Działania niepożądane
Polcortolon 4 mg
Triamcynolon, stosowany w dawce 4 mg w preparacie Polcortolon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o częstości występowania najczęściej nieznanej, co utrudnia precyzyjne określenie ryzyka klinicznego. Działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości immunologicznej (wysypka, pokrzywka, obrzęki, duszność), zaburzenia endokrynologiczne (zespół Cushinga, nieregularne miesiączkowanie, zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórna niedoczynność kory nadnerczy, ujawnienie cukrzycy), zaburzenia metaboliczne (ujemny bilans azotowy, hiperglikemia, zwiększenie masy ciała), a także poważne efekty psychiczne (euforia, depresja, psychoza). Ponadto obserwuje się działania niepożądane w układzie nerwowym (drgawki, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego), okulistycznym (zaćma, jaskra, wytrzeszcz), sercowo-naczyniowym (tachykardia, nadciśnienie, zastoinowa niewydolność krążenia), naczyniowym (zakrzepowo-zatorowe), przewodu pokarmowego (wrzody, perforacje, zapalenie trzustki), skórnym (rozstępy, trądzik, ścieńczenie skóry), mięśniowo-szkieletowym (miopatia, osteoporoza, aseptyczna martwica kości) oraz ogólnym (złe samopoczucie, zakażenia wtórne, zaburzenia płodności u mężczyzn, zaburzenia wodno-elektrolitowe). Wszystkie działania niepożądane mają częstość określoną jako nieznaną, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów podczas terapii.
- Działania niepożądane triamcynolonu – charakterystyka kliniczna
- Spektrum działań niepożądanych wg klasyfikacji układów i narządów
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia oka
- Zaburzenia serca
- Zaburzenia naczyniowe
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych triamcynolonu
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
- alergiczne owrzodzenie brzeżne rogówki
- alergiczne zapalenie spojówek
- astma oskrzelowa
- atopowe zapalenie skóry
- beryloza
- białaczka
- całoroczny alergiczny nieżyt nosa
- chłoniak
- choroba Crohna
- choroba posurowicza
- ciężka łuszczyca
- ciężki rumień wielopostaciowy
- ciężkie łojotokowe zapalenie skóry
- erytroblastopenia
- gorączka reumatyczna
- gruźlicze zapalenie opon mózgowych
- hiperkalcemia związana z chorobą nowotworową
- idiopatyczna plamica małopłytkowa dorosłych
- kontaktowe zapalenie skóry
- łuszczycowe zapalenie stawów
- małopłytkowość wtórna u dorosłych
- młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów
- niedokrwistość aplastyczna wrodzona
- niedokrwistość hemolityczna nabyta
- niereumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
- nieropne zapalenie tarczycy
- nieswoiste ostre zapalenie pochewki ścięgna
- niewydolność kory nadnerczy pierwotna
- niewydolność kory nadnerczy wtórna
- objawowa sarkoidoza
- opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry
- ostra białaczka u dzieci
- ostre dnawe zapalenie stawów
- ostre gośćcowe zapalenie mięśnia sercowego
- ostre zapalenie kaletki maziowej
- pęcherzyca
- piorunująca gruźlica płuc
- podostre zapalenie kaletki maziowej
- półpasiec oczny
- pourazowe zapalenie kości i stawów
- reakcje nadwrażliwości na leki
- reumatoidalne zapalenie stawów
- reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
- rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka
- rozsiana gruźlica płuc
- sezonowy alergiczny nieżyt nosa
- stwardnienie rozsiane
- toczeń rumieniowaty układowy
- włośnica z zajęciem mięśnia sercowego
- włośnica z zajęciem układu nerwowego
- wrzodziejące zapalenie okrężnicy
- współczulne zapalenie naczyniówki
- zachłystowe zapalenie płuc
- zapalenie błony maziowej
- zapalenie naczyniówki i siatkówki
- zapalenie nadkłykcia
- zapalenie nerwu wzrokowego
- zapalenie przedniego odcinka oka
- zapalenie rogówki
- zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego
- zespół Löfflera
- zespół nadnerczowo-płciowy
- zespół nerczycowy
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
- ziarniniak grzybiasty
- złuszczające zapalenie skóry
Działania niepożądane triamcynolonu – charakterystyka kliniczna
Triamcynolon, jako glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii produktem Polcortolon (4 mg). Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest niezbędna dla prawidłowego monitorowania pacjenta i optymalizacji stosunku korzyści do ryzyka terapii.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
W charakterystyce produktu leczniczego Polcortolon częstość występowania działań niepożądanych triamcynolonu określono według następującej klasyfikacji: 1/10) Często: (> 1/100, 1/1 000, 1/10 000, < 1/1 000) Bardzo rzadko: (2
- Bardzo często: występujące częściej niż u 1 na 10 pacjentów (>1/10)
- Często: występujące u 1 na 10 do 1 na 100 pacjentów (>1/100, <1/10)
- Niezbyt często: występujące u 1 na 100 do 1 na 1000 pacjentów (>1/1000, <1/100)
- Rzadko: występujące u 1 na 1000 do 1 na 10000 pacjentów (>1/10000, <1/1000)
- Bardzo rzadko: występujące rzadziej niż u 1 na 10000 pacjentów (<1/10000), w tym pojedyncze przypadki
- Częstość nieznana: gdy częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
W przypadku triamcynolonu, dla większości działań niepożądanych częstość występowania określono jako „nieznana”, co oznacza, że dokładna częstotliwość nie może być precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych klinicznych.3
Spektrum działań niepożądanych wg klasyfikacji układów i narządów
Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych triamcynolonu w układzie narządowym, zgodnie z klasyfikacją MedDRA.4
Zaburzenia układu immunologicznego
W zakresie układu immunologicznego mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, obejmujące poważne reakcje alergiczne. Klinicznie manifestują się one jako: wysypka, pokrzywka, świąd, trudności z oddychaniem, ucisk w klatce piersiowej, obrzęk twarzy, obrzęk warg i obrzęk języka. Częstość występowania tych zaburzeń określono jako nieznaną.5
Zaburzenia endokrynologiczne
W obrębie układu hormonalnego odnotowano liczne zaburzenia o częstości występowania określonej jako nieznana. Należą do nich: nieregularne miesiączkowanie, zaburzenia miesiączkowania, zespół Cushinga (charakteryzujący się twarzą księżycowatą, otyłością centralną, rozstępami), zahamowanie wzrostu u dzieci, wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki (szczególnie w sytuacjach stresowych, jak choroba, uraz czy zabieg operacyjny). Ponadto może dojść do ujawnienia się cukrzycy lub zwiększenia zapotrzebowania na insulinę i leki przeciwcukrzycowe u pacjentów z już rozpoznaną cukrzycą. Opisywano również przypadki hirsutyzmu.6
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
W zakresie metabolizmu triamcynolon może powodować ujemny bilans azotowy, hiperglikemię z towarzyszącą glikozurią oraz zwiększenie masy ciała. Częstość występowania tych zaburzeń określono jako nieznaną.7
Zaburzenia psychiczne
Terapia triamcynolonem może wiązać się z występowaniem zaburzeń psychicznych o nieznanej częstości, takich jak: euforia, nagłe zmiany nastroju, zaburzenia osobowości, ciężka depresja oraz objawy psychozy. Należy monitorować stan psychiczny pacjenta podczas terapii, szczególnie u osób z wywiadem zaburzeń psychicznych.8
Zaburzenia układu nerwowego
Działania niepożądane w obrębie układu nerwowego obejmują: drgawki, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego z towarzyszącą tarczą zastoinową, zawroty głowy oraz bóle głowy. Częstość występowania tych zaburzeń określono jako nieznaną.9
Zaburzenia oka
W zakresie narządu wzroku podczas terapii triamcynolonem może dojść do: nieostrego widzenia, zaćmy, wzrostu ciśnienia śródgałkowego, jaskry z możliwością uszkodzenia nerwów wzrokowych, wytrzeszczu oraz innych zaburzeń widzenia. Częstość występowania tych zaburzeń określono jako nieznaną.10
Zaburzenia serca
W obrębie układu sercowo-naczyniowego triamcynolon może powodować: tachykardię lub arytmię, zastoinową niewydolność krążenia oraz nadciśnienie tętnicze. Częstość występowania tych zaburzeń określono jako nieznaną.11
Zaburzenia naczyniowe
W zakresie układu naczyniowego obserwowano zespoły zakrzepowo-zatorowe oraz obrzęki kończyn dolnych (stóp, nóg). Częstość występowania tych zaburzeń określono jako nieznaną.12
Zaburzenia żołądka i jelit
Triamcynolon może powodować liczne działania niepożądane w obrębie przewodu pokarmowego o nieznanej częstości występowania. Należą do nich: wrzód trawienny z możliwością perforacji i/lub krwawienia, perforacje jelita grubego lub cienkiego (szczególnie u pacjentów z procesem zapalnym w obrębie jelit), czarne smoliste stolce, fusowate wymioty, zapalenie trzustki, wzdęcia, wrzodziejące zapalenie przełyku, zaburzenia trawienia, nudności, wymioty oraz zwiększone łaknienie.13
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
W obrębie skóry i tkanki podskórnej triamcynolon może wywoływać: rozstępy skórne, trądzik, utrudnione gojenie ran, ścieńczenie skóry, sińce, wybroczyny i wylewy krwawe, rumień, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywkę oraz obrzęk naczynioruchowy. Częstość występowania tych zaburzeń określono jako nieznaną.14
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej triamcynolon może powodować: osłabienie siły mięśni, miopatię posteroidową, utratę masy mięśniowej, osteoporozę, złamania kompresyjne kręgów, aseptyczną martwicę głowy kości udowej i ramieniowej oraz patologiczne złamania kości długich. Częstość występowania tych zaburzeń określono jako nieznaną.15
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Wśród ogólnych działań niepożądanych triamcynolonu o nieznanej częstości występowania wymienia się: złe samopoczucie, wtórne zakażenia grzybicze lub wirusowe, zaburzenia płodności u mężczyzn (zwiększenie lub zmniejszenie ruchliwości i liczby plemników), zaburzenia wodno-elektrolitowe (zatrzymanie sodu i płynów, utrata potasu, zasadowica z niedoboru potasu, zwiększone wydalanie wapnia), zaburzenia snu, przedłużający się ból gardła, przeziębienie lub gorączkę.16
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych triamcynolonu
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Opis kliniczny | Częstość występowania |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości | Wysypka, pokrzywka, świąd, trudności z oddychaniem, ucisk w klatce piersiowej, obrzęk twarzy, warg i języka | Nieznana |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zaburzenia miesiączkowania | Nieregularne miesiączkowanie, brak miesiączki | Nieznana |
| Zespół Cushinga | Twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy | Nieznana | |
| Zahamowanie wzrostu | Dotyczy szczególnie dzieci i młodzieży | Nieznana | |
| Wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki | Szczególnie w sytuacjach stresowych (choroba, uraz, zabieg operacyjny) | Nieznana | |
| Zaburzenia gospodarki węglowodanowej | Ujawnienie cukrzycy i zwiększone zapotrzebowanie na insulinę i leki przeciwcukrzycowe | Nieznana | |
| Hirsutyzm | Nadmierne owłosienie typu męskiego u kobiet | Nieznana | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Ujemny bilans azotowy | Zwiększony katabolizm białek | Nieznana |
| Hiperglikemia | Zwiększenie stężenia glukozy we krwi i moczu | Nieznana | |
| Zwiększenie masy ciała | Często o charakterze centralnym | Nieznana | |
| Zaburzenia psychiczne | Euforia | Podwyższony nastrój, pobudzenie | Nieznana |
| Nagłe zmiany nastroju | Labilność emocjonalna | Nieznana | |
| Zaburzenia osobowości | Zmiany w zachowaniu i osobowości | Nieznana | |
| Ciężka depresja | Obniżenie nastroju, anhedonia, myśli samobójcze | Nieznana | |
| Objawy psychozy | Halucynacje, urojenia, dezorganizacja myślenia | Nieznana | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Drgawki | Napady drgawkowe | Nieznana |
| Wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego | Z tarczą zastoinową | Nieznana | |
| Zawroty i bóle głowy | Różnego stopnia nasilenia | Nieznana | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Pogorszenie ostrości wzroku | Nieznana |
| Zaćma | Zmętnienie soczewki oka | Nieznana | |
| Jaskra | Wzrost ciśnienia śródgałkowego z możliwością uszkodzenia nerwów wzrokowych | Nieznana | |
| Wytrzeszcz | Wysunięcie gałki ocznej | Nieznana | |
| Inne zaburzenia widzenia | Różnego typu zaburzenia funkcji wzrokowych | Nieznana | |
| Zaburzenia serca | Tachykardia/arytmia | Przyspieszone lub nieregularne bicie serca | Nieznana |
| Zastoinowa niewydolność krążenia | Objawy niewydolności serca | Nieznana | |
| Nadciśnienie tętnicze | Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego | Nieznana | |
| Zaburzenia naczyniowe | Zespoły zakrzepowo-zatorowe | Zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna | Nieznana |
| Obrzęki kończyn dolnych | Obrzęk stóp lub nóg | Nieznana | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wrzód trawienny | Z możliwością perforacji i/lub krwawienia | Nieznana |
| Perforacje jelitowe | Perforacje jelita grubego lub cienkiego, szczególnie u pacjentów ze stanem zapalnym jelit | Nieznana | |
| Objawy krwawienia z przewodu pokarmowego | Czarne smoliste stolce, fusowate wymioty | Nieznana | |
| Zapalenie trzustki | Ostre zapalenie trzustki | Nieznana | |
| Wzdęcia | Uczucie pełności, dyskomfortu | Nieznana | |
| Wrzodziejące zapalenie przełyku | Uszkodzenie błony śluzowej przełyku | Nieznana | |
| Zaburzenia trawienia | Dyspepsja | Nieznana | |
| Nudności i wymioty | Dolegliwości dyspeptyczne | Nieznana | |
| Zwiększone łaknienie | Wzmożony apetyt | Nieznana | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Rozstępy skórne | Linijne przebarwienia skóry | Nieznana |
| Trądzik | Trądzik posteroidowy | Nieznana | |
| Utrudnione gojenie ran | Spowolniony proces gojenia | Nieznana | |
| Ścieńczenie skóry | Atrofia skóry | Nieznana | |
| Skaza naczyniowa | Sińce, wybroczyny i wylewy krwawe | Nieznana | |
| Rumień | Zaczerwienienie skóry | Nieznana | |
| Alergiczne zapalenie skóry | Reakcja skórna typu alergicznego | Nieznana | |
| Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy | Bąble pokrzywkowe, obrzęk tkanek | Nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Osłabienie siły mięśni | Osłabiona funkcja mięśni | Nieznana |
| Miopatia posteroidowa | Zmiany zwyrodnieniowe w mięśniach | Nieznana | |
| Utrata masy mięśniowej | Zmniejszenie objętości i masy mięśni | Nieznana | |
| Osteoporoza | Utrata gęstości mineralnej kości | Nieznana | |
| Złamania kompresyjne kręgów | Złamania z zapadnięciem kręgów | Nieznana | |
| Aseptyczna martwica kości | Aseptyczna martwica głowy kości udowej i ramieniowej | Nieznana | |
| Patologiczne złamania kości długich | Złamania samoistne na podłożu osteoporozy | Nieznana | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie | Ogólne pogorszenie samopoczucia | Nieznana |
| Wtórne zakażenia | Wtórne zakażenia grzybicze lub wirusowe | Nieznana | |
| Zaburzenia płodności u mężczyzn | Zwiększenie lub zmniejszenie ruchliwości i liczby plemników | Nieznana | |
| Zaburzenia wodno-elektrolitowe | Zatrzymanie sodu i płynów, utrata potasu, zasadowica z niedoboru potasu, zwiększone wydalanie wapnia | Nieznana | |
| Zaburzenia snu | Bezsenność, zaburzenia rytmu dobowego | Nieznana | |
| Objawy infekcyjne | Przedłużający się ból gardła, przeziębienie lub gorączka | Nieznana |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu produktu leczniczego Polcortolon do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.17
Personel medyczny ma obowiązek zgłaszania wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych triamcynolonu za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.18
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: +48 22 49 21 301
- Faks: +48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie produktu Polcortolon do obrotu.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania