Charakterystyka farmakokinetyczna Olanzapine Aurovitas

Olanzapine Aurovitas w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej wykazuje biorównoważność z tabletkami powlekanymi zawierającymi olanzapinę, zarówno pod względem szybkości, jak i stopnia wchłaniania substancji czynnej. Z tego powodu preparat w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej może być stosowany zamiennie z tabletkami powlekanymi, bez obawy o zmianę parametrów farmakokinetycznych.¹

Wchłanianie olanzapiny

Olanzapina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są stosunkowo szybko, bo już po 5-8 godzinach od podania. Warto zaznaczyć, że obecność pokarmu nie wpływa na proces wchłaniania olanzapiny, co ma istotne znaczenie kliniczne. W dostępnych badaniach nie porównywano bezwzględnej biodostępności leku po podaniu doustnym w porównaniu do podania dożylnego.²

Dystrybucja olanzapiny

Olanzapina w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – około 93% substancji czynnej pozostaje związane w zakresie stężeń od 7 do 1000 ng/mL. W osoczu olanzapina wiąże się głównie z dwoma rodzajami białek: albuminami oraz α1-kwaśną glikoproteiną. Ta wysoka zdolność wiązania z białkami może wpływać na interakcje z innymi lekami o podobnym profilu wiązania.³

Metabolizm olanzapiny

Metabolizm olanzapiny zachodzi głównie w wątrobie i obejmuje dwa podstawowe procesy: sprzęganie oraz utlenianie. Głównym metabolitem występującym w krwioobiegu jest 10-N-glukuronid, który jednak nie wykazuje aktywności ośrodkowej ze względu na brak zdolności do przenikania przez barierę krew-mózg. W procesie metabolizmu olanzapiny uczestniczą izoenzymy cytochromu P450, przede wszystkim CYP1A2 oraz CYP2D6, które biorą udział w powstawaniu metabolitów N-demetylowego i 2-hydroksymetylowego. Co istotne, badania na zwierzętach wykazały, że te metabolity cechują się znamiennie mniejszą aktywnością farmakologiczną in vivo w porównaniu do związku macierzystego. Działanie terapeutyczne leku opiera się zatem głównie na aktywności farmakologicznej olanzapiny, a nie jej metabolitów.⁴

Eliminacja olanzapiny

Po podaniu doustnym, średni okres półtrwania olanzapiny w końcowej fazie eliminacji wykazuje znaczne różnice w zależności od wieku oraz płci pacjentów. Obserwacje te mają istotne znaczenie kliniczne przy planowaniu terapii i monitorowaniu pacjentów.⁵

Wpływ czynników fizjologicznych i patologicznych na farmakokinetykę olanzapiny

Wiek jako czynnik modyfikujący

U osób w podeszłym wieku (≥65 lat) obserwuje się istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych olanzapiny w porównaniu z osobami młodszymi. Średni okres półtrwania leku jest znacząco wydłużony i wynosi 51,8 godzin u seniorów, podczas gdy u osób młodszych jest to 33,8 godzin. Równocześnie klirens olanzapiny u osób starszych jest zmniejszony (17,5 L/h) w porównaniu z osobami młodszymi (18,2 L/h). Pomimo tych różnic, zmienność parametrów farmakokinetycznych u osób w podeszłym wieku mieści się w zakresie obserwowanym u osób młodszych. Co ważne, badania kliniczne przeprowadzone u 44 pacjentów ze schizofrenią w wieku powyżej 65 lat, którym podawano olanzapinę w dawkach od 5 do 20 mg na dobę, nie wykazały szczególnego profilu zdarzeń niepożądanych związanego z wiekiem. ^{65 lat, podawanie olanzapiny w dawkach od 5 do 20 mg/dobę nie było związane ze szczególnym profilem zdarzeń niepożądanych.”>6}

Płeć jako czynnik modyfikujący

Płeć pacjenta również wpływa na parametry farmakokinetyczne olanzapiny. U kobiet obserwuje się dłuższy średni okres półtrwania w fazie eliminacji (36,7 godzin) w porównaniu do mężczyzn (32,3 godziny). Równocześnie klirens olanzapiny u kobiet jest obniżony (18,9 L/h) w stosunku do wartości obserwowanych u mężczyzn (27,3 L/h). Pomimo tych różnic, profil bezpieczeństwa olanzapiny stosowanej w dawkach 5-20 mg był porównywalny zarówno w grupie kobiet (n=467), jak i mężczyzn (n=869).⁷

Niewydolność nerek

Pacjenci z niewydolnością nerek, nawet ciężką (klirens kreatyniny <10 mL/min), nie wykazują znamiennych różnic w parametrach farmakokinetycznych olanzapiny w porównaniu do osób z prawidłową funkcją nerek. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 37,7 godzin u pacjentów z niewydolnością nerek i 32,4 godziny u osób zdrowych, natomiast klirens leku wynosi odpowiednio 21,2 L/h i 25,0 L/h. Badania bilansu masy wykazały, że około 57% znakowanej radioaktywnie olanzapiny jest wydalane z moczem, głównie w postaci metabolitów. Te dane wskazują, że dostosowanie dawki u pacjentów z niewydolnością nerek nie jest konieczne.<sup data-drug="Olanzapine Aurovitas" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 8

Niewydolność wątroby

Przeprowadzono badanie dotyczące wpływu zaburzonej czynności wątroby na farmakokinetykę olanzapiny u 6 pacjentów z istotną klinicznie marskością wątroby (klasyfikacja Childa-Pugha A: n=5 i B: n=1). Wykazano, że zaburzenia czynności wątroby mają stosunkowo niewielki wpływ na parametry farmakokinetyczne olanzapiny podawanej doustnie w pojedynczej dawce 2,5-7,5 mg. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby obserwowano nieznacznie zwiększony klirens ogólnoustrojowy oraz krótszy okres półtrwania w fazie eliminacji w porównaniu do osób bez zaburzeń czynności wątroby. Warto zauważyć, że wśród pacjentów z marskością wątroby było więcej osób palących (4/6; 67%) niż w grupie kontrolnej (0/3; 0%), co mogło wpływać na obserwowane wyniki ze względu na działanie indukcyjne palenia tytoniu na enzymy metabolizujące olanzapinę.⁹

Wpływ palenia tytoniu

Palenie tytoniu ma istotny wpływ na parametry farmakokinetyczne olanzapiny. U osób niepalących obserwuje się wydłużony średni okres półtrwania w fazie eliminacji leku (38,6 godzin) w porównaniu do osób palących (30,4 godziny). Jednocześnie klirens olanzapiny jest zmniejszony u osób niepalących (18,6 L/h) w stosunku do osób palących (27,7 L/h). Te różnice występują zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Indukcyjne działanie składników dymu tytoniowego na enzymy układu cytochromu P450, zwłaszcza CYP1A2, prowadzi do przyspieszenia metabolizmu olanzapiny u osób palących.¹⁰

Zmienność międzyosobnicza parametrów farmakokinetycznych

Klirens osoczowy olanzapiny wykazuje istotne różnice w zależności od kilku czynników fizjologicznych i środowiskowych. Jest on mniejszy u osób starszych w porównaniu do osób młodszych, mniejszy u kobiet niż u mężczyzn, oraz mniejszy u osób niepalących niż u osób palących. Należy jednak podkreślić, że wpływ wieku, płci i palenia tytoniu na klirens olanzapiny i jej okres półtrwania jest stosunkowo mały w porównaniu z ogólną zmiennością osobniczą obserwowaną w populacji.¹¹

Różnice międzyrasowe

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone w różnych grupach etnicznych, w tym u osób rasy kaukaskiej, Japończyków oraz Chińczyków, nie wykazały istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych olanzapiny pomiędzy tymi trzema populacjami. Oznacza to, że nie jest konieczne dostosowanie dawkowania ze względu na przynależność etniczną pacjenta.¹²

Farmakokinetyka olanzapiny u dzieci i młodzieży

Parametry farmakokinetyczne olanzapiny u młodzieży (w wieku 13-17 lat) są zasadniczo podobne do tych obserwowanych u osób dorosłych. Jednakże w badaniach klinicznych stwierdzono, że średnia ekspozycja na olanzapinę była o około 27% większa u młodzieży w porównaniu do dorosłych. Różnice te można przypisać czynnikom demograficznym, takim jak mniejsza średnia masa ciała oraz mniejsza liczba osób palących w grupie młodzieży. Te czynniki mogą przyczyniać się do zwiększonej ekspozycji na olanzapinę obserwowanej w tej grupie wiekowej, co należy uwzględnić podczas planowania terapii.¹³

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych olanzapiny