdyż nie przeprowadzono odpowiednich badań na zwierzętach w tym zakresie.
białkomocz, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, hepatopatia, hiperlipidemia, hormon tarczycy, lewotyroksyna, lewotyroksyna sodowa, pierwotny zespół nerczycowy, płodność, proces nowotworowy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie genomu, uszkodzenie materiału genetycznego, zmiana morfologiczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ampicillin TZF 1 g
Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych wykazały brak działania teratogennego ampicyliny nawet przy dawkach około 10-krotnie przekraczających standardowe dawki stosowane u ludzi, bez negatywnego wpływu na płodność i rozwój płodu. Jednakże brak jest odpowiednio liczebnych, kontrolowanych badań klinicznych u kobiet ciężarnych, co powoduje, że stosowanie Ampicillin TZF w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji zdecydowanej konieczności medycznej. Decyzja terapeutyczna powinna uwzględniać bilans korzyści dla matki względem potencjalnego ryzyka dla płodu. Dodatkowo, preparat zawiera znaczące ilości sodu (35,1 mg w dawce 500 mg, 70,2 mg w dawce 1 g oraz 140,4 mg w dawce 2 g na fiolkę), co jest istotne u pacjentek z nadciśnieniem tętniczym lub innymi schorzeniami wymagającymi kontroli podaży sodu w ciąży.
Ampicillin TZF, ampicylina, antybiotyk, biegunka, ciąża, działanie teratogenne, kolka jelitowa, laktacja, mikrobiom jelitowy, nadciśnienie tętnicze, płodność, przenikanie do mleka, reakcja alergiczna, reakcja uczuleniowa, rumień, teratogenność, wysypka skórna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Diosmina Colfarm Max 1000 mg
W przypadku pacjentek w wieku rozrodczym, w tym kobiet ciężarnych i karmiących piersią, stosowanie Diosminy Colfarm Max (1000 mg zmikronizowanej diosminy) wymaga szczególnej ostrożności. Lekarz powinien poinformować, że nie zaleca się stosowania tego preparatu w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo, mimo że badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania teratogennego. Podobnie, w okresie laktacji brak jest danych dotyczących przenikania diosminy do mleka kobiecego, co skutkuje zaleceniem unikania stosowania leku podczas karmienia piersią. W sytuacjach, gdy leczenie jest konieczne, należy rozważyć alternatywne metody terapeutyczne oraz indywidualnie ocenić stosunek korzyści do potencjalnego ryzyka.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bellix 20 mg
Preparat Bellix zawierający 20 mg bilastyny jest lekiem przeciwhistaminowym, którego stosowanie u kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią wymaga szczególnej ostrożności. Dostępne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania bilastyny w ciąży są ograniczone, a badania na modelach zwierzęcych nie wykazały toksycznego wpływu na reprodukcję, przebieg porodu ani rozwój noworodka. Mimo to zaleca się unikanie stosowania bilastyny w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych u ludzi. W kontekście laktacji brak jest badań potwierdzających przenikanie bilastyny do mleka kobiecego, jednak dane farmakokinetyczne na zwierzętach wskazują na takie przenikanie, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza i pacjentkę.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – 4Flex PureGel 100 mg/g
Przeprowadzone badania przedkliniczne produktu leczniczego 4Flex PureGel, zawierającego naproksen w stężeniu 100 mg/g w formie żelu, potwierdziły jego korzystny profil bezpieczeństwa. Ocena obejmowała szerokie spektrum testów farmakologicznych, toksykologicznych oraz genotoksycznych, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla funkcjonowania kluczowych układów organizmu ani ryzyka kumulacji toksycznego działania przy wielokrotnym stosowaniu miejscowym. Ponadto, preparat charakteryzuje się dobrą tolerancją miejscową, nie wywołując znaczących reakcji skórnych ani nadwrażliwości w modelach przedklinicznych.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt niepożądany, efekt toksyczny, klastogenność, mutagenność, nadwrażliwość, naproksen, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, reakcja skórna, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, układ organizmu, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tiavella forte 300 mg
Benfotiamina w postaci Tiavella forte 300 mg powinna być stosowana u kobiet w okresie rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wyłącznie w przypadku potwierdzonego klinicznie niedoboru witaminy B1. Zalecane dzienne zapotrzebowanie na tiaminę wynosi 1,2 mg w II trymestrze ciąży, 1,3 mg w III trymestrze oraz 1,3 mg w okresie laktacji, podczas gdy jedna tabletka Tiavella forte zawiera 300 mg benfotiaminy, co stanowi 230- do 250-krotne przekroczenie tych wartości. Brak jest odpowiednich badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania dawek przewyższających zalecane spożycie u kobiet ciężarnych, a witamina B1 przenika do mleka kobiecego, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania stanu klinicznego matki i dziecka podczas terapii.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cervidil 10 mg
Produkt leczniczy Cervidil zawiera 10 mg dinoprostonu (Prostaglandyny E2) w formie dopochwowego systemu terapeutycznego, który uwalnia około 0,3 mg substancji czynnej na godzinę przez 24 godziny. Lek ma postać cienkiego, półprzezroczystego polimerowego prostokąta o wymiarach 29 mm x 9,5 mm i grubości 0,8 mm. Cervidil jest wskazany wyłącznie do indukcji porodu u kobiet w ciąży donoszonej, tj. po 37. zakończonym tygodniu ciąży. Bezwzględnie nie należy stosować go przed tym okresem ze względu na mechanizm działania dinoprostonu i potencjalne ryzyko dla płodu. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką wskazania do zastosowania oraz oczekiwane efekty terapeutyczne.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Phytodolor (570 mg + 190 mg + 190 mg)/ml
Produkt leczniczy Phytodolor w postaci kropli doustnych zawiera wyciągi roślinne (osika, jesion, nawłoć) ekstrahowane 60% etanolem, a finalna zawartość etanolu wynosi 43,3-47,9% V/V. Dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone (mniej niż 300 przypadków) lub niedostępne, a badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na płodność czy rozwój płodu. Mimo to, ze względu na wysoką zawartość alkoholu i brak wystarczających danych, stosowanie Phytodoloru w ciąży jest przeciwwskazane, a decyzja o terapii u kobiet karmiących piersią powinna być oparta na indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, z możliwością przerwania karmienia lub odstawienia leku.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Somatuline Autogel 90 mg/dawkę
Lanreotyd, substancja czynna Somatuline Autogel dostępnego w dawkach 60 mg, 90 mg oraz 120 mg, może negatywnie wpływać na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Dane kliniczne dotyczące stosowania u kobiet ciężarnych są ograniczone do mniej niż 300 przypadków, co nie pozwala na pełną ocenę bezpieczeństwa. Badania przedkliniczne wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję u zwierząt, bez działania teratogennego, co sugeruje potencjalne ryzyko dla płodności, ale brak jednoznacznych danych dotyczących teratogenności u ludzi. Z tego względu zaleca się unikanie stosowania lanreotydu u kobiet w ciąży. Ponadto brak jest danych dotyczących przenikania lanreotydu do mleka kobiecego oraz jego wpływu na niemowlęta, co skutkuje przeciwwskazaniem do stosowania preparatu w okresie laktacji.
ampułko-strzykawka, antykoncepcja, bezpieczeństwo reprodukcyjne, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, hormon wzrostu, karmienie piersią, laktacja, lanreotyd, mleko kobiece, płodność, przenikanie lanreotydu, roztwór do wstrzykiwań, Somatuline Autogel, substancja czynna, terapia, teratogenny, wada rozwojowa, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sandimmun Neoral 50 mg
Cyklosporyna (Sandimmun Neoral) stosowana u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Dane kliniczne, głównie z rejestrów transplantacyjnych, wskazują na umiarkowane ryzyko porodu przedwczesnego (przed 37. tygodniem) – 52% u biorczyń nerki, 35% u biorczyń wątroby i serca. Odsetek żywych urodzeń wynosi odpowiednio 76%, 76,9% i 64%. Częstość poronień i wad wrodzonych jest porównywalna z populacją ogólną, jednak istnieje ryzyko nadciśnienia tętniczego, stanu przedrzucawkowego, zakażeń i cukrzycy u ciężarnych. Badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ na zarodek i płód przy dawkach niższych niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (MRHD). Cyklosporyna przenika do mleka matki (stosunek stężenia w mleku do krwi 0,17–1,4), a niemowlę może otrzymać do 2% dawki matki, co stanowi przeciwwskazanie do karmienia piersią. Preparat zawiera 11,8% objętościowo etanolu (50 mg etanolu w kapsułce 50 mg cyklosporyny), co należy uwzględnić w terapii kobiet ciężarnych i karmiących.
badanie przedkliniczne, biorca narządu, biorca przeszczepu, ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca, czynność nerek, działanie niepożądane, immunosupresja, leczenie immunosupresyjne, lek immunosupresyjny, nadciśnienie tętnicze, płodność, poród przedwczesny, przenikanie cyklosporyny do mleka, stan przedrzucawkowy, stężenie cyklosporyny, terapia immunosupresyjna, toksyczność cyklosporyny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Teriflunomide Zentiva 14 mg
Teriflunomid, substancja czynna leku Teriflunomide Zentiva (14 mg, tabletki powlekane), jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko ciężkich wad wrodzonych płodu, potwierdzone badaniami na zwierzętach. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz do momentu, gdy stężenie leku w osoczu spadnie poniżej 0,02 mg/l. W przypadku planowania ciąży zaleca się przerwanie leczenia i przeprowadzenie procedury przyspieszonej eliminacji leku (cholestyramina 8 g 3x/d lub 4 g 3x/d, bądź węgiel aktywowany 50 g co 12 h przez 11 dni), a następnie potwierdzenie stężenia teriflunomidu poniżej 0,02 mg/l w dwóch badaniach z odstępem co najmniej 14 dni. Opóźnienie miesiączki wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wykonania testu ciążowego, a w przypadku potwierdzenia ciąży – rozważenia procedury eliminacji leku w celu zmniejszenia ryzyka teratogennego.
antykoncepcja, cholestyramina, ciężka wada wrodzona, doustny środek antykoncepcyjny, estrogeny i progestageny, karmienie piersią, męski układ rozrodczy, płodność, płodność kobieca, płodność męska, przenikanie do mleka, przyspieszona eliminacja leku, stężenie teriflunomidu, stężenie w osoczu, teriflunomid, toksyczność zarodkowa, wada wrodzona, węgiel aktywowany - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – PlantagoPharm 506 mg/5 ml
Produkt leczniczy PlantagoPharm, zawierający 506 mg/5 ml wyciągu z liścia babki lancetowatej, charakteryzuje się ograniczonymi danymi dotyczącymi bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży, laktacji oraz wpływu na płodność. Brak jest badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania syropu u kobiet ciężarnych i karmiących piersią, co skutkuje zaleceniem unikania jego stosowania w tych grupach. Dodatkowo, produkt zawiera 1,8% m/m etanolu, co stanowi istotny czynnik ryzyka w kontekście ciąży. Lekarz powinien szczegółowo informować pacjentki o braku danych oraz rozważyć stosunek potencjalnego ryzyka do korzyści przed podjęciem decyzji terapeutycznej, proponując alternatywne metody leczenia o lepszym profilu bezpieczeństwa.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memorion 5 mg
Donepezyl chlorowodorek, substancja czynna leku Memorion, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, obejmujące działanie farmakologiczne, mutagenność, klastogenność, rakotwórczość oraz wpływ na rozrodczość. W badaniach na zwierzętach stwierdzono, że donepezyl wywołuje głównie stymulację cholinergiczną, zgodną z jego mechanizmem jako inhibitora acetylocholinoesterazy, bez innych istotnych działań niepożądanych. Testy mutagenne in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, a działanie klastogenne obserwowano jedynie in vitro przy stężeniach toksycznych dla komórek, przekraczających ponad 3000-krotnie stężenie terapeutyczne w osoczu ludzi. Test mikrojądrowy in vivo u myszy nie potwierdził klastogenności, a inne badania genotoksyczne in vivo również nie wykazały zagrożeń.
badanie przedkliniczne, dane przedkliniczne, donepezyl chlorowodorek, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor acetylocholinoesterazy, martwy płód, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, stężenie stacjonarne leku, stymulacja cholinergiczna, test mikrojądrowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lacosamide Neuraxpharm 150 mg
Podczas kwalifikacji do terapii lekiem Lacosamide Neuraxpharm zawierającym lakozamid, lekarz powinien szczegółowo ocenić ryzyko i korzyści stosowania leku u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Konieczne jest przeprowadzenie wywiadu dotyczącego planów prokreacyjnych oraz omówienie potrzeby skutecznej antykoncepcji. Należy poinformować pacjentkę o zwiększonym ryzyku wad rozwojowych u dzieci kobiet z padaczką (2-3 razy wyższe niż w populacji ogólnej, gdzie częstość wynosi około 3%), zwłaszcza przy terapii wielolekowej. Przerwanie skutecznego leczenia jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zaostrzenia napadów, które mogą szkodzić matce i płodowi. Dane kliniczne dotyczące stosowania lakozamidu w ciąży są ograniczone; badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, jednak obserwowano toksyczność przy dawkach toksycznych dla samic. Lakozamid należy stosować w ciąży tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko dla płodu.
antykoncepcja, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, karmienie piersią, lakozamid, leki przeciwpadaczkowe, maksymalna dawka, napad padaczkowy, płodność, pole pod krzywą stężenia, przenikanie do mleka matki, terapia wielolekowa, toksyczność dla człowieka, toksyczność zarodkowa, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cefazolin MIP Pharma 2 g
Przedkliniczne badania toksykologiczne cefazoliny wykazały niski poziom toksyczności ostrej, z wartością LD50 po dożylnym podaniu u szczurów w zakresie 2400-3700 mg/kg masy ciała, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa przy jednorazowym podaniu. W badaniach przewlekłych na szczurach i psach nie stwierdzono istotnego działania toksycznego systemowo, jednak u psów obserwowano lokalne uszkodzenia mięśni po wielokrotnych iniekcjach domięśniowych, co należy uwzględnić przy wyborze drogi podania. Ocena neurotoksyczności na modelu króliczym potwierdziła niski potencjał neurotoksyczny cefazoliny, co jest istotne w kontekście stosowania u pacjentów z chorobami układu nerwowego.
badanie teratologiczne, badanie toksykologiczne, cefazolina, działanie neurotoksyczne, iniekcja domięśniowa, LD50, mutagenność i rakotwórczość, neurotoksyczność, płodność, podanie dożylne, profil toksykologiczny, rozwój okołoporodowy, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie tkanki mięśniowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olfen MAX 20 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Olfen MAX, zawierającego diklofenak dietyloamoniowy w stężeniu 20 mg/g w postaci żelu, wykazały brak specyficznego zagrożenia toksycznego przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Testy toksyczności ostrej i po podaniu wielokrotnym nie ujawniły istotnych działań niepożądanych, a badania genotoksyczności, mutagenności i potencjału rakotwórczego potwierdziły brak ryzyka mutagennego i kancerogennego. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki) nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój potomstwa, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania preparatu w kontekście funkcji rozrodczych i rozwojowych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alpraxil 0,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały brak potencjału mutagennego i rakotwórczego. Test Amesa oraz test mikrojąder in vitro na szczurach przy dawce do 100 mg/kg mc. (500-krotnie wyższej niż maksymalna dawka u ludzi 10 mg/dobę) nie wykazały mutagenności. Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę, 150-krotnie wyższej dawce) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę, 50-krotnie wyższej dawce) przez 2 lata nie potwierdziły działania rakotwórczego. Ponadto, badania na szczurach przy dawce do 5 mg/kg mc./dobę (25-krotnie wyższej niż u ludzi) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność.
aberracja chromosomowa, alprazolam, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, dawka zalecana, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, napad drgawkowy, narząd wzroku, płodność, potencjał mutagenny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, wrastanie naczyń w rogówkę, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – KETREL XR 200 mg
Przedkliniczne badania kwetiapiny, substancji czynnej leku Ketrel XR, nie wykazały działania genotoksycznego zarówno in vitro, jak i in vivo, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa długotrwałego stosowania. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano zmiany w narządach, takie jak pigmentacja tarczycy u szczurów, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy i obniżenie stężenia T3 u małp Cynomolgus, a także zmniejszenie hemoglobiny i liczby krwinek białych i czerwonych u tych samych małp. U psów stwierdzono zmętnienie rogówki i zaćmę. W badaniach rozwojowych na królikach odnotowano zwiększoną częstość skrzywień kości nadgarstka i stępu przy dawkach toksycznych dla samic, z ekspozycją na poziomie zbliżonym lub nieco wyższym niż maksymalne dawki terapeutyczne u ludzi.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, ciąża urojona, dawka kwetiapiny, faza międzyrujowa, genotoksyczność, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych, hormon T3, hormonalna kontrola rozrodu, krwinki białe, krwinki czerwone, kwetiapina, narząd wzroku, pigmentacja tarczycy, płodność, prolaktyna, skrzywienie kości nadgarstka, substancja czynna, toksyczność u samic, toksyczność zarodkowa, układ krwiotwórczy, zaćma, zmętnienie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Klopidogrel – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klopidogrelu wykazały, że zmiany w wątrobie u szczurów i pawianów pojawiały się jedynie przy dawkach odpowiadających co najmniej 25-krotnej ekspozycji klinicznej (standardowa dawka u ludzi 75 mg/dobę). Nie zaobserwowano wpływu na wątrobowe enzymy metabolizujące u ludzi przy dawkach terapeutycznych, co wskazuje na dobry profil bezpieczeństwa w zakresie funkcji wątroby. Przy bardzo dużych dawkach u zwierząt odnotowano złą tolerancję żołądkową, objawiającą się zapaleniem błony śluzowej, nadżerkami i wymiotami, jednak efekty te występowały tylko przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki kliniczne. Długoterminowe badania kancerogenności (myszy 78 tygodni, szczury 104 tygodnie, dawki do 77 mg/kg mc./dobę) nie wykazały działania rakotwórczego, a badania genotoksyczności in vivo i in vitro potwierdziły brak potencjału genotoksycznego.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność, kancerogenność, klopidogrel, laktacja, nadżerka błony śluzowej żołądka, płodność, rozwój postnatalny, teratogenność, toksyczność wątrobowa, tolerancja żołądkowa, uszkodzenie genetyczne, wada rozwojowa, zapalenie błony śluzowej żołądka, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zomiren 1 mg
Przedkliniczne badania alprazolamu, substancji czynnej preparatu Zomiren, wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa in vitro oraz w teście mikrojąder in vivo na szczurach przy dawce do 100 mg/kg mc. (500-krotność maksymalnej dawki u ludzi 10 mg/dobę). Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę, 150-krotność dawki ludzkiej) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę, 50-krotność dawki ludzkiej) nie wykazały działania rakotwórczego. Testy płodności na szczurach przy dawce 5 mg/kg mc./dobę (25-krotność dawki ludzkiej) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność. Jednakże, długotrwałe podawanie alprazolamu szczurzym w dawkach 3-30 mg/kg mc./dobę (15-150-krotność dawki ludzkiej) spowodowało zależny od dawki wzrost częstości zaćmy u samic oraz wrastania naczyń w rogówkę u samców, pojawiający się po 11 miesiącach leczenia.
aberracja chromosomowa, alprazolam, badanie biologiczne, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, dawka zalecana, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, napad drgawkowy, narząd wzroku, płodność, test Amesa, test mikrojąder, toksyczność przewlekła, wrastanie naczyń w rogówkę, zaćma, Zomiren