metabolit N-demetylowy

Metabolit N-demetylowy to produkt procesu N-demetylacji, który jest jedną z najważniejszych reakcji metabolicznych I fazy zachodzących w organizmie. Proces ten polega na usunięciu grupy metylowej z atomu azotu w cząsteczce związku organicznego, co prowadzi do powstania mniej metylowanej pochodnej.

Reakcja N-demetylacji jest katalizowana głównie przez enzymy z rodziny cytochromu P450, przede wszystkim CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2. W wyniku tej reakcji powstaje metabolit N-demetylowy oraz formaldehyd. Proces ten odgrywa kluczową rolę w metabolizmie wielu leków, w tym opioidów, antydepresantów, leków przeciwpsychotycznych czy antyhistaminowych.

Metabolity N-demetylowe mogą wykazywać aktywność farmakologiczną, często mniejszą niż związek macierzysty, ale o dłuższym czasie półtrwania. Przykładami klinicznie istotnymi są: norfluoksetyna (metabolit fluoksetyny), nortrójcykliczne antydepresanty (np. nortryptylina z amitryptyliny) czy nordazepam (metabolit diazepamu). Znajomość właściwości metabolitów N-demetylowych jest istotna w farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub przy potencjalnych interakcjach lekowych.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl