zwężenie tętnicy nerkowej
Zwężenie tętnicy nerkowej (ZTN) to patologiczne zmniejszenie światła naczynia doprowadzającego krew do nerki. Najczęstszą przyczyną ZTN (ok. 90% przypadków) jest miażdżyca, szczególnie u pacjentów powyżej 50. roku życia, z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego. Drugą istotną przyczyną jest dysplazja włóknisto-mięśniowa, występująca głównie u młodszych kobiet.
Klinicznie ZTN może manifestować się jako nadciśnienie tętnicze oporne na leczenie, pogorszenie funkcji nerek po włączeniu inhibitorów ACE lub sartanów, niewydolność nerek o niejasnej etiologii lub nawracający obrzęk płuc. Charakterystyczne jest nagłe wystąpienie nadciśnienia u osób przed 30. lub po 55. roku życia oraz obecność szmeru naczyniowego nad jamą brzuszną.
Diagnostyka ZTN obejmuje badania obrazowe: ultrasonografię dopplerowską, angiografię tomografii komputerowej, angiografię rezonansu magnetycznego oraz klasyczną angiografię, która pozostaje złotym standardem. W leczeniu stosuje się rewaskularyzację (angioplastykę z implantacją stentu) oraz farmakoterapię nadciśnienia i chorób współistniejących.
Leczenie interwencyjne ZTN jest zalecane w przypadku nadciśnienia opornego, nawracającego obrzęku płuc, postępującej niewydolności nerek oraz u pacjentów z jednostronnym zwężeniem i zachowaną funkcją nerek. Decyzja o rewaskularyzacji powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem korzyści i ryzyka procedury.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sumilar Duo 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Sumilar Duo, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), jest przeciwwskazany u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, istotnym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych, ciężkim niedociśnieniem tętniczym, niestabilnością hemodynamiczną, zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. znacznym zwężeniem zastawki aorty), a także u kobiet w II i III trymestrze ciąży. Ponadto, stosowanie Sumilar Duo jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m²) jednocześnie leczonych aliskirenem, ze względu na ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia i pogorszenia funkcji nerek. Ramipryl nie powinien być stosowany w okresie 36 godzin po zakończeniu terapii sakubitrylem z walsartanem, aby uniknąć ryzyka obrzęku naczynioruchowego. Amlodypina jest przeciwwskazana w wstrząsie, niestabilnej hemodynamicznie niewydolności serca po zawale oraz ciężkim niedociśnieniu tętniczym. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak czerwień Allura AC (E 129) i azorubinę (E 122), które mogą wywoływać reakcje alergiczne, oraz mniej niż 23 mg sodu na kapsułkę, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami sodowymi.
aliskiren, amlodypiny bezylan, antagonista wapnia, azorubina, ciężkie niedociśnienie, czerwień Allura AC, działanie wazodylatacyjne, hiperkaliemia, inhibitor ACE, leczenie przeciwnadciśnieniowe, nadwrażliwość na amlodypinę, nadwrażliwość na ramipryl, niedociśnienie tętnicze, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, pochodna dihydropirydyny, procedury pozaustrojowe, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl z walsartanem, stenoza aortalna, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pulsaren 20 20 mg
Lek Pulsaren 20, zawierający chinapryl w postaci chlorowodorku chinaprylu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 145,5 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, zarówno związany z wcześniejszym stosowaniem inhibitorów ACE, jak i dziedziczny lub idiopatyczny, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji obrzękowych dróg oddechowych. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w II i III trymestrze ciąży z uwagi na ryzyko poważnych uszkodzeń płodu, takich jak hipotensja, hipoplazja czaszki, niewydolność nerek czy bezmocz. Jednoczesne stosowanie z aliskirenem jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą oraz z zaburzeniami czynności nerek przy GFR <60 ml/min/1,73 m², ze względu na ryzyko powikłań nerkowych i hiperkaliemii.
aliskiren, allopurynol, bezmocz, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tkanki łącznej, cukrzyca, dializoterapia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, hipoplazja czaszki, hipotensja, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, lek oszczędzający potas, nadwrażliwość na chinapryl, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pierwszy trymestr ciąży, przeszczepienie nerki, suplement potasu, trymestr ciąży, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Interakcje leku – PoltechDTPA 13,25 mg DTPA (sodu dietylenotriamiopentaoctan jednowodny)
Podczas stosowania radiofarmaceutyku ⁹⁹ᵐTc-DTPA istotne jest uwzględnienie interakcji z lekami wpływającymi na funkcję narządów, które mogą modyfikować dystrybucję i wychwyt znacznika, co ma kluczowe znaczenie dla interpretacji wyników diagnostycznych. Kaptopryl w dawce 25-50 mg doustnie, stosowany w diagnostyce zwężenia tętnicy nerkowej, zmienia hemodynamikę nerek i wymaga ścisłego monitorowania ciśnienia tętniczego ze względu na ryzyko hipotensji i upośledzenia funkcji nerek. Dożylny furosemid zwiększa wydalanie ⁹⁹ᵐTc-DTPA, co jest wykorzystywane do różnicowania poszerzenia układu miedniczkowo-moczowodowego o charakterze zaporowym lub niezaporowym. Leki psychotropowe mogą powodować zwiększony przepływ krwi w obszarze unaczynienia tętnicy szyjnej zewnętrznej, prowadząc do szybkiego gromadzenia znacznika w okolicy nosogardła (objaw „gorącego nosa”) podczas angiografii mózgowej, co może utrudniać interpretację wyników.
angiografia naczyń mózgowych, ciśnienie tętnicze, farmakokinetyka, faza tętnicza, furosemid, hemodynamika nerek, lek psychotropowy, niewydolność nerek, objaw gorącego nosa, ośrodkowy układ nerwowy, perfuzja mózgu, radiofarmaceutyk, renoscyntygrafia, technet-99m, tętnica szyjna zewnętrzna, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Renoscint MAG3 1 mg
Renoscint MAG3 (1 mg) jest radiofarmaceutykiem stosowanym po znakowaniu nadtechnecjanem (99mTc) sodu do scyntygrafii nerek. Dawkowanie u dorosłych i osób starszych wynosi od 37 do 185 MBq, zależnie od wskazań klinicznych i rodzaju badania – wyższe dawki są wymagane do oceny przepływu krwi i przemieszczania znacznika w moczowodach, natomiast niższe do renografii i oceny przemieszczania wewnątrznerkowego. U dzieci i młodzieży dawki należy dostosować do masy ciała lub powierzchni ciała według tabeli EANM (2016), z minimalną dawką 15 MBq dla najmniejszych pacjentów, aby zapewnić odpowiednią jakość obrazowania diagnostycznego.
badanie scyntygraficzne, inhibitor ACE, lek moczopędny, moczowód, nadtechnecjan sodu, obrazowanie nerek, odpływ moczu, preparat radiofarmaceutyczny, przepływ krwi w nerkach, radiofarmaceutyk, renografia, Renoscint MAG3, scyntygrafia dynamiczna, zaburzenia nefrologiczne, znakowanie radioaktywne, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valtap HCT
Produkt leczniczy Valtap HCT, zawierający walsartan i hydrochlorotiazyd, wymaga szczegółowego monitorowania gospodarki elektrolitowej, zwłaszcza stężenia potasu, ze względu na ryzyko hipokaliemii indukowanej tiazydowym lekiem moczopędnym oraz potencjalne hiperkaliemię przy jednoczesnym stosowaniu leków oszczędzających potas lub suplementów potasu. Konieczne jest także kontrolowanie stężeń sodu, magnezu, wapnia oraz kwasu moczowego w surowicy, gdyż hydrochlorotiazyd może powodować hiponatremię, zasadowicę hipochloremiczną, hipomagnezemię i hiperkalcemię. U pacjentów z klirensem kreatyniny ≥ 30 ml/min nie jest wymagane dostosowanie dawki, jednak u osób z zaburzeniami czynności nerek zaleca się regularne badania laboratoryjne. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z jednostronnym lub obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej oraz u osób z pierwotnym hiperaldosteronizmem. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami serca (zwężenie zastawek, kardiomiopatia przerostowa) oraz u osób z zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ryzyko śpiączki wątrobowej i niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza na początku terapii.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostra jaskra z zamkniętym kątem, ostra niewydolność nerek, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, wrodzona nietolerancja fruktozy, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ramlolan 10 mg + 5 mg
Lek Ramlolan, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (bloker kanału wapniowego z grupy dihydropirydyn), posiada liczne przeciwwskazania kliniczne. Ramipryl jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących aliskiren z powodu cukrzycy lub z GFR < 60 ml/min/1,73 m² ze względu na ryzyko hiperkaliemii, pogorszenia funkcji nerek i powikłań sercowo-naczyniowych. Nie należy rozpoczynać terapii wcześniej niż 36 godzin po odstawieniu sakubitrylu z walsartanem z uwagi na zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Ponadto, przeciwwskazania obejmują obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, istotne zwężenie tętnic nerkowych, ciążę (II i III trymestr), niedociśnienie oraz niestabilność hemodynamiczną. U pacjentów poddawanych zabiegom pozaustrojowym z kontaktem krwi z powierzchniami o ładunku ujemnym istnieje ryzyko reakcji anafilaktoidalnych.
afereza lipoprotein, antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanału wapniowego, ciężkie niedociśnienie tętnicze, dializa, gradient ciśnień, hiperkaliemia, hipoperfuzja tkanek, hipoplazja kości czaszki, inhibitor ACE, małowodzie, nadwrażliwość, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, ostra niewydolność nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, pochodna dihydropirydyny, powikłanie sercowo-naczyniowe, ramipryl i amlodypina, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl z walsartanem, stenoza, wstrząs kardiogenny, zaawansowana niewydolność nerek, zabieg pozaustrojowy, zaburzenie czynności nerek, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Osaver HCT
Produkt leczniczy Osaver HCT, zawierający olmesartan medoksomil i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia, zaburzeń elektrolitowych oraz niewydolności nerek, zwłaszcza u pacjentów z niedoborem objętości płynów, chorobami nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min jest przeciwwskazaniem), zastoinową niewydolnością serca, zwężeniem tętnicy nerkowej oraz zaburzeniami czynności wątroby. Maksymalna dawka olmesartanu u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min) wynosi 20 mg/dobę, a wyższe dawki (40 mg + 12,5 mg lub 40 mg + 25 mg) są przeciwwskazane. Konieczne jest monitorowanie stężenia potasu, kreatyniny, kwasu moczowego oraz elektrolitów, ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipokaliemii, hiponatremii i innych zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) jest przeciwwskazana, a w wyjątkowych przypadkach wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, cholestaza, cholesterol, choroba niedokrwienna serca, ciężkie niedociśnienie, dna moczanowa, enteropatia typu celiakii, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia rozcieńczeniowa, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, jaskra wtórna z zamkniętym kątem, kardiomiopatia przerostowa, nadczynność przytarczyc, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie objawowe, niedrożność dróg żółciowych, nietolerancja glukozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, oliguria, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, ostra toksyczność oddechowa, ostre niedociśnienie tętnicze, pierwotny aldosteronizm, podwójna blokada układu RAA, przewlekła biegunka, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, tiazydowy lek moczopędny, toczeń rumieniowaty układowy, triglicerydy, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dipperam
Produkt leczniczy Dipperam, zawierający amlodypinę (pochodna dihydropirydyny) oraz walsartan (antagonista receptora angiotensyny II), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niedoborem sodu, odwodnieniem, zwężeniem tętnicy nerkowej, zaburzeniami czynności nerek (GFR >30 ml/min/1,73 m²) oraz wątroby. U pacjentek w ciąży stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na teratogenne działanie walsartanu. Zaleca się wyrównanie niedoborów sodu i wody przed terapią oraz ścisły monitoring ciśnienia tętniczego i parametrów biochemicznych, zwłaszcza stężenia potasu, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu, leków oszczędzających potas lub heparyny. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby maksymalna dawka walsartanu wynosi 80 mg. W przypadku wystąpienia niedociśnienia tętniczego należy zastosować odpowiednie postępowanie, w tym ułożenie pacjenta w pozycji leżącej i podanie dożylne roztworu NaCl.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, hiperkaliemia, leczenie przeciwnadciśnieniowe, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze objawowe, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność serca, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, pochodna dihydropirydyny, przełom nadciśnieniowy, przeszczepienie nerki, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Co-Dipper
Produkt leczniczy Co-Dipper, zawierający walsartan i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych, takich jak hipokaliemia, hiponatremia, hipomagnezemia oraz hiperkalcemia. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia potasu, sodu, magnezu, wapnia, kreatyniny oraz kwasu moczowego w surowicy. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥30 ml/min/1,73 m²), niewydolnością serca, zwężeniem tętnic nerkowych oraz chorobami wątroby. U pacjentów z ciężką przewlekłą niewydolnością serca stosowanie Co-Dipper jest przeciwwskazane. Ponadto, stosowanie leku wiąże się z ryzykiem wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, reakcji nadwrażliwości, zaostrzenia tocznia rumieniowatego, a także potencjalnego zwiększenia ryzyka nieczerniakowych nowotworów skóry (NMSC), zwłaszcza przy długotrwałej ekspozycji na hydrochlorotiazyd.
antagonista receptora angiotensyny II, astma oskrzelowa, ciśnienie w gałce ocznej, doustny lek przeciwcukrzycowy, duszność, gorączka, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor ACE, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, leczenie przeciwnadciśnieniowe, lek moczopędny oszczędzający potas, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie tętnicze objawowe, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność serca przewlekła, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra jaskra zamkniętego kąta, ostra niewydolność nerek, ostrość wzroku, pierwotny hiperaldosteronizm, przeszczepienie nerki, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, stężenie kreatyniny w surowicy, stężenie kwasu moczowego, stężenie kwasu moczowego w surowicy, stężenie mocznika, stężenie potasu w surowicy, stężenie triglicerydów w surowicy, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, uczulenie na sulfonamidy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Avasart Plus
Produkt leczniczy Avasart Plus, zawierający amlodypinę i walsartan, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z pobudzeniem układu renina-angiotensyna, odwodnionych lub z niedoborem sodu, gdzie ryzyko niedociśnienia tętniczego jest zwiększone. Zaleca się wyrównanie niedoborów sodu i wody przed terapią oraz monitorowanie stężenia potasu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu, leków moczopędnych oszczędzających potas lub innych leków podnoszących poziom potasu. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (GFR >30 ml/min/1,73 m²) modyfikacja dawkowania nie jest konieczna, jednak w umiarkowanych zaburzeniach należy kontrolować stężenie potasu i kreatyniny. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby dawka walsartanu nie powinna przekraczać 80 mg, a stosowanie wymaga ostrożności ze względu na wydłużony okres półtrwania amlodypiny i zwiększone AUC.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, hiperaldosteronizm, hiperkaliemia, inhibitor ACE, kreatynina w surowicy, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, mocznik we krwi, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk głośni, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oliguria, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu RAA, przełom nadciśnieniowy, przeszczepienie nerki, roztwór fizjologiczny soli, układ renina-angiotensyna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie drożności dróg żółciowych, zastawka aorty, zastoinowa niewydolność serca, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dipperam HCT
Bezpieczeństwo i skuteczność amlodypiny w przełomie nadciśnieniowym nie zostały potwierdzone, co wymaga ostrożności przy stosowaniu preparatu Dipperam HCT (amlodypina 10 mg, walsartan 320 mg, hydrochlorotiazyd 25 mg). W badaniach klinicznych niedociśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne, wystąpiło u 1,7% pacjentów przy maksymalnej dawce, a ryzyko to jest zwiększone u osób z hipowolemią lub niedoborem sodu. Zaleca się wyrównanie tych zaburzeń przed terapią oraz monitorowanie elektrolitów, zwłaszcza potasu, sodu i magnezu, ze względu na ryzyko hipokaliemii, hiponatremii i zaburzeń metabolicznych. U pacjentów z niewydolnością nerek, chorobami wątroby, zwężeniem tętnic nerkowych oraz po przeszczepie nerki konieczna jest szczególna ostrożność i regularna kontrola parametrów biochemicznych. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²), bezmoczem, dializowanych oraz z pierwotnym hiperaldosteronizmem.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemja, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra zamkniętego kąta, lek moczopędny, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oliguria, pierwotny hiperaldosteronizm, przełom nadciśnieniowy, przeszczep nerki, przewlekła choroba nerek, stenoza aortalna, tiazydowy lek moczopędny, toczeń rumieniowaty układowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenie elektrolitowe, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon substancji czynnych
Benazepryl – Działania niepożądane
Benazepryl, stosowany w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa podobny u dzieci i dorosłych, choć brak jest danych dotyczących długotrwałego stosowania u populacji pediatrycznej. Najważniejsze działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (zmniejszenie hemoglobiny, hematokrytu, leukocytów i płytek krwi), obrzęk naczynioruchowy (warg, twarzy, jelita cienkiego), reakcje rzekomoanafilaktyczne, hiperkaliemię (szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub stosujących leki oszczędzające potas) oraz zaburzenia funkcji nerek (wzrost stężenia mocznika i kreatyniny). Rzadko obserwuje się ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. Często występują objawy neurologiczne (ból i zawroty głowy), sercowo-naczyniowe (kołatanie serca, objawy ortostatyczne) oraz kaszel suchy, charakterystyczny dla inhibitorów ACE.
agranulocytoza, benazepryl, dławica piersiowa, hiperkaliemia, inhibitor ACE, kreatynina, leukopenia, Lotensin, łuszczyca, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność jelit, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parametr hematologiczny, parestezja, pęcherzyca, pokrzywka, reakcja rzekomoanafilaktyczna, stężenie mocznika, szum w uszach, udar mózgu, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ramidilan HCT
Produkt leczniczy Ramidilan HCT, zawierający ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem, niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek, marskością wątroby oraz u osób poddawanych rozległym zabiegom chirurgicznym. Stosowanie ramiprylu jest przeciwwskazane w ciąży oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek, a także przy obustronnym zwężeniu tętnic nerkowych. Konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego, elektrolitów (w tym potasu i sodu), kreatyniny oraz kwasu moczowego, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii, hipokaliemii (<3,5 mmol/l), hiponatremii oraz obrzęku naczynioruchowego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA).
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, azotemia, ciężkie nadciśnienie tętnicze, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, przewlekła choroba nerek, racekadotryl, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, tiazydowy lek moczopędny, toczeń rumieniowaty, torsade de pointes, twardzina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wydłużenie odstępu QT, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rimal 10 mg + 10 mg
Lek Rimal, zawierający ramipryl i amlodypinę, posiada liczne przeciwwskazania wymagające szczególnej uwagi klinicznej. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym pochodne dihydropirydyny i inhibitory ACE, a także u osób z obrzękiem naczynioruchowym (dziedzicznym, idiopatycznym lub po inhibitorach ACE/AIIRA). Przeciwwskazaniem są także znaczne obustronne zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie tętnicy jedynej czynnej nerki, zaburzenia czynności wątroby oraz ciąża w II i III trymestrze. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niedociśnieniem, niestabilnym stanem hemodynamicznym, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory oraz niestabilną hemodynamicznie niewydolnością serca po zawale mięśnia sercowego, co wiąże się głównie z komponentem amlodypinowym.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, inhibitor ACE, metoda pozaustrojowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na składniki, niedociśnienie, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostry zawał mięśnia sercowego, pochodna dihydropirydyny, ramipryl, sakubitryl, trymestr ciąży, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zwężenie drogi odpływu, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Acurenal
Chinapryl (Acurenal), inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów ze zwężeniem zastawki aortalnej, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca oraz chorobą naczyń mózgowych, ze względu na ryzyko nadmiernego niedociśnienia. U pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza z klirensem kreatyniny poniżej 60 ml/min, konieczne jest dostosowanie dawki i monitorowanie funkcji nerek, gdyż okres półtrwania chinaprylatu ulega wydłużeniu. Niedociśnienie tętnicze może nasilać się przy odwodnieniu, stosowaniu leków moczopędnych, diecie niskosodowej, dializie, biegunce lub wymiotach. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i ewentualne podanie dożylne soli fizjologicznej. U pacjentów z jedno- lub obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej obserwowano odwracalny wzrost stężenia mocznika i kreatyniny, co wymaga monitorowania czynności nerek w pierwszych tygodniach terapii. Chinapryl jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min).
agranulocytoza, antagonista aldosteronu, antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, chinaprylat, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, doustny lek hipoglikemizujący, esteraza C1, ewerolimus, hiperkaliemia, hipoaldosteronizm, hipoglikemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyń, LDL-afereza, lek moczopędny oszczędzający potas, marskość poalkoholowa, martwicze zapalenie naczyń, nadciśnienie reninozależne, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, podwójna blokada układu RAA, racekadotryl, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl walsartan, SIADH, skąpomocz, supresja szpiku kostnego, syrolimus, temsyrolimus, wildagliptyna, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Telmizek HCT
Telmizek HCT, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, nerek oraz u kobiet w ciąży. Telmisartan jest przeciwwskazany u pacjentek w ciąży oraz u osób z zastojem żółci, niedrożnością dróg żółciowych i ciężką niewydolnością wątroby ze względu na zmniejszony klirens wątrobowy. U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki istnieje ryzyko ciężkiego niedociśnienia i niewydolności nerek. Telmizek HCT jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny <30 ml/min oraz wymaga monitorowania elektrolitów, kreatyniny i kwasu moczowego u pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek. Leczenie tiazydem może powodować hipokaliemię, hiponatremię, alkalozę hipochloremiczną oraz hiperglikemię, a telmisartan może zmniejszać nasilenie hipokaliemii, ale jednocześnie zwiększać ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, serca i cukrzycą.
alkaloza hipochloremiczna, antagonista receptora angiotensyny II, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kardiomiopatia niedokrwienna, klirens kreatyniny, krótkowzroczność przejściowa, marskość wątroby, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pierwotny hiperaldosteronizm, przerostowa kardiomiopatia zawężająca, przeszczepienie nerki, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczność układu oddechowego, tolerancja glukozy, triglicerydy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zastój żółci, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zmniejszenie ostrości widzenia, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amlodipine + Valsartan+ Hydrochlorothiazide Polpharma
Produkt Amlodipine + Valsartan + Hydrochlorothiazide Polpharma, zawierający amlodypinę, walsartan i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia (w tym ortostatycznego) u 1,7% pacjentów przy maksymalnej dawce 10 mg/320 mg/25 mg, zwłaszcza u osób z niedoborem sodu i odwodnieniem. Konieczne jest wyrównanie zaburzeń elektrolitowych przed rozpoczęciem terapii oraz regularne monitorowanie stężenia potasu, sodu, magnezu i kreatyniny, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥30 ml/min/1,73 m²) oraz stosujących inne leki wpływające na gospodarkę elektrolitową. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek, anurią, dializowanych oraz u osób z hiperkalcemią, objawową hiperurykemią i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Należy unikać jednoczesnego stosowania z suplementami potasu i lekami oszczędzającymi potas ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
azotemia, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dna moczanowa, elektrolity, fotowrażliwość, hiperaldosteronizm, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, miopia, nadczynność przytarczyc, nefropatia z utratą soli, nieczerniakowy nowotwór skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, przewlekła choroba nerek, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, skąpomocz, stenoza aortalna, stenoza mitralna, toczeń rumieniowaty, tolerancja glukozy, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlessa 8 mg + 5 mg
Lek Amlessa, zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z farmakologii obu składników. Stosowanie peryndoprylu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na inhibitory ACE, obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, dziedzicznym lub idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym, w II i III trymestrze ciąży, a także przy jednoczesnym stosowaniu sakubitrylu/walsartanu (konieczne 36-godzinne odstępy) oraz u osób poddawanych pozaustrojowym metodom leczenia z ryzykiem reakcji anafilaktoidalnych. Dodatkowo, peryndopryl jest przeciwwskazany przy znacznym obustronnym zwężeniu tętnic nerkowych lub zwężeniu tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki ze względu na ryzyko ostrej niewydolności nerek. Amlodypina wyklucza stosowanie u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem, nadwrażliwością na dihydropirydyny, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. zwężeniem zastawki aortalnej) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale mięśnia sercowego.
agranulocytoza, aliskiren, bloker kanału wapniowego, choroba autoimmunologiczna naczyń, ciężkie niedociśnienie, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, hipotensja, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry zawał serca, peryndopryl z amlodypiną, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl walsartan, stenoza zastawki mitralnej, torsade de pointes, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zastój płucny, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apoauronarami
Ramipryl, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem hipotonii, zaburzeń czynności nerek, niewydolności serca, marskości wątroby oraz u osób poddawanych zabiegom operacyjnym. Przeciwwskazane jest stosowanie ramiprylu i innych inhibitorów ACE w ciąży, a w przypadku jej rozpoznania leczenie należy natychmiast przerwać. Monitorowanie funkcji nerek i ciśnienia tętniczego jest kluczowe, zwłaszcza w początkowych tygodniach terapii, a u pacjentów z nefropatią cukrzycową nie zaleca się łączenia inhibitorów ACE z antagonistami receptorów angiotensyny II. Dawkowanie u osób w podeszłym wieku powinno być dostosowane zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego. Zaleca się odstawienie ramiprylu na co najmniej 36 godzin przed rozpoczęciem terapii sakubitrylem z walsartanem oraz odwrotnie, aby zmniejszyć ryzyko obrzęku naczynioruchowego.
antagonista receptora angiotensyny II, ciężkie nadciśnienie tętnicze, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kolagenoza, leukopenia, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, racekadotryl, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, SIADH, supresja szpiku kostnego, syrolimus, toczeń rumieniowaty, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zdekompensowana zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Telmisartan + HCT Genoptim
Telmisartan + HCT Genoptim, zawierający telmisartan i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (zwłaszcza zastojem żółci, niedrożnością dróg żółciowych oraz ciężką niewydolnością wątroby) ze względu na upośledzoną eliminację telmisartanu. Lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min). U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek konieczne jest monitorowanie stężenia potasu, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy, gdyż hydrochlorotiazyd może powodować azotemię. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego i niewydolności nerek u osób z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, cukrzyca utajona, diuretyk tiazydowy, dna moczanowa, dysfunkcja wątroby, gospodarka węglowodanowa, hiperazotemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oliguria, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, śpiączka wątrobowa, telmisartan, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastój żółci, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Perindopril 4 mg
Perindopril, dostępny w dawkach 2 mg i 4 mg, jest inhibitorem ACE stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz chorób układu sercowo-naczyniowego. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na perindopril z tert-butyloaminą oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę (36,14 mg w tabletce 2 mg i 72,28 mg w tabletce 4 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie po inhibitorach ACE oraz wrodzony lub idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy. Lek jest przeciwwskazany w II i III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych wad rozwojowych płodu, a także u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy zaopatrującej jedyną nerkę, ze względu na ryzyko ostrej niewydolności nerek. Konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki układu moczowego przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z czynnikami ryzyka miażdżycy tętnic nerkowych.
afereza lipoprotein, aliskiren, antagonista receptora angiotensyny, beta-adrenolityk, bloker kanału wapniowego, cukrzyca, diuretyk, hemodializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipoplazja kości czaszki, hipotensja, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktoza jednowodna, małowodzie, metody pozaustrojowe, miażdżyca tętnic, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl, sartan, układ moczowy, układ sercowo-naczyniowy, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, zaburzenie czynności nerek, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon substancji czynnych
Peryndopryl – Przeciwwskazania stosowania
Peryndopryl, inhibitor ACE, jest wskazany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz po zawale mięśnia sercowego, stosowany zarówno w monoterapii, jak i w preparatach złożonych (np. z amlodypiną lub indapamidem). Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na peryndopryl lub inne inhibitory ACE, historię obrzęku naczynioruchowego (w tym wrodzony lub idiopatyczny), a także stosowanie w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko wad rozwojowych płodu (np. niedorozwój kości czaszki, niewydolność nerek, małowodzie). Ponadto, peryndopryl jest przeciwwskazany u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy zaopatrującej jedyną czynną nerkę, gdyż może to prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Preparaty złożone wymagają uwzględnienia przeciwwskazań dotyczących pozostałych składników, takich jak ciężkie niedociśnienie, wstrząs czy encefalopatia wątrobowa.
afereza lipoprotein, aliskiren, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, cukrzyca, dializa, dializoterapia, diuretyk tiazydopodobny, encefalopatia wątrobowa, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipokaliemia, indapamid, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens kreatyniny, małowodzie, metoda pozaustrojowa, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, perfuzja narządowa, peryndopryl, preparat złożony, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl, trymestr ciąży, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Erytrocytoza – Etiologia i przyczyny
Erytrocytoza to stan charakteryzujący się podwyższoną liczbą erytrocytów, co skutkuje wzrostem hematokrytu i/lub stężenia hemoglobiny. Wyróżnia się erytrocytozę względną, wynikającą z zmniejszenia objętości osocza (np. odwodnienie, diuretyki, otyłość, palenie tytoniu), oraz bezwzględną, dzieloną na pierwotną (np. czerwienica prawdziwa związana z mutacją JAK2 V617F w 95-98% przypadków, niskie stężenie erytropoetyny) i wtórną (zwiększona produkcja erytropoetyny w odpowiedzi na hipoksję lub niezależnie od niej). Erytrocytoza wtórna jest częstsza i może być spowodowana chorobami układu oddechowego (POChP, obturacyjny bezdech senny), sercowo-naczyniowego (wady serca, niewydolność), czynnikami środowiskowymi (wysokość, palenie), zaburzeniami hemoglobiny, chorobami nerek, nowotworami wydzielającymi erytropoetynę oraz lekami (androgeny, inhibitory SGLT2).
akromegalia, aktywacja konstytutywna, bezdech senny, czerwienica prawdziwa, erytrocyt, erytrocytoza, erytrocytoza bezwzględna, erytrocytoza idiopatyczna, erytrocytoza pierwotna, erytrocytoza wtórna, erytrocytoza względna, erytropoetyna, erytropoeza, hematokryt, hemoglobina, hemoglobinopatia, hemokoncentracja, hipoksja tkankowa, inhibitor SGLT2, methemoglobinemia, mutacja JAK2, naczyniakoblastoma, nadczynność tarczycy, nowotwór mieloproliferacyjny, pheochromocytoma, POChP, rak nerki, rak wątroby, receptor erytropoetyny, szpik kostny, wielotorbielowatość nerek, wodonercze, wrodzona wada serca, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zespół hipowentylacji, zespół Pickwicka, zwężenie tętnicy nerkowej, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Telmycar
Produkt Telmycar, zawierający 80 mg telmisartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, nerek oraz u kobiet w ciąży. Telmisartan jest przeciwwskazany u pacjentek w ciąży oraz u osób z zastojem żółci, niedrożnością dróg żółciowych i ciężką niewydolnością wątroby, ze względu na ryzyko zmniejszonego klirensu wątrobowego i potencjalnej śpiączki wątrobowej. U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki istnieje ryzyko ciężkiego niedociśnienia i niewydolności nerek, a stosowanie Telmycar jest przeciwwskazane przy klirensie kreatyniny < 30 ml/min. Konieczne jest monitorowanie elektrolitów, kreatyniny i kwasu moczowego, zwłaszcza u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek. Podwójne blokowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek i powinno być stosowane wyłącznie pod nadzorem specjalisty.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, dna moczanowa, hiperazotemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hormon adrenokortykotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia niedokrwienna, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, nadczynność przytarczyc, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, oliguria, pierwotny hiperaldosteronizm, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, równowaga wodno-elektrolitowa, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zasadowica hipochloremiczna, zastawka dwudzielna, zastoinowa niewydolność serca, zastój żółci, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asbima
Produkt Asbima, zawierający amlodypinę i walsartan, wymaga szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów, w tym u kobiet w ciąży, pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, niewydolnością nerek i wątroby oraz u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi. Terapia antagonistami receptora angiotensyny II, w tym walsartanem, jest przeciwwskazana u kobiet ciężarnych i pacjentek planujących ciążę, a w przypadku stwierdzenia ciąży leczenie należy natychmiast przerwać. U pacjentów odwodnionych lub z niedoborem sodu, zwłaszcza przy stosowaniu leków moczopędnych, istnieje ryzyko objawowego niedociśnienia, które wymaga wyrównania stanu nawodnienia i monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii podczas jednoczesnego stosowania preparatów uzupełniających potas, leków oszczędzających potas oraz innych leków podnoszących stężenie potasu. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (GFR >30 ml/min/1,73 m²) i wątroby konieczne jest monitorowanie parametrów biochemicznych, a dawkowanie walsartanu u osób z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami wątroby nie powinno przekraczać 80 mg.
amlodypina i walsartan, antagonista receptora angiotensyny II, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkaliemia, inhibitor ACE, lek moczopędny, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie objawowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, preparat przeciwnadciśnieniowy, przełom nadciśnieniowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Co-Valsacor
Produkt leczniczy Co-Valsacor, zawierający 320 mg walsartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi oraz chorobami nerek i wątroby. Leczenie może prowadzić do hiperkaliemii (walsartan) oraz hipokaliemii, hiponatremii, zasadowicy hipochloremicznej, hipomagnezemii i hiperkalcemii (hydrochlorotiazyd). Konieczne jest regularne monitorowanie stężenia elektrolitów, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką przewlekłą niewydolnością serca, zwężeniem tętnic nerkowych, pierwotnym hiperaldosteronizmem oraz u osób po niedawnym przeszczepie nerki. Należy unikać stosowania u kobiet w ciąży oraz u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie po lekach z grupy AIIRA lub inhibitorów ACE.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, cholestaza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, diuretyk oszczędzający potas, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastawka dwudzielna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zofenil Plus 30 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Zofenil Plus, zawierający 30 mg zofenoprylu wapniowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z działaniami niepożądanymi znanymi z monoterapii poszczególnymi składnikami. W badaniach klinicznych z udziałem 597 pacjentów nie zaobserwowano działań niepożądanych specyficznych dla terapii złożonej. Najczęściej występujące działania niepożądane to zawroty głowy i bóle głowy (często, ≥1/100 do <1/10), kaszel (często), nudności i wymioty (często) oraz zmęczenie (często). Rzadziej obserwowano parestezje, lęk, nerwowość, zapalenie gardła, suchość w jamie ustnej, wysypkę, obrzęk naczynioruchowy, kurcze mięśni, wielomocz oraz zaburzenia elektrolitowe, w tym podwyższony poziom potasu, kinazy kreatynowej, mocznika i kreatyniny. Profil działań niepożądanych nie wykazuje zależności od wieku ani płci pacjentów.
astenia, ból głowy, bradykinina, diuretyk, działanie moczopędne, efekt hipotensyjny, hiperkaliemia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, kurcz mięśni, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, podwyższony poziom kinazy kreatynowej, podwyższony poziom mocznika, poliuria, stężenie potasu, uderzenie gorąca, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zawrót głowy, zofenopryl wapniowy, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sumilar HCT
Produkt leczniczy Sumilar HCT, zawierający ramipryl (inhibitor ACE), amlodypinę (antagonista wapnia) oraz hydrochlorotiazyd (tiazydowy lek moczopędny), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także u osób z ryzykiem hipokaliemii, hiponatremii i hiperkaliemii. Leczenie nie jest zalecane u pacjentek w ciąży oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki. Maksymalna dobowa dawka ramiprylu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby nie powinna przekraczać 2,5 mg, a Sumilar HCT nie jest wskazany w tej grupie ze względu na wyższą zawartość ramiprylu. Konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego, elektrolitów (zwłaszcza potasu i sodu), kreatyniny oraz kwasu moczowego, szczególnie w pierwszych tygodniach terapii i u pacjentów z grup ryzyka. Zaleca się wyrównanie odwodnienia, hipowolemii i niedoboru sodu przed rozpoczęciem leczenia.
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, azotemia, dna moczanowa, ewerolimus, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, jaskra zamkniętego kąta, kolagenoza, małopłytkowość, marskość wątroby, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, racekadotryl, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, syrolimus, temsyrolimus, tiazydowy lek moczopędny, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, torsade de pointes, twardzina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, zastoinowa niewydolność serca, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT +pharma
Produkt leczniczy Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT +pharma wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, niewydolnością serca oraz u osób po przeszczepie nerki. Podwójne blokowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) z inhibitorami ACE, antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek, dlatego jest przeciwwskazane bez nadzoru specjalisty i ścisłego monitorowania parametrów takich jak czynność nerek, stężenie elektrolitów i ciśnienie tętnicze. Hydrochlorotiazyd może wywołać rzadkie, ale poważne reakcje, w tym zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) oraz reakcje nadwrażliwości na światło i idiosynkratyczne reakcje okulistyczne (ostra jaskra zamkniętego kąta). U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerki pojedynczej należy spodziewać się wzrostu stężenia mocznika i kreatyniny.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, dna moczanowa, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hormon adrenokortykotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, jaskra zamkniętego kąta, kortykosteroid, kreatynina, marskość wątroby, mocznik we krwi, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność serca, objawowe niedociśnienie, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, przerostowa kardiomiopatia zawężająca, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, tiazydowy lek moczopędny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lotensin 5 mg
Benazepryl chlorowodorek, jako inhibitor ACE, jest skutecznym lekiem w terapii nadciśnienia tętniczego, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane w określonych sytuacjach klinicznych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na benazepryl lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną 142 mg w tabletce Lotensin 5 mg), historię obrzęku naczynioruchowego związanego z inhibitorami ACE, a także drugi i trzeci trymestr ciąży ze względu na ryzyko teratogenne. Ponadto, nie należy stosować benazeprylu jednocześnie z sakubitrylem z walsartanem (zalecany odstęp 36 godzin) oraz z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub z GFR < 60 ml/min/1,73 m², ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipotensji i pogorszenia funkcji nerek.
benazeprylu chlorowodorek, cukrzyca, działanie hipotensyjne, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, hipotensja, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, przesączanie kłębuszkowe, reakcja krzyżowa, sakubitryl z walsartanem, środek znieczulający, sulfonamid, trymestr ciąży, zaburzenie czynności nerek, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polpril 2,5 mg
Polpril 2,5 mg, zawierający ramipryl jako substancję czynną, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ramipryl, inne inhibitory ACE lub składniki preparatu, a także u osób z historią obrzęku naczynioruchowego, zarówno dziedzicznego, idiopatycznego, jak i indukowanego inhibitorami ACE lub AIIRA. Leku nie należy stosować u pacjentów poddawanych dializie lub hemofiltracji z użyciem błon o ujemnym ładunku elektrycznym ze względu na ryzyko reakcji rzekomoanafilaktycznych. Ponadto, Polpril jest przeciwwskazany przy istotnym obustronnym zwężeniu tętnic nerkowych lub zwężeniu tętnicy do jedynej czynnej nerki, gdyż może to prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Stosowanie w drugim i trzecim trymestrze ciąży jest bezwzględnie zabronione z powodu ryzyka toksycznego wpływu na płód, a w pierwszym trymestrze niezalecane. Lek nie powinien być podawany pacjentom z hipotonią i niestabilnością hemodynamiczną ze względu na ryzyko krytycznego spadku ciśnienia tętniczego.
afereza lipoprotein, antagonista receptora angiotensyny II, ciąża, dializa, enzym konwertujący angiotensynę, hiperkaliemia, hipoplazja czaszki, hipotensja, hipotonia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor neprylizyny, lek moczopędny oszczędzający potas, małowodzie, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, przepływ nerkowy, ramipryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, układ renina-angiotensyna-aldosteron, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Osaver HCT
Produkt leczniczy Osaver HCT, zawierający olmesartan medoksomil w połączeniu z hydrochlorotiazydem, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min przeciwwskazany, 30-60 ml/min dawka olmesartanu max 20 mg/dobę) oraz wątroby (przeciwwskazany przy umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach). Leczenie może prowadzić do objawowego niedociśnienia, szczególnie u pacjentów z niedoborem objętości płynów i/lub hiponatremią. U pacjentów z chorobami zależnymi od układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), takimi jak zwężenie tętnicy nerkowej czy zastoinowa niewydolność serca, stosowanie Osaver HCT może wywołać ostre niedociśnienie, azotemię, oligurię lub ostrą niewydolność nerek. Podwójna blokada układu RAA jest niewskazana ze względu na ryzyko hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek. Konieczne jest regularne monitorowanie elektrolitów, kreatyniny i ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka.
antagonista receptora angiotensyny II, atrofia kosmków jelitowych, azotemia, cholestaza, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, enteropatia typu celiakii, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kardiomiopatia przerostowa, marskość wątroby, miażdżyca, nadczynność przytarczyc, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedobór objętości płynów, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, nietolerancja galaktozy, ostra krótkowzroczność, pierwotny aldosteronizm, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, tiazydowy lek moczopędny, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zasadowica hipochloremiczna, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dipper-Mono
Stosowanie walsartanu (Dipper-Mono 160 mg) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem hiperkaliemii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu, leków oszczędzających potas, zamienników soli potasowej lub heparyny. Monitorowanie stężenia potasu w surowicy jest niezbędne w takich przypadkach. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, zwłaszcza z klirensem kreatyniny poniżej 10 ml/min lub poddawanych dializoterapii, brak jest wystarczających danych bezpieczeństwa, natomiast u osób z klirensem powyżej 10 ml/min modyfikacja dawki nie jest konieczna. Przeciwwskazane jest stosowanie walsartanu z aliskirenem u pacjentów z GFR <60 ml/min/1,73 m². Walsartan jest również przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, żółciową marskością oraz zastojem żółci. U pacjentów z niedoborem sodu i odwodnieniem może wystąpić objawowe niedociśnienie tętnicze, dlatego przed terapią należy wyrównać niedobory, np. zmniejszając dawkę leków moczopędnych.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, hiperkaliemia, inhibitor ACE, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, klirens kreatyniny, lek moczopędny oszczędzający potas, marskość wątroby żółciowa, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, podwójna blokada układu RAA, przeszczepienie nerki, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ramipril + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed 10 mg + 10 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Ramipril + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed, będący trójskładnikowym preparatem przeciwnadciśnieniowym, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy starannie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na składniki aktywne (amlodypinę, ramipryl, hydrochlorotiazyd), pochodne sulfonamidowe oraz substancje pomocnicze, a także występowanie obrzęku naczynioruchowego w wywiadzie, niezależnie od jego etiologii (w tym obrzęk dziedziczny, samoistny lub związany z inhibitorami ACE/AIIRA). Lek jest przeciwwskazany w stanach ostrej niewydolności krążenia, takich jak wstrząs, niedociśnienie tętnicze, niestabilność hemodynamiczna oraz niestabilna niewydolność serca po zawale. Ponadto, stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu, a także u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), bezmoczem, istotnym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki. Zwężenie drogi odpływu z lewej komory serca również stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko hipoperfuzji narządowej.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, bezmocz, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoperfuzja narządowa, hipotonia, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens kreatyniny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry zawał serca, pochodna dihydropirydyny, pochodna sulfonamidowa, ramipryl, sakubitryl z walsartanem, tiazydowy lek moczopędny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs sercopochodny, wywiad alergologiczny, zaburzenia czynności wątroby, zwężenie drogi odpływu lewej komory, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty