krwawienie z przewodu pokarmowego
Krwawienie z przewodu pokarmowego to stan kliniczny charakteryzujący się utratą krwi z jakiegokolwiek odcinka przewodu pokarmowego – od jamy ustnej do odbytu. Dzieli się na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego (powyżej więzadła Treitza) oraz dolnego odcinka (poniżej więzadła Treitza).
Do najczęstszych przyczyn krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego należą: choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, żylaki przełyku, zespół Mallory’ego-Weissa, nowotwory oraz gastropatia krwotoczna. W przypadku dolnego odcinka są to: uchyłki jelita grubego, nowotwory, choroby zapalne jelit, szczeliny i żylaki odbytu.
Objawy krwawienia zależą od lokalizacji i intensywności. Krwawienie z górnego odcinka może manifestować się jako wymioty treścią krwistą (hematemeza) lub fusowatą oraz smoliste stolce (melena). Krwawienie z dolnego odcinka zazwyczaj objawia się świeżą krwią w stolcu (hematochezja) lub krwawieniem z odbytu.
Diagnostyka obejmuje badanie podmiotowe i przedmiotowe, badania laboratoryjne (morfologia, koagulogram, próby wątrobowe), endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego, kolonoskopię, a w przypadkach trudnych diagnostycznie – angiografię czy scyntygrafię. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować postępowanie endoskopowe, farmakologiczne lub chirurgiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Akis 50 mg/ml
Lek AKIS, zawierający diklofenak sodowy w stężeniach 25 mg/ml, 50 mg/ml lub 75 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z farmakologii NLPZ oraz specyfiki podania iniekcyjnego. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na diklofenak lub inne składniki preparatu oraz reakcje alergiczne na NLPZ, w tym astma aspirynowa. Leku nie należy stosować u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego, ciężką niewydolnością serca (klasa II–IV wg NYHA), chorobą niedokrwienną serca, ciężką niewydolnością wątroby i nerek (kreatynina > 160 µmol/l), a także w ostatnim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko zamknięcia przewodu tętniczego u płodu. Dodatkowo, podanie dożylne jest przeciwwskazane u pacjentów z hipowolemią, astmą w wywiadzie oraz przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ i leków przeciwzakrzepowych ze względu na zwiększone ryzyko krwawień i nefrotoksyczności.
agranulocytoza, agregacja płytek krwi, choroba autoimmunologiczna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, diklofenak sodowy, enzymy wątrobowe, filtracja kłębuszkowa, hematemeza, hipowolemia, homeostaza, kreatynina, krwawienie mózgowo-naczyniowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, napad astmy, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt błony śluzowej nosa, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, perforacja, pokrzywka, przewód tętniczy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, skurcz oskrzeli, smoliste stolce, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flectorgo 12,5 mg
Flectorgo, zawierający diklofenak w dawkach 12,5 mg lub 25 mg, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego, w tym nudności, wymiotów, biegunek, niestrawności oraz bólów brzucha, a także poważniejszych powikłań, takich jak krwawienia z przewodu pokarmowego, perforacje wrzodów i zaostrzenia chorób zapalnych jelit. Stosowanie diklofenaku w dawkach do 150 mg/dobę zwiększa ryzyko tętniczych zdarzeń zakrzepowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Rzadkie, ale ciężkie działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza), reakcje anafilaktyczne, poważne powikłania neurologiczne (drgawki, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych), kardiologiczne (niewydolność serca, zespół Kounisa) oraz nefrotoksyczność (ostra niewydolność nerek, zespół nerczycowy).
agranulocytoza, alergiczny zawał serca, astma, białkomocz, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, diklofenak, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, perforacja wrzodu, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, udar naczyniowy mózgu, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowe, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – MIG
Ibuprofen w dawce 400 mg (MIG) wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego. Należy unikać łączenia z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, ze względu na ryzyko krwawień, wrzodów i perforacji, które mogą wystąpić nawet bez objawów ostrzegawczych. Szczególnie narażeni są pacjenci z historią choroby wrzodowej, osoby w podeszłym wieku oraz przyjmujący leki zwiększające ryzyko krwawień (kortykosteroidy, antykoagulanty, SSRI, leki przeciwpłytkowe). W takich przypadkach zaleca się stosowanie leków ochronnych błony śluzowej, np. inhibitorów pompy protonowej lub mizoprostolu. Ibuprofen może również nasilać nadciśnienie tętnicze i obrzęki, a dawki powyżej 2400 mg/dobę wiążą się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zakrzepowych, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi i czynnikami ryzyka.
agregacja trombocytów, astma oskrzelowa, ból głowy spowodowany nadużywaniem leków, choroba Crohna, ciężkie skórne działanie niepożądane, incydent sercowo-naczyniowy, incydent zakrzepowy w tętnicy, inhibitor pompy protonowej, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nefropatia analgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, ospa wietrzna, polekowa reakcja z eozynofilią, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Interakcje leku – Dicloreum 50 mg
Diklofenak sodowy, zawarty w preparacie Dicloreum, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami moczopędnymi i przeciwnadciśnieniowymi, gdzie jednoczesne stosowanie może prowadzić do zmniejszenia działania przeciwnadciśnieniowego oraz zwiększonego ryzyka nefrotoksyczności, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego, nawodnienia pacjenta oraz kontroli funkcji nerek. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny), litu, digoksyny, metotreksatu oraz leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus), gdzie konieczne jest ścisłe monitorowanie stężeń leków i funkcji narządów. Ponadto, jednoczesne stosowanie diklofenaku z innymi NLPZ, kortykosteroidami oraz SSRI zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym krwawień.
antykoagulant, beta-bloker, chinolon przeciwbakteryjny, cholestramina, choroba wieńcowa, cyklosporyna, digoksyna, diklofenak, diklofenak sodowy, działanie sedatywne, fenytoina, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C9, kolestypol, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kumaryna, lek moczopędny, lek oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, metotreksat, mifepryston, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie, perforacja przewodu pokarmowego, prostaglandyna nerkowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, sulfinpirazon, takrolimus, warfaryna, worykonazol - Leksykon leków
Przedawkowanie – Kostarox 60 mg
Przedawkowanie etorykoksybu, substancji czynnej leku Kostarox, może prowadzić do objawów toksyczności głównie w obrębie układu pokarmowego, sercowo-naczyniowego oraz moczowego. Pojedyncze dawki przekraczające 500 mg lub dawki wielokrotne powyżej 150 mg/dobę przez dłuższy okres mogą wywołać bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunkę, krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu serca, wzrost ciśnienia tętniczego, niewydolność sercową, a także zmniejszone wydalanie moczu, wzrost stężenia kreatyniny i obrzęki. Dane kliniczne wskazują, że takie dawki nie zawsze powodują istotne objawy toksyczności, jednak ryzyko powikłań jest znaczące i wymaga odpowiedniego postępowania.
ból brzucha, dializa otrzewnowa, działanie niepożądane, eliminacja pozaustrojowa, etorykoksyb, funkcja nerek, hemodializa, hiperkreatynemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, niewydolność sercowa, oliguria, płukanie żołądka, profil bezpieczeństwa etorykoksybu, toksyczność, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, zaburzenie rytmu serca, zdarzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Nurofen dla dzieci 125 mg
Ibuprofen w postaci czopków (Nurofen dla dzieci, 125 mg) wymaga szczególnej uwagi w kontekście interakcji lekowych, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących jednocześnie inne farmaceutyki. Przeciwwskazane lub wysoce niezalecane jest łączenie ibuprofenu z kwasem acetylosalicylowym w dawkach przekraczających 75 mg/dobę oraz z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego. Ibuprofen może hamować efekt antyagregacyjny niskich dawek ASA, co jest istotne klinicznie. Ponadto, stosowanie ibuprofenu z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryną) zwiększa ryzyko krwawień, a z lekami przeciwnadciśnieniowymi (inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II) i moczopędnymi może prowadzić do pogorszenia funkcji nerek, hiperkaliemii oraz zmniejszenia skuteczności terapii. W takich przypadkach zalecane jest monitorowanie parametrów nerkowych, ciśnienia tętniczego oraz odpowiednie nawodnienie pacjenta.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk chinolonowy, cyklosporyna, czopek z ibuprofenem, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, glikozyd nasercowy, hemofilia, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, metotreksat, mifepryston, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, takrolimus, układ krwiotwórczy, warfaryna, zydowudyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Kidofen 100 mg/5 ml
Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne są interakcje z kwasem acetylosalicylowym, gdzie ibuprofen może hamować działanie przeciwpłytkowe małych dawek ASA, oraz z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna), co zwiększa ryzyko krwawień i wymaga ścisłego monitorowania INR. Ibuprofen może także zmniejszać skuteczność leków przeciwnadciśnieniowych oraz nasilać nefrotoksyczność leków moczopędnych i takrolimusu, co wymaga kontroli funkcji nerek i odpowiedniej regulacji terapii. Ponadto, jednoczesne stosowanie z glikozydami nasercowymi, litem i metotreksatem może prowadzić do zwiększenia ich stężeń w osoczu i nasilenia działań niepożądanych, co wymaga monitorowania stężeń tych leków. Interakcje z lekami antyagregacyjnymi i SSRI zwiększają ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, a połączenie z cyklosporyną może wywołać neurotoksyczność.
agregacja płytek, antybiotyk chinolonowy, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, cyklosporyna, czas krwawienia, drgawki, działanie drażniące, działanie hepatotoksyczne, działanie nefrotoksyczne, działanie neurotoksyczne, gastroprotekcja, glikozyd nasercowy, hiperkaliemia, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroidy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, mifepryston, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie, perforacja, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, przedawkowanie ibuprofenu, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie glukozy we krwi, sulfinpyrazon, takrolimus, uszkodzenie nerek, zydowudyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Scorbolamid 100 mg + 5 mg + 300 mg
Scorbolamid, zawierający 300 mg salicylamidu, 100 mg kwasu askorbinowego oraz 5 mg rutozydu, wykazuje profil działań niepożądanych zależny głównie od dawki salicylamidu. Przy dawkach 325-600 mg działania niepożądane występują rzadko, natomiast ich częstość i nasilenie rośnie przy wyższych dawkach. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, skurcze jamy brzusznej, uczucie palenia za mostkiem, brak łaknienia, biegunka, podrażnienie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy (nadżerki, owrzodzenia) oraz suchość w jamie ustnej. Warto podkreślić, że w przeciwieństwie do innych salicylanów, salicylamid nie wykazuje wyraźnego związku z krwawieniami z przewodu pokarmowego. Działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego obejmują zawroty głowy, senność i bóle głowy, a ze strony skóry – zaczerwienienie twarzy, wysypkę oraz nadmierną potliwość.
biegunka, brak łaknienia, cystyna, kamica nerkowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, moczany, nadżerki i owrzodzenia, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nieżyt nosa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie, pH moczu, podrażnienie błony śluzowej, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, rutozyd, salicylamid, salicylany, skurcz oskrzeli, skurcze jamy brzusznej, suche usta, szczawiany, wstrząs, wymioty, zaburzenia skóry, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądka i jelit, zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Movalis 7,5 mg
Meloksykam, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) stosowany w dawkach dobowych 7,5 mg lub 15 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz poważniejsze powikłania, w tym owrzodzenia, krwawienia i perforacje przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) oraz bardzo rzadko (< 1/10 000). Wśród innych istotnych działań odnotowano zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne, zaburzenia neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), skórne ciężkie reakcje nadwrażliwości (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz powikłania nerkowe, w tym ostrą niewydolność nerek i śródmiąższowe zapalenie nerek.
agranulocytoza, choroba Crohna, choroba wrzodowa, ciężkie skórne działanie niepożądane, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Metafen 200 mg + 325 mg
Lek Metafen, zawierający 200 mg ibuprofenu i 325 mg paracetamolu w postaci tabletek, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub składniki pomocnicze, a także u osób z reakcjami nadwrażliwości na NLPZ, takimi jak astma aspirynowa, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, nieżyt błony śluzowej nosa czy pokrzywka. Przeciwwskazania obejmują również ciężką niewydolność nerek i/lub wątroby, chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy (czynna lub w wywiadzie), perforację lub krwawienia z przewodu pokarmowego związane z NLPZ, a także ciężkie schorzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak ciężkie nadciśnienie tętnicze, tachykardia, dławica piersiowa oraz niewydolność serca klasy IV wg NYHA. Lek jest także przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka oraz u pacjentów ze skazą krwotoczną lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Dodatkowo, nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat, osób z zatrzymaniem moczu, wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz u pacjentów z chorobą alkoholową ze względu na ryzyko hepatotoksyczności.
agregacja płytek krwi, astma aspirynowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa żołądka, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dławica piersiowa, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, ibuprofen, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, pokrzywka, refluks żołądkowo-przełykowy, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, tachykardia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej żołądka, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Apiksaban – Działania niepożądane
Bezpieczeństwo stosowania apiksabanu zostało potwierdzone w 7 dużych badaniach klinicznych fazy III, obejmujących ponad 21 000 pacjentów z różnymi wskazaniami: profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego (ponad 5 000 pacjentów, dawka 2,5 mg 2x/d), leczenie niezastawkowego migotania przedsionków (NVAF, ponad 11 000 pacjentów) oraz leczenie i profilaktyka nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP, ponad 4 000 pacjentów). Średni czas ekspozycji na apiksaban wynosił odpowiednio 20 dni, 1,7 roku i 221 dni. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były powikłania krwotoczne, w tym krwawienia, stłuczenia, krwawienia z nosa i krwiaki. Częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła od 9,6% do 24,3% w zależności od wskazania i porównywanego leku. Poważne krwawienia z przewodu pokarmowego według kryteriów ISTH występowały z częstością 0,76% rocznie, a wewnątrzgałkowe 0,18% rocznie u pacjentów z NVAF leczonych apiksabanem.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, apiksaban, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipotonia okołozabiegowa, krwawienie dokomorowe, krwawienie spojówkowe, krwawienie śródmózgowe, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak pooperacyjny, krwiomocz, krwioplucie, krwotok do móżdżku, krwotok do skorupy mózgowia, krwotok podtwardówkowy, krwotok śródmózgowy, małopłytkowość, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, powikłanie krwotoczne, rumień wielopostaciowy, udar krwotoczny mózgu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, zatorowość płucna, żylaki odbytu, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imatinib Fresenius Kabi
Imatynib wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami proteazy, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, makrolidami oraz substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, co może prowadzić do zmiany stężeń leku i ryzyka toksyczności lub nieskuteczności terapii. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, fenobarbital, ziele dziurawca), które obniżają ekspozycję na imatynib. U pacjentów po tyreoidektomii konieczna jest kontrola TSH z uwagi na ryzyko niedoczynności tarczycy. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie, dlatego u chorych z zaburzeniami czynności wątroby lub przerzutami do wątroby wskazane jest monitorowanie morfologii i enzymów wątrobowych, zwłaszcza przy jednoczesnej chemioterapii. Ryzyko reaktywacji HBV wymaga badań przesiewowych i konsultacji hepatologicznej przed i w trakcie terapii.
alfa-kwaśna glikoproteina, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, enzymy wątrobowe, fototoksyczność, hormon tyreotropowy, induktor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi obwodowej, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, przerzut do wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła eozynofilowa białaczka, substrat CYP3A4, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, żołądek arbuzowaty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ketokaps Med
Ketokaps Med, zawierający ketoprofen, powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego. Stosowanie ketoprofenu wiąże się z ryzykiem krwawień, owrzodzeń i perforacji przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić bez objawów ostrzegawczych, nawet u pacjentów bez wcześniejszych problemów gastrologicznych. Czynniki ryzyka obejmują wysokie dawki NLPZ, historię choroby wrzodowej, podeszły wiek, jednoczesne stosowanie ASA, kortykosteroidów, leków przeciwzakrzepowych, SSRI oraz leków przeciwpłytkowych. U pacjentów z podwyższonym ryzykiem zaleca się rozpoczęcie terapii od najmniejszej dawki oraz rozważenie stosowania leków ochronnych na błonę śluzową, takich jak mizoprostol lub inhibitory pompy protonowej. Ponadto, ketoprofen może zaostrzać choroby zapalne jelit i zwiększać ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, chorobą naczyń obwodowych i mózgowych.
aminotransferaza, astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, czerwień koszenilowa, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipowolemnia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, migotanie przedsionków, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, ospa wietrzna, polip nosa, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekłe zapalenie zatok, skurcz oskrzeli, sorbitol, synteza prostaglandyn, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Bi-Profenid 150 mg
Ketoprofen w dawce 150 mg (Bi-Profenid o zmodyfikowanym uwalnianiu) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie niezalecane jest łączenie ketoprofenu z innymi NLPZ, salicylanami w dużych dawkach oraz lekami przeciwzakrzepowymi (heparyny, antagoniści witaminy K, inhibitory trombiny i czynnika Xa), ze względu na wysokie ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Ponadto, ketoprofen może zwiększać stężenie litu do poziomu toksycznego oraz nasilać toksyczność hematologiczną metotreksatu w dawkach >15 mg/tydzień, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów laboratoryjnych. W przypadku metotreksatu w dawkach <15 mg/tydzień zalecane jest cotygodniowe badanie morfologii krwi, szczególnie u osób starszych i z zaburzeniami czynności nerek.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista witaminy K, antybiotyk chinolonowy, apiksaban, białko osocza, cyklosporyna, dabigatran, domaciczny środek antykoncepcyjny, drgawki, działanie hepatotoksyczne, działanie nefrotoksyczne, edoksaban, fumaran dizoproksylu tenofowiru, glikozyd nasercowy, hamowanie syntezy prostaglandyn, heparyna, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor czynnika Xa, inhibitor trombiny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, ketoprofen, klirens nerkowy, klirens osoczowy, klopidogrel, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwagregacyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, lek β-adrenolityczny, lit, metotreksat, morfologia krwi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, nikorandyl, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, parametr laboratoryjny, pentoksyfilina, perforacja, probenecyd, przepływ nerkowy, rywaroksaban, salicylan, selektywny inhibitor COX-2, SSRI, stężenie litu w surowicy, stężenie potasu, substancja czynna, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, takrolimus, tenofowir, terapia skojarzona, tiklopidyna, toksyczność hematologiczna, trimetoprym, uszkodzenie wątroby, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie koordynacji - Leksykon chorób i schorzeń
Sarcoma kaposiego – Objawy
Sarcoma Kaposiego (SK) to nowotwór wywodzący się z komórek śródbłonka naczyń krwionośnych i limfatycznych, manifestujący się początkowo charakterystycznymi zmianami skórnymi o zróżnicowanym zabarwieniu (purpurowe, czerwone, brązowe, różowe, niebieskawe, a u osób o ciemnej karnacji czarne lub ciemnobrązowe). Zmiany te przechodzą przez trzy stadia: plamiste, płytkowe i guzowate, nie bledną pod uciskiem i lokalizują się głównie na kończynach dolnych, twarzy, kończynach górnych, błonach śluzowych jamy ustnej oraz narządach płciowych. W zaawansowanych przypadkach SK zajmuje narządy wewnętrzne, powodując objawy takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, duszność, kaszel z krwiopluciem, powiększenie węzłów chłonnych i obrzęk limfatyczny. Przebieg kliniczny jest uzależniony od typu SK oraz statusu immunologicznego pacjenta, szczególnie istotny jest poziom CD4 poniżej 200 komórek/μl, który wiąże się z cięższym przebiegiem i gorszym rokowaniem.
anemia, badania obrazowe, biopsja skóry, endemiczny mięsak Kaposiego, endoskopia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwioplucie, mięsak Kaposiego, mięsak Kaposiego związany z AIDS, naczynia limfatyczne, niewydolność oddechowa, obrzęk limfatyczny, owrzodzenie, poziom CD4, terapia antyretrowirusowa, terapia immunosupresyjna, układ pokarmowy, wiremia HIV, zajęcie płuc, zakażenia oportunistyczne, zmiany skórne - Leksykon leków
Interakcje leku – Felogel neo 10 mg/g
Diklofenak sodowy w preparacie Felogel Neo, stosowany miejscowo w stężeniu 10 mg/g, charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem do krążenia ogólnego, co znacząco redukuje ryzyko interakcji farmakologicznych w porównaniu z formami doustnymi. Pomimo tego, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), kwasu acetylosalicylowego, kortykosteroidów oraz leków hipotensyjnych, gdyż potencjalnie mogą one zwiększać ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego. Ryzyko to jest jednak niskie lub bardzo niskie ze względu na miejscową aplikację i ograniczone wchłanianie systemowe. Spożywanie alkoholu podczas terapii może nasilać podrażnienia błony śluzowej żołądka oraz skóry, szczególnie u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, dlatego zaleca się unikanie alkoholu bezpośrednio przed i po aplikacji żelu.
beta-bloker, cyklosporyna, diklofenak sodowy, diuretyk, dolegliwości przewodu pokarmowego, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, kontrola glikemii, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek hipotensyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, metotreksat, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie, podrażnienie błony śluzowej żołądka, stan zapalny, toksyczność metotreksatu, warfaryna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aboxoma 5 mg
Bezpieczeństwo stosowania apiksabanu zostało potwierdzone w czterech badaniach klinicznych fazy III, obejmujących ponad 15 000 pacjentów, w tym ponad 11 000 z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) oraz ponad 4 000 z żylna chorobą zakrzepowo-zatorową (ZŻG i ZP). Średni czas ekspozycji na lek wynosił odpowiednio 1,7 lat i 221 dni. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były krwawienia, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego (0,76% rocznie według kryteriów ISTH), krwawienia wewnątrzgałkowe (0,18% rocznie), krwawienia z nosa, krwiaki oraz stłuczenia. Częstość występowania działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła 24,3% w badaniu NVAF porównującym apiksaban z warfaryną oraz 9,6% w porównaniu z kwasem acetylosalicylowym. W leczeniu i profilaktyce ZŻG i ZP częstość ta wynosiła 15,6% w porównaniu z enoksaparyną/warfaryną oraz 13,3% w porównaniu z placebo.
aminotransferaza, apiksaban, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipotonia, krwawienie, krwawienie domięśniowe, krwawienie spojówkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie zaotrzewnowe, krwiomocz, krwioplucie, krwotok śródmózgowy, małopłytkowość, niedokrwistość pokrwotoczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, wysypka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dicloreum 25 mg/ml
Dicloreum (diklofenak sodowy) w roztworze do wstrzykiwań 25 mg/ml posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na diklofenak lub substancje pomocnicze, takie jak alkohol benzylowy (119 mg/ampułka), glikol propylenowy (581 mg/ampułka) oraz pirosiarczyn sodu (9 mg/ampułka). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, aktywnym krwawieniem lub perforacją przewodu pokarmowego, a także u osób z historią nawrotów choroby wrzodowej lub powikłań po NLPZ. Stosowanie diklofenaku jest bezwzględnie zabronione w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko powikłań dla płodu i matki. Ponadto, lek nie powinien być podawany pacjentom z ciężką niewydolnością wątroby, nerek lub serca oraz z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym zastoinową niewydolnością serca (klasa II-IV NYHA), chorobą niedokrwienną serca, chorobą naczyń obwodowych i mózgowych.
alergiczny nieżyt nosa, astma aspirynowa, astma oskrzelowa, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, diklofenak sodowy, glikokortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, napad astmy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostry nieżyt nosa, perforacja, pokrzywka, przewlekłe schorzenie układu oddechowego, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trymestr ciąży, udar mózgu, zaburzenie krzepnięcia, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak – Objawy
Mięsaki, rzadkie nowotwory wywodzące się z tkanek miękkich i kości, charakteryzują się zróżnicowanym obrazem klinicznym zależnym od lokalizacji, wielkości i stopnia zaawansowania guza. Wczesne stadia często przebiegają bezobjawowo lub z minimalnymi dolegliwościami, co utrudnia diagnozę. Typowe objawy to bezbolesny, twardy guz powiększający się stopniowo, ból pojawiający się przy ucisku na struktury sąsiednie oraz objawy miejscowe, takie jak ograniczenie ruchomości, obrzęk czy kulawizna w przypadku mięsaków kończyn. Mięsaki jamy brzusznej manifestują się bólem brzucha, uczuciem pełności, krwawieniami z przewodu pokarmowego i utratą masy ciała, natomiast mięsaki klatki piersiowej mogą powodować duszność i ból w klatce. Osteosarcoma objawia się bólem kostnym nasilającym się nocą lub podczas aktywności, obrzękiem i złamaniami patologicznymi. Pięcioletni wskaźnik przeżycia dla mięsaków tkanek miękkich wynosi od 15% (przerzuty) do 81% (bez przerzutów), a dla osteosarcoma od 26% do 77%.
bezobjawowy przebieg choroby, ból kości, guz bezbolesny, kostniakomięsak, krwawienie z odbytu, krwawienie z przewodu pokarmowego, lipoma, mięsak, mięsak maziówkowy, mięsak tkanek miękkich, nawrót choroby, niedokrwistość, objaw neurologiczny, osteosarcoma, przerzut do mózgu, przerzut do płuc, przerzut nowotworowy, resekcja chirurgiczna, smolisty stolec, stopień zaawansowania nowotworu, stopień złośliwości nowotworu, wskaźnik przeżycia, zespół multidyscyplinarny, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asertin 100
Podczas stosowania chlorowodorku sertraliny (Asertin 100) należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych i interakcji farmakodynamicznych. Zmiana terapii z innych SSRI, zwłaszcza leków długo działających jak fluoksetyna, wymaga rozważnej oceny. Równoczesne stosowanie sertraliny z lekami nasilającymi neurotransmisję serotoninergiczną (np. tryptofan, fenfluramina, dziurawiec) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. U pacjentów z historią manii/hipomanii lub schizofrenii konieczna jest ścisła obserwacja, a w przypadku wystąpienia objawów maniakalnych lub nasilenia objawów psychotycznych sertralina powinna zostać odstawiona. Ryzyko napadów padaczkowych wymaga unikania leku u pacjentów z niestabilną padaczką oraz monitorowania u osób z kontrolowaną padaczką. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia oraz u dzieci i młodzieży (z wyjątkiem OCD w wieku 6-17 lat), gdzie obserwowano zwiększoną częstość zachowań samobójczych i agresji. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawki.
agonista 5-HT, akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, brak laktazy, chlorowodorek sertraliny, cukrzyca, dziurawiec, fenfluramina, fenotiazyna, fluoksetyna, hipomania, hiponatremia, klirens kreatyniny, krwawienie ginekologiczne, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, kwas acetylosalicylowy, lek diuretyczny, lek przeciwzakrzepowy, mania, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad padaczkowy, nietolerancja galaktozy, NLPZ, plamica, próba samobójcza, samookaleczenie, schizofrenia, SIADH, SNRI, SSRI, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, wybroczynę, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Indometacyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Indometacyna, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z astmą, POChP, nadwrażliwością na NLPZ, chorobami przewodu pokarmowego, nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz u osób w podeszłym wieku. Lek może wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym napady astmy, obrzęki, pokrzywkę, a także krwawienia, owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego, które mogą mieć charakter śmiertelny. Zaleca się monitorowanie czynności nerek, szczególnie u pacjentów z ryzykiem dekompensacji nerkowej, oraz kontrolę objawów ze strony układu krążenia, gdyż indometacyna może zwiększać ryzyko zatorów tętniczych. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak krwawienia czy reakcje alergiczne, leczenie należy przerwać. Dawkowanie powinno być możliwie najmniejsze, a lek podawany z pokarmem lub środkami zobojętniającymi sok żołądkowy w celu zmniejszenia działań niepożądanych.
agregacja płytek krwi, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba Parkinsona, choroba psychiczna, choroba tętnic obwodowych, dekompensacja nerek, hiperlipidemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nadżerka rogówki, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk Quinckego, odnerwienie rogówki, owrzodzenie rogówki, padaczka, perforacja przewodu pokarmowego, perforacja rogówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja krzyżowa, retencja płynów, reumatoidalne zapalenie stawów, ścieńczenie rogówki, toczeń rumieniowaty układowy, uszkodzenie nabłonka rogówki, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zapalenie rogówki, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół suchego oka, złogi rogówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abagat
Produkt leczniczy ABAGAT zawierający dabigatran eteksylat w dawce 150 mg wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, które mogą wystąpić w dowolnym miejscu organizmu. Szczególnie narażeni są pacjenci z chorobami predysponującymi do krwawień oraz ci przyjmujący leki wpływające na hemostazę, takie jak inhibitory agregacji płytek krwi. Niewyjaśniony spadek hemoglobiny i/lub hematokrytu oraz obniżenie ciśnienia tętniczego powinny skłonić do poszukiwania źródła krwawienia. W przypadku zagrażającego życiu lub niekontrolowanego krwawienia dostępny jest swoisty czynnik odwracający idarucyzumab, natomiast u dorosłych alternatywnie można zastosować hemodializę, transfuzję świeżej krwi pełnej lub osocza świeżo mrożonego, koncentraty czynników krzepnięcia (aktywowane lub nieaktywowane), rekombinowany czynnik VIIa oraz płytki krwi, zwłaszcza przy małopłytkowości lub długotrwałym stosowaniu leków przeciwpłytkowych.
agregacja płytek krwi, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ciśnienie tętnicze krwi, dabigatran eteksylat, działanie przeciwzakrzepowe, hematokryt, hemodializa, idarucyzumab, inhibitor P-gp, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klopidogrel, koncentrat czynników krzepnięcia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osocze świeżo mrożone, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie hemoglobiny, zaburzenie funkcji płytek krwi, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibufen mini Junior
W terapii ibuprofenem, w tym preparatem Ibufen mini Junior, zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu pokarmowego i krążenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, mieszaną chorobą tkanki łącznej, zaburzeniami żołądka i jelit (w tym wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Leśniowskiego-Crohna), nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz u osób po dużych zabiegach chirurgicznych, ze względu na ryzyko zaostrzenia tych schorzeń i pogorszenia funkcji narządów. U pacjentów powyżej 65. roku życia stosowanie NLPZ wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych powikłań, takich jak krwawienia i perforacje przewodu pokarmowego.
astma analgetyczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, ibuprofen, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, maltitol, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja cukrów, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, NLPZ, obrzęk Quinckego, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polipy nosa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja nadwrażliwości, sorbitol, toczeń rumieniowaty układowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności serca, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bonapiryna 300 mg
Lek Bonapiryna zawiera 300 mg kwasu acetylosalicylowego i posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ, co może prowadzić do reakcji alergicznych, takich jak pokrzywka, skurcz oskrzeli czy wstrząs anafilaktyczny. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z astmą oskrzelową, przewlekłymi schorzeniami układu oddechowego, gorączką sienną oraz obrzękiem błony śluzowej nosa, ze względu na zwiększone ryzyko napadów astmy i obrzęku naczynioruchowego. Bonapiryna jest również przeciwwskazana u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy oraz stanami zapalnymi i krwawieniami z przewodu pokarmowego, gdyż może nasilać krwawienia i pogarszać stan wrzodów.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, dehydrogenaza G6PD, gorączka sienna, hemofilia, hemoliza, heparyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metotreksat, mielotoksyczność, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, pochodna kumaryny, pokrzywka, przewlekła pokrzywka, skurcz oskrzeli, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Reye’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Razarxo 20 mg
Rywaroksaban jest bezpośrednim, wysoce wybiórczym inhibitorem czynnika Xa, podawanym doustnie, który hamuje zarówno wewnątrzpochodną, jak i zewnątrzpochodną drogę krzepnięcia, ograniczając wytwarzanie trombiny i powstawanie zakrzepów, bez wpływu na trombinę i płytki krwi. Farmakodynamicznie rywaroksaban wydłuża czas protrombinowy (PT) w sposób zależny od dawki, z wartościami PT (Neoplastin) w zakresie 15-32 sekund dla dawki 15 mg dwa razy na dobę oraz 15-30 sekund dla dawki 20 mg raz na dobę w leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). W badaniach klinicznych fazy III (ROCKET AF, Einstein DVT, PE, Extension, Choice) wykazano równoważność rywaroksabanu wobec standardowego leczenia antagonistami witaminy K (VKA) w profilaktyce udaru u pacjentów z migotaniem przedsionków oraz w leczeniu i profilaktyce nawrotów ZŻG i zatorowości płucnej (ZP), z podobnym profilem bezpieczeństwa krwawień. W badaniu ROCKET AF rywaroksaban w dawce 20 mg/d (15 mg/d przy klirensie kreatyniny 30-49 mL/min) zmniejszył ryzyko udaru i zatorowości systemowej (HR 0,79; 95% CI: 0,66-0,96; p<0,001 dla równoważności) w porównaniu z warfaryną.
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, działanie farmakodynamiczne, enoksaparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, incydent zakrzepowo-zatorowy, inhibitor czynnika Xa, kaskada krzepnięcia krwi, klirens kreatyniny, koncentrat czynników zespołu protrombiny, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, migotanie przedsionków, poważne krwawienie, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka nawrotów, profilaktyka udaru, przeciwciało antyfosfolipidowe, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwko β2 glikoproteinie, trombina, udar niedokrwienny, układ krzepnięcia, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica zatok żylnych mózgu, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół antyfosfolipidowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Excedrin Duo 200 mg + 500 mg
Excedrin Duo, zawierający 500 mg paracetamolu i 200 mg ibuprofenu, posiada liczne przeciwwskazania, które wykluczają jego stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym na NLPZ i kwas acetylosalicylowy. Szczególnie istotne jest unikanie preparatu u osób z historią reakcji alergicznych takich jak skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, astma, zapalenie błony śluzowej nosa czy pokrzywka po NLPZ. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym lub nawracającym wrzodem trawiennym, krwawieniami z przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia (wrodzonymi i nabytymi), trombocytopenią oraz u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Ponadto, Excedrin Duo nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, nerek oraz serca (klasa IV wg NYHA), ze względu na ryzyko kumulacji leków i nasilenia objawów chorobowych.
astma, choroba refluksowa przełyku, choroba wieńcowa, czynność skurczowa macicy, dyspepsja, hepatotoksyczność paracetamolu, inhibitor cyklooksygenazy-2, koagulopatia wrodzona, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na paracetamol, nawracający wrzód trawienny, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, płytka krwi, pokrzywka, polekowy ból głowy, przewód tętniczy płodu, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, trymestr ciąży, wrzód trawienny, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ketonal forte SR 100 mg
Przedawkowanie ketoprofenu, nawet w dawkach sięgających 2,5 g (25-krotność dawki standardowej 100 mg z tabletki Ketonal forte SR), stanowi poważne zagrożenie kliniczne. Objawy zatrucia dzielą się na łagodne, obejmujące dolegliwości ze strony ośrodkowego układu nerwowego (ból głowy, zawroty, senność, letarg) oraz przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha), oraz ciężkie, zagrażające życiu, takie jak niedociśnienie tętnicze, depresja ośrodka oddechowego i krwawienia z przewodu pokarmowego. Mechanizmy toksyczności obejmują działanie depresyjne na OUN, drażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz hamowanie syntezy prostaglandyn, co prowadzi do uszkodzenia śluzówki i zaburzeń hemodynamicznych.
biegunka, błona śluzowa, błona śluzowa żołądka, ból brzucha, ból głowy, depresja układu oddechowego, funkcje nerek, hemodializa, ketoprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwasica, letarg, mięśnie gładkie, nawodnienie pacjenta, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, nudności, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, płukanie żołądka, przedawkowanie ketoprofenu, przewód pokarmowy, synteza prostaglandyn, układ przedsionkowy, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywny, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dabigatran Eteksylan Stada 75 mg
Dabigatran Eteksylan Stada (75 mg dabigatranu eteksylanu w postaci kapsułek twardych) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (CrCL <30 ml/min u dorosłych, eGFR <50 ml/min/1,73 m² u dzieci i młodzieży), aktywnym klinicznie krwawieniem oraz schorzeniami zwiększającymi ryzyko poważnego krwawienia, takimi jak owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne i okulistyczne, krwotok śródczaszkowy, żylaki przełyku oraz malformacje naczyniowe mózgu i rdzenia kręgowego. Ponadto, stosowanie dabigatranu jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby o potencjalnie niekorzystnym wpływie na przeżycie oraz u osób po wszczepieniu sztucznej zastawki serca, ze względu na niewystarczającą skuteczność i zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-krwotocznych. Należy unikać jednoczesnego stosowania dabigatranu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (heparyny, doustne antykoagulanty) poza wyjątkowymi sytuacjami klinicznymi, takimi jak zmiana terapii lub podtrzymanie drożności cewników centralnych.
ablacja cewnikowa, aktywne zapalenie wątroby, antagonista witaminy K, choroba wrzodowa, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dabigatran eteksylat, doustny antykoagulant, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor P-glikoproteiny, klirens kreatyniny, krwawienie klinicznie istotne, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok śródczaszkowy, leczenie przeciwzakrzepowe, malformacja naczyniowa mózgu, malformacja tętniczo-żylna, marskość wątroby, migotanie przedsionków, nowotwór złośliwy, podwyższone enzymy wątrobowe, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, stężenie leku w osoczu, sztuczna zastawka serca, tętniak naczyniowy, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności wątroby, żylaki przełyku - Leksykon substancji czynnych
Ryfaksymina – Działania niepożądane
Ryfaksymina, stosowana głównie w terapii schorzeń przewodu pokarmowego, wykazuje ogólnie korzystny profil bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu. Szczególnie istotne są ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które występują głównie u pacjentów z chorobami wątroby (marskość, zapalenie wątroby). W badaniach klinicznych, w tym randomizowanym badaniu III fazy RFHE3001 (ryfaksymina 550 mg 2x/dobę przez 6 miesięcy, n=140) oraz długoterminowym badaniu RFHE3002 (ryfaksymina 550 mg 2x/dobę do 24 miesięcy, n=322), potwierdzono bezpieczeństwo stosowania leku, choć obserwowano działania niepożądane takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe (np. ból brzucha, biegunka, nudności) o częstości ≥10%. Dodatkowo zgłaszano reakcje anafilaktyczne, trombocytopenię, zakażenia Clostridium oraz nieprawidłowości w testach wątrobowych, co wymaga monitorowania pacjentów, zwłaszcza z chorobami wątroby.
aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból głowy, diplopia, drożdżakowe zakażenie pochwy, encefalopatia wątrobowa, INR, kandydoza, krwawienie z przewodu pokarmowego, limfocytoza, marskość wątroby, napięcie powłok brzusznych, neutropenia, nudności, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, reakcja skórna, ryfaksymina, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie wątroby, zakażenie Clostridium, zakażenie Herpes simplex, zapalenie nosa i gardła, zapalenie skóry, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Doloxib 30 mg
Etorykoksyb, stosowany w dawce 120 mg/dobę, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Współpodawanie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, takimi jak warfaryna, powoduje wzrost INR o około 13%, co wymaga monitorowania czasu protrombinowego, zwłaszcza na początku terapii lub po zmianie dawki. Etorykoksyb może osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, zwiększając ryzyko ostrej niewydolności nerek, szczególnie u osób starszych, odwodnionych lub z zaburzeniami czynności nerek. W połączeniu z kwasem acetylosalicylowym w dawce 81 mg/dobę nie wpływa na działanie antyagregacyjne, jednak zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego. Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawce 120 mg etorykoksybu podnosi stężenie metotreksatu w osoczu o 28% i zmniejsza jego klirens nerkowy o 13%, co wymaga obserwacji pod kątem toksyczności. Ponadto, etorykoksyb zwiększa stężenie etynyloestradiolu (EE) w surowicy o 37% przy dawce 60 mg i o 50-60% przy dawce 120 mg, co może nasilać działania niepożądane doustnych środków antykoncepcyjnych oraz hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), gdzie obserwuje się wzrost AUC niesprzężonych estrogenów: estronu o 41%, ekwiliny o 76% i 17-β-estradiolu o 22%.
antagonista receptora angiotensyny II, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie antyagregacyjne, działanie nefrotoksyczne, etorykoksyb, etynyloestradiol, hormonalna terapia zastępcza, induktor enzymów CYP, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, izoenzym CYP, izoenzym cytochromu P450, izoenzym SULT1E1, ketokonazol, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek zobojętniający, lit, metotreksat, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, mikonazol, minoksydyl, niesprzężony estrogen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, prednizolon, prednizon, ryfampicyna, salbutamol, skoniugowany estrogen, sulfotransferaza, takrolimus, toksyczność digoksyny, warfaryna, worykonazol, żylny incydent zakrzepowo-zatorowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Servenon 20 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii, a następnie ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych działań niepożądanych (≥1/10) należą bóle głowy oraz nudności. Inne często występujące objawy to lęk, niepokój, zaburzenia snu, zmniejszenie lub zwiększenie łaknienia, bóle mięśniowo-szkieletowe, zmęczenie oraz zaburzenia funkcji seksualnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes), myśli i zachowania samobójcze, krwawienia z przewodu pokarmowego i dróg rodnych oraz hiponatremia, zwłaszcza u osób starszych. Ryzyko powikłań jest zwiększone u kobiet, pacjentów z hipokaliemią, chorobami serca oraz osób powyżej 50. roku życia.
akatyzja, anoreksja, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, kserostomia, małopłytkowość, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retencja moczu, tachykardia, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapalenie wątroby, zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złamanie kości - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Babyfen 100 mg/5 ml
Babyfen to zawiesina doustna zawierająca ibuprofen w stężeniu 20 mg/mL, przeznaczona do krótkotrwałego stosowania u dzieci powyżej 3. miesiąca życia i masie ciała ≥ 5 kg. Dawkowanie jest uzależnione od masy ciała i wieku pacjenta, z zalecaną dawką pojedynczą 5-10 mg/kg masy ciała i maksymalną dawką dobową 30 mg/kg. Podawanie odbywa się co 6-8 godzin, a dawkowanie szczegółowo dostosowuje się do przedziałów wagowych i wiekowych, np. dla dzieci 5-7,6 kg (3-6 miesięcy) dawka pojedyncza wynosi 50 mg (2,5 mL), a maksymalna dobowa 150 mg (7,5 mL). U niemowląt 3-5 miesięcy konieczna jest szybka konsultacja lekarska w przypadku nasilenia objawów lub braku poprawy po 24 godzinach. Dla dzieci powyżej 6. miesiąca życia i młodzieży (≥ 12 do < 18 lat) stosowanie dłuższe niż 3 dni wymaga konsultacji lekarskiej. Babyfen jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 3. miesiąca życia oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby.
ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, dawka dobowa, dawka pojedyncza, dawkowanie leku, działanie niepożądane, ibuprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, łagodne do umiarkowanych zaburzenie, masa ciała, monitorowanie pacjenta, niesteroidowy lek przeciwzapalny, stosowanie doustne, strzykawka dozująca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina doustna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pentohexal 600 retard 600 mg
Pentoksyfilina, dostępna w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (PentoHEXAL 600 Retard), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób po niedawnym zawale mięśnia sercowego lub udarze mózgu. Lek ten nie powinien być stosowany w stanach klinicznych związanych z wysokim ryzykiem krwawienia, takich jak aktywne krwawienia o dużym nasileniu, przebyte lub aktywne krwotoki mózgowe, skazy krwotoczne oraz u pacjentów z owrzodzeniem żołądka i/lub jelit, ze względu na potencjalne nasilenie krwawień. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność wylewu krwi do siatkówki, który stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do terapii pentoksyfiliną, a jego wystąpienie podczas leczenia wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
incydent sercowo-naczyniowy, krwawienie o znacznym nasileniu, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok do siatkówki, krwotok mózgowy, nadwrażliwość na lek, owrzodzenie żołądka i jelit, pentoksyfilina, pochodna metyloksantyny, przedłużone uwalnianie substancji czynnej, ryzyko krwawienia, ryzyko krwotoku, skaza krwotoczna, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, udar mózgu, wylew do siatkówki, zaburzenie krzepnięcia krwi, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doloxib 60 mg
Profil bezpieczeństwa etorykoksybu (Doloxib) został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. W badaniach długoterminowych (≥1 rok) u około 600 pacjentów z ChZS i RZS profil działań niepożądanych był zbliżony. W programie MEDAL, obejmującym 17 412 pacjentów leczonych dawkami 60 mg lub 90 mg przez średnio 18 miesięcy, zaobserwowano zwiększone ryzyko ciężkich tętniczych incydentów zakrzepowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), choć bezwzględne ryzyko nie przekraczało 1% rocznie. Często występowały kołatanie serca i arytmia, a niezbyt często migotanie przedsionków, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca, dusznica bolesna oraz zawał mięśnia sercowego. Reakcje nadwrażliwości, w tym rzadkie obrzęki naczynioruchowe i wstrząs anafilaktyczny, wymagały natychmiastowej interwencji.
arytmia, bezsenność, ból głowy, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, Doloxib, dusznica bolesna, etorykoksyb, incydent zakrzepowy, inhibitor COX-2, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, zabieg stomatologiczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa