trądzik posteroidowy
Trądzik posteroidowy to dermatologiczne powikłanie występujące po miejscowym lub systemowym stosowaniu kortykosteroidów. Objawia się wysypką grudkowo-krostkową, zlokalizowaną najczęściej w okolicach twarzy, szczególnie w okolicy ust, brody i policzków.
Patogeneza schorzenia wiąże się z działaniem sterydów, które początkowo łagodzą stany zapalne skóry, jednak przy długotrwałym stosowaniu mogą prowadzić do zaburzenia funkcji gruczołów łojowych, kolonizacji bakteryjnej i rozszerzenia naczyń krwionośnych. W efekcie po odstawieniu leku lub nawet podczas jego stosowania dochodzi do nasilonego wysiewu zmian zapalnych.
Leczenie trądziku posteroidowego obejmuje przede wszystkim odstawienie preparatów steroidowych, co początkowo może nasilić objawy (efekt z odbicia). W terapii stosuje się miejscowe preparaty przeciwtrądzikowe zawierające metronidazol, kwas azelainowy czy retinoidy. W cięższych przypadkach konieczne może być wdrożenie antybiotykoterapii doustnej lub izotretinoiny. Proces leczenia jest długotrwały i wymaga cierpliwości zarówno ze strony pacjenta, jak i lekarza.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dermocort 1,372 mg/g
Dermocort, zawierający 1,372 mg hydrokortyzonu w 1 g zawiesiny, jest miejscowym kortykosteroidem stosowanym w dermatologii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na hydrokortyzon, inne kortykosteroidy lub substancje pomocnicze. Nie powinien być stosowany w przypadku zakażeń skóry (bakteryjnych, wirusowych, grzybiczych), trądziku zwykłego i różowatego, atrofii skóry, nowotworów i stanów przednowotworowych skóry, zapalenia skóry wokół ust, a także na otwarte rany i uszkodzoną skórę ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania systemowego i nasilenia działań niepożądanych. Ponadto, Dermocort jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat, po szczepieniach ochronnych, przy współistniejącej grzybicy układowej oraz zmianach gruźliczych skóry.
aerozol na skórę, atrofia skóry, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, grzybica układowa, hydrokortyzon, kortykosteroid, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otwarta rana, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, stan przednowotworowy, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, wchłanianie systemowe, wywiad alergologiczny, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie skóry, zakażenie wirusowe, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust, zmiana gruźlicza skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Advantan 1 mg/g
Metyloprednizolonu aceponian w postaci emulsji na skórę (Advantan 1 mg/g) posiada liczne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Preparat jest przeciwwskazany w przypadku infekcji skórnych bakteryjnych (w tym kiła i gruźlica), grzybiczych oraz wirusowych (np. ospa wietrzna, półpasiec), gdyż może maskować objawy i nasilać przebieg choroby. Ponadto, nie zaleca się stosowania u pacjentów z trądzikiem różowatym, trądzikiem pospolitym, okołowargowym zapaleniem skóry, owrzodzeniami, miejscowymi odczynami poszczepiennymi oraz chorobami zanikowymi skóry ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów i działań niepożądanych. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 roku życia z powodu braku danych bezpieczeństwa i ryzyka ogólnoustrojowych działań niepożądanych wynikających z wysokiego stosunku powierzchni ciała do masy ciała.
atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, glikokortykosteroid miejscowy, gruźlica skóry, jaskra, kiła skórna, metyloprednizolon aceponian, nadwrażliwość, odczyn poszczepienny, okołowargowe zapalenie skóry, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, półpasiec, rozstęp skórny, ścieńczenie naskórka, skóra właściwa, teleangiektazja, trądzik pospolity, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, wirusowa choroba skóry, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zakażenie skórne, zanikowa choroba skóry - Leksykon substancji czynnych
Mazipredon – Działania niepożądane
Mazipredon, jako składnik kortykosteroidowy stosowany miejscowo, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla tej grupy leków, w tym miejscowe reakcje skórne takie jak podrażnienie, rumień, kontaktowe zapalenie skóry, zanik skóry, rozstępy, trądzik posteroidowy oraz dermatitis perioralis. Długotrwałe stosowanie na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym zwiększa ryzyko ogólnoustrojowej supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może prowadzić do wtórnej niewydolności kory nadnerczy i zespołu Cushinga. Szczególnie wrażliwą grupą są dzieci, u których ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy ciała istnieje podwyższone ryzyko zahamowania wzrostu, zaburzeń rozwoju oraz supresji nadnerczy. Ponadto, immunosupresyjne działanie mazipredonu sprzyja wtórnym zakażeniom bakteryjnym, grzybiczym i wirusowym, a rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
alergia krzyżowa, atrofia, dermatitis perioralis, działanie immunosupresyjne, izokonazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, lek złożony, mazipredon, mikonazol, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, oksykonazol, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podrażnienie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozstęp skórny, striae, substancja przeciwgrzybicza, supresja nadnerczy, teleangiektazja, tiokonazol, trądzik posteroidowy, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie wzrostu, zakażenie bakteryjne wtórne, zakażenie grzybicze, zakażenie wtórne, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga, zjawisko odbicia - Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon acetonid – Przeciwwskazania stosowania
Fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych (Flucinar 0,25 mg/g, Flucinar N 0,25 mg + 5 mg/g) oraz jako implant do ciała szklistego (Iluvien 190 μg), posiada liczne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym neomycynę w preparacie Flucinar N. Preparaty miejscowe nie powinny być stosowane w przypadku zakażeń bakteryjnych, wirusowych (np. ospa wietrzna) i grzybiczych skóry, a implant Iluvien jest przeciwwskazany przy aktywnych zakażeniach oczu, chorobach wirusowych rogówki i spojówek, jaskrze oraz zakaźnym zapaleniu błony naczyniowej oka. Dodatkowo, preparaty miejscowe są przeciwwskazane u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz u pacjentów z pieluszkowym zapaleniem skóry z powodu zwiększonej absorpcji leku.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dermatitis perioralis, fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, gruźlica skóry, grzybica skóry, hiperglikemia, implant do ciałka szklistego, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, neomycyna siarczan, opryszczkowe zapalenie rogówki, owrzodzenie żylakowe, pieluszkowe zapalenie skóry, świąd odbytu, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, wirusowe zakażenie skóry, zakażenie skóry, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Maxicortan 10 mg/g
Maxicortan krem zawiera 10 mg/g hydrokortyzonu octanu, będącego glikokortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym, przeciwświądowym i obkurczającym naczynia. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na hydrokortyzon lub składniki pomocnicze (np. alkohol cetylowy, stearylowy, glikol propylenowy, parabeny). Nie należy stosować Maxicortanu w przypadku infekcji skórnych bakteryjnych, wirusowych (w tym opryszczki, półpaśca) i grzybiczych, zwłaszcza grzybicy układowej, ze względu na ryzyko zaostrzenia i rozsiewu zakażenia. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany w dermatozach takich jak trądzik zwykły i różowaty, dermatitis perioralis oraz zmiany gruźlicze skóry, gdzie może pogarszać stan kliniczny. Nie stosuje się go także na skórę z atrofią, nowotworami, otwartymi ranami oraz na skórę twarzy, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych miejscowych, takich jak teleangiektazje czy atrofia.
acne vulgaris, atrofia skóry, brodawka wirusowa, dermatitis perioralis, dermatoza, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, efekt z odbicia, glikokortykosteroid, gruźlica skóry, grzybica układowa, hydrokortyzon octan, jaskra, maceracja, nadwrażliwość, nowotwór skóry, obkurczanie naczyń krwionośnych, opatrunek okluzyjny, półpasiec, rosacea, stan przednowotworowy skóry, tachyfilaksja, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, wirus opryszczki, zaćma, zakażenie skórne, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Chlorchinaldin H
Produkt Chlorchinaldin H w postaci maści zawiera chlorochinaldol (30 mg/g) oraz octan hydrokortyzonu (10 mg/g), co wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne działania niepożądane i interakcje. Octan hydrokortyzonu może ulegać znacznemu wchłanianiu przez skórę, zwłaszcza na obszarach o cienkiej warstwie rogowej, u dzieci, przy uszkodzeniach naskórka oraz w stanach zapalnych, co może prowadzić do zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz zespołu Cushinga. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem zaniku naskórka, trądziku posteroidowego i rozstępów. Należy unikać aplikacji na duże powierzchnie skóry, uszkodzoną skórę oraz pod opatrunkiem okluzyjnym, który zwiększa wchłanianie i ryzyko nadkażeń. Chlorochinaldol, mimo ograniczonego wchłaniania, może wywoływać działania ogólnoustrojowe, takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe, uszkodzenie nerwu wzrokowego i zapalenie wielonerwowe, co wymaga monitorowania objawów neurologicznych i okulistycznych, zwłaszcza po około 4 tygodniach terapii.
badanie neurologiczne, badanie okulistyczne, chlorochinaldol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadkażenie grzybicze, octan hydrokortyzonu, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, reakcja nadwrażliwości, rozstęp skórny, stan zapalny skóry, trądzik posteroidowy, uszkodzenie nerwu wzrokowego, warstwa rogowa, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zanik naskórka, zapalenie wielonerwowe, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Fluocinolon acetonid – Przeciwwskazania stosowania
Fluocinolon acetonid, syntetyczny kortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, przeciwświądowym i obkurczającym naczynia, jest składnikiem preparatu Flucinar w postaci żelu o stężeniu 0,25 mg/g. Jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak glikol propylenowy, etanol oraz parabeny (E216, E218). Ponadto, lek nie powinien być stosowany w przypadku infekcji skórnych bakteryjnych, wirusowych (np. opryszczka, półpasiec) i grzybiczych, gdyż może nasilać zakażenia poprzez immunosupresję. Przeciwwskazania obejmują także specyficzne dermatozy, takie jak trądzik zwykły, trądzik różowaty i zapalenie skóry dookoła ust, gdzie kortykosteroidy mogą pogarszać przebieg choroby lub wywoływać efekt odbicia. U dzieci poniżej 2 roku życia stosowanie fluocinolonu acetonidu jest zabronione ze względu na zwiększoną absorpcję, niedojrzałość bariery skórnej i metabolizmu, co zwiększa ryzyko działań ogólnoustrojowych, w tym zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
acne vulgaris, atrofia skóry, brodawka wirusowa, choroba naczyń obwodowych, cukrzyca, czyrak, dermatitis perioralis, działanie immunosupresyjne, fluocinolon acetonid, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, grzybica skóry, grzybica stóp, infekcja oportunistyczna, infekcja skórna, jaskra, kandydoza skórna, kortykosteroid, liszajec zakaźny, nadwrażliwość, opatrunek okluzyjny, opryszczka narządów płciowych, opryszczka zwykła, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ospa wietrzna, parabeny, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, półpasiec, rosacea, rumień, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, zakażenie ropne skóry, zapalenie skóry dookoła ust - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polcortolon 4 mg
Triamcynolon, stosowany w dawce 4 mg w preparacie Polcortolon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o częstości występowania najczęściej nieznanej, co utrudnia precyzyjne określenie ryzyka klinicznego. Działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości immunologicznej (wysypka, pokrzywka, obrzęki, duszność), zaburzenia endokrynologiczne (zespół Cushinga, nieregularne miesiączkowanie, zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, ujawnienie cukrzycy), zaburzenia metaboliczne (ujemny bilans azotowy, hiperglikemia, zwiększenie masy ciała), a także poważne efekty psychiczne (euforia, depresja, psychoza). Ponadto obserwuje się działania niepożądane w układzie nerwowym (drgawki, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego), okulistycznym (zaćma, jaskra, wytrzeszcz), sercowo-naczyniowym (tachykardia, nadciśnienie, zastoinowa niewydolność krążenia), naczyniowym (zakrzepowo-zatorowe), przewodu pokarmowego (wrzody, perforacje, zapalenie trzustki), skórnym (rozstępy, trądzik, ścieńczenie skóry), mięśniowo-szkieletowym (miopatia, osteoporoza, aseptyczna martwica kości) oraz ogólnym (złe samopoczucie, zakażenia wtórne, zaburzenia płodności u mężczyzn, zaburzenia wodno-elektrolitowe). Wszystkie działania niepożądane mają częstość określoną jako nieznaną, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów podczas terapii.
arytmia, duszność, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hirsutyzm, jaskra, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niepłodność męska, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, tachykardia, trądzik posteroidowy, triamcynolon, ujemny bilans azotowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie przełyku, wybroczyna, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia miesiączkowania, zaćma, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół Cushinga, zespół zakrzepowo-zatorowy, złamanie kompresyjne kręgu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metronidazol Ziaja 10 mg/g
Metronidazol, będący pochodną 5-nitroimidazolu, wykazuje bakteriobójcze działanie przeciwko bakteriom Gram-ujemnym rozwijającym się w warunkach względnie beztlenowych, zwłaszcza z rodzajów Bacteroides i Fusobacterium, które są istotne w patogenezie schorzeń dermatologicznych. Preparat w formie żelu o stężeniu 10 mg/g (Metronidazol Ziaja) jest stosowany miejscowo w leczeniu trądziku różowatego, wyprysku łojotokowego, mieszanych zakażeń bakteryjnych skóry twarzy, zapalenia skóry wokół ust (dermatitis perioralis) oraz trądziku różowatego posteroidowego. Mechanizm działania opiera się na eliminacji wrażliwych mikroorganizmów, a niska częstość oporności bakteryjnej na metronidazol sprzyja skuteczności terapii długoterminowej.
Bacteroides, bakterie Gram-ujemne, dermatitis perioralis, etanol, flora bakteryjna, Fusobacterium, glikol propylenowy, metronidazol, oporność bakteryjna, pochodne 5-nitroimidazolu, schorzenia dermatologiczne, substancja czynna, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, właściwości przeciwbakteryjne, wydzielanie łoju, wyprysk łojotokowy, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g
Hydrocortisonum Amara w postaci kremu zawiera 5 mg/g hydrokortyzonu octanu i posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na hydrokortyzon lub substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy, glikol propylenowy oraz parabeny. Nie należy stosować kremu w przypadku zakażeń skóry wirusowych (np. HSV, VZV), grzybiczych (kandydozy, inne grzybice) oraz bakteryjnych (np. liszajec zakaźny), gdyż kortykosteroid może nasilać infekcję i maskować jej objawy. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany do stosowania na uszkodzoną skórę, błony śluzowe, okolice oczu (ryzyko jaskry i zaćmy) oraz okolice narządów płciowych i odbytu ze względu na zwiększone wchłanianie i ryzyko działań niepożądanych.
alergia kontaktowa, alkohol cetostearylowy, atrofia skóry, bakteryjna infekcja skóry, błona śluzowa, dermatitis perioralis, działanie immunosupresyjne, glikol propylenowy, grzybica skóry, hydrokortyzon octan, jaskra, kandydoza, kortykosteroid, liszajec zakaźny, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, opatrunek okluzyjny, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, substancja czynna, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, uszkodzenie naskórka, wchłanianie ogólnoustrojowe, wirus opryszczki, wirus ospy wietrznej, zaćma, zakażenie skóry, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon substancji czynnych
Mikonazol – Działania niepożądane
Mikonazol, stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, wykazuje profil bezpieczeństwa z dominującą częstością działań niepożądanych określaną jako bardzo rzadką (<1/10 000). Najpoważniejsze reakcje obejmują anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy oraz reakcje nadwrażliwości immunologicznej. Doustna postać (Daktarin-oral) może wywoływać ciężkie reakcje polekowe, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka oraz DRESS. W populacji pediatrycznej obserwuje się wyższy odsetek działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności i wymiotów (13,0%). Miejscowe stosowanie mikonazolu wiąże się głównie z reakcjami skórnymi, takimi jak kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka, wysypka, rumień, świąd oraz uczucie pieczenia. Preparat Mycosolon, zawierający dodatkowo kortykosteroid mazipredon, niesie ryzyko działań niepożądanych charakterystycznych dla steroidów, w tym zaniku skóry, rozstępów, trądziku posteroidowego oraz zapalenia okołoustnego, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.
alergia krzyżowa, dysfagia, dysgeuzja, działanie przeciwgrzybicze, kontaktowe zapalenie skóry, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikonazol, obrzęk naczynioruchowy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, pokrzywka, preparat złożony, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozstępy skórne, rumień, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, zanik skóry, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okołoustne, zapalenie wątroby, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum AFP 10 mg/g
Lek Hydrocortisonum AFP w postaci kremu 10 mg/g, zawierający octan hydrokortyzonu, może wywoływać liczne działania niepożądane, zwłaszcza przy terapii trwającej powyżej 14 dni. Miejscowe działania obejmują zmiany atroficzne skóry, zaburzenia rogowacenia, pigmentacji, reakcje alergiczne, trądzik posteroidowy, opóźnione gojenie ran, teleangiektazje oraz ryzyko nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych. Szczególnie wrażliwe są okolice o delikatnej skórze, takie jak twarz, powieki, pachy i pachwiny. Długotrwałe stosowanie w okolicy oczu może prowadzić do jaskry i zaćmy. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, u których skóra jest bardziej przepuszczalna dla substancji czynnych.
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, dermatitis perioralis, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hirsutyzm, jaskra, nadkażenie, octan hydrokortyzonu, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, rozstęp, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wchłanianie systemowe, wybroczyna, zaburzenie rogowacenia, zaćma, zakażenie grzybicze, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rectodelt 100 mg
Stosowanie leku Rectodelt 100 mg (prednizon) w formie czopków wiąże się z różnorodnymi działaniami niepożądanymi, które należy rozróżnić w zależności od czasu terapii. Krótkotrwałe leczenie stanów ostrych zwykle nie powoduje istotnych działań niepożądanych poza możliwymi reakcjami nadwrażliwości. Natomiast długotrwała terapia prednizonem może prowadzić do objawów zespołu Cushinga, takich jak twarz księżycowata, otyłość tułowia, retencja sodu z obrzękami, zwiększone wydalanie potasu, zmniejszona tolerancja glukozy, osteoporoza, atrofia mięśni, zmiany skórne oraz zaburzenia psychiczne i endokrynologiczne. Szczególnie istotne są ryzyka zahamowania wzrostu u dzieci, jaskry, nieostrego widzenia oraz bradykardii przy dużych dawkach. Działania te są zależne od dawki, czasu ekspozycji oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.
atrofia mięśni, bradykardia, cukrzyca posteroidowa, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, jaskra, kortyzol, kruchość naczyń, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, prednizon, Rectodelt, retencja sodu, tolerancja glukozy, trądzik posteroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wydalanie potasu, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zahamowanie wzrostu, zakażenie oportunistyczne, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, złamanie patologiczne, zmiany psychiczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Hydrocortisonum Ziaja 5 mg/g
Lek Hydrocortisonum Ziaja w postaci kremu zawiera 5 mg/g octanu hydrokortyzonu, klasyfikowanego jako kortykosteroid o słabej sile działania (klasa VII wg klasyfikacji amerykańskiej). Preparat jest przeznaczony do miejscowego stosowania na skórę, z zalecanym dawkowaniem u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w ilości niewielkiej warstwy kremu aplikowanej 1-2 razy na dobę na zmienione chorobowo miejsca. Maksymalny czas stosowania bez konsultacji lekarskiej wynosi 7 dni, a w przypadku skóry twarzy jedynie 3 dni ze względu na ryzyko działań niepożądanych takich jak zmiany zanikowe, teleangiektazje i trądzik posteroidowy. U dzieci poniżej 12. roku życia stosowanie wymaga konsultacji lekarskiej i indywidualnego ustalenia dawkowania ze względu na zwiększone ryzyko ogólnoustrojowej absorpcji kortykosteroidów z powodu większego stosunku powierzchni ciała do masy ciała.
absorpcja ogólnoustrojowa, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, błona śluzowa, działanie niepożądane, fałd skórny, glikol propylenowy, jaskra, kortykosteroid, kortykosteroid słaby, octan hydrokortyzonu, pacjent pediatryczny, paraben, podrażnienie miejscowe, reakcja skórna miejscowa, rozpoznanie, skóra twarzy, stosowanie miejscowe, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, zaćma, zmiana zanikowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrokortyzon Allefin 5 mg/g
Długotrwałe stosowanie hydrokortyzonu (powyżej 14 dni), zwłaszcza na dużych powierzchniach skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych dermatologicznych, takich jak zanikowe zapalenie skóry (ścieńczenie naskórka i skóry właściwej), zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, dermatitis periorbicularis, nadmierne owłosienie, opóźnione gojenie ran, wybroczyny, rozstępy, plamica posteroidowa, trądzik posteroidowy oraz dermatitis perioralis. Subiektywne objawy obejmują pieczenie, zaczerwienienie i nadmierną suchość skóry. Immunosupresyjne działanie hydrokortyzonu predysponuje do nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych (drożdżaki, dermatofity) i wirusowych (reaktywacja HSV), a także wtórnych zakażeń. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia naczyniowe, takie jak powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny.
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, dermatitis perioralis, dermatitis periorbicularis, dermatofity, długotrwała terapia, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hirsutyzm, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, jaskra, kortykosteroid, nadkażenie bakteryjne, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ścieńczenie naskórka, teleangiektazja, tkanka podskórna, trądzik posteroidowy, wtórna niewydolność nadnerczy, wtórne zakażenie, wybroczyny, zaćma, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zespół Cushinga, zmętnienie soczewki