działanie wiatropędne
Działanie wiatropędne (karminatywne) to właściwość substancji lub preparatów, które ułatwiają usuwanie gazów z przewodu pokarmowego. Mechanizm tego działania polega głównie na zmniejszaniu napięcia mięśni gładkich jelit, co prowadzi do łatwiejszego przemieszczania i wydalania gazów, a także zapobiega ich nadmiernemu gromadzeniu się.
Substancje o działaniu wiatropędnym znajdują zastosowanie w leczeniu dolegliwości związanych z wzdęciami, uczuciem pełności i dyskomfortu w jamie brzusznej. Mogą one działać poprzez zwiększenie perystaltyki jelit, zmniejszenie fermentacji w przewodzie pokarmowym lub obniżenie napięcia powierzchniowego pęcherzyków gazu, co ułatwia ich łączenie i wydalanie.
W praktyce klinicznej właściwości wiatropędne wykazują zarówno syntetyczne leki (np. dimetikon, simetikon), jak i naturalne substancje roślinne zawarte m.in. w naowocach kopru, anyżu, kminku czy mięty. Leki o działaniu wiatropędnym często stanowią element terapii w zespole jelita drażliwego, kolce niemowlęcej oraz innych zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Silybum marianum – Właściwości farmakodynamiczne
Silybum marianum, będący składnikiem preparatów takich jak Iberogast i Alvia Zaparcia, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne w obrębie przewodu pokarmowego. W preparacie Iberogast wyciąg z owoców ostropestu plamistego (Silybi mariani fructus extractum) przyczynia się do normalizacji napięcia mięśniowego przewodu pokarmowego poprzez mechanizm rozkurczowy, co skutkuje łagodzeniem objawów takich jak wzdęcia i uczucie pełności. Działanie to jest związane z modulacją przewodnictwa nerwowego, obejmującą wpływ na receptory serotoninowe, muskarynowe oraz opioidowe, co zmniejsza wrażliwość aferentną jelita na bodźce mechaniczne i chemiczne. Ponadto, Silybum marianum zwiększa stężenie prostaglandyn i mucyny chroniących błonę śluzową oraz obniża poziom leukotrienów, jednocześnie hamując wydzielanie soku żołądkowego przez komórki okładzinowe, co jest istotne w terapii nadmiernej kwasowości.
dyskomfort brzuszny, działanie gastroprotekcyjne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwutleniające, działanie rozkurczające, działanie wiatropędne, enzym 5-lipoksygenaza, komórka okładzinowa żołądka, leukotrien, mikroflora przewodu pokarmowego, napięcie mięśniowe przewodu pokarmowego, ostropest plamisty, proces zapalny, przewodnictwo nerwowe, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, Silybi mariani fructus extractum, sok żołądkowy, stres oksydacyjny, właściwość przeciwzapalna, wolny rodnik, wrażliwość aferentna jelita - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Persen forte 87,5 mg + 17,5 mg + 17,5 mg
Persen forte to preparat z grupy innych leków nasennych i uspokajających pochodzenia roślinnego, zawierający trzy wyciągi roślinne: 87,5 mg wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., ekstrakt wodnoalkoholowy 4-7:1, etanol 70% V/V), 17,5 mg wyciągu z liści melisy (Melissa officinalis L., ekstrakt 3-6:1, etanol 50% V/V) oraz 17,5 mg wyciągu z liści mięty pieprzowej (Mentha piperita L., ekstrakt 3-6:1, etanol 40% V/V). Kozłek lekarski odpowiada za działanie uspokajające i poprawę jakości oraz długości snu, melisa wzmacnia efekt uspokajający i wykazuje działanie wiatropędne, natomiast mięta pieprzowa działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz wykazuje właściwości żółciopędne i wiatropędne, co jest istotne przy objawach somatycznych związanych ze stresem.
bezsenność, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, farmakodynamika, jakość snu, korzeń kozłka lekarskiego, łagodne zaburzenie, liść melisy, liść mięty pieprzowej, Melissa officinalis, Mentha piperita, napięcie nerwowe, ośrodkowy układ nerwowy, rozkurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego, układ obwodowy, Valeriana officinalis - Leksykon substancji czynnych
Kminek zwyczajny – Przeciwwskazania stosowania
Kminek zwyczajny (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem preparatów leczniczych, takich jak Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na kminek oraz rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), z uwzględnieniem ryzyka reakcji krzyżowych. Dodatkowo, w preparatach złożonych przeciwwskazania obejmują alergię na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), bylicę, brzozę oraz mentol. Preparaty zawierające kminek są przeciwwskazane w stanach patologicznych przewodu pokarmowego, takich jak niedrożność jelit, zwężenia jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego oraz choroby zapalne jelit (m.in. choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie okrężnicy). Ponadto, nie powinny być stosowane przy bólach brzucha o nieustalonej etiologii oraz ciężkim odwodnieniu z utratą elektrolitów, ze względu na ryzyko maskowania objawów i pogorszenia stanu pacjenta.
Apiaceae, asteraceae, atonia jelit, ból brzucha o nieustalonej etiologii, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie przeczyszczające, działanie wiatropędne, gospodarka wodno-elektrolitowa, kminek zwyczajny, kora kruszyny, korzeń mniszka, Mentha x piperita, mięta pieprzowa, nadwrażliwość na substancje, niedrożność jelit, odwodnienie, perystaltyka przewodu pokarmowego, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, Rhamnus frangula, rodzina astrowatych, rodzina selerowatych, schorzenie zapalne jelit, Silybum marianum, tabletki przeciw niestrawności, Taraxacum officinale, utrata elektrolitów, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wyciąg z ostropestu, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny miętowy – Wskazania do stosowania
Olejek eteryczny miętowy (Mentha piperita L., aetheroleum) jest kluczowym składnikiem preparatów stosowanych w zaburzeniach trawiennych, wykazującym działanie rozkurczowe, żółciopędne i wiatropędne. W produkcie leczniczym Raphacholin C znajduje się w dawce 15 mg na tabletkę drażowaną i działa synergistycznie z innymi składnikami aktywnymi, takimi jak wyciąg z korzenia rzodkwi czarnej (150 mg), wyciąg z ziela karczocha (47 mg) oraz kwas dehydrocholowy (40 mg). Olejek miętowy jest wskazany w leczeniu niestrawności, dyskomfortu trawiennego, uczucia pełności po posiłkach oraz spowolnionego trawienia, a także w łagodzeniu objawów dysfunkcji wątroby i pęcherzyka żółciowego, takich jak wzdęcia, bóle brzucha, odbijania, nudności i zaparcia.
ból brzucha, dolegliwości trawienne, dysfunkcja pęcherzyka żółciowego, dysfunkcja wątroby, dyskomfort trawienny, działanie przeciwwymiotne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, efekt żółciopędny, efekt żółciotwórczy, gazy jelitowe, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, motoryka jelit, niestrawność, objawy dyspeptyczne, odbijanie, olejek eteryczny miętowy, olejek miętowy, perystaltyka przewodu pokarmowego, przepływ żółci, właściwości rozkurczowe, wzdęcia, zaparcie - Leksykon substancji czynnych
Carum carvi – Właściwości farmakodynamiczne
Ekstrakt z owoców Carum carvi, stosowany w preparacie Iberogast w stężeniu 10,0 ml na 100 ml produktu, wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne w leczeniu zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego. Jego mechanizm obejmuje modulację motoryki żołądka i jelit poprzez oddziaływanie na receptory serotoninowe, muskarynowe oraz opioidowe, co pozwala na normalizację napięcia mięśniowego – zarówno rozkurczanie nadmiernie pobudzonych odcinków przewodu pokarmowego, jak i zwiększanie napięcia w stanach obniżonego napięcia mięśniowego. Działanie spazmolityczne przyczynia się do redukcji skurczów mięśniówki i łagodzenia bólu, natomiast efekt karminatywny wspomaga eliminację gazów, zmniejszając wzdęcia i uczucie pełności. Ponadto, ekstrakt wykazuje właściwości przeciwzapalne poprzez hamowanie enzymu 5-lipoksygenazy, co redukuje syntezę leukotrienów i chroni błonę śluzową przewodu pokarmowego, wspierając jednocześnie gastroprotekcję przez zwiększenie stężenia prostaglandyn i mucyny oraz hamowanie wydzielania soku żołądkowego.
Carum carvi, Carvi fructus extractum, działanie gastroprotekcyjne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwutleniające, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczające, działanie wiatropędne, ekstrakt z owoców kminku, enzym 5-lipooksygenaza, komórka okładzinowa, motoryka przewodu pokarmowego, nadżerka błony śluzowej żołądka, objaw dyspeptyczny, przewód pokarmowy, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, skurcz mięśniówki, synteza leukotrienów, właściwość spazmolityczna, wrażliwość aferentna jelita, wrażliwość trzewna, wydzielanie soku żołądkowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Pomarańcza gorzka – Właściwości farmakodynamiczne
Pomarańcza gorzka (Citrus aurantium L., ssp. aurantium), a szczególnie jej owocnia (epicarpium et mesocarpium), jest kluczowym składnikiem tradycyjnych nalewek gorzkich (Amara tinctura) stosowanych w medycynie wspomagającej procesy trawienne. W preparatach takich jak Krople Żołądkowe Forte, pomarańcza gorzka występuje w proporcji 50 części, w połączeniu z korzeniem goryczki (60 części) i liściem bobrka (60 części), ekstraktowanych w 70% etanolu (V/V). Mechanizm działania opiera się na stymulacji receptorów smakowych gorzkiego smaku, co wywołuje odruchy pobudzające wydzielanie soku żołądkowego, enzymów trawiennych oraz wzmaganie łaknienia. Dodatkowo wykazuje działanie wiatropędne, redukując wzdęcia i uczucie pełności.
badanie farmakodynamiczne, działanie wiatropędne, enzym trawienny, korzeń goryczki, krople żołądkowe, liść bobrka, nalewka gorzka, nalewka złożona, olejek eteryczny, owocnia, pomarańcza gorzka, postać farmaceutyczna, preparat ziołowy, proces trawienny, receptor smakowy, sok żołądkowy, synergizm, właściwość farmakodynamiczna, zaburzenie trawienia, związek goryczowy - Leksykon substancji czynnych
Ziele dziurawca – Właściwości farmakodynamiczne
Ziele dziurawca (Hypericum perforatum L.) wykazuje udokumentowane działanie farmakodynamiczne, przede wszystkim przeciwdepresyjne, poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny, noradrenaliny i dopaminy oraz down-regulację receptorów beta-adrenergicznych. Standardowe preparaty lecznicze, takie jak Depremin i Hyperis, zawierają 612 mg wyciągu suchego, co odpowiada 0,6–1,8 mg hiperycyn, 36,72–91,80 mg flawonoidów (w przeliczeniu na rutynę) oraz do 36,72 mg hiperforyny. Badania przedkliniczne potwierdzają efekty przeciwdepresyjne w modelach zwierzęcych, a preparaty te są klasyfikowane w ATC jako N06AX („Inne leki przeciwdepresyjne”).
aktywność farmakologiczna, aktywność przeciwzapalna, błona śluzowa żołądka, dopamina, działanie przeciwdepresyjne, działanie przeciwutleniające, działanie rozkurczające, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, hiperforyna, hiperycyna, klasyfikacja ATC, lek przeciwdepresyjny, naftodianton, neuroprzekaźnik, noradrenalina, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna floroglucyny, pseudohiperycyna, receptor beta-adrenergiczny, regulacja w dół, serotonina, substancja goryczkowa, układ pokarmowy, wychwyt zwrotny, wyciąg suchy, wyciąg z ziela dziurawca, ziele dziurawca, związek flawonoidowy - Leksykon substancji czynnych
Matricaria – Właściwości farmakodynamiczne
Ekstrakt z kwiatów rumianku (Matricariae flos extractum) stanowi 20,0 ml w 100 ml preparatu Iberogast i jest głównym składnikiem tego złożonego leku roślinnego. Otrzymywany w proporcji 1:2-4 z użyciem 30% etanolu, wykazuje dwukierunkowe działanie na motorykę przewodu pokarmowego, potwierdzone badaniami in vitro i in vivo. Jego rozkurczowe właściwości szczególnie efektywnie osłabiają nadmierne skurcze mięśniówki żołądka i jelit, co jest kluczowe w terapii zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego. Ponadto, ekstrakt zmniejsza wrażliwość aferentną jelita na bodźce mechaniczne i serotoninowe, prawdopodobnie poprzez interakcję z receptorami serotoninowymi, muskarynowymi i opioidowymi. Współdziałając z innymi składnikami Iberogastu, zwiększa stężenie prostaglandyn i mucyny chroniących błonę śluzową, jednocześnie obniżając poziom leukotrienów i hamując wydzielanie soku żołądkowego przez komórki okładzinowe, co podkreśla jego gastroprotekcyjne działanie.
błona śluzowa, dysfagia, działanie gastroprotekcyjne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwutleniające, działanie przeciwzapalne, działanie wiatropędne, ekstrakt z rumianku, enzym 5-lipoksygenaza, komórki okładzinowe, lek roślinny, leukotrieny, motoryka przewodu pokarmowego, prostaglandyny, przewód pokarmowy, receptory muskarynowe, receptory opioidowe, receptory serotoninowe, sok żołądkowy, właściwości rozkurczające, wrażliwość aferentna jelita, zaburzenia czynnościowe, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olejek etanolowy – Wskazania do stosowania
Olejek etanolowy, będący aktywnym składnikiem produktu Melisana Klosterfrau Original, zawiera 65 mg olejków lotnych rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu i stanowi kompleks 13 olejków eterycznych o szerokim spektrum działania terapeutycznego. Preparat wykazuje właściwości uspokajające, rozkurczowe, rozgrzewające, przeciwzapalne i przeciwbólowe, co umożliwia jego zastosowanie w stanach psychosomatycznych, zaburzeniach snu, czynnościowych zaburzeniach przewodu pokarmowego oraz infekcjach górnych dróg oddechowych. Wskazania do stosowania wynikają z tradycyjnego, długotrwałego użycia, a składniki takie jak liście melisy (536 mg/100 ml) i kłącze omanu (714 mg/100 ml) odpowiadają za działanie uspokajające i przeciwzapalne, natomiast kłącze imbiru (714 mg/100 ml) i owoce pieprzu czarnego (71 mg/100 ml) wykazują działanie rozgrzewające i miejscowo drażniące.
ból powysiłkowy mięśni, działanie antyseptyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwwymiotne, działanie przeciwzapalne, działanie rozgrzewające, działanie rozkurczowe, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, działanie wykrztuśne, działanie żołądkowe, infekcja górnych dróg oddechowych, nerwobóle, olejek etanolowy, olejek eteryczny, olejek lotny, podłoże psychosomatyczne, stan przeziębieniowy, zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenie snu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Iberogast –
Iberogast to złożony preparat roślinny z grupy leków stosowanych w zaburzeniach żołądkowo-jelitowych (kod ATC: A03), charakteryzujący się wielokierunkowym mechanizmem działania potwierdzonym badaniami in vitro i in vivo. Lek wykazuje dwukierunkowe działanie na napięcie mięśniówki przewodu pokarmowego: zwiększa napięcie w odcinkach niepobudzonych lub słabo pobudzonych (głównie dzięki ekstraktowi z Iberis amara), co łagodzi uczucie pełności i wzdęcia, oraz działa rozkurczająco na nadmiernie pobudzone partie żołądka i jelit, redukując skurcze i napięcie. Ponadto Iberogast zmniejsza wrażliwość aferentną jelita na bodźce mechaniczne i serotoninowe, co jest związane z interakcją składników leku z receptorami serotoninowymi, muskarynowymi i opioidowymi.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, działanie gastroprotekcyjne, działanie przeciwbakteryjne, działanie wiatropędne, enzym 5-lipoksygenaza, komórka okładzinowa, leukotrien, motoryka przewodu pokarmowego, mucyna, napięcie mięśniówki, preparat roślinny, prostaglandyna, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, stres oksydacyjny, właściwość przeciwutleniająca, właściwość przeciwzapalna, wrażliwość aferentna jelita, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olejek mięty polnej z obniżoną zawartością mentolu – Wskazania do stosowania
Olejek mięty polnej z obniżoną zawartością mentolu (0,24 g/100 g roztworu) jest kluczowym składnikiem preparatu Aromatol, który zawiera także lewomentol (1,72 g), olejek cytrynowy (0,57 g), olejek z kory cynamonowca cejlońskiego (0,24 g), olejek lawendowy (0,24 g), olejek cytronelowy (0,1 g) oraz olejek goździkowy (0,1 g). Preparat ten wykazuje wszechstronne działanie terapeutyczne, stosowany zewnętrznie w infekcjach górnych dróg oddechowych (nacierania, inhalacje, płukania gardła), bólach głowy i mięśni oraz po ukąszeniach owadów. Wewnętrznie Aromatol jest wskazany w zaburzeniach dyspeptycznych, wzdęciach i niestrawności, dzięki właściwościom łagodzącym dolegliwości trawienne i działaniu wiatropędnemu. Preparat dostępny jest w formie koncentratu do sporządzania roztworów do płukania, inhalacji, aplikacji doustnej oraz miejscowej na skórę.
aplikacja doustna, aplikacja miejscowa, ból głowy, ból mięśniowy, dolegliwość bólowa, działanie przeciwbólowe, działanie wiatropędne, etiologia infekcyjna, infekcja górnych dróg oddechowych, inhalacja parowa, lewomentol, Menthae arvensis aetheroleum, niestrawność, objaw dyspeptyczny, olejek cynamonowy, olejek cytronelowy, olejek cytrynowy, olejek goździkowy, olejek lawendowy, olejek mięty polnej, płukanie jamy ustnej, podrażnienie gardła, proces trawienny, przewód pokarmowy, przeziębienie, ukąszenie owada, wzdęcie, zaburzenie dyspeptyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Melisana Klosterfrau –
Melisana Klosterfrau to preparat wieloskładnikowy w formie płynu doustnego i płynu na skórę, zawierający 62 mg olejków eterycznych w 100 ml produktu, rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu. Olejki pochodzą z mieszanki 12 surowców roślinnych, m.in. liści melisy (10,48%), kłączy omanu, korzenia arcydzięgla, kłączy imbiru i korzenia goryczki (każdy po 13,96%), które wykazują potencjalne działanie uspokajające, rozkurczowe, wykrztuśne, spazmolityczne, przeciwwymiotne oraz pobudzające trawienie i wydzielanie soków trawiennych. Dodatkowo obecne są składniki o działaniu rozgrzewającym, przeciwbakteryjnym, miejscowo znieczulającym i aromatycznym, co wskazuje na szerokie spektrum potencjalnych efektów farmakodynamicznych preparatu. Całkowita zawartość etanolu (66,3%-67,3% V/V) może również wpływać na działanie farmakologiczne produktu.
działanie miejscowo znieczulające, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwwymiotne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, działanie wykrztuśne, etanol, kłącze galangi, kłącze imbiru, kłącze omanu, kora cynamonowca, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, kwiat cynamonowca, kwiat goździka, liść melisy, olejek eteryczny, olejek lotny, owoc kardamonu, owoc pieprzu czarnego, owocnia pomarańczy, płyn doustny, płyn na skórę, synergia składników, właściwości farmakodynamiczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gastrosan fix (1,0 g + 0,66 g + 0,34 g)/saszetkę
Gastrosan fix to roślinny lek leczniczy zawierający 2 g kompozycji ziołowej w saszetce, w skład której wchodzą: 1,00 g kwiatu rumianku (Matricaria recutita L.), 0,66 g korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L.) oraz 0,34 g liścia mięty pieprzowej (Mentha piperita L.). Preparat wykazuje wielokierunkowe działanie terapeutyczne, obejmujące rozkurczowe (rumianek, mięta), wiatropędne (mięta, rumianek), przeciwzapalne (rumianek) oraz osłaniające błony śluzowe (prawoślaz). Wskazania obejmują stany skurczowe jamy brzusznej (np. IBS z dominującym bólem, czynnościowe bóle brzucha), wzdęcia (meteoryzm, aerofagia) oraz łagodne stany zapalne przewodu pokarmowego (nieżyt żołądkowo-jelitowy, refluks, podrażnienia błony śluzowej). Postać w saszetkach do zaparzania zapewnia efektywną ekstrakcję substancji czynnych i wygodę stosowania.
aerofagia, alfa-bisabolol, dolegliwości spastyczne, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dysfagia, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, flawonoidy, korzeń prawoślazu, kwiat rumianku, leki przeciwskurczowe, liść mięty pieprzowej, meteoryzm, nieżyt żołądkowo-jelitowy, olejek eteryczny, podrażnienie błony śluzowej przełyku, refluks żołądkowo-przełykowy, skurczowe bóle brzucha, śluzy roślinne, stany skurczowe jamy brzusznej, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przewodu pokarmowego, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Lukrecja – Właściwości farmakodynamiczne
Lukrecja (Glycyrrhiza spp.) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, istotne w terapii chorób układu oddechowego i pokarmowego. W układzie oddechowym składniki aktywne lukrecji obniżają napięcie powierzchniowe wydzieliny oskrzelowej, rozmiękczają śluz, ułatwiając odkrztuszanie, a także wykazują działanie przeciwzapalne, bakteriostatyczne i przeciwwirusowe. Przykładowo, w preparacie Tussipect, wyciąg suchy i sproszkowany korzeń lukrecji współdziałają z chlorowodorkiem efedryny, saponinami i benzoesanem sodu, co skutkuje działaniem rozkurczającym mięśnie gładkie oskrzeli oraz wykrztuśnym. W preparacie Pectobonisol nalewka z korzenia lukrecji w stężeniu 15 g/100 g współdziała z innymi ekstraktami roślinnymi, wykazując efekt sekretolityczny i wykrztuśny.
chlorowodorek efedryny, działanie gastroprotekcyjne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwutleniające, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie sekretolityczne, działanie wiatropędne, działanie wykrztuśne, Glycyrrhiza glabra, Glycyrrhiza inflata, Glycyrrhiza uralensis, infekcja dróg oddechowych, komórki okładzinowe, leukotrieny, Liquiritiae radicis extractum, prostaglandyny, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli, śluz dróg oddechowych, układ oddechowy, układ pokarmowy, wrażliwość aferentna jelit, wyciąg z korzenia lukrecji - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople żołądkowe T –
Krople żołądkowe T to preparat złożony zawierający nalewki ziołowe: kozłkową (25 g/100 g, etanol 70% v/v), miętową (25 g/100 g, etanol 90% v/v), gorzką (25 g/100 g, etanol 70% v/v) oraz z dziurawca (25 g/100 g, etanol 70% v/v). Całkowita zawartość etanolu w produkcie wynosi około 70% objętościowych. Brak jest specyficznych badań farmakodynamicznych dla tego preparatu, jednak na podstawie składu można przypuszczać, że działanie terapeutyczne opiera się na synergistycznym wpływie poszczególnych składników na układ pokarmowy. Nalewka kozłkowa wykazuje działanie uspokajające i spazmolityczne, nalewka miętowa działa rozkurczowo na mięśnie gładkie oraz karminacyjnie, nalewka gorzka stymuluje wydzielanie soków trawiennych i poprawia apetyt, natomiast nalewka z dziurawca ma właściwości przeciwzapalne i łagodzące dolegliwości dyspeptyczne.
dolegliwości dyspeptyczne, dolegliwości skurczowe, działanie karminacyjne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, korzeń goryczki, liść bobrka, mentol, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, napięcie mięśni gładkich, objawy dyspeptyczne, olejek miętowy, owocnia pomarańczy gorzkiej, soki trawienne, soki żołądkowe, uczucie pełności, wzdęcia, zaburzenia trawienia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Raphacholin C –
Raphacholin C to lek o działaniu żółciopędnym i żółciotwórczym, który stymuluje komórki wątrobowe do zwiększonej produkcji i wydzielania żółci. Jego farmakodynamiczne efekty obejmują pobudzenie wydzielania żółci, ochronę miąższu wątroby, przyspieszenie eliminacji toksyn oraz wzmożenie motoryki przewodu pokarmowego. Preparat zawiera cztery składniki aktywne: wyciąg suchy z korzenia rzodkwi czarnej z węglem aktywnym (150 mg), wyciąg gęsty z ziela karczocha (47 mg), kwas dehydrocholowy (40 mg) oraz olejek eteryczny miętowy (15 mg), które działają synergistycznie, zapewniając kompleksowe wsparcie funkcji wątroby i dróg żółciowych.
drogi żółciowe, działanie hepatoprotekcyjne, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, działanie żółciotwórcze, funkcja wątroby, hepatocyt, hepatoprotekcja, komórka wątrobowa, korzeń rzodkwi czarnej, kwas dehydrocholowy, miąższ wątroby, motoryka przewodu pokarmowego, olejek miętowy, perystaltyka jelit, produkcja żółci, wydzielanie żółci, zaburzenie trawienia, ziele karczocha - Leksykon substancji czynnych
Dziurawiec – Właściwości farmakodynamiczne
Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum L.) jest składnikiem preparatów ziołowych takich jak Hepatosan fix oraz Krople żołądkowe Aflofarm, występując w formie ziela (Hyperici herba) lub intraktum (Hyperici intractum). W Kroplach żołądkowych Aflofarm intraktum z dziurawca stanowi 25% składu (25 g/100 g produktu) i jest przygotowany z DER 1:1, z użyciem etanolu 70° lub 96% (V/V). Dziurawiec współdziała synergistycznie z innymi składnikami, m.in. nalewką walerianową, miętową i gorzką, co wpływa na pobudzenie łaknienia oraz wydzielania soku żołądkowego i śliny poprzez drażnienie zakończeń nerwowych kubków smakowych i stymulację nerwów wydzielniczych błony śluzowej żołądka. Działanie to jest wspomagane przez obecność substancji goryczkowych i olejków eterycznych, a także wykazuje łagodne działanie rozkurczające, głównie dzięki nalewce miętowej, z możliwym udziałem dziurawca.
błona śluzowa żołądka, działanie rozkurczające, działanie wiatropędne, dziurawiec zwyczajny, intraktum dziurawca, klasyfikacja ATC, kod ATC, kubki smakowe, nerw wydzielniczy, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, sok żołądkowy, substancje goryczkowe, współczynnik DER, wydzielanie śliny, zakończenia nerwowe, ziele dziurawca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Melissed –
Melissed to roślinny produkt leczniczy w formie syropu, zawierający wyciągi z ziela melisy, kwiatostanu głogu, kwiatu lipy i kwiatu rumianku w proporcji 2/2/2/1,5, ekstrahowane 60% etanolem. Preparat wykazuje działanie uspokajające, łagodzące objawy nadmiernej pobudliwości nerwowej, rozdrażnienia, niepokoju oraz ułatwiające zasypianie. Ponadto, Melissed wspomaga leczenie psychosomatycznych dolegliwości trawiennych, takich jak dyskomfort w nadbrzuszu, wzdęcia czy zaburzenia motoryki jelit. Działanie terapeutyczne wynika z synergii składników: melisy (uspokajające, spazmolityczne), głogu (kardioprotekcyjne, hipotensyjne), lipy (uspokajające, napotne) oraz rumianku (przeciwzapalne, rozkurczowe). Syrop charakteryzuje się klarowną, ciemnoczerwoną barwą i owocowo-ziołowym zapachem, co może poprawić akceptację przez pacjentów.
ciśnienie tętnicze, cukrzyca, działanie kardioprotekcyjne, działanie napotne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, etanol, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, pobudliwość nerwowa, podłoże psychosomatyczne, psychoterapia, sacharoza, stan niepokoju, technika relaksacyjna, trudność z zasypianiem, wyciąg płynny, zaburzenie trawienne, zaburzenie zasypiania, ziele melisy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Radirex PLUS –
Radirex PLUS to syrop przeczyszczający zawierający złożony ekstrakt płynny (1:1) z korzenia rzewienia (Rhei radix), kory kruszyny (Frangulae cortex), owocu kopru włoskiego (Foeniculi fructus) oraz owocu kminku (Carvi fructus). W 15 ml syropu znajduje się 12,7 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na glukofrangulinę A, a w 100 g produktu 10 g ekstraktu roślinnego. Ekstrakcja składników aktywnych odbywa się przy użyciu 50% etanolu, a finalny produkt zawiera do 3,5% etanolu (m/m). Mechanizm działania opiera się na pochodnych 1,8-dihydroantracenu, które stymulują perystaltykę jelit i zmniejszają resorpcję płynów w jelicie grubym, co skutkuje przyspieszeniem pasażu jelitowego i zwiększeniem uwodnienia mas kałowych. Efekt przeczyszczający pojawia się po 6-8 godzinach, co wynika z konieczności metabolicznej aktywacji związków przez mikroflorę jelitową.
8-dihydroantracenu, aloe-emodyna, anetol, bakteria jelitowa, chryzofanol, dyskomfort brzuszny, działanie przeciwskurczowe, działanie wiatropędne, emodyna, glikozyd antranoidowy, glukofrangulin A, jelito grube, karwon, kora kruszyny, korzeń rzewienia, lek przeczyszczający, limonen, motoryka okrężnicy, olejek eteryczny, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, pasaż jelitowy, perystaltyka, pochodna 1, resorpcja płynów, zaparcie, związek antranoidowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Krople żołądkowe forte –
Krople żołądkowe forte to roślinny produkt leczniczy o tradycyjnym zastosowaniu, wskazany w łagodzeniu objawów dyspeptycznych takich jak niestrawność z wzdęciami, uczucie pełności w jamie brzusznej oraz tymczasowy brak apetytu. Preparat zawiera cztery nalewki roślinne w równych proporcjach (25 g/100 g każda): z korzenia kozłka (Valeriana officinalis) o działaniu rozkurczowym i uspokajającym mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, z liścia mięty pieprzowej (Mentha x piperita) wykazującej właściwości rozkurczowe, wiatropędne i żółciopędne, z ziela dziurawca (Hypericum perforatum) o działaniu przeciwzapalnym oraz nalewkę gorzką zawierającą korzeń goryczki, liść bobrka i naowocnię pomarańczy gorzkiej, stymulującą wydzielanie soków trawiennych i poprawiającą apetyt. Produkt występuje w formie płynu doustnego, zawierającego 65%-75% (V/V) etanolu, co należy uwzględnić u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu.
brak apetytu, dolegliwości dyspeptyczne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, jama brzuszna, korzeń goryczki, korzeń kozłka, liść mięty pieprzowej, mięśnie gładkie, nalewka gorzka, niestrawność, płyn doustny, produkt leczniczy roślinny, przewód pokarmowy, soki trawienne, wzdęcia, zaburzenia trawienia, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Carum carvi – Działania niepożądane
Carum carvi, wykorzystywany w preparatach leczniczych takich jak Iberogast, wykazuje działanie rozkurczowe, wiatropędne i żółciopędne. Pomimo potwierdzonej skuteczności, stosowanie ekstraktu z kminku wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym bardzo rzadkich reakcji nadwrażliwości (<1/10 000), manifestujących się wysypką, świądem oraz dusznością. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne polekowe uszkodzenie wątroby, które może objawiać się podwyższeniem enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, GGTP, ALP), wzrostem bilirubiny oraz żółtaczką, a w ciężkich przypadkach niewydolnością wątroby. Częstość tych hepatotoksycznych zdarzeń jest nieznana, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów wątrobowych podczas terapii. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych zaleca się natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie odpowiedniego postępowania objawowego.
badanie alergologiczne, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, ekstrakt z kminku, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, farmakoterapia, hepatotoksyczność, kminek zwyczajny, koagulopatia, konsultacja alergologiczna, lek przeciwhistaminowy, niewydolność wątroby, panel wątrobowy, parametr krzepnięcia, polekowe uszkodzenie wątroby, przeciwciało IgE, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, stężenie bilirubiny, test skórny, wodobrzusze, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie wątroby, żółtaczka polekowa - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru włoskiego – Wskazania do stosowania
Owoc kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare, fructus) jest substancją czynną o szerokim spektrum zastosowań w medycynie, szczególnie w leczeniu łagodnych, skurczowych dolegliwości przewodu pokarmowego, takich jak wzdęcia i dyspepsja. Zawarty w nim olejek eteryczny wykazuje działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz wiatropędne, co ułatwia eliminację gazów jelitowych. Preparaty jednoskładnikowe oraz wieloskładnikowe, np. Digestonic, wykorzystują synergistyczne działanie owocu kopru włoskiego wraz z innymi ziołami (korzeń rzewienia, ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, owoc róży, owoc kolendry) w leczeniu niestrawności. Ponadto, owoc kopru włoskiego znajduje zastosowanie w łagodzeniu skurczowych dolegliwości menstruacyjnych (dysmenorrhea) poprzez działanie spazmolityczne na mięśniówkę macicy oraz jako środek wykrztuśny i sekretolityczny w mokrym kaszlu związanym z przeziębieniem, ułatwiając odkrztuszanie wydzieliny z dróg oddechowych.
ból menstruacyjny, bolesne miesiączkowanie, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dysmenorrhea, dyspepsja, działanie rozkurczowe, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, fitoterapia, kaszel przeziębieniowy, lek ziołowy, mokry kaszel, niestrawność, olejek eteryczny, owoc kopru włoskiego, płyn doustny, postać farmaceutyczna, preparat wieloskładnikowy, produkt leczniczy roślinny, przewód pokarmowy, schorzenia dróg oddechowych, stan zapalny górnych dróg oddechowych, właściwości wykrztuśne, wzdęcia, zaburzenia menstruacyjne - Leksykon substancji czynnych
Kurkuma – Właściwości farmakodynamiczne
Kurkuma (Curcuma longa) w preparacie Cholitol występuje jako nalewka (Curcumae tinctura) stanowiąca 30% składu, rozpuszczona w 58-63% (V/V) etanolu, co zapewnia efektywną ekstrakcję substancji czynnych, głównie kurkuminy (diferuloylometanu). Kurkumina wykazuje działanie przeciwzapalne poprzez hamowanie enzymów COX-2, LOX oraz czynnika NF-κB, co może przyczyniać się do łagodzenia stanów zapalnych układu pokarmowego. Ponadto, kurkumina stymuluje wydzielanie żółci i zwiększa skurcze pęcherzyka żółciowego, co wspiera działanie żółciopędne preparatu. Działanie antyoksydacyjne kurkuminy polega na neutralizacji wolnych rodników oraz aktywacji enzymów antyoksydacyjnych (SOD, katalaza, peroksydaza glutationowa), co chroni hepatocyty przed stresem oksydacyjnym. Kurkuma wykazuje także efekt spazmolityczny na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, wspomagany przez inne składniki Cholitolu, takie jak nalewki z mięty pieprzowej (12%) i kozłka lekarskiego (15%).
biodostępność, cyklooksygenaza-2, czynnik jądrowy kappa-B, dysmutaza ponadtlenkowa, działanie farmakodynamiczne, działanie hepatoprotekcyjne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, efekt żółciotwórczy, komponent antycholinergiczny, kurkumina, lipooksygenaza, mechanizm przeciwzapalny, peroksydaza glutationowa, potencjał antyoksydacyjny, skurcz pęcherzyka żółciowego, stan skurczowy przewodu pokarmowego, stres oksydacyjny, zaburzenie trawienia - Leksykon substancji czynnych
Goryczka żółta – Właściwości farmakodynamiczne
Gentiana lutea L. (goryczka żółta) wykazuje udokumentowane działanie farmakodynamiczne, głównie poprzez stymulację wydzielania soku żołądkowego, co poprawia procesy trawienne i zwiększa wykorzystanie składników odżywczych. Mechanizm ten opiera się na działaniu goryczkowym (amarum), gdzie związki goryczowe aktywują receptory smakowe w jamie ustnej, wywołując odruchowe zwiększenie wydzielania soków trawiennych. Dodatkowo, goryczka żółta wykazuje właściwości wiatropędne (karminatywne), redukując gazy jelitowe i łagodząc wzdęcia, a także wzmacnia łaknienie poprzez pobudzenie receptorów goryczowych, co jest istotne w stanach klinicznych z anoreksją.
Citrus aurantium, działanie farmakodynamiczne, działanie karminatywne, działanie synergistyczne, działanie wiatropędne, gazy jelitowe, goryczka żółta, korzeń goryczki, korzeń kozłka, Krople żołądkowe forte, łaknienie, liść bobrka, liść mięty pieprzowej, Menyanthes trifoliata, nalewka gorzka, naowocnia pomarańczy gorzkiej, proces trawienny, receptor smakowy, sok trawienny, sok żołądkowy, stymulacja apetytu, zaburzenia trawienne, ziele dziurawca, związek goryczowy - Leksykon substancji czynnych
Bobrek trójlistkowy – Właściwości farmakodynamiczne
Bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata L., folium) jest surowcem roślinnym wykorzystywanym głównie w leczeniu zaburzeń trawienia, takich jak brak łaknienia, uczucie pełności, wzdęcia czy dyspepsja. Jego działanie farmakodynamiczne opiera się na obecności gorzkich glikozydów irydoidowych (foliamentyna, mentiafolina, swerozyd), które stymulują receptory smakowe w jamie ustnej, inicjując odruch nerwowy prowadzący do zwiększonego wydzielania śliny, soku żołądkowego, enzymów trzustkowych oraz żółci. W efekcie dochodzi do poprawy trawienia poprzez zwiększenie produkcji kwasu solnego i enzymów trawiennych, wzmaganie łaknienia oraz działanie wiatropędne, polegające na redukcji napięcia mięśni gładkich jelit i zmniejszeniu ilości gazów w przewodzie pokarmowym. Preparaty zawierające bobrek trójlistkowy, takie jak nalewka gorzka (Amara tinctura) w stosunku ekstrakcji 1:4-5 lub 1:5, dostępne są w formie kropli i płynów doustnych, często w połączeniu z innymi surowcami o działaniu żołądkowym (np. korzeń goryczki, owocnia pomarańczy gorzkiej, nalewki z Valeriana officinalis, Mentha piperita, Hypericum perforatum).
bobrek trójlistkowy, brak łaknienia, dyspepsja, działanie wiatropędne, efekt synergistyczny, enzymy trzustkowe, glikozyd irydoidowy, korzeń goryczki, krople doustne, nalewka gorzka, owocnia pomarańczy gorzkiej, płyn doustny, preparat ziołowy, uczucie pełności w żołądku, wydzielanie soków trawiennych, wydzielanie soku żołądkowego, wzdęcie, zaburzenie trawienia, związek goryczowy - Leksykon substancji czynnych
Kminek zwyczajny – Właściwości farmakodynamiczne
Kminek zwyczajny (Carum carvi L.) jest kluczowym składnikiem preparatu Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, stosowanego w zaburzeniach trawiennych. Jego działanie farmakodynamiczne opiera się na właściwościach wiatropędnych oraz łagodnym rozkurczu mięśni gładkich przewodu pokarmowego. W produkcie kminek występuje w połączeniu z korzeniem mniszka w proporcji 1:2, z łączną zawartością 150 mg tych składników na tabletkę. Dodatkowo, każda tabletka zawiera 60 mg sproszkowanego liścia mięty pieprzowej, co wzmacnia efekt rozkurczowy i wiatropędny. Kminek działa synergistycznie z innymi składnikami preparatu, takimi jak korzeń mniszka, który stymuluje wydzielanie soków trawiennych i żółci, oraz kora kruszyny (60 mg) i wyciąg z owoców ostropestu (7 mg), co wspólnie wspomaga procesy trawienne i łagodzi dolegliwości gastryczne.
badanie farmakodynamiczne, czynność wątroby, dolegliwość trawienna, działanie rozkurczające, działanie wiatropędne, funkcja przewodu pokarmowego, kminek zwyczajny, kora kruszyny, korzeń mniszka, liść mięty pieprzowej, owoc kminku, proces trawienny, skurcz mięśni gładkich, sok trawienny, substancja biologicznie czynna, właściwość farmakologiczna, właściwość rozkurczowa, właściwość wiatropędna, wyciąg z ostropestu, wydzielanie żółci, zaburzenie trawienne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bisacodyl VP 5 mg
Bisakodyl, należący do grupy leków przeczyszczających kontaktowych (kod ATC: A06AB02), jest substancją czynną preparatu Bisacodyl VP w postaci tabletek dojelitowych o dawce 5 mg. Jego działanie polega na bezpośrednim stymulowaniu zwojów podśluzówkowych układu nerwowego jelitowego w jelicie grubym, co prowadzi do nasilenia czynności skurczowej oraz pobudzenia perystaltyki, usprawniając pasaż treści jelitowej. Dodatkowo bisakodyl wykazuje efekt wiatropędny, co może redukować dyskomfort związany ze wzdęciami, stanowiąc istotny element jego działania terapeutycznego.
- Leksykon substancji czynnych
Fosforan kodeiny półwodny – Wskazania do stosowania
Fosforan kodeiny półwodny, obecny w preparacie Sirupus Pini compositus w stężeniu 0,05 g/100 g syropu (9,6 mg w dawce 15 ml), jest wskazany do doraźnego leczenia suchego, nieproduktywnego kaszlu związanego z nieżytami górnych dróg oddechowych, takimi jak przeziębienie, zapalenie gardła, krtani czy ostre zapalenie zatok. Preparat ten, będący lekiem złożonym, zawiera również wyciąg sosnowy (6,6 g/100 g) o działaniu wykrztuśnym i przeciwzapalnym oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego (1,0 g/100 g) o działaniu rozkurczającym i wiatropędnym, co wspomaga łagodzenie objawów. Syrop charakteryzuje się słomkowo-żółtą barwą i przezroczystością z dopuszczalną opalizacją, co ułatwia jego podawanie przy podrażnieniu gardła. Stosowanie leku powinno być krótkotrwałe, do ustąpienia kaszlu, ze względu na ryzyko uzależnienia od kodeiny oraz potencjalne działania niepożądane.
astma oskrzelowa, działanie przeciwkaszlowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczające, działanie wiatropędne, działanie wykrztuśne, fosforan kodeiny półwodny, kaszel nieproduktywny, kaszel produktywny, nalewka z kopru włoskiego, nieżyt górnych dróg oddechowych, nowotwór płuc, preparat farmaceutyczny, przewlekła obturacyjna choroba płuc, suchy kaszel, terapia objawowa, wyciąg sosnowy, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie płuc, zapalenie zatok - Leksykon substancji czynnych
Senes – Wskazania do stosowania
Senes, pozyskiwany z roślin Cassia senna L. oraz Cassia angustifolia Vahl, jest substancją czynną o działaniu przeczyszczającym, stosowaną głównie w krótkotrwałym leczeniu sporadycznych zaparć. Preparaty zawierające senes, takie jak Figura 1, Normosan oraz Normosan fix, różnią się zawartością glikozydów hydroksyantracenowych (16,58-22,43 mg sennozydu B/saszetkę w Figura 1) oraz antrapochodnych (22,02-29,79 mg glukofranguliny A/1,4 g w Normosan i Normosan fix). Normosan fix jest wskazany dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia. Preparaty te występują w formie ziół do zaparzania, przy czym Normosan wymaga przygotowania odwaru, a Normosan fix – naparu, co może wpływać na biodostępność i szybkość działania substancji czynnych.
antrapochodna, biodostępność substancji czynnej, Cassia angustifolia, Cassia senna, działanie moczopędne, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, glikozyd hydroksyantracenowy, glukofrangulinę A, kora kruszyny, lek przeczyszczający, liść mięty pieprzowej, napar, odwar, owoc bzu czarnego, owoc kminku, senes aleksandryjski, sennozyd B, zaparcie, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Rumianek pospolity – Właściwości farmakodynamiczne
Rumianek pospolity (Matricaria recutita L.) jest szeroko stosowanym surowcem leczniczym o potwierdzonym działaniu przeciwzapalnym i spazmolitycznym, wykorzystywanym w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak płyny doustne i do stosowania miejscowego (np. Azulan – wyciąg płynny 1:2 ekstrahowany 70% etanolem, zawartość etanolu 60-68% V/V), zioła do zaparzania (Koszyczek Rumianku – 1 g kwiatu w 1 g produktu), syropy (Sedalia – Chamomilla vulgaris 9 CH 1,5 g/100 g) oraz maści i żele (Traumeel S – Chamomilla recutita TM 0,15 g/100 g). Działanie przeciwzapalne jest szczególnie istotne przy aplikacji na skórę i błony śluzowe, natomiast efekt spazmolityczny na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego manifestuje się jako działanie wiatropędne, co jest klinicznie istotne w terapii doustnej. W preparatach homeopatycznych (Camilia, Sedalia) rumianek występuje w rozcieńczeniach 9 CH, gdzie jego działanie opiera się na tradycyjnym zastosowaniu, bez szczegółowych badań farmakodynamicznych.
badanie farmakologiczne, Chamomilla vulgaris, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, ekstrakcja etanolem, Matricaria recutita, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, płyn do jamy ustnej, płyn doustny, postać farmaceutyczna, preparat homeopatyczny, rozcieńczenie homeopatyczne, roztwór doustny, rumianek pospolity, właściwości farmakodynamiczne, wyciąg z rumianku, zioła do zaparzania, związek biologicznie czynny - Leksykon substancji czynnych
Owoc anyżu – Wskazania do stosowania
Owoc anyżu (Pimpinella anisum L., fructus) jest substancją czynną tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych, dostępnych w formie ziół sypkich (1 g/g) lub saszetek (2 g/saszetka). Wskazany jest do objawowego leczenia łagodnych, skurczowych dolegliwości żołądkowo-jelitowych, zwłaszcza w przypadku wzdęć i wzdęć z oddawaniem gazów. Mechanizm działania opiera się na rozkurczowym wpływie na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co ułatwia usuwanie nagromadzonych gazów i łagodzi uczucie pełności oraz rozpierania w jamie brzusznej.
błona śluzowa dróg oddechowych, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie przeciwzapalne, działanie wiatropędne, gazy w przewodzie pokarmowym, gęsty śluz, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel produktywny, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, oddawanie wiatrów, odkrztuszanie wydzieliny, owoc anyżu, przeziębienie, środek wykrztuśny, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości sekretolityczne, wzdęcia - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Digestonic –
Digestonic w formie płynu doustnego jest tradycyjnym produktem leczniczym stosowanym w łagodzeniu objawów niestrawności (dyspepsji), takich jak dyskomfort w nadbrzuszu, uczucie pełności, wzdęcia, odbijanie, nudności oraz lekkie zaparcia czynnościowe. Preparat zawiera wyciągi roślinne: ziele dziurawca (5,70 cz.), kwiat rumianku (2,84 cz.), liść mięty pieprzowej (2,84 cz.), korzeń rzewienia (2,86 cz.), owoc róży (2,84 cz.), owoc kopru włoskiego (1,46 cz.) oraz owoc kolendry (1,46 cz.), które wykazują działanie przeciwzapalne, rozkurczowe, karminatywne, spazmolityczne, przeczyszczające oraz wiatropędne. Kluczowym składnikiem aktywnym są związki antranoidowe w przeliczeniu na reinę, obecne w ilości 0,31-0,45 mg/ml, odpowiedzialne za efekt przeczyszczający. Preparat zawiera także 60,0-68,0% (V/V) etanolu, co należy uwzględnić przy jego stosowaniu u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu.
ból nadbrzusza, czynnościowe dolegliwości trawienne, dolegliwości trawienne, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dyskomfort żołądkowo-jelitowy, dyspepsja, działanie karminantywne, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie przeczyszczające, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, dziurawiec, etanol, kolendra, koper włoski, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, mięta pieprzowa, niestrawność, nudności, owoc róży, płyn doustny, reina, rumianek, wzdęcia, zaparcia czynnościowe, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Olejek tymianku pospolitego – Wskazania do stosowania
Olejek tymianku pospolitego (Thymi aetheroleum) w stężeniu 0,240 g/100 g jest głównym składnikiem preparatu Argol Essenza Balsamica, który zawiera także mentol oraz olejki eteryczne z melisy, cynamonowca, goździkowy, cytrynowy, muszkatołowca, kolendry i mięty. Preparat wykazuje wielokierunkowe działanie terapeutyczne, szczególnie w chorobach górnych dróg oddechowych, gdzie stosowany jest do inhalacji parowych, płukań jamy ustnej i gardła oraz miejscowo w formie sprayu. Olejek tymianku wykazuje właściwości mukolityczne, przeciwzapalne, antyseptyczne i łagodzące, ułatwiając odkrztuszanie, rozrzedzanie śluzu oraz łagodzenie stanów zapalnych i bólu gardła. Preparat jest również stosowany doustnie jako środek wspomagający leczenie przeziębień i grypy oraz miejscowo do nacierania w celu zmniejszenia objawów nieżytu górnych dróg oddechowych i poprawy komfortu pacjenta.
afta, ból gardła, ból stawowo-mięśniowy, chrypka, dolegliwość reumatyczna, działanie antyseptyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, grypa, inhalacja parowa, migrena, niestrawność, nieżyt górnych dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny, olejek tymianku, olejek tymianku pospolitego, owrzodzenie błony śluzowej, płyn doustny, podrażnienie strun głosowych, przeziębienie, rozrzedzanie śluzu, stan zapalny gardła, świąd, ukrwienie skóry, zaburzenie trawienia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie dziąseł - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) –
Krople żołądkowe z papaweryną (Fortestomachicae) to tradycyjny preparat doustny stosowany u dorosłych w leczeniu łagodnych zaburzeń dyspeptycznych, takich jak uczucie pełności w nadbrzuszu, wzdęcia oraz dyskomfort po posiłkach, a także w przypadkach anoreksji o różnej etiologii. Lek zawiera cztery nalewki roślinne: kozłkową, miętową, gorzką i z dziurawca, które wykazują działanie uspokajające, spazmolityczne, rozkurczowe, wiatropędne, pobudzające wydzielanie soków trawiennych oraz przeciwzapalne. Dodatkowo chlorowodorek papaweryny (0,4 g/100 g) działa spazmolitycznie na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, łagodząc skurcze i ból. Preparat zawiera wysoką zawartość etanolu (67-74% obj.), co odpowiada 1460 mg etanolu w dawce 2,5 ml, co wymaga uwagi przy jego stosowaniu u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu.
alkaloid spazmolityczny, anoreksja, chlorowodorek papaweryny, dolegliwość dyspeptyczna, dyskomfort w jamie brzusznej, dyspepsja, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, krople żołądkowe z papaweryną, nalewka gorzka, nalewka kozłkowa, nalewka miętowa, nalewka z dziurawca, pełność w nadbrzuszu, skurcz mięśni gładkich, sok trawienny, wzdęcie - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru włoskiego – Właściwości farmakodynamiczne
Owoc kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare, fructus) jest surowcem roślinnym wykorzystywanym w tradycyjnej medycynie europejskiej, głównie ze względu na zawartość olejku eterycznego, który odpowiada za jego działanie farmakologiczne. Preparaty zawierające owoc kopru włoskiego występują zarówno jako monopreparaty (np. saszetki zawierające 2 g surowca odmiany gorzkiej), jak i składnik złożonych mieszanek ziołowych, takich jak Digestonic, gdzie stanowi 1,46 części płynnego wyciągu (w proporcji 1:5). Mechanizmy działania nie zostały szczegółowo potwierdzone w badaniach klinicznych, a stosowanie opiera się na wieloletniej tradycji fitoterapeutycznej.
badanie farmakologiczne, biodostępność, działanie farmakologiczne, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, działanie wykrztuśne, działanie żółciopędne, działanie żółciotwórcze, Foeniculum vulgare, górne drogi oddechowe, mechanizm działania, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, olejek eteryczny, owoc kopru włoskiego, preparat leczniczy, preparat ziołowy, właściwości farmakodynamiczne, wzdęcia, ziołolecznictwo, związek biologicznie czynny