Działania niepożądane
Arcydzięgiel

Działania niepożądane arcydzięgla

Arcydzięgiel (łac. Angelica archangelica L.) jest substancją roślinną stosowaną w złożonych preparatach leczniczych. Występuje jako składnik produktów takich jak Melis-Tonic, Melisal forte, Nervosol oraz Nervosol-K, zwykle w połączeniu z innymi substancjami roślinnymi. Podczas stosowania produktów zawierających arcydzięgiel mogą wystąpić działania niepożądane, które wymagają dokładnego monitorowania ze strony lekarza prowadzącego.<sup data-drug="Nervosol" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane leku przedstawiono zgodnie z klasyfikacją narządów i układów wg MedDRA oraz częstością występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (1

Klasyfikacja działań niepożądanych według układów

Działania niepożądane produktów zawierających arcydzięgiel można sklasyfikować według układów, których dotyczą. W preparacie Nervosol, który zawiera arcydzięgiel jako jeden z głównych składników, opisano następujące kategorie działań niepożądanych:²

• Zaburzenia układu immunologicznego
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
• Zaburzenia żołądka i jelit

³

Reakcje nadwrażliwości na światło

Jednym z istotnych działań niepożądanych związanych z arcydzięglem jest nadwrażliwość skóry na światło słoneczne (fotosensybilizacja). Reakcja ta została opisana w charakterystyce produktu leczniczego Nervosol-K, gdzie wskazano, że w pojedynczych przypadkach możliwe jest wystąpienie nadwrażliwości skóry na światło słoneczne.⁴ Podobne doniesienie znajduje się w charakterystyce produktu Nervosol, gdzie nadwrażliwość skóry na światło słoneczne została również wymieniona jako działanie niepożądane o częstości nieznanej.⁵

W przypadku wystąpienia objawów fotosensybilizacji, takich jak zaczerwienienie, pieczenie czy swędzenie skóry po ekspozycji na światło słoneczne, zaleca się przerwanie stosowania produktu zawierającego arcydzięgiel.⁶

Reakcje alergiczne

Produkty zawierające arcydzięgiel mogą wywoływać reakcje alergiczne. W przypadku preparatu Nervosol, reakcje alergiczne zostały zaklasyfikowane jako działania niepożądane o nieznanej częstości występowania.⁷ Warto zauważyć, że w przypadku preparatu Melis-Tonic, który również zawiera korzeń arcydzięgla, opisano możliwe reakcje krzyżowe u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), takie jak bylica czy piołun.⁸

W bardzo rzadkich przypadkach notowano ciężkie reakcje alergiczne po użyciu wewnętrznym, takie jak:⁹

• Szok anafilaktyczny
• Astma
• Obrzęk twarzy
• Pokrzywka

¹⁰

Zaburzenia żołądka i jelit

Podczas stosowania produktów zawierających arcydzięgiel mogą wystąpić zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. W przypadku preparatu Nervosol odnotowano następujące działania niepożądane z kategorii zaburzeń żołądka i jelit o nieznanej częstości występowania:¹¹

• Nudności
• Skurczowe bóle brzucha

¹²

Zgłaszanie działań niepożądanych

W przypadku wszystkich produktów leczniczych zawierających arcydzięgiel, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.^{13 14}

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.^{15 16}

Tabela działań niepożądanych arcydzięgla

Preparaty bez odnotowanych działań niepożądanych

Warto podkreślić, że w przypadku niektórych produktów zawierających arcydzięgiel, takich jak Melisal forte, nie raportowano działań niepożądanych podczas ich stosowania.¹⁷ Podobnie, w przypadku preparatu Melis-Tonic wskazano, że dotychczas nie stwierdzono działań niepożądanych, choć opisano możliwe reakcje nadwrażliwości na składniki produktu.¹⁸

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek działań niepożądanych, a w szczególności nadwrażliwości skóry na światło słoneczne lub innych objawów niepożądanych, zaleca się przerwanie stosowania produktu zawierającego arcydzięgiel.¹⁹ W przypadku ciężkich reakcji alergicznych, takich jak szok anafilaktyczny, astma, obrzęk twarzy czy pokrzywka, niezbędna jest natychmiastowa pomoc medyczna.²⁰