Interakcje leku
Olanzapine Aurovitas 5 mg

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Induktory CYP1A2, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, mogą zwiększać klirens olanzapiny, prowadząc do obniżenia jej stężenia w organizmie, co wymaga monitorowania stanu klinicznego i ewentualnej korekty dawki. Z kolei inhibitory CYP1A2, zwłaszcza fluwoksamina, powodują istotny wzrost stężenia olanzapiny (Cmax wzrasta o 54-77%, AUC o 52-108%), co wskazuje na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki leku. Węgiel aktywny obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany z co najmniej 2-godzinnym odstępem. Nie obserwuje się istotnych interakcji z inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna), lekami zobojętniającymi kwas solny, cymetydyną, litem, biperydenem oraz walproinianem.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Olanzapina, jako substancja czynna wchodząca w skład produktu leczniczego Olanzapine Aurovitas, może wchodzić w interakcje z wieloma innymi produktami leczniczymi i substancjami. Poznanie mechanizmów oraz konsekwencji tych interakcji jest kluczowe dla bezpiecznego stosowania leku. Badania interakcji dla olanzapiny przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych, co należy uwzględnić przy interpretacji poniższych danych.1

Wpływ innych leków na farmakokinetykę olanzapiny

Metabolizm olanzapiny odbywa się głównie przy udziale izoenzymu CYP1A2, dlatego substancje, które wybiórczo indukują lub hamują ten izoenzym mogą mieć istotny wpływ na farmakokinetykę olanzapiny.2

Indukcja CYP1A2

Substancje indukujące CYP1A2 mogą przyspieszać metabolizm olanzapiny, co prowadzi do zmniejszenia jej stężenia w organizmie. Do najważniejszych induktorów należą:

  • Palenie tytoniu – przyspiesza metabolizm olanzapiny
  • Karbamazepina – lek przeciwpadaczkowy, również przyspiesza metabolizm olanzapiny

W wyniku działania tych czynników obserwowano nieznaczne do średniego zwiększenie klirensu olanzapiny. Chociaż znaczenie kliniczne tego zjawiska jest prawdopodobnie ograniczone, zaleca się uważną kontrolę stanu klinicznego pacjenta i w razie potrzeby rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny.3

Hamowanie CYP1A2

Inhibitory izoenzymu CYP1A2 mogą znacząco hamować metabolizm olanzapiny, prowadząc do zwiększenia jej stężenia w organizmie. Istotne klinicznie interakcje występują przy jednoczesnym stosowaniu:

  • Fluwoksaminy – specyficzny inhibitor CYP1A2, który może powodować:
    • Wzrost stężenia maksymalnego (Cmax) olanzapiny o 54% u niepalących kobiet
    • Wzrost Cmax o 77% u palących mężczyzn
    • Zwiększenie pola pod krzywą (AUC) o 52% u niepalących kobiet
    • Zwiększenie AUC o 108% u palących mężczyzn
  • Cyprofloksacyna i inne inhibitory CYP1A2

W przypadku równoczesnego stosowania fluwoksaminy lub innego inhibitora CYP1A2, należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny. Podobnie, jeśli rozpoczynane jest leczenie inhibitorem CYP1A2, należy rozważyć redukcję dawki olanzapiny.4

Zmniejszenie biodostępności olanzapiny

Węgiel aktywny znacząco zmniejsza biodostępność olanzapiny podawanej doustnie – o 50 do 60%. Aby uniknąć tej interakcji, węgiel aktywny należy podawać co najmniej 2 godziny przed olanzapiną lub 2 godziny po jej zażyciu.5

Nie stwierdzono, aby fluoksetyna (inhibitor CYP2D6), pojedyncze dawki leków zobojętniających kwas solny (zawierających glin, magnez) czy cymetydyna w istotny sposób wpływały na farmakokinetykę olanzapiny.6

Wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze

Olanzapina może wywierać antagonistyczne działanie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, co ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania z lekami o działaniu dopaminergicznym.7

Olanzapina nie hamuje in vitro głównych izoenzymów cytochromu P450 (1A2, 2D6, 2C9, 2C19, 3A4), co potwierdzono w badaniach in vivo. Nie stwierdzono hamowania metabolizmu następujących substancji czynnych:

  • Trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (metabolizowanych głównie przez CYP2D6)
  • Warfaryny (CYP2C9)
  • Teofiliny (CYP1A2)
  • Diazepamu (CYP3A4 i 2C19)

Dzięki temu potencjał interakcji farmakometabolicznych olanzapiny z innymi lekami jest stosunkowo ograniczony.8

Nie stwierdzono również interakcji olanzapiny podawanej równocześnie z litem czy biperydenem.9

Kontrola stężeń terapeutycznych walpronianu w osoczu nie wskazuje na konieczność zmiany jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny, co sugeruje brak istotnych interakcji farmakokinetycznych między tymi lekami.10

Interakcje wpływające na ośrodkowy układ nerwowy

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów spożywających alkohol lub stosujących leki, które mogą hamować aktywność ośrodkowego układu nerwowego, ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na OUN.11

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny i produktów leczniczych stosowanych w chorobie Parkinsona u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem. Jest to spowodowane antagonistycznym działaniem olanzapiny wobec receptorów dopaminowych, co może nasilać objawy parkinsonizmu.12

Interakcje wpływające na odstęp QTc

Należy zachować ostrożność stosując olanzapinę jednocześnie z lekami, które wydłużają odstęp QTc, ze względu na potencjalne ryzyko addytywnego wpływu na repolaryzację mięśnia sercowego i zwiększonego ryzyka zaburzeń rytmu serca.13

Interakcje olanzapiny z alkoholem

Interakcja olanzapiny z alkoholem zasługuje na szczególną uwagę ze względu na potencjalnie poważne konsekwencje kliniczne. Alkohol, podobnie jak olanzapina, działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), dlatego jednoczesne stosowanie może prowadzić do nasilenia działania hamującego OUN.14

Efekty jednoczesnego stosowania olanzapiny i alkoholu mogą obejmować:

  • Nasilenie sedacji i senności
  • Pogorszenie funkcji poznawczych i psychomotorycznych
  • Zaburzenia koordynacji ruchowej
  • Zwiększone ryzyko upadków i urazów
  • Potencjalne nasilenie objawów hipotensji ortostatycznej
  • Zwiększone ryzyko zaburzeń oddychania

Należy stanowczo odradzać pacjentom spożywanie alkoholu podczas terapii olanzapiną. Pacjentów należy szczegółowo poinformować o ryzyku związanym z łączeniem tych substancji i zalecić całkowitą abstynencję od alkoholu w trakcie leczenia.

Tabela interakcji olanzapiny z innymi substancjami

Substancja wchodząca w interakcję Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom ważności interakcji Zalecenia kliniczne
Fluwoksamina Hamowanie CYP1A2 Wzrost stężenia olanzapiny (Cmax o 54-77%, AUC o 52-108%) Wysoki Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny
Cyprofloksacyna Hamowanie CYP1A2 Potencjalny wzrost stężenia olanzapiny Średni Rozważyć zmniejszenie dawki olanzapiny
Karbamazepina Indukcja CYP1A2 Zmniejszenie stężenia olanzapiny Średni Kontrola stanu klinicznego, ewentualne zwiększenie dawki olanzapiny
Nikotyna (palenie tytoniu) Indukcja CYP1A2 Zmniejszenie stężenia olanzapiny Średni Kontrola stanu klinicznego, ewentualne zwiększenie dawki olanzapiny
Węgiel aktywny Adsorpcja, zmniejszenie wchłaniania Zmniejszenie biodostępności o 50-60% Wysoki Zachować odstęp co najmniej 2 godziny
Alkohol Addytywne działanie hamujące OUN Nasilenie sedacji, zaburzenia psychomotoryczne Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Leki przeciwparkinsonowskie Antagonistyczne działanie na receptory dopaminowe Potencjalne nasilenie objawów parkinsonizmu Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem
Leki wydłużające odstęp QTc Addytywny wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego Potencjalne zwiększenie ryzyka zaburzeń rytmu serca Wysoki Zachować ostrożność, rozważyć monitorowanie EKG
Fluoksetyna Hamowanie CYP2D6 Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Nie wymaga modyfikacji dawkowania
Leki zobojętniające kwas solny (zawierające glin, magnez) Potencjalne zmiany pH i wchłaniania Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Nie wymaga modyfikacji dawkowania
Cymetydyna Potencjalne hamowanie metabolizmu Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Nie wymaga modyfikacji dawkowania
Lit Farmakokinetyczny i farmakodynamiczny Brak istotnych interakcji Niski Nie wymaga modyfikacji dawkowania
Biperyden Farmakokinetyczny i farmakodynamiczny Brak istotnych interakcji Niski Nie wymaga modyfikacji dawkowania
Walproinian Farmakokinetyczny Brak wpływu na stężenie walpronianu Niski Nie wymaga modyfikacji dawkowania walpronianu
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl