Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Dabigatran eteksylan (Dabigatran etexilate Orion) w postaci kapsułek twardych 110 mg jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego stosowanie jest przeciwwskazane w szeregu sytuacji klinicznych. Identyfikacja tych przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta i powinna być dokładnie oceniona przed rozpoczęciem terapii.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na dabigatran eteksylan (substancję czynną) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Nadwrażliwość stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku.²

Zaburzenia czynności nerek

Stosowanie dabigatranu eteksylanu jest przeciwwskazane u dorosłych pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, definiowanymi jako klirens kreatyniny (CrCL) poniżej 30 mL/min. U dzieci i młodzieży przeciwwskazanie dotyczy pacjentów z szacowanym współczynnikiem filtracji kłębuszkowej (eGFR) poniżej 50 mL/min/1,73 m².³

Czynne krwawienie i stany z wysokim ryzykiem krwawienia

Dabigatran eteksylan jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnym, istotnym klinicznie krwawieniem. Ponadto, nie należy stosować tego leku u osób ze zmianami lub chorobami, które stanowią istotny czynnik ryzyka poważnego krwawienia, takimi jak:⁴

• Owrzodzenie w obrębie przewodu pokarmowego obecnie lub w przeszłości⁵
• Nowotwory złośliwe obarczone wysokim ryzykiem krwawienia⁶
• Niedawny uraz mózgu lub rdzenia kręgowego⁷
• Niedawny zabieg chirurgiczny mózgu, rdzenia kręgowego lub okulistyczny⁸
• Niedawny krwotok śródczaszkowy⁹
• Stwierdzone lub podejrzewane żylaki przełyku¹⁰
• Malformacje tętniczo-żylne¹¹
• Tętniaki naczyniowe lub istotne nieprawidłowości naczyniowe w obrębie rdzenia kręgowego lub mózgu¹²

Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych

Leczenie skojarzone dabigatranem eteksylanem z jakimikolwiek produktami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazane. Dotyczy to:¹³

• Niefrakcjonowanej heparyny (UFH)¹⁴
• Heparyn drobnocząsteczkowych (np. enoksaparyna, dalteparyna)¹⁵
• Pochodnych heparyny (np. fondaparynuks)¹⁶
• Doustnych antykoagulantów (np. warfaryna, rywaroksaban, apiksaban)¹⁷

Istnieją jednak szczególne okoliczności, w których możliwe jest czasowe łączenie terapii. Do tych wyjątków należą:¹⁸

• Zamiana terapii przeciwzakrzepowej¹⁹
• Podawanie UFH w dawkach niezbędnych do podtrzymania drożności cewników w naczyniach centralnych żylnych lub naczyniach tętniczych²⁰
• Podawanie UFH podczas ablacji cewnikowej w migotaniu przedsionków²¹

Zaburzenia czynności wątroby

Stosowanie dabigatranu eteksylanu jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub chorobą wątroby, które mogą mieć potencjalny niekorzystny wpływ na przeżycie.²²

Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów P-gp

Dabigatran eteksylan nie powinien być stosowany jednocześnie z następującymi silnymi inhibitorami glikoproteiny P (P-gp):²³

• Ketokonazol stosowany ogólnoustrojowo²⁴
• Cyklosporyna²⁵
• Itrakonazol²⁶
• Dronedaron²⁷
• Lek złożony o ustalonej dawce zawierający glekaprewir i pibrentaswir²⁸

Sztuczne zastawki serca

Dabigatran eteksylan jest przeciwwskazany u pacjentów po wszczepieniu sztucznej zastawki serca, którzy wymagają leczenia przeciwzakrzepowego.²⁹

Szczególne grupy pacjentów i sytuacje kliniczne

Lekarz powinien zachować szczególną ostrożność przy kwalifikacji pacjentów do terapii dabigatranem eteksylanem, wnikliwie analizując wszystkie przeciwwskazania. Ocena stanu pacjenta powinna obejmować dokładny wywiad w kierunku chorób i stanów zwiększających ryzyko krwawienia, pełną ocenę funkcji nerek oraz wątroby, a także analizę stosowanych jednocześnie leków pod kątem potencjalnych interakcji.³⁰

Należy pamiętać, że pacjenci z nefropatią wymagają szczególnej uwagi, gdyż lek jest przeciwwskazany u dorosłych z CrCL < 30 mL/min oraz u dzieci i młodzieży z eGFR < 50 mL/min/1,73 m². Dodatkowo, u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym, po niedawnym zabiegu chirurgicznym lub z chorobami naczyniowymi mózgu, należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia dabigatranem.³¹

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi

Przed przepisaniem dabigatranu eteksylanu należy zwrócić szczególną uwagę na wywiad w kierunku przebytych krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz chorób zwiększających ryzyko krwawienia. Pacjenci ze stwierdzonymi lub podejrzewanymi żylakami przełyku, tętniakami naczyniowymi czy innymi istotnymi nieprawidłowościami naczyniowymi w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, nie powinni otrzymywać tego leku.³²

Podczas terapii dabigatranem należy również monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia objawów krwawienia. W przypadku pojawienia się istotnego klinicznie krwawienia, leczenie powinno zostać przerwane.³³