Zapalenie skóry
Objawy
Zapalenie skóry (cellulitis) to bakteryjne zakażenie głębokich warstw skóry i tkanki podskórnej, charakteryzujące się słabo odgraniczonym rumieniem, obrzękiem, bólem i podwyższoną temperaturą skóry. Objawy miejscowe obejmują zaczerwienienie, tkliwość, ciepło oraz obrzęk, które mogą szybko się nasilać i rozprzestrzeniać, często jednostronnie. W przebiegu zakażenia mogą pojawić się pęcherze, czerwone pasma zapalenia naczyń limfatycznych oraz charakterystyczna skórka pomarańczowa (peau d’orange). Objawy ogólnoustrojowe to gorączka powyżej 38°C, dreszcze, bóle mięśniowo-stawowe, nudności i powiększone węzły chłonne. Ciężki przebieg manifestuje się szybkim powiększaniem się obszaru zapalenia, zmianami czuciowymi, ciemnieniem skóry, objawami wstrząsu i może prowadzić do powikłań takich jak bakteriemia, sepsa, zapalenie szpiku, martwicze zapalenie powięzi czy zgorzel gazowa.
Zapalenie skóry (Cellulitis) – objawy
Zapalenie skóry (cellulitis) to bakteryjne zakażenie głębokich warstw skóry i tkanki podskórnej. Jest to częste schorzenie, dotykające ponad 14 milionów osób rocznie tylko w Stanach Zjednoczonych. Charakteryzuje się występowaniem słabo odgraniczonego, ciepłego, zaczerwienionego obszaru z towarzyszącym obrzękiem i tkliwością przy dotyku.12
Pierwsze objawy zapalenia skóry
Zapalenie skóry zazwyczaj pojawia się nagle i może szybko się rozprzestrzeniać. Pierwsze objawy obejmują bolesny, zaczerwieniony obszar skóry, który często występuje tylko po jednej stronie ciała. U osób o jaśniejszej karnacji skóra może być różowa lub czerwona, natomiast u osób o ciemniejszej karnacji może wyglądać na fioletową, ciemnobrązową lub ciemniejszą niż zwykle.34
Do głównych objawów miejscowych zaliczamy:56
- Zaczerwienienie i obrzęk skóry (rumień)
- Ból i tkliwość dotykowa w objętym obszarze
- Ciepło w miejscu zakażenia (skóra jest wyraźnie cieplejsza w dotyku)
- Obrzęk tkanek
Początkowe objawy mogą być dość subtelne – skóra może być tylko lekko przebarwiona i nieco cieplejsza w dotyku. Jednak w miarę rozprzestrzeniania się zakażenia, przebarwienie staje się ciemniejsze, a skóra ulega obrzękowi i staje się bolesna.89
Progresja zapalenia skóry
Gdy zakażenie się rozwija, obszar zapalenia może szybko się powiększać, nawet w ciągu kilku godzin lub dni. Objawy lokalne mogą nasilać się i obejmować:1011
- Rozprzestrzeniający się rumień (obszar zaczerwienienia)
- Zwiększony obrzęk i ból
- Skóra może wyglądać na napiętą i błyszczącą
- Charakterystyczny wygląd skórki pomarańczowej (peau d’orange)
- Pęcherze wypełnione płynem lub ropą
- Czerwone pasma rozchodzące się od pierwotnego miejsca zakażenia (zapalenie naczyń limfatycznych)
W ciągu pierwszych 48 godzin od rozpoczęcia leczenia antybiotykami objawy mogą się początkowo nasilić, zanim zaczną ustępować.1415
Objawy ogólnoustrojowe
Poza lokalnymi objawami skórnymi, zapalenie skóry może powodować objawy ogólnoustrojowe przypominające grypę:1617
- Gorączka (często powyżej 38°C)
- Dreszcze i poty
- Ogólne złe samopoczucie (osłabienie)
- Bóle mięśni i stawów
- Ból głowy
- Nudności i wymioty
- Powiększone i tkliwe węzły chłonne w pobliżu zakażonego obszaru
Pierwsze objawy ogólnoustrojowe mogą czasem wyprzedzać pojawienie się zmian skórnych o kilka godzin, szczególnie w cięższych przypadkach infekcji.20
Objawy ciężkiego zapalenia skóry
W niektórych przypadkach zapalenie skóry może szybko postępować i prowadzić do poważnych powikłań. Objawy sugerujące ciężki przebieg zakażenia obejmują:2122
- Szybko rozprzestrzeniająca się i powiększająca się wysypka
- Bardzo duży obszar zapalny, który jest bolesny
- Drętwienie, mrowienie lub inne zmiany czuciowe w zakażonym obszarze
- Ciemnienie skóry
- Obrzęk i zapalenie wokół oczu lub za uszami
- Zawroty głowy i znaczne osłabienie
- Silne dreszcze
- Ból nieproporcjonalny do objawów widocznych podczas badania
- Objawy wstrząsu (niskie ciśnienie krwi, przyspieszona akcja serca)
- Dezorientacja lub pobudzenie
Szczególnie alarmujące objawy, które mogą świadczyć o rozwijających się powikłaniach zagrażających życiu, to:2526
- Fioletowe pęcherze
- Krwawienie skórne
- Złuszczanie się skóry
- Brak czucia w zakażonym obszarze
- Obecność gazu w tkankach
- Hipotonię (niskie ciśnienie krwi)
- Utratę przytomności
Objawy powikłań
Nieleczone lub niewłaściwie leczone zapalenie skóry może prowadzić do szeregu poważnych powikłań, w tym:2829
- Bakteriemia – zakażenie krwi, objawiające się wysoką gorączką, dreszczami, znacznym osłabieniem
- Sepsa – zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, objawiający się wysoką gorączką, przyspieszoną akcją serca, przyspieszonym oddechem i zimną, spoconą skórą
- Zapalenie szpiku kostnego – gdy zakażenie rozprzestrzenia się do kości
- Martwicze zapalenie powięzi – ciężkie zakażenie głębokich warstw tkanek, objawiające się silnym bólem, bladością skóry, utratą czucia, obecnością pęcherzy i martwicą
- Zgorzel gazowa – rzadkie, ale zagrażające życiu zakażenie
Przebieg i leczenie zapalenia skóry
Większość przypadków zapalenia skóry dobrze reaguje na odpowiednie leczenie antybiotykami. Typowy przebieg leczenia wygląda następująco:3233
Przewidywany czas zdrowienia
Przy wczesnym rozpoznaniu i właściwym leczeniu, rokowanie dla pacjentów z zapaleniem skóry jest dobre:3435
- Pierwsze oznaki poprawy zwykle pojawiają się w ciągu 1-3 dni od rozpoczęcia antybiotykoterapii
- Gorączka i dreszcze, jeśli występowały, powinny ustąpić w ciągu 1-2 dni
- Po 3 dniach leczenia antybiotykami ból zwykle się zmniejsza
- Po 5 dniach leczenia większość osób zauważa znaczne zmniejszenie bólu, obrzęku i zaczerwienienia
- Pełne ustąpienie objawów zwykle następuje po 7-10 dniach
Warto zauważyć, że w przypadku zapalenia skóry kończyn dolnych, objawy takie jak obrzęk, ciepło i ból mogą utrzymywać się dłużej, nawet po zakończeniu kuracji antybiotykowej. Ponad połowa pacjentów może nadal odczuwać dyskomfort w zakażonej nodze po 10 dniach, przy czym około 14% ocenia swój ból na 5 lub więcej w skali od 1 do 10.38
Oznaki zdrowienia
Podczas gojenia się zapalenia skóry można zauważyć następujące zmiany:3940
- Zmniejszenie stanu zapalnego (obszar nie powiększa się)
- Zaznaczony przez lekarza obszar zapalenia zaczyna się zmniejszać
- Zmniejszenie bólu i tkliwości
- Zmniejszenie obrzęku
- Zmniejszenie zaczerwienienia/przebarwienia
- Zmniejszenie ciepła w zakażonym obszarze
- Mniejsza twardość tkanek wokół zakażenia
Kiedy szukać pomocy medycznej
Zapalenie skóry to poważna infekcja, która wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Należy skontaktować się z lekarzem, gdy tylko zauważysz objawy zapalenia skóry.4243
Należy natychmiast szukać pomocy medycznej, jeśli podczas leczenia zaobserwujesz:4445
- Powiększający się obszar zaczerwienienia
- Czerwone pasma rozchodzące się od miejsca zakażenia
- Znaczne nasilenie bólu
- Tworzenie się dużej ilości ropy
- Nowe pęcherze
- Gorączkę
- Nasilenie się obrzęku
- Brak poprawy po 2-3 dniach przyjmowania antybiotyków
Zapobieganie nawrotom zapalenia skóry
Zapalenie skóry ma tendencję do nawrotów – szacuje się, że roczna częstość nawrotów wynosi około 8-20%, a ogólny wskaźnik nawrotów może sięgać nawet 49%.4849
Aby zapobiegać nawrotom, zaleca się:5051
- Szybkie leczenie ran, zadrapań i otarć
- Właściwą higienę skóry
- Odpowiednie nawilżanie skóry, aby zapobiec pękaniu i łuszczeniu
- Skuteczne leczenie chorób współistniejących (np. cukrzycy, egzemy)
- Unikanie pobierania krwi z kończyny, która wcześniej była dotknięta zapaleniem skóry
- Wczesne leczenie zakażeń grzybiczych rąk i stóp
- W przypadku przewlekłego obrzęku limfatycznego, noszenie odpowiednich rajstop lub rękawów uciskowych
- Unoszenie obrzękniętych kończyn podczas odpoczynku, aby wspomagać krążenie limfatyczne
Zapalenie skóry (cellulitis) to poważne zakażenie bakteryjne, które może szybko się rozprzestrzeniać i bez odpowiedniego leczenia prowadzić do zagrażających życiu powikłań. Wczesne rozpoznanie objawów i natychmiastowe rozpoczęcie leczenia antybiotykami jest kluczowe dla dobrego rokowania i szybkiego powrotu do zdrowia.5455
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.