Działania niepożądane
Apiksaban

Profil bezpieczeństwa apiksabanu

Bezpieczeństwo stosowania apiksabanu zostało dokładnie przebadane w 7 dużych badaniach klinicznych fazy III, obejmujących ponad 21 000 pacjentów. Badania te obejmowały różne wskazania terapeutyczne: zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po zabiegach protezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego (ponad 5 000 pacjentów), niezastawkowe migotanie przedsionków (NVAF) (ponad 11 000 pacjentów) oraz leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), a także zapobieganie nawrotowej ZŻG i ZP (ponad 4 000 pacjentów). Średni czas ekspozycji na lek wynosił odpowiednio 20 dni, 1,7 lat i 221 dni w zależności od wskazania.¹

Częstotliwość działań niepożądanych

Najczęściej występujące działania niepożądane związane ze stosowaniem apiksabanu to powikłania krwotoczne, takie jak: krwawienie, stłuczenie, krwawienie z nosa i krwiak. Częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania klinicznego:²

• W badaniach dotyczących zapobiegania ŻChZZ po zabiegach protezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego działania niepożądane wystąpiły u 11% pacjentów otrzymujących apiksaban w dawce 2,5 mg dwa razy na dobę, a ogólna częstość występowania działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła 10%.
• W badaniach dotyczących niezastawkowego migotania przedsionków (NVAF) częstość występowania działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła 24,3% w badaniu porównującym apiksaban z warfaryną oraz 9,6% w badaniu porównującym apiksaban z kwasem acetylosalicylowym.
• W badaniach dotyczących leczenia ZŻG i ZP oraz zapobiegania nawrotowej ZŻG i ZP ogólna częstość występowania działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła 15,6% w badaniu porównującym apiksaban z enoksaparyną/warfaryną oraz 13,3% w badaniu porównującym apiksaban z placebo.

³

Poważne powikłania krwotoczne

Stosowanie apiksabanu wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych krwawień. W badaniu porównującym apiksaban z warfaryną w leczeniu pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków zaobserwowano, że:⁴

• Częstość występowania poważnych krwawień z przewodu pokarmowego spełniających kryteria ISTH (w tym krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego, dolnego odcinka przewodu pokarmowego oraz z odbytnicy) po zastosowaniu apiksabanu wynosiła 0,76% w skali roku.
• Częstość występowania poważnych krwawień wewnątrzgałkowych spełniających kryteria ISTH po zastosowaniu apiksabanu wynosiła 0,18% w skali roku.

Należy podkreślić, że zastosowaniu apiksabanu może towarzyszyć zwiększone ryzyko utajonego lub jawnego krwawienia z każdej tkanki lub narządu, które może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy przedmiotowe, podmiotowe i ciężkość mogą być różne w zależności od lokalizacji i stopnia lub nasilenia krwawienia.⁵

Zestawienie działań niepożądanych

Działania niepożądane apiksabanu są klasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującą konwencją:<sup data-drug="Axipio" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości występowania określono jako występujące: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (6

• bardzo często (≥ 1/10)
• często (≥ 1/100 do < 1/10)
• niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100)
• rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000)
• bardzo rzadko (< 1/10 000)
• częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane apiksabanu pogrupowane według układów i narządów oraz częstości występowania w trzech głównych wskazaniach klinicznych:

* W badaniu CV185057 (długoterminowe zapobieganie ŻChZZ) nie było przypadków uogólnionego świądu.⁷
† Termin „krwotok śródmózgowy” odnosi się do wszelkich krwotoków śródczaszkowych lub wewnątrzrdzeniowych (na przykład udar krwotoczny mózgu, krwotok do skorupy mózgowia, krwotok do móżdżku, krwawienie dokomorowe lub krwotok podtwardówkowy).⁸

Ryzyko krwawień i apiksaban

Należy podkreślić, że zastosowanie apiksabanu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia krwawień, zarówno utajonych, jak i jawnych, z każdej tkanki lub narządu. Tego typu krwawienia mogą prowadzić do rozwoju niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy przedmiotowe, podmiotowe oraz ciężkość krwawień mogą różnić się w zależności od lokalizacji oraz stopnia lub nasilenia krwawienia.⁹

Czynniki ryzyka krwawień

Zwiększone ryzyko krwawień podczas stosowania apiksabanu występuje w następujących sytuacjach:

• U pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki przeciwzakrzepowe
• U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby
• U pacjentów w podeszłym wieku
• U pacjentów z niską masą ciała
• U pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami zwiększającymi ryzyko krwawień (np. owrzodzenia przewodu pokarmowego)
• U pacjentów poddawanych zabiegom inwazyjnym

Najczęstsze powikłania krwotoczne

Do najczęściej występujących powikłań krwotocznych podczas stosowania apiksabanu należą:

• Krwawienia, krwiaki – występują często we wszystkich wskazaniach
• Krwawienie z nosa – występuje często w leczeniu niezastawkowego migotania przedsionków oraz ZŻG/ZP
• Krwawienie z przewodu pokarmowego – występuje często w leczeniu niezastawkowego migotania przedsionków oraz ZŻG/ZP
• Krwiomocz – występuje często w leczeniu niezastawkowego migotania przedsionków oraz ZŻG/ZP
• Stłuczenia – występują często we wszystkich wskazaniach

¹⁰

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych związanych ze stosowaniem apiksabanu, należy rozważyć następujące postępowanie:

1. Monitorowanie objawów krwawienia u pacjentów przyjmujących apiksaban, szczególnie w grupach zwiększonego ryzyka.
2. W przypadku wystąpienia poważnego krwawienia, należy rozważyć przerwanie leczenia apiksabanem.
3. Należy regularnie monitorować parametry morfologii krwi, funkcji nerek i wątroby u pacjentów długotrwale przyjmujących apiksaban.
4. W przypadku zabiegów inwazyjnych należy rozważyć czasowe odstawienie apiksabanu, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi konkretnego zabiegu.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl¹¹

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹²