tachypnoe
Tachypnoe to przyspieszony oddech, który charakteryzuje się zwiększoną częstością oddechową powyżej wartości prawidłowych dla danego wieku. U dorosłych za tachypnoe uznaje się częstość oddechów przekraczającą 20 na minutę, podczas gdy u dzieci normy są wyższe i zależą od wieku.
Do najczęstszych przyczyn tachypnoe należą: stany zwiększonego zapotrzebowania na tlen (np. wysiłek fizyczny, gorączka), choroby płuc (zapalenie płuc, astma, POChP), choroby serca (niewydolność serca), kwasica metaboliczna, niedokrwistość, lęk oraz ból. Tachypnoe jest także jednym z podstawowych objawów zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS).
Diagnostyka tachypnoe obejmuje badanie podmiotowe i przedmiotowe, badania laboratoryjne (gazometria, morfologia, elektrolity), badania obrazowe klatki piersiowej oraz badania czynnościowe układu oddechowego. Leczenie przyczyny tachypnoe jest kluczowe dla normalizacji częstości oddechów.
Należy pamiętać, że tachypnoe może być pierwszym objawem poważnych zaburzeń, w tym wstrząsu, i wymaga szybkiej interwencji diagnostyczno-terapeutycznej, zwłaszcza gdy towarzyszy mu hipoksemia lub inne objawy niewydolności oddechowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Acidum folicum Hasco 5 mg
Przedawkowanie kwasu foliowego, witaminy B9, stosowanego w dawce terapeutycznej 5 mg (np. w preparacie ACIDUM FOLICUM HASCO), może prowadzić do licznych objawów ze strony układu nerwowego, pokarmowego oraz zaburzeń metabolicznych, w tym wchłaniania pierwiastków śladowych, zwłaszcza cynku. Klinicznie obserwuje się zaburzenia snu (bezsenność, płytki sen), drażliwość, nadpobudliwość psychoruchową, złe samopoczucie, nadmierną aktywność, tachypnoe, mdłości oraz wzdęcia. Długotrwałe przedawkowanie może skutkować niedoborem cynku, manifestującym się zaburzeniami smaku, opóźnionym gojeniem ran i osłabieniem odporności. Objawy te wymagają różnicowania i uważnego monitorowania przez personel medyczny.
Acidum Folicum, bezsenność, drażliwość, kwas foliowy, mdłości, nadmierna aktywność, nadpobudliwość, niedobór cynku, nietolerancja laktozy, nudności, opóźnione gojenie ran, przyspieszony oddech, tachypnoe, witamina B9, wzdęcia, zaburzenia neuropsychiatryczne, zaburzenia odporności, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, złe samopoczucie - Leksykon leków
Przedawkowanie – Glucophage XR 750 mg
Przedawkowanie metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Glucophage XR 750 mg (zawierających 585 mg metforminy) może prowadzić do rozwoju kwasicy mleczanowej, która stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta. W praktyce klinicznej nie obserwowano hipoglikemii nawet przy dawkach do 85 g, jednak ryzyko kwasicy mleczanowej wzrasta wraz ze znacznym przedawkowaniem oraz obecnością innych czynników ryzyka. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się obniżonym pH krwi, podwyższonym stężeniem mleczanów, tachypnoe, hiperwentylacją, bólami brzucha, zaburzeniami świadomości, hipotermią, hipotonią i bradykardią, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
bradykardia, Glucophage XR, gospodarka kwasowo-zasadowa, hemodializa, hiperwentylacja, hipoglikemia, hipotermia, hipotonia, hospitalizacja, kwasica mleczanowa, metformina chlorowodorek, pH krwi, przedawkowanie metforminy, stężenie mleczanów, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tachypnoe, zaburzenia świadomości - Leksykon substancji czynnych
Atropa belladonna – Przedawkowanie
Atropa belladonna zawiera alkaloidy tropanowe (atropina, skopolamina, hioscyjamina) o silnym działaniu antycholinergicznym, które blokują receptory muskarynowe, prowadząc do dominacji układu współczulnego i objawów toksycznych. W preparacie Angin-Heel SD Atropa belladonna występuje w rozcieńczeniu homeopatycznym D4 (60 mg w tabletce), co znacząco zmniejsza ryzyko przedawkowania i toksyczności. Dawki toksyczne surowej rośliny to 2-5 jagód u dorosłych i 1-2 u dzieci, a dawka śmiertelna atropiny wynosi około 10 mg. Typowe objawy zatrucia obejmują zaburzenia świadomości (od dezorientacji do śpiączki przy dawkach >1 mg atropiny), tachykardię (>100/min), suchość błon śluzowych, rozszerzenie źrenic (mydriasis), zaczerwienienie skóry, zaburzenia rytmu serca, niedrożność porażenną jelit, zatrzymanie moczu, hipertermię (>40°C) oraz drgawki przy dawkach >2 mg atropiny.
acetylocholina, alkaloid tropanowy, antagonista receptora muskarynowego, arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, atropa belladonna, atropina, benzodiazepina, blokada receptora muskarynowego, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawki, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, fotofobia, halucynacja, hioscyjamina, hipertermia, inhibitor acetylocholinesterazy, majaczenie, midriaza, mydriasis, nadciśnienie tętnicze, napad toniczno-kloniczny, niedrożność porażenna jelit, nieostre widzenie, objawy antycholinergiczne, pobudzenie psychoruchowe, pokrzyk wilcza jagoda, rozszerzenie źrenic, skopolamina, śpiączka, suchość jamy ustnej, tachykardia, tachypnoe, układ przywspółczulny, układ współczulny, węgiel aktywowany, zaburzenie akomodacji, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Eferox 175 mcg
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej, stosowanej m.in. w preparacie Eferox, prowadzi do objawów nadczynności tarczycy o różnym nasileniu, z opóźnionym początkiem nawet do 6 dni, co wynika z konwersji lewotyroksyny do liotyroniny. Diagnostyka powinna opierać się na monitorowaniu stężenia T3, które jest bardziej wiarygodnym wskaźnikiem przedawkowania niż T4 lub fT4, oraz na ocenie klinicznej pacjenta. Objawy obejmują pobudzenie psychoruchowe, tachykardię, bóle w klatce piersiowej, tachypnoe, drżenia mięśniowe, biegunkę, gorączkę, rozszerzenie źrenic oraz zaburzenia psychiczne. U pacjentów z chorobą wieńcową istnieje ryzyko ciężkich powikłań kardiologicznych, w tym zaburzeń rytmu serca, niewydolności serca i nagłej śmierci sercowej. W skrajnych przypadkach obserwuje się przełom tarczycowy, napady drgawek i śpiączkę.
chloropromazyna, choroba wieńcowa serca, diazepam, dławica piersiowa, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, liotryronina, nadczynność tarczycy, napad padaczkowy, niewydolność serca, plazmafereza, propranolol, przełom tarczycowy, tachypnoe, trójjodotyronina, tyroksyna, układ współczulny, węgiel leczniczy, wolna tyroksyna, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bronchosol Maxipuren 200 mg
Przedawkowanie Bronchosol MAXIPUREN, zawierającego 200 mg olejku eukaliptusowego, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, z objawami obejmującymi układy pokarmowy, oddechowy i nerwowy. Dawka letalna olejku eukaliptusowego wynosi około 30 ml (136 kapsułek), jednak odnotowano zgony po dawkach znacznie niższych: u dorosłych 4-5 ml (18-23 kapsułki), a u dzieci nawet 1,9 g (9-10 kapsułek). Charakterystycznym objawem zatrucia jest eukaliptusowy zapach w oddechu, co pozwala odróżnić zatrucie od opiatowego. U dzieci nie występuje ścisła korelacja między dawką a nasileniem objawów, co wymaga szczególnej ostrożności.
aspiracja treści żołądkowej, ból nadbrzusza, dawka letalna, depresja oddechowa, Eucalyptus globulus, Eucalyptus polybractea, Eucalyptus smithii, intubacja pacjenta, mioza, objawy toksyczne, olejek eukaliptusowy, płukanie jelit, płukanie żołądka, skurcz oskrzeli, tachypnoe, utrata przytomności, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, zaburzenie oddychania, zatrucie - Leksykon chorób i schorzeń
Hipotermia – Objawy
Hipotermia definiowana jest jako obniżenie temperatury ciała poniżej 35°C (95°F) i stanowi stan nagły wymagający pilnej interwencji medycznej. Wyróżnia się trzy stopnie zaawansowania: łagodną (35-32°C), umiarkowaną (32-28°C) oraz ciężką (<28°C). W łagodnej hipotermii dominują objawy takie jak intensywne drżenie mięśniowe, tachykardia, tachypnoe, zaburzenia koordynacji i początkowe zaburzenia świadomości (tzw. "umbles"). W umiarkowanym stadium dochodzi do ustania drżenia, nasilenia zaburzeń neurologicznych, bradykardii, hipotensji, sinicy oraz zaburzeń rytmu serca. Ciężka hipotermia charakteryzuje się brakiem reakcji, skrajną sztywnością mięśni, bradykardią, migotaniem komór lub asystolią, a także zatrzymaniem krążenia i śpiączką. Szczególnie narażone na ciężki przebieg są niemowlęta i osoby starsze, u których objawy mogą być atypowe, a śmiertelność sięga około 50% w populacji geriatrycznej.
asterixis, asystolia, bradykardia zatokowa, diureza, dreszcze, halucynacje, hiperhidroza, hipoglikemia, hipoksja, hipotensja, hipotermia, hipotermia ciężka, hipotermia łagodna, hipotermia umiarkowana, inkontynencja moczu, koagulopatia, kwasica oddechowa, małopłytkowość, migotanie komór, migotanie przedsionków, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, odmrożenia, paradoksalne rozbieranie się, przepływ krwi w mózgu, sinica, skąpomocz, śpiączka, tachykardia, tachypnoe, temperatura ciała, temperatura rdzeniowa, termoregulacja, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zapalenie trzustki, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kabiven Peripheral –
Kabiven Peripheral to emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym, której działania niepożądane wynikają zarówno ze składu (emulsja tłuszczowa, aminokwasy, glukoza), jak i drogi podania. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Do często obserwowanych należą bóle brzucha, nudności, wymioty, podwyższenie temperatury ciała, dreszcze i zmęczenie. Niezbyt często występują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, wysypka i pokrzywka, a także zaburzenia ciśnienia tętniczego (niedociśnienie i nadciśnienie). Zakrzepowe zapalenie żył jest częstym powikłaniem przy podawaniu do żył obwodowych, co jest typowe dla roztworów hipertonicznych. W badaniach diagnostycznych może wystąpić zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz objawy hematologiczne, takie jak hemoliza, retikulocytoza, anemia, leukopenia i trombocytopenia.
aminokwasy, anemia, ból brzucha, ból głowy, dreszcze, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hiperlipidemia, infuzja dożylna, leukopenia, naciek tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, roztwór hipertoniczny, śpiączka, tachypnoe, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył obwodowych, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tabex 1,5 mg
Przedawkowanie cytyzyny, substancji czynnej leku Tabex, wywołuje objawy charakterystyczne dla zatrucia nikotyną, wynikające z jej działania na receptory nikotynowe. Klinicznie manifestuje się to nudnościami i wymiotami (często prowadzącymi do odwodnienia), tachykardią z wahaniami ciśnienia tętniczego (początkowo wzrost, następnie możliwy spadek), zaburzeniami oddychania od tachypnoe do depresji oddechowej oraz zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak rozmazane lub podwójne widzenie i drgawki kloniczne, które mogą prowadzić do utraty przytomności. Objawy te dotyczą układu pokarmowego, sercowo-naczyniowego, oddechowego i nerwowego, co wymaga szybkiego rozpoznania i interwencji medycznej.
benzodiazepina, ciśnienie tętnicze krwi, cytyzyna, depresja oddechowa, diazepam, drgawki kloniczne, intensywna terapia, intubacja, leczenie przeciwwstrząsowe, lek inotropowo dodatni, lek moczopędny, lek przeciwpadaczkowy, lek wazopresyjny, midazolam, nudności i wymioty, oddział toksykologiczny, ostre zatrucie, płukanie żołądka, receptor nikotynowy, tachykardia, tachypnoe, tlenoterapia, układ nerwowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wentylacja mechaniczna, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zatrucie nikotyną - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzykomorowej – Diagnostyka i diagnoza
Defekt przegrody międzykomorowej (VSD) jest jedną z najczęstszych wrodzonych wad serca, stanowiąc około 25-30% wszystkich wad u dzieci, z częstością występowania około 4,2 na 1000 żywych urodzeń. Diagnostyka opiera się przede wszystkim na echokardiografii przezklatkowej z Dopplerem, która umożliwia ocenę wielkości ubytku, lokalizacji, przepływu krwi oraz stosunku przepływu płucnego do systemowego (Qp/Qs). W przypadku niejednoznacznych wyników zaleca się echokardiografię przezprzełykową. EKG i RTG klatki piersiowej dostarczają dodatkowych informacji o przerostach i powiększeniu serca, natomiast cewnikowanie serca jest zarezerwowane do oceny oporu naczyniowego płucnego i pomiarów hemodynamicznych. Wielkość ubytku determinuje objawy kliniczne i strategię leczenia: małe VSD są zwykle bezobjawowe i często zamykają się samoistnie, umiarkowane mogą wymagać farmakoterapii i interwencji, a duże VSD prowadzą do niewydolności serca i nadciśnienia płucnego, wymagając zwykle operacji przed 2. rokiem życia.
badanie dopplerowskie, cewnikowanie serca, choroba naczyń płucnych, defekt przegrody międzykomorowej, dwupłatkowa zastawka aortalna, echokardiografia płodowa, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, elektrokardiogram, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiolog dziecięcy, kardiomegalia, kolorowy doppler, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, okluzja, opór naczyniowy płucny, powiększenie lewego przedsionka, przeciek lewo-prawy, przerost lewej komory, przetrwały przewód tętniczy, pulsoksymetria, rentgen klatki piersiowej, rezonans magnetyczny serca, saturacja tlenowa, szmer holosystoliczny, tachypnoe, tetralogia Fallota, tomografia komputerowa, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, ubytek przegrody przedsionkowo-komorowej, wrodzona wada serca, zaburzenia rytmu serca, zespół Downa - Leksykon chorób i schorzeń
Przetrwały przewód tętniczy – Objawy
Przetrwały przewód tętniczy (PDA) to wada serca charakteryzująca się utrzymaniem drożnego połączenia między aortą a tętnicą płucną, które fizjologicznie powinno zamknąć się w pierwszych dniach lub tygodniach życia. Kliniczny obraz PDA zależy od wielkości przewodu: mały PDA jest często bezobjawowy, średni może powodować umiarkowane objawy, a duży prowadzi do istotnych zaburzeń hemodynamicznych i objawów niewydolności serca, takich jak tachypnoe, tachykardia, szmer ciągły („maszynowy”), trudności w karmieniu i zaburzenia wzrastania. U wcześniaków objawy niewydolności serca pojawiają się wcześniej i są bardziej nasilone. Nieleczony duży PDA wiąże się z poważnymi powikłaniami, w tym nadciśnieniem płucnym, zespołem Eisenmengera, niewydolnością serca, infekcyjnym zapaleniem wsierdzia oraz przewlekłym uszkodzeniem płuc, a także znaczną śmiertelnością (20% do 20 roku życia, 42% do 45 roku życia, 60% do 60 roku życia).
duszność, echokardiografia, elektrokardiografia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, krwawienie dokomorowe, martwicze zapalenie jelit, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, niewydolność prawokomorowa, niewydolność serca, palce pałeczkowate, przetrwały przewód tętniczy, przewlekła choroba płuc, sinica, szmer ciągły, szmer serca, tachykardia, tachypnoe, trudności w oddychaniu, uszkodzenie naczyń płucnych, wada serca, zaburzenie hemodynamiczne, zapalenie płuc, zespół Eisenmengera - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pokrzyku – Przedawkowanie
Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) jest składnikiem leku Hemorol, zawierającym wyciąg gęsty (4:1) w dawce 11,12–20 mg, co odpowiada 0,20 mg atropiny na czopek. Atropina, będąca głównym alkaloidem tropanowym, wykazuje silne działanie antycholinergiczne poprzez blokadę receptorów muskarynowych. Dawka terapeutyczna w Hemorol jest bezpieczna, jednak dawka toksyczna atropiny u dorosłych wynosi 2–5 mg (10–25 czopków Hemorol), a dawka potencjalnie śmiertelna około 10 mg (ponad 50 czopków). Objawy przedawkowania obejmują m.in. niepokój, halucynacje, tachykardię, suchość w jamie ustnej, zatrzymanie moczu, mydriazę, hipertermię oraz w ciężkich przypadkach depresję oddechową i zatrzymanie krążenia.
alkaloidy tropanowe, atropina, benzodiazepiny, ciśnienie śródczaszkowe, dawka śmiertelna, dawka toksyczna, depresja oddechowa, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, halucynacje, hipertermia, inhibitor cholinoesterazy, jaskra z wąskim kątem, korzeń pokrzyku, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, ośrodkowy układ nerwowy, przerost prostaty, receptory muskarynowe, śpiączka, tachykardia, tachypnoe, wyciąg gęsty, zaburzenia akomodacji, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie moczu, zespół antycholinergiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Tetralogia fallota – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Tetralogia Fallota (ToF) to jedna z najczęstszych siniczych wrodzonych wad serca, występująca u około 3 na 10 000 żywych urodzeń, obejmująca ubytek przegrody międzykomorowej (VSD), zwężenie drogi odpływu prawej komory, przerost prawej komory oraz nadjeżdżającą aortę. Wada ta prowadzi do zmniejszonego przepływu płucnego i mieszania krwi natlenowanej z nieutlenowaną, skutkując sinicą i poważnymi zaburzeniami hemodynamicznymi. Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych, takich jak sinica i szmer serca, oraz badaniach prenatalnych. Kluczowa jest kompleksowa ocena pielęgniarska, obejmująca monitorowanie saturacji tlenowej, parametrów układu oddechowego i krążenia, obserwację napadów hipoksemicznych („tet spells”) oraz ocenę stanu odżywienia i rozwoju dziecka. Interwencje pielęgniarskie koncentrują się na monitorowaniu parametrów życiowych co 2-4 godziny, podawaniu leków (beta-blokery, prostaglandyny), ułożeniu pacjenta w pozycji kolanowo-piersiowej podczas napadów, tlenoterapii, a także edukacji rodziny w zakresie rozpoznawania i postępowania w napadach hipoksemicznych.
arytmia komorowa, arytmia przedsionkowa, badanie fizykalne, badanie prenatalne, beta-bloker, diuretyk, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inhibitor ACE, nadjeżdżająca aorta, napad hipoksemiczny, niedomykalność zastawki płucnej, niewydolność prawej komory, perfuzja obwodowa, prostaglandyna, przerost prawej komory, przewlekła hipoksja, rzut serca, saturacja tlenowa, sinica, sinicza wrodzona wada serca, stenoza płucna, tachykardia, tachypnoe, ubytek przegrody międzykomorowej, zaburzenie przewodzenia, zespolenie systemowo-płucne, zwężenie drogi odpływu prawej komory - Leksykon leków
Przedawkowanie – Eferox 100 mcg
Przedawkowanie lewotyroksyny sodowej (Eferox) może prowadzić do objawów nadczynności tarczycy oraz poważnych powikłań, w tym przełomu tarczycowego, napadów drgawek, śpiączki i nagłej śmierci sercowej. Diagnostycznie kluczowe jest oznaczenie stężenia T3, które jest bardziej wiarygodnym wskaźnikiem przedawkowania niż T4 lub fT4. Objawy kliniczne mogą pojawić się z opóźnieniem do 6 dni i obejmują szeroki zakres manifestacji: pobudzenie, dezorientację, tachykardię, zaburzenia rytmu serca, tachypnoe, drżenia mięśniowe, biegunkę, nadmierne pocenie się, gorączkę oraz zaburzenia psychiatryczne. Szczególnie niebezpieczne są objawy sercowo-naczyniowe u pacjentów z chorobą wieńcową, gdzie może dojść do niewydolności serca.
beta-bloker, chloropromazyna, choroba wieńcowa serca, diazepam, dławica piersiowa, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nagła śmierć sercowa, napad padaczkowy, niewydolność serca, plazmafereza, propranolol, przedawkowanie leku, przełom tarczycowy, skurcz mięśnia, tachypnoe, trójjodotyronina, węgiel leczniczy, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Glicerol triazotanu – Przedawkowanie
Glicerol triazotan (nitrogliceryna) w postaci maści Nitrocard (20 mg/g) oraz tabletek o przedłużonym uwalnianiu Sustonit (6,5 mg) jest szeroko stosowany w terapii choroby wieńcowej, jednak przedawkowanie prowadzi do poważnych zaburzeń hemodynamicznych. Mechanizm toksyczności opiera się na nadmiernym rozszerzeniu naczyń obwodowych, co skutkuje gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego i odruchowym pobudzeniem układu adrenergicznego, zwiększającym zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen. Klinicznie obserwuje się zapaść, bradykardię (Nitrocard) lub tachykardię (Sustonit), utratę przytomności, drgawki, zaburzenia oddychania, a także methemoglobinemię, która wymaga tlenoterapii i ewentualnego dożylnego podania błękitu metylenowego. W przypadku Sustonitu dodatkowo mogą wystąpić objawy neurologiczne, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, kolkowe bóle brzucha oraz biegunka, co może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.
atropina, biegunka, błękit metylenowy, bradykardia, bradypnoe, choroba niedokrwienna, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, drgawki, działanie farmakodynamiczne, glicerol triazotan, kolka jelitowa, leczenie przedawkowania, lek zwężający naczynia, łożysko naczyniowe, methemoglobinemia, migotanie komór, nadciśnienie, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie mózgu, niewydolność serca, objawy kliniczne przedawkowania, objawy mózgowe, objawy neurologiczne, opaska uciskowa, patofizjologia przedawkowania, perfuzja narządów, płukanie żołądka, rozszerzenie naczyń krwionośnych, sinica, spadek ciśnienia tętniczego, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, tachypnoe, tlenoterapia, układ adrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, układ współczulny, utrata przytomności, wyładowania neuronów, wypełnienie łożyska naczyniowego, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia oddychania, zaburzenia przepływu krwi, zaburzenia rytmu serca, zapaść, zastój krwi, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Rozstrzenie oskrzeli – Objawy
Rozstrzenie oskrzeli to przewlekła, nieodwracalna choroba płuc charakteryzująca się poszerzeniem i uszkodzeniem dróg oddechowych, co prowadzi do zaburzenia mechanizmu oczyszczania śluzowo-rzęskowego i zalegania wydzieliny. Kluczowymi objawami są przewlekły kaszel trwający co najmniej 8 tygodni oraz codzienna produkcja plwociny o zmiennym zabarwieniu (żółty, zielony, brunatny). Zaostrzenia rozpoznaje się przy pogorszeniu co najmniej trzech objawów przez minimum 48 godzin, takich jak nasilenie kaszlu, zmiana objętości i koloru plwociny, duszność, gorączka powyżej 38°C czy krwioplucie. Ciężkie zaostrzenia manifestują się tachypnoe, ostrą niewydolnością oddechową, znacznym spadkiem saturacji oraz gorączką, natomiast bardzo ciężkie wymagają hospitalizacji na OIT z powodu niestabilności hemodynamicznej lub zaburzeń świadomości.
duszność, funkcja płuc, hemoptysis, krwioplucie, mechanizm oczyszczania śluzowo-rzęskowy, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność oddechowa, odma opłucnowa, ostra niewydolność oddechowa, palce pałeczkowate, plwocina, przewlekła niewydolność oddechowa, przewlekły kaszel, Pseudomonas aeruginosa, ropień płuca, ropniak opłucnej, rozstrzenie oskrzeli, saturacja tlenu, serce płucne, spirometria, stan zapalny, świszczący oddech, tachypnoe, tomografia komputerowa, zaburzenia świadomości, zaostrzenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Megalotect CP 100 U/ml
Produkt leczniczy Megalotect CP, zawierający ludzką immunoglobulinę przeciw wirusowi cytomegalii (CMVIG), charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa zbliżonym do innych preparatów immunoglobulinowych, jednak wymaga szczególnej uwagi ze względu na specyfikę przeciwciał. W trakcie terapii mogą wystąpić działania niepożądane o różnym nasileniu, w tym odwracalne reakcje hemolityczne, zwłaszcza u pacjentów z grupami krwi A, B i AB, które mogą prowadzić do niedokrwistości hemolitycznej wymagającej transfuzji. Rzadkie, ale poważne reakcje obejmują wstrząs anafilaktyczny, nagłe obniżenie ciśnienia tętniczego, reakcje skórne (w tym tocznia rumieniowatego skórnego), a także powikłania zakrzepowo-zatorowe, takie jak zawał mięśnia sercowego, udar czy zatorowość płucna. Ponadto, odnotowano przypadki aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, ostrej niewydolności nerek oraz ostrego potransfuzyjnego uszkodzenia płuc (TRALI), które wymagają odpowiedniego monitorowania i interwencji.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, duszność, hipowolemia, immunoglobulina ludzka przeciw wirusowi cytomegalii, lek nefrotoksyczny, Megalotect CP, niedokrwistość hemolityczna, ostra niewydolność nerek, ostre potransfuzyjne uszkodzenie płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja hemolityczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja zakrzepowo-zatorowa, sinica, tachypnoe, toczeń rumieniowaty skórny, TRALI, transfuzja, udar, wirus cytomegalii, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Theospirex 20 mg/ml
Lek Theospirex (20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji dożylnych) zawierający teofilinę wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć wielu układów i narządów. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (pobudzenie, bóle głowy, drgawki), układu sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu serca, napadowa tachykardia, hipotensja), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, krwawe wymioty, nasilenie refluksu) oraz układu moczowego (diureza, białkomocz, erytrocyturia, zespół SIADH). Działania niepożądane występują z różną częstością, od bardzo często (≥1/10) do niezbyt często (≥1/1 000 do ≤1/100), a ich nasilenie jest ściśle związane ze stężeniem teofiliny w osoczu, zwłaszcza powyżej 20 mg/l, z istotnym wzrostem ryzyka toksyczności przy stężeniach >25 mg/l. Wśród poważnych powikłań wymienia się drgawki, komorowe zaburzenia rytmu serca, nagły spadek ciśnienia tętniczego oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia.
anoreksja, arytmia komorowa, białkomocz, choroba serca, choroba wrzodowa, drgawka, dysfagia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hematemeza, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipotensja, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadwrażliwość, napad drgawkowy, obrzęk naczynioruchowy, pobudzenie OUN, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia napadowa, tachypnoe, teofilina, zespół SIADH - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sitagliptin + Metformin hydrochloride Grindeks 50 mg + 1000 mg
Przedawkowanie preparatu zawierającego sytagliptynę i metforminę stanowi poważne zagrożenie kliniczne, ze szczególnym ryzykiem rozwoju kwasicy mleczanowej, która jest stanem bezpośrednio zagrażającym życiu. Sytagliptyna wykazuje dobrą tolerancję w dawkach do 800 mg jednorazowo, z minimalnym, nieistotnym klinicznie wydłużeniem odstępu QTc. W badaniach fazy I nie zaobserwowano działań niepożądanych przy dawkach do 600 mg/dobę przez 10 dni oraz 400 mg/dobę przez 28 dni. Natomiast przedawkowanie metforminy, szczególnie w obecności czynników ryzyka, może prowadzić do gwałtownej kwasicy mleczanowej, charakteryzującej się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35, wzrostem stężenia mleczanów powyżej 5 mmol/l oraz zwiększoną luką anionową i stosunkiem mleczany/pirogronian > 25:1. Objawy kliniczne obejmują zaburzenia świadomości, oddychania, układu krążenia oraz objawy żołądkowo-jelitowe.
dializa otrzewnowa, elektrokardiogram, hemodializa, hipotensja, hipotermia, kwasica mleczanowa, luka anionowa, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, przedawkowanie metforminy, przedawkowanie sytagliptyny, śpiączka, splątanie, sytagliptyna i metformina, tachykardia, tachypnoe, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Theospirex retard 150 mg
Terapia teofiliną w dawce 150 mg (Theospirex retard) wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które należy monitorować ze względu na ich częstość i potencjalną ciężkość. Bardzo często (≥1/10) obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak bóle głowy, drażliwość, niepokój, bezsenność, zawroty głowy, wzmożenie odruchów, drżenie kończyn oraz napady drgawek, szczególnie przy wysokich stężeniach leku. Układ sercowo-naczyniowy reaguje bardzo często zaburzeniami rytmu serca, napadową tachykardią, skurczami dodatkowymi, arytmią komorową oraz kołataniem serca, a także obniżeniem ciśnienia tętniczego. Dodatkowo, bardzo często występuje przyspieszenie oddechu (tachypnoe) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak podrażnienie błony śluzowej, nudności, wymioty (w tym krwawe), ból w nadbrzuszu, biegunka i brak apetytu. Nasilenie refluksu żołądkowo-przełykowego jest częste, zwłaszcza nocą. W układzie moczowym bardzo często obserwuje się zwiększoną diurezę, białkomocz oraz erytrocyturie. W badaniach laboratoryjnych notuje się bardzo często hiperglikemię, hipokaliemię, wzrost kreatyniny, zaburzenia elektrolitowe oraz hiperurykemię.
arytmia komorowa, białkomocz, depresja ośrodka oddechowego, drżenie kończyn, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hiperkreatynemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipotensja, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, napad drgawkowy, obrzęk naczynioruchowy, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, podrażnienie błony śluzowej, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, SIADH, skurcz dodatkowy, świąd uogólniony, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia napadowa, tachypnoe, teofilina bezwodna, wzmożenie odruchów, zaburzenie rytmu komorowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie układu immunologicznego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Geloplasma –
Przedawkowanie roztworu Geloplasma, zawierającego zmodyfikowaną płynną żelatynę, prowadzi do przeciążenia układu krążenia, co manifestuje się obniżeniem hematokrytu oraz rozcieńczeniem białek osocza, a także wzrostem ciśnienia w krążeniu płucnym. Te zmiany hemodynamiczne mogą skutkować rozwojem obrzęku płuc, objawiającego się dusznością, tachypnoe, hipoksemią oraz kaszlem z odkrztuszaniem pienistej wydzieliny. Przedawkowanie wiąże się również z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych, wynikających z wysokiego stężenia jonów w roztworze: sodu (150 mmol/l), potasu (5 mmol/l), magnezu (1,5 mmol/l), chlorku (100 mmol/l) oraz mleczanu (30 mmol/l), co może prowadzić do dodatkowych powikłań metabolicznych i kwasowo-zasadowych.
albumina, białko osocza, ciśnienie żylne, diuretyk, gospodarka sodowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hematokryt, hemodylucja, hipoksemia, krążenie płucne, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, płynna żelatyna, preparat krwiozastępczy, przeciążenie układu krążenia, roztwór do infuzji, sinica, środek moczopędny, stężenie elektrolitów, tachykardia, tachypnoe - Leksykon chorób i schorzeń
Atrezja płucna z zachowaną przegrodą międzykomorową – Diagnostyka i diagnoza
Atrezja płucna z zachowaną przegrodą międzykomorową (PA/IVS) to rzadka wada wrodzona serca (<1% wszystkich wad), charakteryzująca się całkowitą niedrożnością drogi odpływu prawej komory z powodu atrezji zastawki płucnej i brakiem komunikacji międzykomorowej. Wada ta prowadzi do krytycznej hipoksemii noworodków, objawiającej się sinicą, desaturacją, tachypnoe i objawami niewydolności serca. Diagnostyka prenatalna, możliwa w około 86% przypadków, opiera się na ultrasonografii i echokardiografii płodowej, pozwalając na ocenę anatomii zastawki płucnej, funkcji prawej komory, stanu zastawki trójdzielnej oraz przepływu przez przewód tętniczy, którego odwrócony kierunek jest charakterystyczny dla PA/IVS. Wczesne wykrycie umożliwia planowanie opieki, w tym podanie prostaglandyny E1 po urodzeniu oraz przygotowanie do interwencji kardiologicznych. W diagnostyce po urodzeniu stosuje się pulsoksymetrię, EKG, RTG klatki piersiowej, echokardiografię oraz cewnikowanie serca z angiografią, które pozwala na ocenę krążenia wieńcowego i obecności RVDCC – istotnego czynnika rokowniczego.
angiografia, atrezja płucna z zachowaną przegrodą międzykomorowa, atrezja zastawki płucnej, badanie fizykalne, cewnikowanie serca, desaturacja, diagnostyka prenatalna, drożność przewodu tętniczego, echokardiografia płodowa, elektrokardiogram, komunikacja międzykomorowa, leczenie paliatywne, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niedrożność drogi odpływu prawej komory, prostaglandyna E1, przewód tętniczy, przezierność karkowa, pulsoksymetria, rentgen klatki piersiowej, rezonans magnetyczny serca, saturacja krwi tlenem, sinica, stabilność hemodynamiczna, szmer holosystoliczny, tachypnoe, tętnica płucna, tomografia komputerowa, ultrasonografia płodu, wrodzona wada serca, zespół przetoczenia między bliźniętami - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Morphini sulfas WZF 20 mg/ml
Podawanie siarczanu morfiny (Morphini sulfas WZF) w stężeniach 10 mg/ml lub 20 mg/ml u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności. Wskazane jest stosowanie morfiny u kobiet ciężarnych jedynie w sytuacjach zdecydowanej konieczności medycznej, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu. Morfina nie powinna być stosowana podczas porodu ze względu na ryzyko depresji oddechowej u noworodka. Noworodki matek leczonych opioidami w ciąży mogą rozwijać noworodkowy zespół odstawienny, objawiający się m.in. nadpobudliwością, zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, tachypnoe, osutką plamistą oraz gorączką, co wymaga monitorowania i ewentualnego leczenia. Morfina przenika do mleka matki, dlatego u kobiet karmiących piersią konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i rozważenie alternatywnych metod karmienia.
depresja oddechowa noworodka, leczenie przeciwbólowe, nadpobudliwość, noworodkowy zespół odstawienny, opioidowy lek przeciwbólowy, osutka plamista, przenikanie do mleka kobiecego, roztwór do wstrzykiwań, siarczan morfiny, tachypnoe, trzeci trymestr ciąży, zaburzenia oddychania, zespół abstynencyjny, zespół odstawienny noworodka, zmniejszenie płodności - Leksykon chorób i schorzeń
Włóknienie płuc idiopatyczne – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) to przewlekła, postępująca choroba charakteryzująca się nieznaną etiologią i bliznowaceniem tkanki płucnej, prowadząca do pogorszenia funkcji oddechowej, duszności i kaszlu. Średnia przeżywalność bez leczenia wynosi 3-5 lat od diagnozy. Diagnostyka i opieka nad pacjentem wymagają multidyscyplinarnego podejścia, w tym wczesnej oceny pielęgniarskiej, monitorowania saturacji tlenem, objawów takich jak trzeszczenia w płucach (obecne u >90% pacjentów) i palce pałeczkowate (około 50%). Leczenie farmakologiczne opiera się na lekach przeciwzwłóknieniowych: nintedanib i pirfenidon, które spowalniają progresję choroby. Kluczowe jest także wsparcie psychiczne, rehabilitacja pulmonologiczna oraz edukacja pacjenta i rodziny w zakresie samodzielnego zarządzania chorobą i zapobiegania infekcjom.
bliznowacenie tkanki płucnej, błona pęcherzykowo-włośniczkowa, choroba śródmiąższowa płuc, choroba tkanki łącznej, duszność, dyrektywa zaawansowana, edukacja pacjenta, gazometria krwi tętniczej, hipoksemia, idiopatyczne włóknienie płuc, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwlękowy, lek przeciwzwłóknieniowy, natężona pojemność życiowa, nieefektywny wzorzec oddychania, niewydolność oddechowa, nintedanib, opieka paliatywna, palce pałeczkowate, POChP, przeszczep płuc, rehabilitacja pulmonologiczna, saturacja tlenu, tachypnoe, techniki oddechowe, terapia poznawczo-behawioralna, tlenoterapia, układ oddechowy, włóknienie płuc, zarządzanie objawami, zespół multidyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzykomorowej – Objawy
Defekt przegrody międzykomorowej (VSD) to najczęstsza wrodzona wada serca, występująca u około 1 na 500 noworodków, stanowiąca 20-30% wszystkich wrodzonych wad serca. VSD polega na obecności otworu w przegrodzie międzykomorowej, co powoduje przeciek lewo-prawy i zwiększony przepływ krwi przez płuca. Wielkość ubytku determinuje kliniczny obraz: małe ubytki (<3 mm) są często bezobjawowe i zamykają się samoistnie w 85-90% przypadków w pierwszym roku życia; średnie (3-5 mm) mogą powodować umiarkowane przeciążenie lewej komory i łagodne objawy niewydolności serca; duże ubytki (6-10 mm i większe) prowadzą do wczesnej niewydolności serca, nadciśnienia płucnego i wyraźnych objawów u niemowląt. Typowe objawy to tachypnoe, duszność, zmęczenie podczas karmienia, słaby przyrost masy ciała oraz szmer holosystoliczny 3-4/6 przy dolnym lewym brzegu mostka.
arytmia, choroba naczyniowa płuc, defekt przegrody międzykomorowej, duszność, dyspnea, failure to thrive, hepatomegalia, infekcja dróg oddechowych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, nietolerancja wysiłku, niewydolność serca, niewydolność zastawki aortalnej, omdlenie, palce pałeczkowate, poliglobulia, przeciek lewo-prawy, przegroda międzykomorowa, sinica, szmer holosystoliczny, szmer serca, tachykardia, tachypnoe, ubytek mięśniowy, wrodzona wada serca, zespół Eisenmengera - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cytisinicline APC Pharmlog 1,5 mg
Przedawkowanie Cytisinicline APC Pharmlog (tabletki powlekane 1,5 mg) prowadzi do objawów zatrucia nikotyną, obejmujących zaburzenia ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty), sercowo-naczyniowego (tachykardia, wahania ciśnienia tętniczego), oddechowego (dyspnoe, tachypnoe) oraz ośrodkowego układu nerwowego (drgawki kloniczne). Objawy te wymagają szybkiego rozpoznania i natychmiastowej interwencji medycznej, gdyż brak jest specyficznego antidotum dla cytyzynikliny. W przypadku przedawkowania dawka 1,5 mg na tabletkę może wykazywać toksyczność przy znaczącym przekroczeniu dawki terapeutycznej.
antidotum, ciśnienie tętnicze, cytyzyniklina, dekontaminacja przewodu pokarmowego, diureza, drgawki kloniczne, dyspnoe, efekt toksyczny, interwencja medyczna, leczenie objawowe, lek moczopędny, lek przeciwpadaczkowy, oddział intensywnej terapii, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zatrucie, płukanie żołądka, przewód pokarmowy, tachykardia, tachypnoe, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia oddychania, zaburzenia widzenia, zatrucie nikotyną - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia przedsionkowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Tachykardia przedsionkowa to arytmia charakteryzująca się rytmem serca powyżej 100 uderzeń na minutę, z impulsem elektrycznym pochodzącym spoza węzła zatokowo-przedsionkowego. Może mieć postać ogniskową lub wieloogniskową (MAT) i prowadzić do zmniejszonego rzutu serca, objawiającego się zmęczeniem, dusznością, bólem w klatce piersiowej oraz zaburzeniami hemodynamicznymi. Diagnostyka opiera się na monitorowaniu EKG, częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego, a także ocenie objawów takich jak kołatania, zawroty głowy, omdlenia i niepokój. Wczesne rozpoznanie i monitorowanie parametrów życiowych są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom, takim jak niedokrwienie mięśnia sercowego czy niestabilność ciśnienia krwi.
ablacja cewnikowa, adenozyna, arytmia, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bradykardia, duszność, elektrofizjolog, hipotensja, kardiowersja, kołatanie serca, lek przeciwarytmiczny, manewr wagalny, niedokrwienie, omdlenie, ostry ból, perfuzja tkankowa, rzut serca, saturacja tlenu, stymulator serca, system wczesnego ostrzegania, tachykardia przedsionkowa, tachykardia wieloogniskowa, tachypnoe, wazodylatacja, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zaburzenie wymiany gazowej - Leksykon substancji czynnych
Difenoksylat – Przedawkowanie
Przedawkowanie difenoksylatu chlorowodorku (2,5 mg) w preparacie Reasec, zawierającym również atropinę siarczan (0,025 mg), manifestuje się złożonym zespołem objawów wynikających z toksyczności obu składników. Początkowo dominują symptomy atropinowe, takie jak suchość skóry i błon śluzowych, mydriaza, tachykardia (>100/min), hipertermia (>38°C), a także pobudzenie psychomotoryczne. Następnie pojawiają się objawy związane z toksycznością difenoksylatu, w tym mioza, senność, hipodynamia, zaparcia, ból brzucha i wymioty. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest zatrzymanie oddechu, które może wystąpić nawet po 12-30 godzinach od przyjęcia leku i mieć charakter nawracający, co wymaga długotrwałego monitorowania pacjenta, zwłaszcza dzieci, u których objawy mogą być bardziej nasilone.
antagonista receptorów opioidowych, atropina siarczan, dekontaminacja przewodu pokarmowego, difenoksylat chlorowodorek, drożność dróg oddechowych, farmakokinetyka naloksonu, hipertermia, hipodynamia, hipotermia, mioza, mydriaza, nalokson, nalokson chlorowodorek, niewyraźne widzenie, płukanie żołądka, Reasec, śpiączka, sztuczne oddychanie, tachykardia, tachypnoe, węgiel aktywowany, zaburzenie akomodacji, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu - Leksykon chorób i schorzeń
Odma opłucnowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Odma opłucnowa to obecność powietrza w przestrzeni opłucnowej, prowadząca do utraty ujemnego ciśnienia śródopłucnowego i zapadnięcia się płuca, co zaburza mechanikę oddychania i wymianę gazową. Klasyfikowana jest na samoistną (pierwotną i wtórną), pourazową oraz prężną, z odmiennym postępowaniem diagnostyczno-terapeutycznym. Objawy obejmują ostry ból w klatce piersiowej, duszność, tachypnoe, tachykardię, hipoksemię oraz asymetryczne ruchy klatki piersiowej. Diagnostyka opiera się na RTG klatki piersiowej, TK oraz ultrasonografii. Kluczowa jest ocena ABC (drożność dróg oddechowych, oddychanie, krążenie), saturacji tlenem (monitorowanej pulsoksymetrem) oraz badanie fizykalne (osłuchiwanie, opukiwanie, ocena położenia tchawicy). Leczenie zależy od rozmiaru i stanu pacjenta: małe odmy (<30% objętości płuca) mogą być leczone zachowawczo z tlenoterapią (przepływ tlenu ≥3 l/min), większe wymagają aspiracji igłowej lub drenażu klatki piersiowej, a w przypadku nawrotów lub braku poprawy – interwencji chirurgicznej (VATS, pleurodeza, torakotomia). Odma prężna stanowi stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej dekompresji igłą w 2. lub 3. przestrzeni międzyżebrowej linii środkowo-obojczykowej.
aspiracja igłowa, badanie ultrasonograficzne, ćwiczenie oddechowe, dodatkowe mięśnie oddechowe, drożność dróg oddechowych, duszność, edukacja pacjenta, elektrokoagulacja, fizjoterapia oddechowa, gazometria krwi tętniczej, gojenie, hipoksemia, leczenie przeciwbólowe, lek przeciwbólowy, mukowiscydoza, niewydolność oddechowa, oddychanie przeponowe, odgłos opukowy, odma opłucnowa, odma podskórna, odma prężna, opatrunek okluzyjny, opłucna płucna, palenie tytoniu, parametry życiowe, pleurodeza, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przestrzeń opłucnowa, pulsoksymetria, resekcja pęcherzy rozedmowych, saturacja krwi tlenem, sinica, szmery oddechowe, tachykardia, tachypnoe, tchawica, technika relaksacyjna, tomografia komputerowa, torakoskopia wideo-asystowana, torakotomia, układ oddechowy, wymiana gazowa, zaburzenie hemodynamiczne, zrost