Właściwości farmakokinetyczne mirtazapiny

Preparat Mirtagen zawiera substancję czynną mirtazapinę, dostępną w tabletkach ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane farmakokinetyczne tego leku, istotne z punktu widzenia praktyki klinicznej.¹

Wchłanianie

Po doustnym podaniu mirtazapina charakteryzuje się dobrą i szybką absorpcją z przewodu pokarmowego. Biodostępność leku wynosi około 50%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko, po około 2 godzinach od przyjęcia dawki. Co istotne z punktu widzenia stosowania leku, przyjmowanie pokarmu nie wpływa na parametry farmakokinetyczne mirtazapiny, co daje swobodę w planowaniu pory podania leku.²

Dystrybucja

Mirtazapina charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza wynoszącym około 85%. Ten parametr ma istotne znaczenie przy przewidywaniu interakcji lekowych z innymi substancjami silnie wiążącymi się z białkami, szczególnie u pacjentów z hipoalbuminemią lub przyjmujących jednocześnie inne leki o wysokim powinowactwie do białek osocza.³

Metabolizm

Mirtazapina podlega intensywnym przemianom metabolicznym w organizmie. Główne szlaki metaboliczne obejmują:

• Demetylację – proces odłączenia grupy metylowej
• Utlenianie – przyłączenie tlenu do cząsteczki
• Sprzęganie – kolejny etap przygotowujący związek do wydalenia z organizmu

W procesach tych uczestniczą enzymy cytochromu P450. Na podstawie badań in vitro na mikrosomach wątroby człowieka ustalono, że:

• Enzymy CYP2D6 i CYP1A2 są odpowiedzialne za tworzenie 8-hydroksymetabolitu mirtazapiny
• Enzym CYP3A4 odpowiada za powstawanie metabolitów N-demetylowych i N-oksydowych

Szczególnie istotny z klinicznego punktu widzenia jest metabolit demetylowy, który wykazuje aktywność farmakologiczną i charakteryzuje się profilem farmakokinetycznym podobnym do związku macierzystego. Oznacza to, że przyczynia się on do efektu terapeutycznego leku.⁴

Eliminacja

Mirtazapina ulega szybkiej przemianie metabolicznej i jest wydalana z organizmu dwiema głównymi drogami:

• Z moczem
• Z kałem

Proces eliminacji jest stosunkowo szybki i kompletny – większość leku jest wydalana w ciągu kilku dni od podania. Okres półtrwania eliminacji (T₁/₂) mirtazapiny mieści się w przedziale 20-40 godzin, co umożliwia podawanie leku raz na dobę. Warto zauważyć, że w niektórych przypadkach obserwowano:

• Dłuższy T₁/₂ – do 65 godzin
• Krótszy T₁/₂ – szczególnie u młodych mężczyzn

Stan stacjonarny stężenia leku w organizmie osiągany jest po 3-4 dniach regularnego stosowania. Po tym okresie nie obserwuje się dalszej kumulacji mirtazapiny.⁵

Liniowość farmakokinetyki

W zakresie zalecanych dawek terapeutycznych mirtazapina wykazuje farmakokinetykę liniową. Oznacza to, że zwiększenie dawki leku prowadzi do proporcjonalnego wzrostu stężenia w osoczu, co ułatwia przewidywanie efektów terapeutycznych po modyfikacji dawkowania.⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Należy zwrócić szczególną uwagę na parametry farmakokinetyczne mirtazapiny u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek lub wątroby. W tych grupach pacjentów może dochodzić do zmniejszenia klirensu mirtazapiny, co może skutkować zwiększonym stężeniem leku w osoczu i potencjalnie nasilonymi działaniami niepożądanymi. W takich przypadkach może być konieczne dostosowanie dawkowania.⁷