lek miejscowo znieczulający

Lek miejscowo znieczulający to substancja, która czasowo blokuje przewodnictwo nerwowe w określonym obszarze ciała, powodując zniesienie odczuwania bólu oraz innych wrażeń czuciowych, bez utraty świadomości pacjenta. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu przepływu jonów sodowych przez błonę komórkową neuronu, co uniemożliwia powstanie i przewodzenie potencjału czynnościowego.

Leki miejscowo znieczulające dzieli się na estry (np. prokaina, benzokaina) i amidy (np. lidokaina, bupiwakaina, ropiwakaina). Amidy charakteryzują się dłuższym czasem działania i mniejszym ryzykiem reakcji alergicznych. Stosuje się je w różnych formach: jako kremy, żele, płyny do iniekcji, plastry czy aerozole, w zależności od wskazań klinicznych.

Zastosowanie leków miejscowo znieczulających obejmuje szerokie spektrum procedur medycznych: od drobnych zabiegów dermatologicznych i stomatologicznych, przez znieczulenie nasiękowe, blokady nerwów obwodowych, znieczulenie przewodowe i zewnątrzoponowe, aż po znieczulenie podpajęczynówkowe. Ich działanie może być wspomagane przez dodanie adrenaliny (epinefryny), która zwęża naczynia krwionośne, zmniejszając krwawienie i wydłużając czas działania znieczulenia.

Działania niepożądane leków miejscowo znieczulających mogą obejmować reakcje miejscowe (rumień, obrzęk), alergiczne oraz objawy ogólnoustrojowe związane z przedawkowaniem lub przypadkowym podaniem donaczyniowym. Najpoważniejsze powikłania to toksyczność dla układu nerwowego (drgawki) i układu sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu serca, hipotensja), dlatego kluczowe jest przestrzeganie maksymalnych dawek i technik podawania.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl