tkanka podskórna
Tkanka podskórna (łac. tela subcutanea, hypodermis) to warstwa tkanki łącznej tłuszczowej znajdująca się pod skórą właściwą. Stanowi ona najgłębszą warstwę skóry, łącząc ją z powięzią mięśniową lub okostną.
Zbudowana jest głównie z adipocytów ułożonych w zraziki, które są oddzielone przegrodami tkanki łącznej włóknistej. Zawiera również naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne i zakończenia nerwowe. Grubość tkanki podskórnej jest zmienna w zależności od okolicy ciała, płci, wieku i stanu odżywienia organizmu.
Tkanka podskórna pełni kilka istotnych funkcji: działa jako izolator termiczny, magazynuje energię w postaci triglicerydów, amortyzuje urazy mechaniczne, zapewnia ruchomość skóry względem głębiej położonych struktur oraz uczestniczy w metabolizmie hormonów steroidowych.
W diagnostyce i leczeniu istotne jest, że tkanka podskórna może być miejscem wstrzyknięć podskórnych leków, a jej stan może odzwierciedlać ogólny stan odżywienia pacjenta. Patologie tkanki podskórnej obejmują zapalenia (cellulitis), obrzęki, lipodystrofie oraz zmiany nowotworowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kasztanowca – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg z kasztanowca (Intractum Hippocastani), zawarty w preparacie Savarix w stężeniu 5 g/100 g żelu (ekstrakt 1:1 na etanolu 96%), wykazuje wielokierunkowe działanie na naczynia krwionośne, głównie dzięki escynie – mieszaninie saponin trójterpenowych. Farmakodynamika obejmuje uszczelnianie ścian naczyń włosowatych, normalizację przepuszczalności śródbłonka, zmniejszenie kruchości naczyń, przywracanie ich elastyczności oraz zwiększenie odporności na uszkodzenia. Wyciąg poprawia hemodynamikę naczyń żylnych i limfatycznych, przyspieszając wchłanianie płynu surowiczego i poprawiając mikrokrążenie w obszarach zapalnych lub z zastojem żylnym.
benzokaina, drenaż limfatyczny, drenaż żylny, działanie przeciwzakrzepowe, działanie przeciwzapalne, escyna, heparyna sodowa, krążenie obwodowe, mediator zapalny, mikrokrążenie, naczynie krwionośne, naczynie limfatyczne, naczynie włosowate, niewydolność żylna, redukcja obrzęku, saponiny trójterpenowe, śródbłonek naczyniowy, stan obrzękowy, tkanka łączna, tkanka podskórna, wyciąg z kasztanowca, wynaczynienie, zakrzepowe zapalenie żył, zastój żylny, znieczulenie miejscowe, żylaki kończyn dolnych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Heviran Comfort 50 mg/g
Preparat Heviran Comfort w postaci kremu zawiera 50 mg acyklowiru na gram i wykazuje przede wszystkim miejscowe działania niepożądane, które występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) lub rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Do najczęstszych objawów należą łagodne wysuszenie lub złuszczenie skóry, przemijające uczucie pieczenia, kłucia lub mrowienia oraz świąd w miejscu aplikacji. Rzadziej obserwuje się rumień oraz kontaktowe zapalenie skóry, które jest częściej wywołane przez składniki podłoża kremu niż przez sam acyklowir. Substancje pomocnicze takie jak alkohol cetostearylowy (67,5 mg/g), glikol propylenowy (400 mg/g) i sodu laurylosiarczan (7,5 mg/g) mogą również przyczyniać się do występowania działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów predysponowanych.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Reseligo 3,6 mg
Produkt leczniczy Reseligo to implant w ampułko-strzykawce zawierający 3,6 mg gosereliny (w postaci gosereliny octanu), o wymiarach około 1,2 mm średnicy i 13 mm długości, masie 18 mg. Implant jest osadzony w biodegradowalnej macierzy polimerowej, zbudowanej z kopolimeru DL-laktydu i glikolidu w proporcji 50:50, co umożliwia stopniowe uwalnianie substancji czynnej po implantacji podskórnej. Strzykawka aplikator składa się z korpusu z komorą na implant, mandrynu oraz igły, co pozwala na precyzyjne i sterylne podanie implantu. Produkt jest pakowany w trójwarstwową torebkę ochronną (PETP, aluminium, PE) z kapsułką pochłaniającą wilgoć, co zabezpiecza stabilność preparatu do 4 lat przy przechowywaniu w temperaturze do 30°C i w oryginalnym opakowaniu.
- Leksykon chorób i schorzeń
Płaskonabłonkowy rak skóry – Diagnostyka i diagnoza
Płaskonabłonkowy rak skóry (SCC) jest drugim najczęstszym nowotworem złośliwym skóry, z roczną zachorowalnością około 1,8 miliona przypadków w USA i wzrostem częstości o 200% w ciągu ostatnich 30 lat. Diagnostyka SCC opiera się na szczegółowym badaniu fizykalnym, wywiadzie uwzględniającym ekspozycję na promieniowanie UV, historię nowotworów skóry oraz stan immunosupresji. Charakterystyczne zmiany kliniczne obejmują szorstkie, łuszczące się czerwone plamy, uniesione guzki, niegojące się owrzodzenia oraz zmiany brodawkowate. W diagnostyce nieinwazyjnej stosuje się dermatoskopię (cechy: skupione kropkowane wzorce naczyniowe, hiperkeratoza), reflektancyjną mikroskopię konfokalną (RCM) oraz trójwymiarowe skanowanie całego ciała. Biopsja skóry pozostaje złotym standardem, umożliwiając potwierdzenie diagnozy, różnicowanie raka in situ od postaci inwazyjnej oraz ocenę agresywności nowotworu. W zależności od wielkości i lokalizacji zmiany stosuje się biopsję zeskrobinową, wycinkową lub całkowite wycięcie zmiany z marginesem zdrowej skóry. Ocena węzłów chłonnych, w tym biopsja aspiracyjna cienkoigłowa i biopsja węzła wartowniczego, jest wskazana przy podejrzeniu przerzutów. Zaawansowane badania obrazowe (CT, MRI, PET, USG) służą do oceny naciekania tkanek i rozprzestrzeniania się raka.
badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja skóry, biopsja sztancowa, biopsja węzła wartowniczego, biopsja wycinkowa, dermatolog, dermatoskopia, immunosupresja, inwazja okołonerwowa, klasyfikacja TNM, mikroskopia konfokalna, naciek okołonerwowy, płaskonabłonkowy rak skóry, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie ultrafioletowe, rak in situ, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rezonans magnetyczny, rogowacenie słoneczne, tkanka podskórna, tomografia komputerowa, układ limfatyczny, węzły chłonne - Leksykon substancji czynnych
Pokrzywa żegawka – Działania niepożądane
Pokrzywa żegawka (Urtica urens L.) jest składnikiem preparatów ziołowych stosowanych w lecznictwie, jednak jej stosowanie może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych, głównie ze strony układu pokarmowego i skóry. Do najczęściej zgłaszanych objawów należą nudności, wymioty oraz biegunka, których częstość występowania jest nieznana. Zaburzenia te mogą być szczególnie uciążliwe u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego i mogą prowadzić do powikłań takich jak odwodnienie czy zaburzenia elektrolitowe. Reakcje skórne, takie jak świąd, pokrzywka i wysypka, również występują z nieznaną częstością i mogą wskazywać na nadwrażliwość lub reakcję alergiczną na składniki liścia pokrzywy żegawki.
bąbel skórny, biegunka, działanie niepożądane, nadwrażliwość, nudność, odwodnienie, pokrzywa żegawka, pokrzywa zwyczajna, pokrzywka, preparat ziołowy, reakcja alergiczna, reakcja immunologiczna, reakcja skórna, substancja czynna, świąd, system MedDRA, tkanka podskórna, układ pokarmowy, Urtica dioica, Urtica urens, wymioty, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie skóry, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zmiana skórna - Leksykon substancji czynnych
Cholina salicylan – Działania niepożądane
Cholina salicylan, jako przedstawiciel grupy salicylanów, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które zależą od postaci farmaceutycznej i drogi podania (pastylki, żele do stosowania miejscowego). Reakcje nadwrażliwości, występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), obejmują zaczerwienienie skóry, wysypki, kaszel, uczucie zatkania nosa, obrzęk twarzy, języka i warg oraz trudności w połykaniu i oddychaniu. Salicylany mogą indukować skurcz oskrzeli i astmę (częstość nieznana), a także uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, manifestujące się bólami brzucha, wymiotami i krwawieniami (częstość rzadka). Istotnym zagrożeniem jest ryzyko zespołu Reye’a, szczególnie u dzieci poniżej 12-16 lat podczas infekcji wirusowych z gorączką, z częstością bardzo rzadką (<1/10 000). Miejscowe stosowanie może powodować uczucie pieczenia błony śluzowej jamy ustnej (częstość nieznana). Salicylany wpływają również na procesy krzepnięcia, wydłużając czas krwawienia (częstość nieznana), co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami hemostazy lub poddawanych zabiegom chirurgicznym.
agregacja płytek krwi, astma, błona śluzowa przewodu pokarmowego, cholina salicylan, duszność, dysfagia, encefalopatia, hemostaza, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pieczenie błony śluzowej, reakcja nadwrażliwości, rumień, salicylan, skurcz oskrzeli, stłuszczenie wątroby, tkanka podskórna, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, wydłużenie czasu krwawienia, wysypka skórna, zaburzenie dróg żółciowych, zaburzenie immunologiczne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie skóry, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie wątroby, zaburzenie żołądka i jelit, zespół Reye’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dermatol Aflofarm –
Dermatol Aflofarm to preparat miejscowy zawierający bizmutu galusan zasadowy (Bismuthi subgallas) w stężeniu 1 g/g, stosowany na skórę. Analiza literatury medycznej nie wykazała doniesień o działaniach niepożądanych związanych z miejscowym stosowaniem tego związku, co sugeruje korzystny profil bezpieczeństwa przy aplikacji dermalnej. Niemniej jednak, należy mieć na uwadze potencjalne ogólnoustrojowe działania niepożądane bizmutu, zwłaszcza nefrotoksyczność, która jest obserwowana przy innych drogach podania i zwykle ma charakter przejściowy oraz odwracalny. W piśmiennictwie brak jest danych dotyczących częstotliwości występowania działań niepożądanych po stosowaniu miejscowym, a reakcje miejscowe na skórze nie zostały udokumentowane.
aplikacja dermalna, bezpieczeństwo farmakoterapii, bizmutu galusan zasadowy, Dermatol Aflofarm, drogi moczowe, działanie niepożądane produktu leczniczego, nefrotoksyczność, nerki i drogi moczowe, pochodna bizmutu, profil bezpieczeństwa leku, puder leczniczy, reakcja miejscowa, sól bizmutu, tkanka podskórna, uszkodzenie nerek, związek bizmutu - Leksykon leków
Działania niepożądane – DIH 500 mg
Lek DIH zawierający 500 mg zmikronizowanej diosminy w formie tabletek powlekanych może wywoływać działania niepożądane, które choć rzadkie, wymagają uwagi klinicysty. Do najczęściej obserwowanych należą reakcje dermatologiczne takie jak egzema, wysypka, świąd, pokrzywka oraz łupież różowy, wszystkie związane z mechanizmem nadwrażliwości na diosminę. Ze strony układu pokarmowego działania niepożądane występują w mniej niż 2% przypadków i obejmują bóle żołądka, nudności, niestrawność, wymioty oraz biegunkę, które mogą wymagać monitorowania stanu nawodnienia pacjenta. Zaburzenia neurowegetatywne, takie jak bezsenność, zawroty głowy, bóle głowy i niepokój, mają charakter przejściowy i zwykle nie wymagają przerwania terapii.
alergia, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból żołądka, dermatoza, diosmina zmikronizowana, działania niepożądane leków, egzema, leczenie objawowe, łupież różowy, nadwrażliwość, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, napięcie psychiczne, nawodnienie, niepokój, niestrawność, nudności, odwodnienie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja zapalna skóry, świąd, tkanka podskórna, wymioty, wysypka, zaburzenia neurowegetatywne, zaburzenia równowagi, zaburzenia układu pokarmowego, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Necrotising fasciitis – Objawy
Martwica powięziowa (necrotising fasciitis) to ostra, szybko postępująca infekcja bakteryjna tkanek miękkich, charakteryzująca się rozległą martwicą powięzi i tkanki podskórnej, z wysoką śmiertelnością sięgającą 25-35%. Wczesne objawy są niespecyficzne i obejmują silny, nieproporcjonalny do zmian skórnych ból, gorączkę, dreszcze oraz objawy grypopodobne. Typowe zmiany skórne to zaczerwienienie, obrzęk, a następnie zmiana koloru skóry na fioletowy, niebieskoszary lub czarny, pojawienie się pęcherzy oraz trzeszczenie podskórne (crepitus). W miarę progresji dochodzi do rozległej martwicy, sepsy, wstrząsu septycznego i niewydolności wielonarządowej. Charakterystyczne jest szybkie rozprzestrzenianie się infekcji w ciągu 24-48 godzin, a także zmiana charakteru bólu – początkowo bardzo silny, który ustępuje w wyniku zniszczenia nerwów obwodowych, co stanowi alarmujący objaw kliniczny.
amputacja, fasciotomia, hipotensja, immunosupresja, martwica powięziowa, niewydolność wielonarządowa, objawy grypopodobne, obrzęk, oczyszczenie chirurgiczne rany, powięź, rumień, sepsa, skręcenie jądra, śmiertelność, stan zapalny, tachykardia, tkanka podskórna, uwięźnięcie przepukliny, wstrząs septyczny, zakażenie tkanek miękkich, zakrzepica naczyń krwionośnych, zapalenie jądra, zapalenie najądrza, zapalenie tkanki łącznej, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zgorzel Fourniera - Leksykon substancji czynnych
Hypromeloza – Działania niepożądane
Hypromeloza, stosowana jako substytut łez naturalnych w preparatach okulistycznych (np. Artelac z 3,2 mg/ml hypromelozy oraz Tears Naturale II z 3 mg/ml hypromelozy i dekstranem 70), charakteryzuje się stosunkowo dobrym profilem bezpieczeństwa. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest niewyraźne widzenie, występujące bardzo często (≥1/10) u około 12% pacjentów stosujących Tears Naturale II. Inne często obserwowane działania obejmują suchość oka, zaburzenia powieki, nieprawidłowe odczucia, uczucie ciała obcego oraz dyskomfort w oku (często ≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują świąd, podrażnienie, przekrwienie spojówek (≥1/1000 do <1/100), a także bóle i zaczerwienienia oka, nadmierne łzawienie czy sklejanie powiek o częstości nieznanej. Warto zwrócić uwagę na bardzo rzadkie przypadki zwapnienia rogówki związane z fosforanami jako substancją pomocniczą w Artelac, szczególnie u pacjentów z uszkodzeniem rogówki.
ból głowy, ból oka, ciało obce w oku, dekstran 70, dyskomfort oczny, działanie niepożądane, fosforan, hypromeloza, nadmierne łzawienie, nasilone łzawienie, niewyraźne widzenie, obrzęk oka, ostrość wzroku, pieczenie oka, podrażnienie oka, preparat okulistyczny, przekrwienie oka, przekrwienie spojówki, reakcja nadwrażliwości, sklejanie powiek, środek nawilżający, suchość oka, świąd oka, Tears Naturale II, tkanka podskórna, uszkodzenie rogówki, wydzielina z oka, wysypka, zaburzenie oka, zaburzenie powieki, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie widzenia, zaczerwienienie oka, zaczerwienienie powieki, zwapnienie rogówki - Leksykon substancji czynnych
Sylibinina – Działania niepożądane
Sylibinina, główny składnik sylimaryny z ostropestu plamistego, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie układ pokarmowy, immunologiczny, oddechowy oraz skórny. Najczęściej obserwuje się łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak suchość w jamie ustnej, nudności, rozstrój i podrażnienie żołądka oraz biegunka, przy czym luźny stolec po preparacie Legalon 140 występuje bardzo rzadko (<1/10 000). Reakcje nadwrażliwości immunologicznej, w tym zapalenie skóry, pokrzywka, wysypka, świąd, a także anafilaksja i astma, występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) lub bardzo rzadko (<1/10 000) w przypadku Legalon 140. Duszność jako objaw zaburzeń układu oddechowego również klasyfikowana jest jako bardzo rzadka (<1/10 000). Częstość działań niepożądanych dla preparatów SanoHepatic i Sylifar pozostaje nieznana.
anafilaksja, astma, biegunka, ból głowy, duszność, dysfagia, działanie niepożądane, luźny stolec, nadreaktywność oskrzeli, nudności, obrzęk gardła, obrzęk twarzy, odwodnienie, ostropest plamisty, podrażnienie żołądka, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozstrój żołądka, spadek ciśnienia tętniczego, suchość jamy ustnej, świąd, świszczący oddech, sylibinina, sylimaryna, tkanka podskórna, trudność w oddychaniu, uogólniona pokrzywka, utrata przytomności, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie skórne, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie układu pokarmowego, zapalenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Glatiramer acetate Teva 40 mg/ml
Octan glatirameru, będący czynną substancją leku Glatiramer acetate Teva, charakteryzuje się unikalnymi właściwościami farmakokinetycznymi wynikającymi z jego złożonej, polipeptydowej struktury o średniej masie cząsteczkowej 5000-9000 Da. Po podaniu podskórnym substancja ta ulega szybkiemu wchłanianiu do krwiobiegu, jednak znacząca część dawki jest degradowana już w miejscu podania, w tkance podskórnej, na mniejsze fragmenty peptydowe. Roztwór do wstrzykiwań ma pH 5,5-7,0 oraz osmolarność około 300 mOsmol/L, co sprzyja kompatybilności z tkankami i wpływa na farmakokinetykę leku. Ze względu na heterogenność i brak możliwości pełnej charakterystyki specyficznego polipeptydu, tradycyjne badania farmakokinetyczne są utrudnione.
aminokwas, biodostępność, degradacja, fragment peptydowy, Glatiramer acetate Teva, krążenie ogólnoustrojowe, kwas L-glutaminowy, L-alanina, L-lizyna, L-tyrozyna, masa cząsteczkowa, objętość dystrybucji, octan glatirameru, okres półtrwania, osmolarność, podanie podskórne, roztwór do wstrzykiwań, stosunek molowy, struktura polipeptydowa, szybkie wchłanianie, tkanka podskórna - Leksykon chorób i schorzeń
Miksyfibrosarkom – Epidemiologia
Miksyfibrosarkom (MFS) to rzadki, złośliwy nowotwór tkanek miękkich, stanowiący 5-10% wszystkich mięsaków tkanek miękkich, o częstości występowania około 0,1/100 000/rok. Choroba dotyka głównie osoby starsze, ze średnim wiekiem diagnozy 62 lata, z przewagą mężczyzn. Lokalizuje się przede wszystkim w kończynach (77%), rzadziej w tułowiu, przestrzeni zaotrzewnowej, śródpiersiu oraz głowie i szyi. MFS cechuje się stosunkowo dobrym rokowaniem z 5-letnim wskaźnikiem przeżycia w zakresie 60-84,3%, jednak z wysokim ryzykiem nawrotów miejscowych (16-61%) oraz przerzutów odległych (15-38%), najczęściej do płuc. Czynniki prognostyczne negatywnie wpływające na przeżycie to m.in. starszy wiek (HR=7,94), wielkość guza >5 cm, głęboka lokalizacja, naciekanie poza kompartment, lokalizacja osiowa, wyższy stopień histologiczny, zaawansowane stadium choroby, obecność przerzutów przy diagnozie oraz margines chirurgiczny. Ekspresja CD44 może służyć do oceny ryzyka przerzutów.
badanie obrazowe, baza danych SEER, czynnik prognostyczny, konsylium onkologiczne, leczenie systemowe, margines chirurgiczny, mediana przeżycia, mięsak tkanek miękkich, miksyfibrosarkom, nawrót miejscowy, nowotwór złośliwy tkanek miękkich, płuco, przerzut odległy, przestrzeń zaotrzewnowa, resekcja chirurgiczna, skóra właściwa, system prognostyczny, tkanka miękka, tkanka podskórna, węzeł chłonny, wielokrotny nawrót, wskaźnik przeżycia 5-letniego, zespół multidyscyplinarny - Leksykon substancji czynnych
Cynku undecylenian – Działania niepożądane
Cynk undecylenian, stosowany jako substancja czynna w preparatach dermatologicznych takich jak Mykodermina i Unguentum undecylenicum, może wywoływać działania niepożądane głównie miejscowe, dotyczące skóry i tkanki podskórnej. Do najczęstszych należą przemijające podrażnienia skóry, pieczenie, wysypka oraz podrażnienie błon śluzowych (częstość rzadka, ≥1/10 000 do <1/1000 dla Unguentum undecylenicum). W przypadku Mykoderminy częstość występowania podrażnień nie została dokładnie określona. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje nadwrażliwości, które mogą mieć charakter zarówno opóźniony (uogólnione odczyny nadwrażliwości), jak i natychmiastowy (pokrzywka, skurcz oskrzeli), zwłaszcza w przypadku Unguentum undecylenicum, zawierającego parahydroksybenzoesany (E 214, E 218). Wystąpienie takich reakcji wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.
bąbel pokrzywkowy, cynk undecylenian, duszność, Mykodermina, odczyn nadwrażliwości, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, podrażnienie błon śluzowych, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna systemowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, tkanka podskórna, Unguentum undecylenicum, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze skóry, zapalenie skóry, zmiana rumieniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Magne B6 48 mg Mg 2+ + 5 mg
Produkt leczniczy Magne B6 zawiera 48 mg jonów magnezu (w formie magnezu mleczanu dwuwodnego) oraz 5 mg pirydoksyny chlorowodorku w jednej tabletce powlekanej. Działania niepożądane związane z jego stosowaniem dotyczą głównie układu immunologicznego, przewodu pokarmowego oraz skóry i tkanki podskórnej, jednak ich częstość występowania jest nieznana. Do najważniejszych reakcji należą nadwrażliwość (w tym reakcje alergiczne od wysypki po anafilaksję), biegunka, ból brzucha, pokrzywka, świąd, wyprysk oraz rumień. Objawy te mogą wymagać modyfikacji terapii lub jej przerwania, zwłaszcza w przypadku reakcji zagrażających życiu.
biegunka, ból brzucha, chlorowodorek pirydoksyny, działanie niepożądane, jon magnezu, Magne B6, mleczan magnezu dwuwodny, nadwrażliwość, nietolerancja cukrów, odwodnienie, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd, tkanka podskórna, układ immunologiczny, wyprysk, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Chlorocyclinum 3% 30 mg/g
Stosowanie maści Chlorocyclinum 3%, zawierającej 30 mg/g chlorotetracykliny chlorowodorku, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych głównie ze strony skóry i tkanki podskórnej. Do najczęstszych reakcji należą objawy nadwrażliwości, takie jak rumień, pokrzywka, obrzęki oraz reakcje fototoksyczne po ekspozycji na promieniowanie UV. Długotrwała terapia może prowadzić do zaburzenia mikrobiologicznej równowagi skóry, skutkując nadkażeniami drożdżakami oraz rozwojem opornych szczepów bakterii. Rzadko obserwuje się ustępujące zapalenie skóry, które zwykle ustępuje po odstawieniu leku. Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych pozostaje nieznana, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów podczas terapii.
alergia kontaktowa, chlorotetracykliny chlorowodorek, fotosensytyzacja, fotowrażliwość, mikrobiom skóry, nadkażenie drożdżakowe, obrzęk, oporność mikroorganizmów, oporny szczep bakterii, pokrzywka, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości skóry, rumień, rumień skóry, tkanka podskórna, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Magnez + wit. B6 Biofarm 34 mg Mg2+ + 5 mg
Preparat Magnez + wit. B6 Biofarm zawiera 34 mg jonów magnezu oraz 5 mg pirydoksyny chlorowodorku i może wywoływać działania niepożądane obejmujące układ sercowo-naczyniowy, przewód pokarmowy oraz skórę. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, które mogą prowadzić do zmian w elektrokardiogramie i arytmii, stanowiąc istotne ryzyko u pacjentów z chorobami serca. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i biegunka, występują niezbyt często i zwykle ustępują samoistnie po dostosowaniu dawki lub przerwaniu terapii. Reakcje skórne w postaci zaczerwienienia mogą wskazywać na nadwrażliwość i wymagają oceny klinicznej oraz ewentualnego przerwania leczenia.
działanie niepożądane, elektrokardiogram, farmakoterapia, jon magnezu, magnez, nudności i biegunka, objawy układowe, pirydoksyna, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, tkanka podskórna, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Valimar 1000 mg
Produkt leczniczy Valimar 1000 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wykazuje profil działań niepożądanych zbliżony do metforminy w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha oraz utratę apetytu, które występują bardzo często (≥1/10) na początku terapii i zwykle ustępują samoistnie. Zaleca się stopniowe zwiększanie dawki oraz przyjmowanie leku podczas lub bezpośrednio po posiłku w celu poprawy tolerancji. Rzadkie, ale poważne powikłania to kwasica mleczanowa (<1/10 000), stanowiąca zagrożenie życia, oraz zmniejszone wchłanianie witaminy B12, co może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej. Zaburzenia smaku (dysgeuzja) występują często (≥1/100 do <1/10), a pojedyncze przypadki nieprawidłowych wyników badań czynności wątroby lub zapalenia wątroby odnotowano z nieznaną częstością.
anemia, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, czynność wątroby, dysgeuzja, dyskomfort pacjenta, działanie niepożądane, funkcja nerek i wątroby, kwasica mleczanowa, niedokrwistość megaloblastyczna, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja skórna, rumień, stężenie witaminy B12, świąd, tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tkanka podskórna, układ nerwowy, utrata łaknienia, witamina B12, zaburzenia skórne, zaburzenia wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flavamed 30 mg
Flavamed, zawierający 30 mg ambroksolu chlorowodorku, wykazuje profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwuje się działania ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności (często), a także bóle żołądka, wymioty, biegunkę, ból brzucha i niestrawność (niezbyt często). Reakcje nadwrażliwości, choć rzadkie, mogą obejmować poważne stany, takie jak reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy oraz świąd, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej. Działania skórne, takie jak wysypka i pokrzywka, występują rzadko, natomiast ciężkie reakcje dermatologiczne o nieznanej częstości, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka oraz ostra uogólniona krostkowica, stanowią zagrożenie życia i wymagają pilnej diagnostyki oraz leczenia.
ambroksol chlorowodorek, biegunka, błona śluzowa, ból brzucha, ból żołądka, ciężka reakcja skórna, dyskomfort żołądkowy, działanie niepożądane, jama brzuszna, mdłości, niestrawność, niewydolność krążeniowo-oddechowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk skóry, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, ryzyko infekcji, spadek ciśnienia tętniczego, świąd, tkanka podskórna, toksyczna martwica naskórka, treść żołądkowa, układ immunologiczny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia skóry, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądka i jelit, zespół Stevensa-Johnsona, zmiana skórna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tantum Rosa 1 mg/ml
Lek Tantum Rosa w postaci roztworu dopochwowego o stężeniu 1 mg/ml zawiera benzydaminę chlorowodorek jako substancję czynną. Profil bezpieczeństwa tego preparatu opiera się na danych z monitorowania klinicznego, gdzie wszystkie działania niepożądane sklasyfikowano jako występujące z nieznaną częstością, co oznacza brak precyzyjnych danych epidemiologicznych. Do najczęściej zgłaszanych objawów należą miejscowe reakcje w obrębie pochwy i sromu, takie jak uczucie pieczenia, które ma charakter przemijający i ustępuje samoistnie. Ponadto, obserwowano reakcje skórne, w tym wysypkę fotoalergiczną indukowaną ekspozycją na światło słoneczne oraz pokrzywkę, będącą reakcją alergiczną skóry z bąblami i świądem.
bąbel pokrzywkowy, benzydaminy chlorowodorek, błona śluzowa, chlorek benzalkoniowy, działanie drażniące, działanie niepożądane, nadwrażliwość na benzydaminę, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór dopochwowy, system MedDRA, Tantum Rosa, tkanka podskórna, uczucie pieczenia, wysypka fotoalergiczna, zaburzenie skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fragmin 10 000 j.m. a.Xa/0,4 ml
Dalteparyna sodowa (Fragmin) jest stosowana w różnych wskazaniach klinicznych z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała pacjenta oraz indywidualnego ryzyka zakrzepowo-zatorowego. Standardowa dawka profilaktyczna wynosi 5 000 j.m. podskórnie raz dziennie, natomiast dawka terapeutyczna to 200 j.m./kg masy ciała podskórnie raz na dobę lub 100 j.m./kg dwa razy na dobę, z maksymalną dawką do 18 000 j.m./dobę. Monitorowanie aktywności anty-Xa zwykle nie jest konieczne, z wyjątkiem pacjentów z czynnikami ryzyka, gdzie zalecane stężenie leku w osoczu wynosi 0,5-1,0 j.m. anty-Xa/ml, pobierane 3-4 godziny po iniekcji. W przypadku niewydolności nerek dawkę należy dostosować tak, aby utrzymać terapeutyczne stężenie anty-Xa (0,5-1,5 j.m./ml). U dzieci dawki są dostosowane do wieku i masy ciała, z koniecznością stosowania postaci bez alkoholu benzylowego u najmłodszych.
antagonista witaminy K, chlorek sodu, choroba nowotworowa, dalteparyna sodowa, działanie przeciwzakrzepowe, Fragmin, hemodializa, hemofiltracja, hemoglobina, heparyna drobnocząsteczkowa, infuzja, jednostka anty-Xa, kompleks protrombiny, krążenie pozaustrojowe, kreatynina, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, niestabilna dławica piersiowa, ostra niewydolność nerek, ostra zakrzepica żył głębokich, płytki krwi, podanie domięśniowe, powikłanie krwotoczne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przewlekła niewydolność nerek, tkanka podskórna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Exoderil 10 mg/g
Produkt leczniczy Exoderil w postaci kremu zawiera 10 mg/g naftyfiny chlorowodorku i jest stosowany miejscowo. Analiza działań niepożądanych wykazała, że wszystkie zgłaszane reakcje skórne i miejscowe mają częstość nieznaną, co oznacza brak precyzyjnych danych epidemiologicznych. Do najczęstszych działań niepożądanych należą kontaktowe zapalenie skóry (objawiające się zaczerwienieniem, świądem, obrzękiem i pęcherzykami), rumień, zaczerwienienie w miejscu aplikacji, odczucie suchości skóry oraz pieczenie. Objawy te mają charakter przemijający i zwykle nie wymagają przerwania terapii. W kremie obecne są także substancje pomocnicze, takie jak alkohol benzylowy (10 mg/g), alkohol cetylowy (40 mg/g) oraz alkohol stearylowy (40 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne lub podrażnienia, szczególnie u osób z nadwrażliwością.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, dysfagia, Exoderil krem, kontaktowe zapalenie skóry, miejscowa reakcja skórna, naftyfiny chlorowodorek, pieczenie skóry, podrażnienie miejscowe, reakcja alergiczna, reakcja zapalna skóry, rumień, substancja czynna, substancja pomocnicza, suchość skóry, świąd i obrzęk, tkanka podskórna, zaburzenia skóry, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bengay Maść Przeciwbólowa (150 mg + 100 mg)/g
Bengay Maść Przeciwbólowa, klasyfikowana w grupie ATC M02AX10, zawiera salicylan metylu (150 mg/g) oraz mentol (100 mg/g), które wykazują synergistyczne działanie przeciwbólowe w terapii miejscowej bólów mięśniowo-stawowych. Substancje czynne przenikają przez skórę do tkanki podskórnej, indukując kontrolowany, łagodny odczyn zapalny, co prowadzi do modulacji receptorów bólowych i zmniejszenia dolegliwości bólowych bez konieczności stosowania leków systemowych. Mentol aktywuje termoreceptory TRPM8, wywołując efekt chłodzenia i miejscowego przekrwienia, natomiast salicylan metylu działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie poprzez hamowanie lokalnej syntezy prostaglandyn po hydrolizie do kwasu salicylowego. Mechanizm działania preparatu opiera się na indukcji łagodnego stanu zapalnego oraz rozszerzeniu naczyń krwionośnych, co zwiększa miejscowy przepływ krwi i wspomaga procesy naprawcze w tkankach objętych bólem. Połączenie salicylanu metylu i mentolu umożliwia skuteczne łagodzenie bólu mięśniowo-stawowego bez ryzyka działań niepożądanych charakterystycznych dla doustnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, dzięki ograniczeniu działania do obszaru miejscowego i minimalizacji wchłaniania ogólnoustrojowego. Preparat stanowi zatem bezpieczną i efektywną opcję terapeutyczną w leczeniu bólów o podłożu zapalnym i mechanicznym.
ból mięśniowo-stawowy, ból stawów i mięśni, działanie synergistyczne przeciwbólowe, efekt przeciwbólowy, kwas salicylowy, mentol, miejscowe przekrwienie, miejscowy przepływ krwi, monoterpen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odczyn zapalny, penetracja skóry, rozszerzenie naczyń krwionośnych, salicylan metylu, synteza prostaglandyn, tkanka podskórna, właściwości przeciwzapalne, zakończenie nerwowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fungotac 10 mg/ml
Fungotac 10 mg/ml, zawierający klotrymazol w postaci kropli do uszu, może wywoływać działania niepożądane o nieznanej częstości występowania, w tym reakcje alergiczne takie jak omdlenia, niedociśnienie, duszności oraz pokrzywka, które mogą wskazywać na anafilaksję wymagającą natychmiastowej interwencji medycznej. Miejscowe reakcje skórne obejmują pęcherze, ból, obrzęk, rumień, podrażnienie, złuszczanie, świąd, wysypkę oraz uczucie kłucia lub pieczenia w miejscu aplikacji. Objawy te mogą świadczyć o nadwrażliwości na składniki preparatu i wymagają uważnego monitorowania podczas terapii.
duszność, interwencja medyczna, klotrymazol, krople do uszu, nadwrażliwość, niedociśnienie, obrzęk, omdlenie, pęcherz skórny, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd, tkanka podskórna, układ immunologiczny, wysypka skórna, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Loratadyna Pylox 10 mg
Loratadyna Pylox w dawce 10 mg w postaci tabletek jest lekiem przeciwhistaminowym drugiej generacji, wskazanym do leczenia objawowego sezonowego i całorocznego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej. W przypadku alergicznego nieżytu nosa objawy takie jak wodnisty wyciek z nosa, świąd, uczucie zatkania, kichanie oraz świąd i łzawienie oczu ulegają skutecznej kontroli. W przewlekłej pokrzywce idiopatycznej Loratadyna Pylox łagodzi swędzące bąble pokrzywkowe, zaczerwienienie skóry oraz obrzęk naczynioruchowy. Tabletki o standardowej dawce 10 mg można dzielić na połowy, co umożliwia dostosowanie dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek oraz u dzieci powyżej 12 roku życia.
alergen pyłkowy, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, bąbel pokrzywkowy, całoroczne alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, katar sienny, kontrola objawów alergii, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, loratadyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk skóry, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, roztocze kurzu domowego, schorzenie alergiczne, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, świąd skóry, tabletka ze ściętym brzegiem, tkanka podskórna - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie skóry – Objawy
Zapalenie skóry (cellulitis) to bakteryjne zakażenie głębokich warstw skóry i tkanki podskórnej, charakteryzujące się słabo odgraniczonym rumieniem, obrzękiem, bólem i podwyższoną temperaturą skóry. Objawy miejscowe obejmują zaczerwienienie, tkliwość, ciepło oraz obrzęk, które mogą szybko się nasilać i rozprzestrzeniać, często jednostronnie. W przebiegu zakażenia mogą pojawić się pęcherze, czerwone pasma zapalenia naczyń limfatycznych oraz charakterystyczna skórka pomarańczowa (peau d’orange). Objawy ogólnoustrojowe to gorączka powyżej 38°C, dreszcze, bóle mięśniowo-stawowe, nudności i powiększone węzły chłonne. Ciężki przebieg manifestuje się szybkim powiększaniem się obszaru zapalenia, zmianami czuciowymi, ciemnieniem skóry, objawami wstrząsu i może prowadzić do powikłań takich jak bakteriemia, sepsa, zapalenie szpiku, martwicze zapalenie powięzi czy zgorzel gazowa.
antybiotykoterapia, bakteriemia, dysfagia, hipotonia, infekcja grzybicza, martwica tkanek, martwicze zapalenie powięzi, objawy ogólnoustrojowe, obrzęk limfatyczny, obrzęk skóry, odzież uciskowa, pęcherze skórne, rumień, sepsa, skórka pomarańczowa, stan zapalny, tkanka podskórna, węzły chłonne, zaczerwienienie skóry, zakażenie miejscowe, zakażenie skóry, zapalenie naczyń limfatycznych, zapalenie skóry, zapalenie szpiku kostnego, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zgorzel gazowa, złuszczanie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Necrotising fasciitis – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Martwica powięziowa (necrotizing fasciitis) to ostra, szybko postępująca infekcja bakteryjna tkanek miękkich, prowadząca do destrukcji powięzi, tkanki podskórnej i otaczających tkanek, z wysoką śmiertelnością sięgającą 30-40% przy opóźnionym leczeniu. Choroba wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej, szerokospektralnej antybiotykoterapii oraz intensywnej opieki medycznej. Wczesne objawy obejmują silny ból nieproporcjonalny do zmian skórnych, szybko narastający obrzęk, zaczerwienienie, twardość skóry z przebarwieniami lub pęcherzami oraz objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka i wstrząs septyczny. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych (podwyższone CRP, OB, leukocytoza), wskaźniku LRINEC, badaniach obrazowych (USG, TK, MRI) oraz ostatecznie eksploracji chirurgicznej, przy czym diagnostyka nie powinna opóźniać pilnej interwencji chirurgicznej. Opieka pielęgniarska koncentruje się na szybkim rozpoznaniu, stabilizacji hemodynamicznej, przygotowaniu do zabiegu, monitorowaniu stanu pacjenta oraz wsparciu procesu leczenia, w tym zarządzaniu bólem i pielęgnacji ran z zastosowaniem aseptyki i terapii podciśnieniowej (NPWT).
antybiotyk o szerokim spektrum, antybiotykoterapia, białko C-reaktywne, debridement, diureza, eksploracja chirurgiczna, infekcja tkanek miękkich, interwencja chirurgiczna, izolacja kontaktowa, izolacja kropelkowa, lek wazoaktywny, leukocytoza, marker zapalny, martwica powięziowa, morfologia krwi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddział intensywnej terapii, parametr krzepnięcia, parametry zapalne, perfuzja obwodowa, powięź, profilaktyka przeciwodleżynowa, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rehabilitacja oddechowa, rezonans magnetyczny, sepsa, technika aseptyczna, terapia podciśnieniowa, tkanka podskórna, tomografia komputerowa, wskaźnik LRINEC, wskaźnik śmiertelności, wstrząs septyczny, zakażenie szpitalne, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie tkanki łącznej, zespół interdyscyplinarny, zespół stresu pourazowego, żywienie enteralne, żywienie parenteralne - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie skóry – Etiologia i przyczyny
Zapalenie skóry (cellulitis) to bakteryjne zakażenie obejmujące skórę właściwą i tkankę podskórną, najczęściej lokalizujące się na kończynach dolnych. Dominującymi patogenami są paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes) stanowiące około 66% przypadków oraz Staphylococcus aureus odpowiadające za około 33%, z rosnącym udziałem metycylinoopornych szczepów MRSA. Inne bakterie, takie jak Haemophilus influenzae, Pasteurella multocida, Aeromonas hydrophila, Pseudomonas aeruginosa czy Vibrio vulnificus, występują w specyficznych sytuacjach klinicznych, np. po ugryzieniach zwierząt lub ekspozycji na wodę. Drogi wnikania patogenów to uszkodzenia skóry, w tym rany, ukłucia, ugryzienia, mikrourazy oraz choroby skóry naruszające barierę ochronną, takie jak egzema, grzybica stóp, łuszczyca czy świerzb. Zapalenie skóry nie jest zwykle zaraźliwe, gdyż dotyczy głębokich warstw skóry.
Aeromonas hydrophila, angina Ludwiga, bakterie beztlenowe, choroba naczyń obwodowych, czynniki wirulencji, egzema, grzybica stóp, Haemophilus influenzae, infekcja polimikrobialna, intertrigo, liszajec, łuszczyca, MRSA, neutropenia, nieropne zapalenie skóry, niewydolność żylna, obrzęk limfatyczny, ospa wietrzna, paciorkowce beta-hemolizujące, paciorkowce grupy B, półpasiec, Pseudomonas aeruginosa, skóra właściwa, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pyogenes, świerzb, tinea pedis, tkanka podskórna, Vibrio vulnificus, zakażenie skóry, zapalenie skóry, zastoinowa niewydolność serca, zespół Wellsa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrokortyzon Allefin 5 mg/g
Długotrwałe stosowanie hydrokortyzonu (powyżej 14 dni), zwłaszcza na dużych powierzchniach skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych dermatologicznych, takich jak zanikowe zapalenie skóry (ścieńczenie naskórka i skóry właściwej), zapalenie mieszków włosowych, alergia kontaktowa, dermatitis periorbicularis, nadmierne owłosienie, opóźnione gojenie ran, wybroczyny, rozstępy, plamica posteroidowa, trądzik posteroidowy oraz dermatitis perioralis. Subiektywne objawy obejmują pieczenie, zaczerwienienie i nadmierną suchość skóry. Immunosupresyjne działanie hydrokortyzonu predysponuje do nadkażeń bakteryjnych, grzybiczych (drożdżaki, dermatofity) i wirusowych (reaktywacja HSV), a także wtórnych zakażeń. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia naczyniowe, takie jak powierzchowne rozszerzenie naczyń i wybroczyny.
alergia kontaktowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukromocz, dermatitis perioralis, dermatitis periorbicularis, dermatofity, długotrwała terapia, działanie immunosupresyjne, hiperglikemia, hirsutyzm, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, jaskra, kortykosteroid, nadkażenie bakteryjne, opatrunek okluzyjny, opóźnione gojenie ran, plamica posteroidowa, rozstępy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ścieńczenie naskórka, teleangiektazja, tkanka podskórna, trądzik posteroidowy, wtórna niewydolność nadnerczy, wtórne zakażenie, wybroczyny, zaćma, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zanikowe zapalenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołooczne, zespół Cushinga, zmętnienie soczewki - Leksykon substancji czynnych
Arcydzięgiel – Działania niepożądane
Arcydzięgiel (Angelica archangelica L.) jest składnikiem złożonych preparatów leczniczych, takich jak Melis-Tonic, Melisal forte, Nervosol oraz Nervosol-K, stosowanych w terapii różnych dolegliwości. W trakcie stosowania tych produktów mogą wystąpić działania niepożądane, które wymagają uważnego monitorowania przez lekarza. Do najistotniejszych należą reakcje alergiczne o nieznanej częstości, w tym bardzo rzadkie ciężkie reakcje anafilaktyczne (szok anafilaktyczny, astma, obrzęk twarzy, pokrzywka), a także reakcje krzyżowe u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych. Ponadto, preparaty zawierające arcydzięgiel mogą wywoływać fotosensybilizację skóry, objawiającą się zaczerwienieniem, pieczeniem i świądem po ekspozycji na światło słoneczne, co wymaga przerwania terapii i unikania światła UV.
arcydzięgiel, astrowate, ból skurczowy brzucha, ciężka reakcja alergiczna, działanie niepożądane, fotosensybilizacja, monitorowanie działań niepożądanych, nudność, obrzęk naczynioruchowy, personel medyczny, pokrzywka, preparat złożony, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, stosunek korzyści do ryzyka, tkanka podskórna, układ immunologiczny, układ narządowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe