żylaki przełyku
Żylaki przełyku to poszerzone, krętobieżne naczynia żylne zlokalizowane w warstwie podśluzówkowej dolnej części przełyku i górnej części żołądka. Stanowią one poważne powikłanie nadciśnienia wrotnego, najczęściej spowodowanego marskością wątroby.
Patogeneza żylaków przełyku wiąże się z utrudnionym przepływem krwi przez wątrobę, co prowadzi do wzrostu ciśnienia w układzie wrotnym i rozwoju krążenia obocznego, w tym poprzez naczynia żylne przełyku. Żylaki przełyku są najpoważniejszym powikłaniem nadciśnienia wrotnego ze względu na ryzyko pęknięcia i krwotoku, który charakteryzuje się wysoką śmiertelnością (15-20% w ciągu 6 tygodni od epizodu).
Diagnostyka żylaków przełyku opiera się głównie na badaniu endoskopowym górnego odcinka przewodu pokarmowego, które pozwala na ocenę ich wielkości, lokalizacji oraz cech świadczących o zwiększonym ryzyku krwawienia. Klasyfikacja endoskopowa (najczęściej w skali od I do IV) określa rozmiar żylaków i ma znaczenie prognostyczne.
Leczenie żylaków przełyku obejmuje profilaktykę pierwotną krwawienia (u pacjentów z dużymi żylakami), leczenie ostrego krwotoku oraz profilaktykę wtórną nawrotu krwawienia. W profilaktyce stosuje się nieselektywne beta-blokery lub zabiegi endoskopowej opaskowania żylaków. W przypadku ostrego krwawienia postępowanie obejmuje resuscytację, farmakoterapię (oktreotyd, terlipresyna), zabiegi endoskopowe (opaskowanie, sklerotyzacja), a w przypadku niepowodzenia – tamponadę balonową lub metody radiologii interwencyjnej (TIPS).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wymiotowanie krwi – Etiologia i przyczyny
Hematemeza jest objawem wskazującym na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, obejmującego jamę ustną, gardło, przełyk, żołądek oraz dwunastnicę. Kolor krwi w wymiocinach może się różnić od jasnoczerwonego, przez ciemnoczerwony, do brunatnego lub wyglądu fusów po kawie, co odzwierciedla różne źródła i stopień trawienia krwi. Najczęstsze etiologie to wrzody trawienne (żołądka i dwunastnicy) związane z Helicobacter pylori lub długotrwałym stosowaniem NLPZ, zapalenia błony śluzowej (gastritis, esophagitis, duodenitis), zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku w przebiegu marskości wątroby oraz urazy mechaniczne. Dodatkowo, choroby wątroby, nowotwory przewodu pokarmowego, zaburzenia krzepnięcia oraz stosowanie leków przeciwzakrzepowych mogą nasilać ryzyko krwawienia. Warto podkreślić, że NLPZ i aspiryna hamują syntezę prostaglandyn, co osłabia ochronę błony śluzowej i sprzyja krwawieniom.
alergia na mleko, alkoholowe zapalenie wątroby, anemia, angiodysplazja, białaczka, choroba refluksowa przełyku, doustny antykoagulant, górny odcinek przewodu pokarmowego, Helicobacter pylori, hematemeza, hemofilia, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niedobór witaminy K, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przewlekłe zapalenie trzustki, rak przełyku, rak trzustki, rak żołądka, stłuszczenie wątroby, trombocytopenia, wrzód dwunastnicy, wrzód trawienny, wrzód żołądka, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie dwunastnicy, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Albunorm 5%
Produkt leczniczy Albunorm 5% (50 g/l) wymaga szczególnej ostrożności podczas podawania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem hiperwolemii i hemodylucji, takich jak osoby z niewyrównaną niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym, żylakami przełyku, obrzękiem płuc, skazą krwotoczną, ciężką niedokrwistością oraz bezmoczem nerkowym i pozanerkowym. W przypadku ciężkiego pourazowego uszkodzenia mózgu stosowanie albuminy wiąże się z wyższą śmiertelnością, co wymaga szczególnej ostrożności. Podczas infuzji należy monitorować elektrolity, zwłaszcza że Albunorm 5% zawiera 331–368 mg sodu na 100 ml (144-160 mmol/l), co stanowi do 18,4% dziennego zalecanego spożycia sodu według WHO (2 g). W przypadku dużych objętości podawanej albuminy konieczna jest kontrola parametrów krzepnięcia, hematokrytu oraz uzupełnianie czynników krzepnięcia, elektrolitów, płytek i erytrocytów.
albumina ludzka, bezmocz, ciśnienie żylne, czynniki krzepnięcia, erytrocyty, hematokryt, hemodylucja, hiperwolemia, krzepnięcie krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk płuc, płytki krwi, przeciążenie układu krążenia, przepełnienie żył szyjnych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, uraz mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hemostazy, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu c – Objawy
Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C), wywołane przez HCV, jest istotnym problemem zdrowia publicznego, dotykającym około 58 milionów osób globalnie. Ostre zakażenie definiuje się jako okres do 6 miesięcy od ekspozycji, z 70-80% przypadków bezobjawowych, co utrudnia wczesną diagnostykę. Objawy ostrego WZW C obejmują m.in. gorączkę, żółtaczkę, ciemny mocz i bóle mięśni. Spontaniczny klirens wirusa występuje u 15-45% pacjentów, częściej u młodych kobiet z genotypem 1. Przewlekłe zakażenie, definiowane jako utrzymanie HCV >6 miesięcy, rozwija się u 55-85% zakażonych i prowadzi do postępującego włóknienia, marskości (20-30% w ciągu 20-30 lat) oraz zwiększonego ryzyka raka wątrobowokomórkowego (1-4% rocznie u pacjentów z marskością). Czynniki ryzyka progresji to m.in. płeć męska, wiek >40 lat, współzakażenia HBV/HIV, alkoholizm, otyłość i insulinooporność.
chłoniak non-Hodgkin, dekompensacja wątroby, encefalopatia wątrobowa, insulinooporność, kłębuszkowe zapalenie nerek, krioglobulinemia, leki przeciwwirusowe, liszaj płaski, marskość wątroby, mgła mózgowa, nadciśnienie wrotne, objawy grypopodobne, objawy żołądkowo-jelitowe, okres inkubacji, ostre zakażenie HCV, pajączki naczyniowe, porfiria skórna późna, przeszczep wątroby, przewlekła choroba wątroby, przewlekłe WZW C, rak wątrobowokomórkowy, spożywanie alkoholu, wirus HCV, wirusowe zapalenie wątroby typu C, włóknienie wątroby, wodobrzusze, zaburzenia funkcji poznawczych, zakażenie HBV, zespół wątrobowo-nerkowy, żółtaczka, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – HEVASCOL
Produkt HEVASCOL (480 mg I/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawierający 1280 mg etiodowanego oleju w 1 ml wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Podanie dożylne lub dokanałowe jest bezwzględnie przeciwwskazane. U pacjentów z obrzękiem limfatycznym istnieje ryzyko jego zaostrzenia. Limfografia z HEVASCOL może wywołać przejściową zatorowość płucną, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności płuc, niewydolnością krążenia lub przeciążeniem prawego serca, co wymaga dostosowania dawki lub rezygnacji z badania. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne, mogą wystąpić nagle, nawet po pierwszym podaniu, dlatego konieczne jest zapewnienie sprzętu do resuscytacji. U pacjentów z astmą, alergią lub nadwrażliwością na jod ryzyko reakcji jest zwiększone. HEVASCOL może wpływać na czynność tarczycy, wywołując nadczynność lub niedoczynność, zwłaszcza u pacjentów z utajoną nadczynnością lub autonomią tarczycy, co wymaga monitorowania TSH i fT4 przed i po badaniu, zwłaszcza u noworodków i wcześniaków.
amfoterycyna B, antybiotyk aminoglikozydowy, chemoembolizacja przeztętnicza, gammapatia monoklonalna, histerosalpingografia, kwasica mleczanowa, lek immunosupresyjny, lek nefrotoksyczny, limfografia, makroglobulinemia Waldenströma, martwica skóry, metotreksat, nadczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk limfatyczny, rak wątrobowokomórkowy, szpiczak mnogi, udar niedokrwienny mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zatorowość mózgu, zatorowość płucna, zatorowość tłuszczowa, zatrucie jodem, zdekompensowana marskość wątroby, zmiany miażdżycowe, związek platyny, żylaki przełyku - Leksykon substancji czynnych
Sodu glukonian – Interakcje
Sodu glukonian, obecny w roztworach izotonicznych takich jak Plasmalyte w stężeniu 5,02 g/l (23 mmol/l lub 23 mEq/l), metabolizuje do wodorowęglanu, co nadaje preparatom właściwości alkalizujące. Ta alkalizacja moczu wpływa na farmakokinetykę leków eliminowanych nerkowo zależnie od pH moczu: zwiększa klirens leków o charakterze kwasowym (np. salicylany, barbiturany, lit), co może obniżać ich skuteczność, oraz zmniejsza klirens leków zasadowych (np. sympatykomimetyki, leki pobudzające), zwiększając ich stężenie i ryzyko toksyczności. Ponadto, sodu glukonian w roztworach wieloelektrolitowych może nasilać retencję sodu i wody w połączeniu z kortykosteroidami i karbenoksolonem, co sprzyja obrzękom i nadciśnieniu tętniczemu.
alkalizacja moczu, analog wazopresyny, działanie adrenergiczne, działanie diuretyczne, gospodarka wodno-elektrolitowa, hamowanie syntezy prostaglandyn, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, klirens nerkowy, lek hipolipemizujący, lek nasilający działanie wazopresyny, lek o charakterze kwasowym, lek o charakterze zasadowym, lek pobudzający uwolnienie wazopresyny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, moczówka prosta, niesteroidowy lek przeciwzapalny, równowaga elektrolitowa, roztwór izotoniczny, roztwór wieloelektrolitowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sodu glukonian, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Żylaki przełyku – Objawy
Żylaki przełyku (varices oesophagei) to poszerzone naczynia żylne w dolnej części przełyku, najczęściej powstające w przebiegu nadciśnienia wrotnego wtórnego do marskości wątroby. Zazwyczaj są bezobjawowe do momentu pęknięcia, które manifestuje się nagłym krwawieniem objawiającym się hematemezą, melena lub krwistymi stolcami, a w ciężkich przypadkach wstrząsem hipowolemicznym. Ryzyko krwawienia wzrasta wraz z wielkością żylaków (>5 mm), obecnością czerwonych znamion (red wale marks), zaawansowaniem marskości (klasa B/C wg Child-Pugh) oraz czynnikami takimi jak zakażenia, zaparcia czy przewlekłe spożywanie alkoholu. Śmiertelność pierwszego epizodu krwawienia wynosi około 20%, a ryzyko nawrotu krwawienia w ciągu 1-2 lat sięga 60-70% bez odpowiedniej profilaktyki. Diagnostyka i monitorowanie opiera się na gastroskopii, oceniającej wielkość żylaków i obecność znamion czerwonych, z częstotliwością badań dostosowaną do stopnia zaawansowania choroby.
beta-bloker, dysfagia, encefalopatia wątrobowa, endoskopowe opaskowanie żylaków, gastroskopia, hematemeza, hematochezja, hipotensja, klasyfikacja Childa-Pugha, krwawienie z żylaków przełyku, marskość wątroby, melena, naczyniaki pajączkowate, nadciśnienie wrotne, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, posocznica, tachykardia, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wstrząs hipowolemiczny, zapalenie płuc aspiracyjne, żółtaczka, żylaki przełyku - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Terlipressin SUN 0,1 mg/ml
Terlipressin SUN w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 0,1 mg/ml podaje się wyłącznie w powolnym wstrzyknięciu dożylnym, z dawką początkową dostosowaną do masy ciała pacjenta: 1 mg octanu terlipresyny (8,5 ml roztworu, odpowiadające 0,85 mg terlipresyny) dla masy ciała poniżej 50 kg, 1,5 mg (12,75 ml, 1,275 mg terlipresyny) dla 50-70 kg oraz 2 mg (17 ml, 1,7 mg terlipresyny) powyżej 70 kg. Dawkę podtrzymującą można zmniejszyć do 1 mg octanu terlipresyny (8,5 ml) co 4-6 godzin, z maksymalną dawką dobową około 120 µg/kg masy ciała. Leczenie powinno trwać 2-3 dni, stosowane jest głównie w ostrym krwawieniu z żylaków przełyku do czasu leczenia endoskopowego, a następnie jako terapia uzupełniająca hemostazę endoskopową.
dawka podtrzymująca, dieta niskosodowa, działanie niepożądane, funkcja nerek, funkcja wątroby, funkcje życiowe, hemostaza endoskopowa, leczenie endoskopowe, niewydolność wątroby, octan terlipresyny, przebieg kliniczny, przewlekła niewydolność nerek, roztwór do wstrzykiwań, terlipresyna, wstrzyknięcie dożylne, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dabigatran etexilate Orion 110 mg
Dabigatran eteksylan w dawce 110 mg w kapsułkach twardych jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (CrCL < 30 mL/min u dorosłych, eGFR < 50 mL/min/1,73 m² u dzieci i młodzieży). Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z aktywnym, istotnym klinicznie krwawieniem oraz u osób z chorobami i stanami zwiększającymi ryzyko poważnego krwawienia, takimi jak owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne, krwotok śródczaszkowy, żylaki przełyku, malformacje tętniczo-żylne, tętniaki naczyniowe oraz inne istotne nieprawidłowości naczyniowe OUN. Ponadto, dabigatran jest przeciwwskazany u pacjentów po wszczepieniu sztucznej zastawki serca oraz u osób z zaburzeniami czynności wątroby, które mogą negatywnie wpływać na przeżycie. Stosowanie dabigatranu eteksylanu w skojarzeniu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, takimi jak niefrakcjonowana heparyna, heparyny drobnocząsteczkowe, pochodne heparyny oraz doustne antykoagulanty (warfaryna, rywaroksaban, apiksaban), jest przeciwwskazane, z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych (np. zamiana terapii, podtrzymanie drożności cewników, ablacja cewnikowa). Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów glikoproteiny P (P-gp), takich jak ketokonazol, cyklosporyna, itrakonazol, dronedaron oraz leków zawierających glekaprewir i pibrentaswir. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest szczegółowa ocena ryzyka krwawienia, funkcji nerek i wątroby oraz analiza potencjalnych interakcji lekowych. Monitorowanie pacjentów pod kątem objawów krwawienia jest obligatoryjne, a w przypadku wystąpienia istotnego klinicznie krwawienia leczenie należy przerwać.
ablacja cewnikowa, choroba naczyniowa mózgu, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dabigatran eteksylan, doustny antykoagulant, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor glikoproteiny p, klirens kreatyniny, krwawienie klinicznie istotne, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwzakrzepowy, malformacja tętniczo-żylna, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na lek, nefropatia, nowotwór złośliwy, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, sztuczna zastawka serca, tętniak naczyniowy, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia czynności wątroby, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xanirva 2,5 mg
Rywaroksaban w dawce 2,5 mg (Xanirva) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (28,5 mg) i barwnik żółcień pomarańczową S (E 110), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest aktywne krwawienie klinicznie istotne oraz stany zwiększające ryzyko krwawień, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, świeże urazy mózgu lub kręgosłupa, niedawne zabiegi neurochirurgiczne lub okulistyczne, świeży krwotok wewnątrzczaszkowy oraz poważne nieprawidłowości naczyniowe (żylaki przełyku, tętniaki, wady rozwojowe naczyń). Ponadto, stosowanie rywaroksabanu jest przeciwwskazane u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh, ze względu na koagulopatię i zwiększone ryzyko krwawień.
aktywne krwawienie, apiksaban, choroba tętnic obwodowych, choroba tętnic wieńcowych, czynnik krzepnięcia, dalteparyna, enoksaparyna, eteksylan dabigatranu, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, marskość wątroby, nadwrażliwość na rywaroksaban, nowotwór złośliwy, ostry zespół wieńcowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przemijający napad niedokrwienny, reakcja alergiczna, rywaroksaban, substancja pomocnicza, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, udar mózgu, udar zatokowy, warfaryna, Xanirva, żółcień pomarańczowa, żylaki przełyku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Glypressin 1 mg
Terlipresyna, będąca analogiem wazopresyny i substancją czynną Glypressinu (kod ATC: H01BA04), wykazuje dwuetapowy mechanizm działania: początkowo działa bezpośrednio, a następnie jest enzymatycznie przekształcana do lizynowazopresyny, co jest kluczowe dla jej efektu terapeutycznego. W dawkach terapeutycznych 1 mg i 2 mg terlipresyna powoduje istotne zmniejszenie ciśnienia w żyle wrotnej oraz zwężenie naczyń krwionośnych, co jest fundamentalne w leczeniu krwawień z żylaków przełyku. Efekt hemodynamiczny jest zależny od dawki, wpływając na obniżenie ciśnienia wrotnego i przepływu w żyle nieparzystej, co ma znaczenie przy indywidualnym doborze dawkowania.
badanie hemodynamiczne, ciśnienie wrotne, efekt hemodynamiczny, efekt terapeutyczny, klasyfikacja ATC, lizynowazopresyna, octan terlipresyny, rozkład enzymatyczny, terlipresyna, transformacja biochemiczna, tylny płat przysadki mózgowej, układ wrotny, wazopresyna, zwężenie naczyń, żyła nieparzysta, żylaki przełyku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – AuroUrso 250 mg
AuroUrso, zawierający 250 mg kwasu ursodeoksycholowego w kapsułkach twardych, jest wskazany w leczeniu chorób wątroby i dróg żółciowych, w tym rozpuszczania cholesterolowych kamieni żółciowych o średnicy do 15 mm, które są radiolucentne i nie wapniowe, przy zachowanej czynności pęcherzyka żółciowego. Terapia jest szczególnie zalecana u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia chirurgicznego. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu refluksowego zapalenia błony śluzowej żołądka u pacjentów z potwierdzonym klinicznie i endoskopowo schorzeniem, zwłaszcza gdy standardowe metody terapeutyczne są nieskuteczne.
aminotransferaza, biopsja wątroby, cholestaza wewnątrzwątrobowa, cholesterolowy kamień żółciowy, czynność pęcherzyka żółciowego, encefalopatia wątrobowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, kwas ursodeoksycholowy, mukowiscydoza, niewyrównana marskość wątroby, pęcherzyk żółciowy, pierwotna marskość żółciowa wątroby, refluksowe zapalenie błony śluzowej żołądka, wewnątrzwątrobowe drogi żółciowe, wodobrzusze, zwłóknienie torbielowate, żylaki przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Terlipressini acetas EVER Pharma 0,2 mg/ml
Octan terlipresyny podawany dożylnie w dawce ≥1 mg, stosowany w leczeniu krwawienia z żylaków przełyku oraz zespołu wątrobowo-nerkowego typu 1, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy monitorować w praktyce klinicznej. Do najczęstszych należą zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak komorowe i nadkomorowe arytmie, bradykardia, objawy niedokrwienia serca, a także nadciśnienie tętnicze i niedociśnienie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii torsade de pointes, które mogą zagrażać życiu. Ponadto obserwuje się niedokrwienie obwodowe, skurcz naczyń, niedokrwienie jelit, a także poważne powikłania oddechowe, w tym niewydolność oddechową i obrzęk płuc. Wśród działań niepożądanych o częstości bardzo często (≥1/10) i często (≥1/100 do <1/10) wymienia się także hiponatremię, hiperglikemię, ból głowy oraz posocznicę i wstrząs septyczny.
bradykardia, dławica piersiowa, duszność, działanie niepożądane, działanie wazokonstrykcyjne, hiperglikemia, hiponatremia, klasyfikacja MedDRA, komorowe zaburzenia rytmu, martwica skóry, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadkomorowe zaburzenia rytmu, niedociśnienie, niedokrwienie jelit, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie obwodowe, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, octan terlipresyny, odstęp QT, posocznica, roztwór do wstrzykiwań, sinica obwodowa, skurcz naczyń, skurcz oskrzeli, tachykardia, torsade de pointes, udar mózgu, wstrząs septyczny, zaburzenia drgawkowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń chłonnych, zawał mięśnia sercowego, zespół wątrobowo-nerkowy, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sandostatin
Sandostatin (oktreotyd) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na jego wpływ na układ endokrynny oraz potencjalne powikłania. U pacjentów z guzami przysadki wydzielającymi hormon wzrostu istnieje ryzyko rozrostu guza, co może prowadzić do ubytków w polu widzenia, dlatego konieczna jest regularna ocena kliniczna. Terapia powoduje obniżenie stężenia GH i normalizację IGF-1, co może przywracać płodność u kobiet w wieku rozrodczym, wskazując na potrzebę stosowania antykoncepcji. Należy monitorować funkcję tarczycy i wątroby, a także zwracać uwagę na bradykardię, szczególnie przy dożylnym podawaniu dużych dawek (maksymalnie 50 µg/godz.), ze względu na ryzyko bloku przedsionkowo-komorowego. Kamica żółciowa jest częstym działaniem niepożądanym, dlatego zaleca się USG pęcherzyka żółciowego co 6-12 miesięcy. U pacjentów z guzami GEP może wystąpić nagły zanik skuteczności leku lub nawrót objawów po przerwaniu terapii.
akromegalia, biegunka tłuszczowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cukrzyca insulinozależna, cukrzyca typu I, cukrzyca typu II, guz przysadki wydzielający hormon wzrostu, hipoglikemia, hormon wzrostu, hormonalnie czynny guz GEP, insulinoma, insulinopodobny czynnik wzrostu 1, kamica żółciowa, niedobór witaminy B12, oktreotyd, przetrwała hiperglikemia, test Schillinga, ubytek w polu widzenia, upośledzona poposiłkowa tolerancja glukozy, wchłanianie tłuszczów, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Powiększenie śledziony (splenomegalia) – Patofizjologia i mechanizm
Splenomegalia definiowana jest jako powiększenie śledziony powyżej 12-20 cm długości lub masy przekraczającej 400 g, a masywna splenomegalia to narząd >20 cm lub >1000 g. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują zastój krwi (np. nadciśnienie wrotne), naciekanie przez komórki obce (nowotwory mieloproliferacyjne, choroby spichrzeniowe), nadmierną aktywność immunologiczną (infekcje, choroby autoimmunologiczne) oraz nowotworzenie (chłoniaki). Hiperplazja układu siateczkowo-śródbłonkowego jest najczęstszą przyczyną splenomegalii, szczególnie w infekcjach i stanach immunologicznych. Hipersplenizm, będący skutkiem nadmiernej funkcji śledziony, prowadzi do cytopenii poprzez sekwestrację i destrukcję erytrocytów, leukocytów i płytek krwi, co może skutkować niedokrwistością, zwiększonym ryzykiem infekcji i krwawień. W chorobach wątroby i nadciśnieniu wrotnym zastój żylny powoduje przekrwienie i powiększenie śledziony, a w nowotworach mieloproliferacyjnych dochodzi do pozaszpikowej hematopoezy i naciekania śledziony przez nieprawidłowe komórki. Powiększona śledziona jest podatna na pęknięcie, co stanowi zagrożenie życia z powodu krwawienia wewnętrznego.
białaczka szpikowa, chłoniak strefy brzeżnej śledziony, choroba Gauchera, choroba Niemanna-Picka, choroba spichrzeniowa lipidów, czerwienica prawdziwa, hipersplenizm, inhibitor JAK, leiszmanioza trzewna, masywna splenomegalia, mielofibroza, nadciśnienie wrotne, nadpłytkowość samoistna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nowotwór mieloproliferacyjny, ostra białaczka szpikowa, pozaszpikowa hematopoeza, proces nowotworowy, przełom sekwestracyjny, przewlekła białaczka szpikowa, reakcja immunologiczna, ruksolitynib, splenektomia, splenomegalia, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wstrząs hipowolemiczny, zapalenie wsierdzia, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivanoptim 15 mg
Rywaroksaban w dawce 15 mg (lek Rivanoptim) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (86,08 mg/tabletka), aktywnym krwawieniem klinicznie istotnym oraz u osób z wysokim ryzykiem krwawień, w tym z aktywnymi lub niedawnymi owrzodzeniami przewodu pokarmowego, nowotworami złośliwymi o wysokim ryzyku krwawienia, niedawnymi urazami lub zabiegami neurochirurgicznymi, okulistycznymi i krwawieniami wewnątrzczaszkowymi. Przeciwwskazane jest także stosowanie rywaroksabanu u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh, ze względu na koagulopatię i ryzyko krwawień, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ponadto, lek nie powinien być łączony z innymi antykoagulantami (heparyny, antagoniści witaminy K, bezpośrednie inhibitory trombiny i czynnika Xa), z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, takich jak zmiana terapii lub podtrzymanie drożności cewników.
antagonista witaminy K, apiksaban, choroba wątroby, czynne krwawienie, czynnik krzepnięcia, dalteparyna, enoksaparyna, eteksylan dabigatranu, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor proteazy HIV, inhibitor trombiny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, klasyfikacja Child-Pugh, klopidogrel, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpłytkowy, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja cukru, nietolerancja galaktozy, nowotwór złośliwy, owrzodzenie żołądka, pochodna heparyny, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, prasugrel, rywaroksaban, terapia przeciwzakrzepowa, tętniak naczyniowy, tikagrelor, trombocytopenia, uraz mózgu, warfaryna, zaburzenie funkcji płytek krwi, zaburzenie hemostazy, zapalenie błony śluzowej żołądka, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mantreda 20 mg
Rywaroksaban, zawarty w preparacie Mantreda (tabletki powlekane 15 mg i 20 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (125,4 mg w tabletce 15 mg i 167,2 mg w tabletce 20 mg). Nie należy go stosować u osób z aktywnym krwawieniem klinicznie istotnym, chorobą wątroby z koagulopatią (zwłaszcza marskością wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh), a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Przeciwwskazania obejmują także stany zwiększające ryzyko krwawienia, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy mózgu lub kręgosłupa, zabiegi neurochirurgiczne, krwotok wewnątrzczaszkowy, niedawne operacje okulistyczne oraz patologie naczyniowe (żylaki przełyku, tętniaki, wady naczyniowe). Równoczesne stosowanie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (heparyny, doustne antykoagulanty) jest przeciwwskazane, z wyjątkiem przejściowej zmiany terapii lub podtrzymania drożności cewnika.
choroba Leśniowskiego-Crohna, czynne krwawienie, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, proteza zastawki serca, rywaroksaban, tabletki powlekane, tętniak naczyniowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności płytek krwi, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła cholestatyczna choroba autoimmunologiczna wątroby, charakteryzująca się destrukcyjnym zapaleniem małych dróg żółciowych i obecnością przeciwciał przeciwmitochondrialnych. Leczenie kwasem ursodeoksycholowym (UDCA) znacząco poprawia przeżywalność: wskaźniki przeżycia bez przeszczepu dla pacjentów leczonych UDCA wynoszą odpowiednio 90%, 78% i 66% po 5, 10 i 15 latach, podczas gdy u nieleczonych są to 79%, 59% i 32%. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są wiek w momencie diagnozy, płeć, obecność marskości wątroby, stężenia bilirubiny (np. >2 mg/dl wiąże się ze średnim czasem przeżycia 4,1 roku), albuminy, fosfatazy alkalicznej, obecność żylaków przełyku, rak wątrobowokomórkowy oraz odpowiedź biochemiczna na UDCA. Modele prognostyczne, takie jak skale Mayo, GLOBE i UK-PBC, umożliwiają precyzyjną ocenę ryzyka progresji choroby i potrzeby przeszczepu, a wskaźnik neutrofili do limfocytów (NLR) oraz obecność przeciwciał przeciw gp210 dostarczają dodatkowych informacji prognostycznych.
albumina w surowicy, bilirubina w surowicy, choroba pierwotna dróg żółciowych, czas protrombinowy, fosfataza alkaliczna, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, nawrót choroby, niewyrównana marskość wątroby, pierwotna marskość dróg żółciowych, przeciwciała przeciwmitochondrialne, przeszczep wątroby, rak wątrobowokomórkowy, skala Mayo, stosunek neutrofili do limfocytów, zapalenie dróg żółciowych, zespół CREST, żylaki przełyku - Leksykon substancji czynnych
Terlipresyna – Działania niepożądane
Terlipresyna, wykorzystywana głównie w leczeniu krwawień z żylaków przełyku oraz zespołu wątrobowo-nerkowego (HRS), charakteryzuje się silnym działaniem naczynioskurczowym, co wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (1-10%) obejmują bladość, nadciśnienie tętnicze, ból brzucha, nudności, biegunkę oraz ból głowy, wynikające z mechanizmu zwężania naczyń krwionośnych. Dodatkowo, działanie antydiuretyczne terlipresyny może prowadzić do hiponatremii, szczególnie przy braku kontroli bilansu płynów. U pacjentów z HRS istnieje podwyższone ryzyko poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak niedokrwienie mięśnia sercowego, arytmie, niedokrwienie jelit czy przeciążenie układu krążenia. Badania kliniczne sugerują, że podawanie terlipresyny w formie ciągłej infuzji dożylnej zmniejsza częstość ciężkich działań niepożądanych w porównaniu do bolusów dożylnych.
arytmia, bradykardia, duszność, hiperglikemia, hiponatremia, martwica, martwica w miejscu wstrzyknięcia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie jelit, niedokrwienie macicy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie obwodowe, niedokrwienie skóry, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk płuc, sinica obwodowa, skurcz macicy, skurcz naczyń obwodowych, tachykardia, torsade de pointes, udar mózgu, wstrząs septyczny, zaburzenia drgawkowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń chłonnych, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrego wyczerpania oddechowego, zespół wątrobowo-nerkowy, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dabigatran etexilate +pharma 110 mg
Dabigatran eteksylan jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min u dorosłych, eGFR <50 ml/min/1,73 m² u dzieci i młodzieży), aktywnym istotnym krwawieniem oraz stanami zwiększającymi ryzyko krwawienia, takimi jak owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z wysokim ryzykiem krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne, krwotok śródczaszkowy, żylaki przełyku, malformacje tętniczo-żylne, tętniaki naczyniowe oraz istotne nieprawidłowości naczyniowe w obrębie mózgu i rdzenia kręgowego. Ponadto, stosowanie dabigatranu jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, po wszczepieniu sztucznej zastawki serca oraz przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów glikoproteiny P (P-gp), takich jak ketokonazol, cyklosporyna, itrakonazol, dronedaron czy preparaty zawierające glekaprewir i pibrentaswir, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
ablacja cewnikowa, dabigatran eteksylat, dysfagia, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor P-gp, kapsułka twarda, klirens kreatyniny, krwawienie klinicznie istotne, krwotok śródczaszkowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwzakrzepowy, malformacja tętniczo-żylna, migotanie przedsionków, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, sztuczna zastawka serca, tętniak naczyniowy, wirusowe zapalenie wątroby typu C, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivanoptim 10 mg
Rywaroksaban (Rivanoptim 10 mg) jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 122,27 mg laktozy jednowodnej w tabletce, oraz u osób z aktywnym krwawieniem o znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazania obejmują także stany zwiększonego ryzyka krwawień, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia (zwłaszcza przewodu pokarmowego, układu moczowego i dróg oddechowych), niedawne urazy mózgu lub kręgosłupa, zabiegi chirurgiczne w obrębie mózgu, kręgosłupa lub oczu, a także krwotok wewnątrzczaszkowy, żylaki przełyku, wady naczyniowe, tętniaki oraz poważne nieprawidłowości naczyń wewnątrzrdzeniowych i śródmózgowych. Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych, takich jak heparyny (niefrakcjonowana, drobnocząsteczkowa, fondaparynuks) oraz doustne antykoagulanty (warfaryna, dabigatran, apiksaban), jest przeciwwskazane, z wyjątkiem przejściowego okresu zmiany terapii lub podtrzymania drożności cewników żylnych/tętniczych za pomocą heparyny niefrakcjonowanej w niskich dawkach.
antykoagulanty, czynne krwawienie, doustny lek przeciwzakrzepowy, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia wątrobowa, krwotok wewnątrzczaszkowy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwzakrzepowe, marskość wątroby, naczynia wewnątrzrdzeniowe, nadwrażliwość na rywaroksaban, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodne heparyny, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, uraz mózgu, wada żylno-tętnicza, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mirexan 150 mg
Dabigatran eteksylat (Mirexan 150 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężką niewydolnością nerek (CrCL <30 mL/min u dorosłych, eGFR <50 mL/min/1,73 m² u dzieci i młodzieży), aktywnym klinicznie krwawieniem oraz u osób z wysokim ryzykiem krwawień, w tym z owrzodzeniami przewodu pokarmowego, nowotworami złośliwymi, niedawnym urazem lub zabiegami neurochirurgicznymi, krwotokiem śródczaszkowym, żylakami przełyku, malformacjami naczyniowymi mózgu lub rdzenia. Przeciwwskazane jest także stosowanie Mirexanu w skojarzeniu z innymi antykoagulantami (heparyna niefrakcjonowana, drobnocząsteczkowa, doustne antykoagulanty) z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby mogącymi wpływać na metabolizm leku. Ponadto, Mirexan nie jest zalecany u pacjentów po wszczepieniu sztucznej zastawki serca ze względu na brak potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwa.
ablacja cewnikowa, apiksaban, bakteryjne zapalenie wsierdzia, biodostępność dabigatranu, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cyklosporyna, czynne krwawienie, dabigatran eteksylat, dalteparyna, doustny antykoagulant, dronedaron, enoksaparyna, fondaparynuks, glekaprewir, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor glikoproteiny p, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, krwawienie śródczaszkowe, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, malformacja tętniczo-żylna, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na dabigatran, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pibrentaswir, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, substancja czynna, sztuczna zastawka serca, tętniak naczyniowy, trombocytopenia, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, warfaryna, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji płytek krwi, znieczulenie rdzeniowe, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Marskość wątroby – Leczenie
Marskość wątroby stanowi zaawansowane stadium przewlekłej choroby wątroby, charakteryzujące się nieodwracalnym włóknieniem i utratą funkcji narządu. Leczenie koncentruje się na spowolnieniu progresji włóknienia, terapii przyczynowej oraz zapobieganiu powikłaniom, takim jak nadciśnienie wrotne, wodobrzusze, encefalopatia wątrobowa czy samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej. Warto podkreślić, że w marskości alkoholowej kluczowe jest całkowite zaprzestanie spożywania alkoholu, a w wirusowym zapaleniu wątroby typu B i C stosuje się skuteczne leki przeciwwirusowe. W przypadku NAFLD/MASH zalecana jest redukcja masy ciała, kontrola cukrzycy i leczenie chorób metabolicznych, a od marca 2024 roku FDA zatwierdziła resmetirom (Rezdiffra) jako pierwszy lek przeciwbliznowy stosowany w terapii MASH. Leczenie powikłań obejmuje m.in. beta-blokery, endoskopowe opaskowanie żylaków, diuretyki (spironolakton i furosemid), laktulozę i ryfaksyminę, a także profilaktykę antybiotykową u pacjentów z niskim stężeniem białka w płynie puchlinowym (<1,5 g/dl).
alkoholowa marskość wątroby, antybiotykoterapia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, beta-bloker, bliznowacenie, choroba Wilsona, encefalopatia wątrobowa, endoskopowe opaskowanie żylaków, hemochromatoza, kwas ursodeoksycholowy, laktuloza, lek moczopędny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwwłóknieniowy, marskość wątroby, mezenchymalne komórki macierzyste, nadciśnienie wrotne, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niewydolność wątroby, paracenteza, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, profilaktyka antybiotykowa, przeszczep wątroby, przezszyjne wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe, rak wątrobowokomórkowy, ryfaksymina, samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej, skala MELD, skleroterapia endoskopowa, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, terapia komórkowa, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wodobrzusze, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Enoxaparin sodium LEK-AM 10 000 j.m. (100 mg)/ml
Enoksaparyna sodowa (Enoxaparin sodium LEK-AM) jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w profilaktyce i leczeniu zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na enoksaparynę, heparynę lub inne LMWH oraz u osób z immunologiczną małopłytkowością poheparynową (HIT), zwłaszcza jeśli rozpoznano ją w ciągu ostatnich 100 dni lub obecne są przeciwciała krążące. Przeciwwskazania obejmują także aktywne, klinicznie istotne krwawienia oraz stany wysokiego ryzyka krwawienia, takie jak niedawno przebyty udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o dużym unaczynieniu, niedawne operacje mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylaki przełyku oraz poważne nieprawidłowości naczyniowe, w tym tętniaki i nieprawidłowości w układzie tętniczo-żylnym.
enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, krwawienie śródczaszkowe, krwiak okołordzeniowy, małopłytkowość poheparynowa, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, wywiad alergologiczny, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xerdoxo 10 mg
Rywaroksaban w dawce 10 mg (Xerdoxo) posiada liczne przeciwwskazania, które wymagają szczegółowej oceny klinicznej przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, aktywne krwawienia o znaczeniu klinicznym, patologie przewodu pokarmowego (czynne lub niedawne owrzodzenia), nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia, niedawne urazy i zabiegi neurochirurgiczne, krwotok wewnątrzczaszkowy, patologie naczyniowe (żylaki przełyku, malformacje, tętniaki) oraz choroby wątroby z koagulopatią, zwłaszcza marskość wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh. Rywaroksaban jest także przeciwwskazany w ciąży i laktacji ze względu na ryzyko krwawienia i przenikanie przez łożysko oraz do mleka matki. Ponadto, nie należy stosować go łącznie z innymi antykoagulantami, z wyjątkiem okresów zmiany leczenia lub podtrzymania drożności cewników heparyną niefrakcjonowaną.
adherencja pacjenta, antykoagulant doustny, apiksaban, czynne krwawienie, czynnik krzepnięcia, dalteparyna, enoksaparyna, eteksylan dabigatranu, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, powikłanie krwotoczne, powikłanie zakrzepowe, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, warfaryna, zaburzenie hemostazy, żylaki przełyku, żylno-tętnicza wada rozwojowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tuxanuva 110 mg
Lek Tuxanuva (dabigatran eteksylan) w dawce 110 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (CrCL <30 mL/min u dorosłych, eGFR <50 mL/min/1,73 m² u dzieci i młodzieży). Nie należy go stosować przy aktywnym, istotnym klinicznie krwawieniu oraz w obecności schorzeń zwiększających ryzyko poważnego krwawienia, takich jak owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory z wysokim ryzykiem krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne, krwotok śródczaszkowy, żylaki przełyku, malformacje tętniczo-żylne, tętniaki naczyniowe oraz istotne nieprawidłowości naczyniowe w obrębie mózgu i rdzenia kręgowego. Ponadto, Tuxanuva nie powinna być łączona z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. UFH, heparyny drobnocząsteczkowe, doustne antykoagulanty), z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, takich jak przejście między terapiami lub podtrzymanie drożności cewników centralnych.
ablacja cewnikowa, antagonista witaminy K, apiksaban, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, dabigatran eteksylan, dalteparyna, doustny antykoagulant, dronedaron, enoksaparyna, fondaparynuks, glekaprewir, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor P-glikoproteiny, itrakonazol, kapsułka twarda, ketokonazol, klirens kreatyniny, krwawienie klinicznie istotne, krwotok śródczaszkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, malformacja tętniczo-żylna, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na dabigatran, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pibrentaswir, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rywaroksaban, sztuczna zastawka serca, tętniak naczyniowy, warfaryna, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia czynności wątroby, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neoparin 100 mg/ml
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Neoparin, jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w profilaktyce i leczeniu stanów zakrzepowych. Bezwzględne przeciwwskazania do jej stosowania obejmują nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub substancje pomocnicze, a także immunologiczną małopłytkowość poheparynową (HIT) w ciągu ostatnich 100 dni lub obecność przeciwciał przeciwko kompleksom heparyna-czynnik płytkowy 4. Ponadto, enoksaparyna jest przeciwwskazana u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem oraz w stanach zwiększonego ryzyka krwawienia, takich jak niedawny udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia, niedawne operacje mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylaki przełyku, nieprawidłowości naczyniowe oraz tętniaki w obrębie OUN. Ryzyko krwawienia jest również podwyższone przy planowanym lub niedawnym znieczuleniu podpajęczynówkowym, zewnątrzoponowym lub miejscowym, jeśli enoksaparyna była stosowana w ciągu ostatnich 24 godzin.
aktywne krwawienie, aktywność anty-Xa, działanie niepożądane, enoksaparyna sodowa, funkcja nerek, heparyna drobnocząsteczkowa, krwawienie podpajęczynówkowe, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość poheparynowa, nadwrażliwość, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie żołądka, powikłanie neurologiczne, przeciwciało krążące, reakcja anafilaktyczna, stan zakrzepowy, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, zakrzepica tętnicza i żylna, znieczulenie miejscowe, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apixaban Aurovitas 5 mg
Apiksaban, substancja czynna preparatu Apixaban Aurovitas, jest doustnym antykoagulantem wymagającym ostrożnej oceny klinicznej przed zastosowaniem. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na apiksaban lub substancje pomocnicze (w tym laktozę 103,28 mg w tabletce 5 mg), czynne istotne krwawienia, choroby wątroby z koagulopatią i wysokim ryzykiem krwawienia oraz stany zwiększające ryzyko dużych krwawień, takie jak aktywne owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub operacje OUN, krwawienia śródczaszkowe oraz patologie naczyniowe (żylaki przełyku, tętniaki, wady rozwojowe naczyń). Stosowanie apiksabanu w tych sytuacjach może prowadzić do poważnych powikłań krwotocznych, zagrażających życiu pacjenta.
ablacja cewnikowa, apiksaban, czynniki krzepnięcia, dabigatran, doustny lek przeciwzakrzepowy, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, koagulopatia wątrobowa, krwawienie kliniczne, krwawienie śródczaszkowe, laktoza, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na lek, nietolerancja laktozy, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, powikłania krwotoczne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, warfaryna, zaburzenia hemostazy, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivaroxaban Medreg 15 mg
Rywaroksaban (Rivaroxaban Medreg 15 mg), jako doustny bezpośredni inhibitor czynnika Xa, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania. Należą do nich nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (m.in. laktoza 42,75 mg oraz barwnik żółcień pomarańczowa FCF 0,114 mg w tabletce 15 mg), czynne krwawienia klinicznie istotne, a także stany zwiększające ryzyko poważnych krwawień, takie jak aktywne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy mózgu lub kręgosłupa, niedawne zabiegi chirurgiczne w obrębie mózgu, kręgosłupa lub narządu wzroku, przebyty krwotok wewnątrzczaszkowy, żylaki przełyku oraz wady naczyniowe (malformacje żylno-tętnicze, tętniaki, nieprawidłowości naczyń wewnątrzrdzeniowych i śródmózgowych). Ponadto, rywaroksaban jest przeciwwskazany w koagulopatii związanej z chorobą wątroby, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby w stadium B i C wg Child-Pugh, oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko dla płodu i noworodka.
apiksaban, choroba wątroby, czynne krwawienie, czynnik krzepnięcia, dabigatran, doustny lek przeciwzakrzepowy, fondaparynuks, hamowanie krzepnięcia, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, nieswoiste zapalenie jelit, NLPZ, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, uraz kręgosłupa, uraz mózgu, warfaryna, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivaroxaban Medreg 20 mg
Rywaroksaban w dawce 20 mg (tabletki powlekane Rivaroxaban Medreg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (57 mg/tabletka) oraz barwnik żółcień pomarańczową FCF (E 110, 0,720 mg/tabletka). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynne krwawienie o znaczeniu klinicznym oraz stany zwiększające ryzyko krwawień, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, urazy i zabiegi neurochirurgiczne (np. niedawny uraz mózgu, krwotok wewnątrzczaszkowy), zabiegi okulistyczne z ryzykiem krwawienia oraz poważne nieprawidłowości naczyniowe (żylaki przełyku, tętniaki, wady rozwojowe naczyń). Rywaroksaban nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, z wyjątkiem okresu zmiany terapii lub stosowania heparyny niefrakcjonowanej w dawkach do utrzymania drożności cewników.
antagonista witaminy K, apiksaban, dabigatran, dalteparyna, enoksaparyna, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, inhibitor trombiny, kaskada krzepnięcia, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwawienie czynne, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, mechanizm działania leku, naczynie śródmózgowe, naczynie wewnątrzrdzeniowe, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy, operacja okulistyczna, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, reakcja alergiczna, rywaroksaban, tabletka powlekana, terapia przeciwzakrzepowa, tętniak naczyniowy, wada żylno-tętnicza, warfaryna, żółcień pomarańczowa FCF, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neoparin 20 mg/0,2 ml
Enoksaparyna sodowa, substancja czynna leku Neoparin, jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w profilaktyce i leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych. Przeciwwskazania do jej stosowania obejmują nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub inne LMWH oraz immunologiczną małopłytkowość poheparynową (HIT) w wywiadzie, zwłaszcza w ciągu ostatnich 100 dni lub przy obecności przeciwciał krążących. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem lub stanami wysokiego ryzyka krwawienia, takimi jak niedawny udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia, niedawne operacje mózgu, rdzenia kręgowego lub oka, żylaki przełyku, tętniaki naczyniowe oraz nieprawidłowości anatomiczne naczyń krwionośnych.
aktywność anty-Xa, ampułko-strzykawka, choroba zakrzepowo-zatorowa, depolimeryzacja estru benzylowego, enoksaparyna sodowa, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, krwawienie, krwiak okołordzeniowy, małopłytkowość poheparynowa, nadwrażliwość na składniki leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy, owrzodzenie żołądka, roztwór do wstrzykiwań, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Razarxo 20 mg
Rywaroksaban w dawce 20 mg (Razarxo) jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem klinicznie istotnym oraz w stanach predysponujących do poważnych krwawień, takich jak aktywna choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne i okulistyczne, przebyty krwotok wewnątrzczaszkowy, obecność żylaków przełyku, wady naczyniowe, tętniaki oraz poważne malformacje naczyniowe OUN. Przeciwwskazane jest także łączenie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (heparyny niefrakcjonowanej i drobnocząsteczkowej, warfaryny, dabigatranu, apiksabanu), z wyjątkiem okresów przejściowych zmiany terapii lub stosowania heparyny w dawkach do utrzymania drożności cewników naczyniowych. Rywaroksaban nie powinien być stosowany u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh ze względu na koagulopatię i wysokie ryzyko krwawienia.
doustny lek przeciwzakrzepowy, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwawienie klinicznie istotne, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodne heparyny, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, uraz mózgu, wrzody żołądka, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Telexer 150 mg
Dabigatran eteksylat, zawarty w preparacie Telexer 150 mg, jest doustnym bezpośrednim inhibitorem trombiny stosowanym w terapii przeciwzakrzepowej. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, ciężkie zaburzenia czynności nerek (CrCL < 30 mL/min u dorosłych, eGFR < 50 mL/min/1,73 m² u dzieci i młodzieży), aktywne klinicznie krwawienia oraz stany zwiększające ryzyko krwawień, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne i okulistyczne, krwotok śródczaszkowy, żylaki przełyku oraz malformacje naczyniowe w obrębie mózgu i rdzenia kręgowego. Ponadto, stosowanie Telexeru jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, które mogą zwiększać ryzyko krwawień, oraz u osób po wszczepieniu sztucznej zastawki serca ze względu na niewystarczającą skuteczność i podwyższone ryzyko powikłań krwotocznych.
ablacja cewnikowa, bezpośredni inhibitor trombiny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dabigatran eteksylat, doustny antykoagulant, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor glikoproteiny p, klirens kreatyniny, krwawienie klinicznie istotne, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, malformacja tętniczo-żylna, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na lek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, sztuczna zastawka serca, terapia przeciwzakrzepowa, tętniak naczyniowy, zaburzenie czynności wątroby, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wątrobowo-płucny – Diagnostyka i diagnoza
Zespół wątrobowo-płucny (ZWP) to powikłanie zaawansowanej choroby wątroby, charakteryzujące się triadą: chorobą wątroby i/lub nadciśnieniem wrotnym, wewnątrzpłucnym rozszerzeniem naczyń (IPVD) oraz hipoksemią. Diagnostyka opiera się na kryteriach gazometrycznych: PaO2 <80 mmHg lub gradient pęcherzykowo-tętniczy tlenu (A-aO2) ≥15 mmHg (≥20 mmHg u pacjentów >64 lat) podczas oddychania powietrzem atmosferycznym. Pulsoksymetria z saturacją <96% stanowi badanie przesiewowe, jednak jej czułość jest ograniczona. Ortodioksja (spadek PaO2 o ≥5% w pozycji pionowej) ma specyficzność 100% dla ZWP. Echokardiografia kontrastowa z agitated saline jest złotym standardem w wykrywaniu rozszerzenia naczyń płucnych, a scyntygrafia perfuzyjna z 99mTc-MAA pozwala na ilościową ocenę przecieku (frakcja przecieku mózgowego ≥6% jest istotna). Tomografia komputerowa i angiografia płucna mogą wspomagać diagnostykę, ale są mniej powszechne ze względu na inwazyjność i koszty. Ciężkość ZWP klasyfikuje się na podstawie PaO2: łagodny/umiarkowany ≥60 mmHg, ciężki 50-60 mmHg, bardzo ciężki <50 mmHg, co ma znaczenie prognostyczne i wpływa na kwalifikację do przeszczepu wątroby.
angiografia płucna, choroba śródmiąższowa płuc, ciśnienie parcjalne tlenu, dziedziczna telangiektazja krwotoczna, echokardiografia kontrastowa, frakcja przecieku, hipoksemia, malformacja tętniczo-żylna, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, przeciek wewnątrzsercowy, przewlekła choroba wątroby, przezprzełykowe badanie echokardiograficzne, scyntygrafia perfuzyjna płuc, test funkcji płuc, tlenoterapia, tomografia komputerowa, zaburzenia wymiany gazowej, zespół Oslera-Webera-Rendu, zespół wątrobowo-płucny, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dabigatran Etexilate Viatris 110 mg
Dabigatran Etexilate Viatris (dabigatran eteksylan 110 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min u dorosłych, eGFR <50 mL/min/1,73 m² u dzieci i młodzieży), aktywnym klinicznie krwawieniem oraz stanami zwiększającymi ryzyko krwawienia, takimi jak aktywne owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z ryzykiem krwawienia, niedawne urazy mózgu lub kręgosłupa, niedawne zabiegi neurochirurgiczne lub okulistyczne, przebyty krwotok wewnątrzczaszkowy, żylaki przełyku, wady rozwojowe naczyń, tętniaki oraz malformacje tętniczo-żylne. Ponadto, lek nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi antykoagulantami (heparyna UFH, heparyny drobnocząsteczkowe, fondaparynuks, warfaryna, rywaroksaban, apiksaban), z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, takich jak zmiana terapii czy podtrzymanie drożności cewników naczyniowych. Przeciwwskazaniem jest także zaawansowana choroba wątroby oraz jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów P-glikoproteiny (ketokonazol, cyklosporyna, itrakonazol, dronedaron, glekaprewir/pibrentaswir).
ablacja cewnikowa, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, dabigatran, dabigatran eteksylan, doustny lek przeciwzakrzepowy, dronedaron, dysfagia, glekaprewir/pibrentaswir, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor P-glikoproteiny, itrakonazol, ketokonazol, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzczaszkowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, malformacja tętniczo-żylna, marskość wątroby, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na substancję czynną, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, powikłanie krwotoczne, sztuczna zastawka serca, tętniak naczyniowy, uraz mózgu, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivaroxaban Intas 10 mg
Rywaroksaban w dawce 2,5 mg (Rivaroxaban Intas) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (27,90 mg w tabletce), a także u osób z aktywnym krwawieniem o znaczeniu klinicznym. Nie należy go stosować u chorych z czynnikami ryzyka poważnych krwawień, takimi jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy neurologiczne, zabiegi chirurgiczne w obrębie mózgu, kręgosłupa lub okulistyczne, krwawienia wewnątrzczaszkowe, a także poważne nieprawidłowości naczyniowe (żylaki przełyku, wady rozwojowe, tętniaki). Przeciwwskazane jest także łączne stosowanie rywaroksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi (heparyny, warfaryna, dabigatran, apiksaban), z wyjątkiem protokołów zmiany leczenia lub heparyny podawanej w dawkach do utrzymania drożności cewnika.
apiksaban, choroba tętnic obwodowych, choroba wątroby, choroba wieńcowa, czynne krwawienie, doustny lek przeciwzakrzepowy, eteksylan dabigatranu, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, nowotwór złośliwy, ostry zespół wieńcowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, przemijający napad niedokrwienny, rywaroksaban, terapia przeciwpłytkowa, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, udar mózgu, udar zatokowy, układ krzepnięcia, uraz mózgu, warfaryna, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tabletki tonizujące Labofarm –
Tabletki tonizujące Labofarm zawierają ekstrakty roślinne: kwiatostan głogu (150 mg), owoc głogu (30 mg), ziele serdecznika (100 mg) oraz ziele nostrzyka (40 mg), a także substancje czynne: kumaryny (0,02-0,5 mg/tabletkę) i flawonoidy (≥1,25 mg w przeliczeniu na hiperozyd). Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik, zwłaszcza na głóg, serdecznik lub nostrzyk, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych o różnym nasileniu. Ponadto, ze względu na obecność kumaryn, lek jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących antykoagulanty (warfaryna, acenokumarol, heparyny, NOAC: dabigatran, rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) oraz leki przeciwpłytkowe (kwas acetylosalicylowy, klopidogrel, tiklopidyna, prasugrel) i NLPZ o działaniu przeciwpłytkowym, ze względu na ryzyko nasilenia działania przeciwkrzepliwego i zwiększonego ryzyka krwawień.
antagonista witaminy K, antykoagulant, cholestaza, choroba wątroby, działanie antykoagulacyjne, działanie przeciwkrzepliwe, flawonoid, heparyna, koagulopatia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kumaryna, lek przeciwpłytkowy, lek roślinny, leki obniżające krzepliwość krwi, nadciśnienie wrotne, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, nowotwór wątroby, ostre zapalenie wątroby, przewlekła choroba wątroby, trombocytopenia, zabieg operacyjny, zaburzenie krzepnięcia krwi, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axaltra 2,5 mg
Rywaroksaban w dawce 2,5 mg (Axaltra) jest przeciwzakrzepowym inhibitorem czynnika Xa, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 29 mg laktozy na tabletkę. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność aktywnego krwawienia o znaczeniu klinicznym oraz stany zwiększonego ryzyka krwawień, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z wysokim ryzykiem krwawienia, niedawne urazy mózgu lub kręgosłupa, zabiegi chirurgiczne w obrębie OUN, narządu wzroku, a także ostatni krwotok wewnątrzczaszkowy. Dodatkowo, rywaroksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z żylakami przełyku, żylno-tętniczymi wadami rozwojowymi, tętniakami naczyniowymi oraz poważnymi nieprawidłowościami naczyń wewnątrzrdzeniowych lub śródmózgowych.
aktywne krwawienie, apiksaban, choroba tętnic obwodowych, choroba wątroby, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa, czynne krwawienie, dabigatranu eteksylan, dalteparyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, drożność cewnika, enoksaparyna, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, incydent naczyniowo-mózgowy, karmienie piersią, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, naczynie śródmózgowe, naczynie wewnątrzrdzeniowe, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, nowotwór złośliwy, ostry zespół wieńcowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, przemijający napad niedokrwienny, przenikanie leku przez łożysko, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, terapia przeciwpłytkowa, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, udar mózgu, udar zatokowy, uraz kręgosłupa, uraz mózgu, warfaryna, zabieg chirurgiczny, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie krzepnięcia, żylaki przełyku, żylno-tętnicza wada rozwojowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivaroxaban Intas 15 mg
Rywaroksaban, doustny bezpośredni inhibitor czynnika Xa, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze składniki, w tym 27,90 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest aktywne krwawienie klinicznie istotne oraz stany zwiększające ryzyko poważnych krwawień, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne urazy lub zabiegi neurochirurgiczne i okulistyczne, krwotoki wewnątrzczaszkowe oraz malformacje naczyniowe (np. żylaki przełyku, tętniaki). Rywaroksaban nie powinien być stosowany łącznie z innymi antykoagulantami (heparyna niefrakcjonowana, heparyny drobnocząsteczkowe, fondaparynuks, warfaryna, dabigatran, apiksaban), z wyjątkiem zmiany terapii lub podtrzymania drożności cewników naczyniowych.
aktywne krwawienie, apiksaban, choroba tętnic obwodowych, choroba wątroby, choroba wieńcowa, czynnik Xa, doustny antykoagulant, doustny lek przeciwzakrzepowy, eteksylan dabigatranu, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-gp, ketokonazol, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy, ostry zespół wieńcowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, przemijający napad niedokrwienny, rytonawir, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, udar zatokowy, warfaryna, żylaki przełyku, żylno-tętnicza wada rozwojowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wątroby – Leczenie
Leczenie chorób wątroby opiera się na precyzyjnej diagnozie, etiologii oraz stopniu uszkodzenia narządu, z celem spowolnienia progresji, zapobiegania powikłaniom i odwracania zmian, jeśli to możliwe. Kluczowa jest wczesna diagnostyka oraz modyfikacja stylu życia, obejmująca całkowitą abstynencję alkoholową (szczególnie w poalkoholowej chorobie wątroby), redukcję masy ciała w NAFLD/NASH/MASLD, dietę niskosodową i wysokobiałkową oraz regularną aktywność fizyczną. Farmakoterapia jest dostosowana do rodzaju choroby: leki przeciwwirusowe (np. entekawir, tenofowir) w WZW B i C, kortykosteroidy (prednizolon) i immunosupresja w autoimmunologicznym zapaleniu wątroby, diuretyki (spironolakton, furosemid) w wodobrzuszu, beta-blokery (propranolol, karwedilol) w nadciśnieniu wrotnym, a także laktuloza i ryfaksymina w encefalopatii wątrobowej. Nowością jest resmetirom (Rezdiffra), zatwierdzony przez FDA w 2024 roku, który aktywuje receptory hormonów tarczycy w wątrobie, redukując stłuszczenie, stan zapalny i zwłóknienie w MASLD.
ablacja, akamprozat, alafenamid tenofowiru, alkoholowe zapalenie wątroby, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, baklofen, beta-bloker, bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe, chemoembolizacja przeztętnicza, digoksyna, disulfiram, diuretyk, dizoproksyl tenofowiru, embolizacja przeztętnicza, encefalopatia wątrobowa, endoskopowe opaskowanie żylaków, entekawir, furosemid, gabapentyna, hepatektomia, karwedilol, kortykosteroid, kwas ursodeoksycholowy, laktuloza, lek immunosupresyjny, marskość wątroby, MELD, mezenchymalne komórki macierzyste, nadciśnienie wrotne, naltrekson, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niewydolność wątroby, paracenteza, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, propranolol, przezżylne wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe, rak wątrobowokomórkowy, resekcja wątroby, resmetirom, ryfaksymina, samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej, skleroterapia endoskopowa, spironolakton, transplantacja wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, żylaki przełyku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Propranolol Accord 40 mg
Propranolol Accord w dawkach 10 mg i 40 mg jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem o szerokim spektrum zastosowań w kardiologii i neurologii. W leczeniu dławicy piersiowej redukuje zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen poprzez obniżenie częstości akcji serca, kurczliwości i ciśnienia tętniczego, co zmniejsza częstość i nasilenie epizodów dławicowych. W nadciśnieniu tętniczym obniża ciśnienie poprzez zmniejszenie rzutu serca, hamowanie uwalniania reniny i redukcję aktywności układu współczulnego. W prewencji wtórnej zawału serca zmniejsza ryzyko ponownego incydentu i śmiertelność sercowo-naczyniową. Ponadto jest skuteczny w kardiomiopatii przerostowej zawężającej, nadkomorowych i komorowych zaburzeniach rytmu serca, nadczynności tarczycy, guzie chromochłonnym (w połączeniu z alfa-adrenolitykiem), drżeniu samoistnym, profilaktyce migreny oraz zmniejszaniu ryzyka krwawienia z żylaków przełyku u pacjentów z nadciśnieniem wrotnym.
alfa-adrenolityk, beta-adrenolityk, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, dławica wysiłkowa, drżenie samoistne, ekstrasystolia komorowa, glikozydy nasercowe, guz chromochłonny, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wrotne, nadczynność tarczycy, nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, objawy nadczynności tarczycy, profilaktyka migreny, propranolol, receptory alfa-adrenergiczne, receptory beta-adrenergiczne, trójjodotyronina, trzepotanie przedsionków, tyreotoksykoza, tyroksyna, zawał serca, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rivertaxo 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Rivertaxo w dawce 20 mg, posiada liczne przeciwwskazania, które muszą być ściśle przestrzegane w celu minimalizacji ryzyka powikłań krwotocznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na rywaroksaban lub składniki pomocnicze, w tym 21,76 mg laktozy w tabletce, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym krwawieniem klinicznie istotnym oraz u osób z patologiami przewodu pokarmowego (czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia), nowotworami złośliwymi o wysokim ryzyku krwawienia, urazami i zabiegami neurochirurgicznymi, zabiegami okulistycznymi, krwotokiem wewnątrzczaszkowym oraz patologiami naczyniowymi, takimi jak żylaki przełyku czy tętniaki naczyniowe. Ponadto, stosowanie rywaroksabanu jest przeciwwskazane u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C wg klasyfikacji Child-Pugh ze względu na koagulopatię i zwiększone ryzyko krwawienia.
apiksaban, czynnik krzepnięcia, doustny lek przeciwzakrzepowy, eteksylan dabigatranu, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, interakcja lekowa, karmienie piersią, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie czynne, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzczaszkowy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, nowotwór złośliwy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, tętniak naczyniowy, warfaryna, zabieg neurochirurgiczny, zaburzenie hemostazy, żylaki przełyku, żylno-tętnicza wada rozwojowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Objawy
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła, autoimmunologiczna choroba wątroby, charakteryzująca się postępującym zapaleniem i destrukcją małych wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych, prowadzącym do cholestazy, włóknienia i ostatecznie marskości wątroby. Przebieg choroby jest zwykle powolny, z różnym tempem progresji zależnym od czynników takich jak wiek pacjenta, stopień zaawansowania histologicznego, obecność obrzęków oraz parametry biochemiczne (bilirubina, albumina, czas protrombinowy, INR). PBC dzieli się na cztery stadia, od zapalenia wrotnego (stadium 1) do marskości wątroby (stadium 4), a objawy kliniczne, takie jak zmęczenie (65% pacjentów), świąd skóry (55%), suchość oczu i jamy ustnej (47-73%), pojawiają się zwykle w stadium 3. W zaawansowanych stadiach obserwuje się żółtaczkę, wodobrzusze, obrzęki, nadciśnienie wrotne oraz powikłania marskości, w tym ryzyko rozwoju raka wątrobowokomórkowego.
albuminy, bilirubina, ból prawego podżebrza, cholestaza, choroba autoimmunologiczna wątroby, choroba pierwotna dróg żółciowych, drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe, encefalopatia wątrobowa, krwawienie z żylaków przełyku, kwas obeticholowy, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, obrzęk, osteoporoza, pierwotna marskość dróg żółciowych, pruritus, przeszczep wątroby, rak wątrobowokomórkowy, uszkodzenie komórek wątrobowych, włóknienie wątroby, wodobrzusze, zaburzenia trawienia tłuszczów, zaburzenia wchłaniania, zespół suchości, żylaki przełyku