Dawkowanie i sposób podawania
Arcydzięgiel

Korzeń arcydzięgla (Angelica archangelica L. radix) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych dostępnych na polskim rynku, głównie w postaci płynów doustnych i syropów. Dawkowanie różni się w zależności od produktu: Nervosol i Nervosol K zaleca się stosować u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w dawce 5 ml (1 łyżeczka) 3 razy na dobę, z możliwością dodatkowej dawki 5-10 ml na 30-60 minut przed snem w przypadku trudności z zasypianiem; Melis-Tonic w dawce 5 ml 3 razy na dobę, rozcieńczony w ¼ szklanki wody; Melisal Forte w dawce 15 ml (1 łyżka stołowa) 2-3 razy na dobę, z ograniczeniem stosowania u dzieci 6-12 lat do 15 ml 2 razy na dobę wyłącznie na zalecenie lekarza. Maksymalny czas stosowania wynosi do 7 dni dla Nervosolu i Nervosolu K oraz do 2 tygodni dla Melisal Forte, po którym wymagana jest konsultacja lekarska. Preparaty zawierają różne stężenia etanolu (Melis-Tonic 30-35% V/V, Nervosol i Nervosol K 50-57% V/V, Melisal Forte do 0,4% m/m), co należy uwzględnić u pacjentów z chorobami wątroby oraz przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn.

Dawkowanie i sposób podawania arcydzięgla w preparatach leczniczych

Korzeń arcydzięgla (Angelica archangelica L. radix) stanowi istotny składnik wielu preparatów leczniczych dostępnych na polskim rynku. Występuje jako składnik złożonych wyciągów roślinnych w różnych postaciach farmaceutycznych, głównie w płynach doustnych i syropach. Poniżej przedstawiono szczegółowe zasady dawkowania preparatów zawierających tę substancję czynną, które powinny być uwzględnione podczas wywiadu medycznego i przekazane pacjentowi.1 2

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży

Dawkowanie preparatów zawierających arcydzięgiel jest zróżnicowane w zależności od konkretnego produktu leczniczego. W przypadku preparatu Nervosol i Nervosol K, zawierających korzeń arcydzięgla w składzie wyciągu złożonego, zalecane jest następujące dawkowanie:

  • Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: 5 ml (1 łyżeczka) 3 razy na dobę
  • W przypadku trudności w zasypianiu można zastosować dodatkową dawkę 5-10 ml (1-2 łyżeczki) na 30-60 minut przed snem, przyjmując wcześniejszą dawkę podczas kolacji

3 4

W przypadku preparatu Melis-Tonic, który zawiera korzeń arcydzięgla w składzie wyciągu płynnego złożonego, zalecane jest następujące dawkowanie:

  • Osoby w wieku podeszłym, dorośli i młodzież w wieku powyżej 12 lat: około 5 ml produktu (1 łyżeczka) 3 razy na dobę
  • Lek należy rozcieńczyć w ¼ szklanki wody przed przyjęciem

5

Z kolei preparat Melisal Forte w postaci syropu zawierający arcydzięgiel charakteryzuje się nieco odmiennym schematem dawkowania:

  • Dorośli i młodzież w wieku powyżej 12 lat: 1 łyżka stołowa (15 ml) 2 do 3 razy na dobę

6

Dawkowanie u dzieci

Stosowanie preparatów zawierających arcydzięgiel u dzieci jest ograniczone ze względu na zawartość etanolu i specyfikę działania substancji czynnych. Obowiązują następujące zasady:

  • Melis-Tonic: Nie stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat
  • Nervosol i Nervosol K: Nie podawać dzieciom w wieku poniżej 12 lat
  • Melisal Forte: U dzieci w wieku od 6 do 12 lat można stosować 1 łyżkę stołową (15 ml) 2 razy na dobę, wyłącznie na zalecenie lekarza

7 8 9 10

Sposób podawania

Wszystkie omawiane preparaty zawierające arcydzięgiel są przeznaczone do podania doustnego. Sposób podania może różnić się w zależności od preparatu. Przykładowo, Melis-Tonic wymaga rozcieńczenia w ¼ szklanki wody przed podaniem, natomiast pozostałe preparaty mogą być przyjmowane bezpośrednio.11 12 13 14

Czas stosowania

Istotnym aspektem terapii preparatami zawierającymi arcydzięgiel jest ograniczony czas stosowania, po którym konieczna jest konsultacja lekarska:

  • Nervosol: Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 7 dni podczas stosowania produktu, należy skontaktować się z lekarzem
  • Nervosol K: Nie zaleca się przyjmowania dłużej niż 7 dni
  • Melisal Forte: Jeśli w czasie stosowania syropu Melisal Forte objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie, należy skonsultować się z lekarzem

15 16 17

Szczegółowa tabela dawkowania preparatów zawierających arcydzięgiel

Nazwa preparatu Postać farmaceutyczna Skład w odniesieniu do arcydzięgla Grupa wiekowa Dawkowanie Sposób podania Maksymalny czas stosowania
Melis-Tonic Płyn doustny Angelica archangelica L., radix (korzeń arcydzięgla) jako składnik wyciągu płynnego złożonego (1:5) z proporcją (8:7:2:2:1) Dorośli i młodzież powyżej 12 lat 5 ml (1 łyżeczka) 3 razy na dobę Doustnie, rozcieńczyć w ¼ szklanki wody Nie określono
Melisal Forte Syrop Angelica archangelica L. radix jako składnik wyciągu płynnego złożonego (1:1) z proporcją (77/15/8) Dorośli i młodzież powyżej 12 lat 15 ml (1 łyżka stołowa) 2-3 razy na dobę Doustnie Do 2 tygodni
Melisal Forte Syrop Angelica archangelica L. radix jako składnik wyciągu płynnego złożonego (1:1) z proporcją (77/15/8) Dzieci 6-12 lat 15 ml (1 łyżka stołowa) 2 razy na dobę, wyłącznie na zalecenie lekarza Doustnie Do 2 tygodni
Nervosol Płyn doustny Angelica archangelica L., radix (korzeń arcydzięgla) jako składnik wyciągu złożonego (1:2) z proporcją (25/25/20/15/15) Dorośli i młodzież powyżej 12 lat 5 ml (1 łyżeczka) 3 razy na dobę. Przy trudnościach w zasypianiu dodatkowo 5-10 ml na 30-60 minut przed snem Doustnie Do 7 dni
Nervosol K Płyn doustny Angelica archangelica L. radix (korzeń arcydzięgla) jako składnik wyciągu złożonego (1:2) z proporcją (5:5:4:3:3) Dorośli i młodzież powyżej 12 lat 2-5 ml (44-110 kropli lub ½-1 łyżeczki) 1-3 razy na dobę Doustnie Do 7 dni

Uwagi specjalne dotyczące dawkowania

Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego i podczas przekazywania informacji pacjentowi, należy zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie związane z dawkowaniem preparatów zawierających arcydzięgiel:18 19

  • Zawartość etanolu – wszystkie omawiane preparaty zawierają etanol w różnych stężeniach (Melis-Tonic 30-35% V/V, Nervosol 50-57% V/V, Nervosol K 50-57% V/V, Melisal Forte nie więcej niż 0,4% m/m), co ma znaczenie przy prowadzeniu pojazdów, obsłudze maszyn oraz u pacjentów z chorobami wątroby
  • Dawkowanie pediatryczne – szczególną ostrożność należy zachować przy dawkowaniu u dzieci, większość preparatów nie jest zalecana poniżej 12 roku życia
  • Monitorowanie efektów leczenia – należy poinformować pacjenta o konieczności kontroli lekarskiej w przypadku utrzymywania się objawów pomimo stosowania preparatów
  • Precyzyjne dawkowanie – preparaty w postaci płynów należy dawkować za pomocą dołączonych miarek lub innego precyzyjnego urządzenia pomiarowego (łyżeczka, łyżka stołowa)

20 21 22 23

Zalecenia praktyczne dotyczące dawkowania

Podczas stosowania preparatów zawierających arcydzięgiel należy przekazać pacjentowi następujące zalecenia praktyczne:24

  • Przestrzeganie regularnych odstępów między dawkami zapewnia optymalne działanie lecznicze
  • W przypadku preparatu Melis-Tonic konieczne jest rozcieńczenie leku w wodzie przed przyjęciem
  • Przy stosowaniu preparatu Nervosol w przypadku zaburzeń snu, należy dostosować czas przyjmowania wieczornej dawki (30-60 minut przed snem)
  • Dodatkowa dawka Nervosolu w przypadku trudności z zasypianiem może wynosić do 10 ml (2 łyżeczki)
  • Czas stosowania poszczególnych preparatów jest ograniczony i wymaga konsultacji lekarskiej po jego upływie

25 26

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl